مرغ عشق

مرغ عشق یکی از اعضای کوچک راسته طوطیان است که بومی مناطق خشک داخلی آسترالیا می باشد. در بازار پرندگان خانگی این پرنده اغلب «بجی» و در ایالات متحده امریکا «پاراکیت» نامیده می شود. مرغ عشق یکی از پرطرفدارترین پرندگان خانگی جهان است و به دلیل اندازه کوچک، خوی اجتماعی و توانایی تقلید صدا مورد توجه قرار می گیرد.

مرغ عشق ها پرندگان گروهی اند. در طبیعت آن ها در دسته های صدها تا هزاران تایی زندگی می کنند و برای یافتن علف های دانه دار و آب در سراسر سرزمین جابه جا می شوند. این خصلت اجتماعی در اسارت هم باقی می ماند: مرغ عشقی که تنها نگهداری شود به تعامل مرتب نگهدارنده اش نیاز دارد و از همین رو بسیاری از این پرندگان به صورت جفت یا گروه های کوچک نگهداری می شوند. آن ها تقریباً پیوسته از راه جیک جیک، صداهای گفتگومانند و آواهای تماسی با هم ارتباط می گیرند.

یک مرغ عشق بالغ به طور معمول ۳۰ تا ۴۰ گرم وزن دارد و از سر تا دم حدود ۱۸ سانتی متر طول دارد. با وجود اندام کوچک، این پرنده بسیار فعال است و روزانه به زمانی بیرون از قفس برای پرواز و ورزش نیاز دارد. با مراقبت پیوسته، مرغ عشق می تواند همدم درازمدتی باشد و بسیاری از آن ها تا سیزده، چهارده سالگی عمر می کنند.

این پرنده برای چه کسانی مناسب است

مرغ عشق برای نگهدارندگانی مناسب است که خواهان یک پرنده کوچک و پرتعامل باشند، بدون نیاز به فضا، سروصدا و هزینه یک طوطی بزرگ. این پرنده برای آپارتمان مناسب است زیرا صدای آن آرام تر از طوطی های بزرگ تر است. برای کودکان دقیق و تحت نظارت بزرگسال نیز گزینه معقولی به شمار می رود. کسانی که پیوسته در سفر هستند یا نمی توانند روزانه با پرنده تعامل داشته باشند، بهتر است دو پرنده نگهداری کنند تا مرغ عشق همدم داشته باشد.

مرغ عشق یک گونه است، نه گروهی از نژادهای جداگانه. در این فهرست تنها یک شکل شناخته شده وجود دارد. آنچه در نگاه اول تنوع به نظر می رسد، در واقع نتیجه گزینش نژادی برای رنگ، طرح و اندازه در همین یک گونه است. پرورش دهندگان معمولاً مرغ عشق های اهلی را به دو گروه عملی تقسیم می کنند: مرغ عشق خانگی یا نوع وحشی که به اندازه پرندگان آسترالیایی نزدیک می ماند، و مرغ عشق نمایشی که بزرگ تر پرورش یافته و سر پرتر و نشانه های برجسته تری دارد.

چگونگی دسته بندی واریته ها

از آنجا که تنها یک گونه وجود دارد، دسته بندی درون مرغ عشق بر اساس ظاهر است، نه نژادهای جداگانه. پرورش دهندگان پرندگان را بر پایه رنگ (سری سبز، آبی، زرد، سفید و خاکستری)، بر پایه نشانه ها (معمولی، اوپالین، اسپنگل، پاید و دیگر انواع) و بر پایه رده اندازه (خانگی در برابر نمایشی) گروه بندی می کنند. باشگاه های پرنده و استانداردهای نمایشگاهی این واریته ها را به تفصیل شرح می دهند، اما همه آن ها به یک جانور تعلق دارند: Melopsittacus undulatus.

مرغ عشق در مناطق خشک داخلی آسترالیا تکامل یافته و مدت ها پیش از تماس با انسان در آنجا زیسته است. مردمان بومی مرکز آسترالیا این پرنده را به خوبی می شناختند و نام رایج آن معمولاً به واژه ای از زبان بومیان آسترالیایی بازمی گردد. این گونه با زندگی در دسته های متحرکی که باران و علف های دانه دار را در مسافت های طولانی دنبال می کنند، خود را با اقلیم دشوار و غیرقابل پیش بینی سازگار ساخته است.

طبیعت شناسان اروپایی مرغ عشق را در اوایل سده نوزدهم میلادی ثبت کردند. طبیعت شناس انگلیسی جان گولد این پرنده را توصیف کرد و در حدود سال ۱۸۴۰ نمونه هایی از آن را به بریتانیا برد که پس از آن علاقه به این پرنده به سرعت در سراسر اروپا گسترش یافت. پرندگان زنده به تعداد روزافزون از آسترالیا حمل می شدند و پرورش دهندگان به جای تکیه بر واردات، شروع به ایجاد جمعیت های اسیر کردند.

از نیمه سده نوزدهم، مرغ عشق به پرنده قفسی مد روز در بریتانیا و اروپای قاره ای بدل شد. پرورش در اسارت نخستین جهش های رنگی را پدید آورد که با رنگ زرد آغاز شد و سپس شکل آبی از پی آن آمد، همین امر تقاضا را بیشتر برانگیخت. تا اواخر سده نوزدهم و اوایل سده بیستم، پرورش دهندگان و انجمن های پرنده اختصاصی برای تثبیت و بهبود این رنگ ها تلاش می کردند.

آسترالیا بعدها صادرات حیات وحش بومی خود را محدود کرد، از این رو جمعیت جهانی امروزی این پرنده تقریباً به طور کامل از نسل پرندگانی است که در بیرون از آسترالیا و در طول نسل های متعدد پرورش یافته اند. مرغ عشق نمایشی یا انگلیسی از راه همین پرورش در اسارت برای اندازه بزرگ تر و نشانه های اغراق شده پدید آمد، در حالی که مرغ عشق های پرنده فروشی از نظر اندازه و تناسب به شکل وحشی نزدیک تر باقی مانده اند.

مرغ عشق اندامی فشرده و روان دارد که برای پرواز سریع و چابک ساخته شده است. پرنده نوع وحشی در قسمت زیرین بدن سبز و در سر زرد است و خط های ریز و موج دار سیاه روی پشت، بال ها و پشت سر آن دیده می شود. زیر چهره، لکه های کوچک سیاه گلو و لکه های آبی بنفش روی گونه قرار دارد. دم بلند و باریک شونده است و منقار کوتاه و قلابی، به شکل معمول طوطیان. پرورش در اسارت رنگ های آبی، خاکستری، سفید، زرد و بسیاری واریته های خال دار را بر پایه همین شکل بنیادی افزوده است.

تفاوت های ظاهری

مهم ترین تفاوت دیدنی میان مرغ عشق های نوع خانگی و نوع نمایشی است. مرغ عشق های نمایشی یا انگلیسی به روشنی بزرگ تر هستند، سری پهن تر و نمایه جلویی پرتری دارند و لکه های چهره و خط های بدن آن ها برجسته تر است. رنگ و طرح در هر دو نوع بسیار متنوع است. سیره، ناحیه گوشتی بالای منقار، در نرهای بالغ اغلب آبی و در ماده های تخمگذار قهوه ای یا نسواری است که به تشخیص جنسیت در بسیاری از واریته های رنگی کمک می کند.

مرغ عشق ها ذاتاً پرندگان گروهی اند، از این رو تماس اجتماعی بخش اصلی رفتار آن هاست. در یک گروه، پرندگان پرهای یکدیگر را مرتب می کنند، به هم خوراک می دهند و پیوسته آواهای تماسی رد و بدل می کنند. مرغ عشقی که تنها نگهداری می شود پیوند نزدیکی با نگهدارنده اش برقرار می کند، اما برای شاد ماندن به تعامل مکرر نیاز دارد. دو یا چند مرغ عشق یکدیگر را سرگرم نگه می دارند، هرچند پرندگانی که همراهی زیاد از مرغ عشق های دیگر دارند ممکن است پیوند ضعیف تری با انسان برقرار کنند.

این گونه در طول روز فعال و کنجکاو است و دوره های پرواز و بالا رفتن را با دوره های پرآرایی و استراحت جابه جا می کند. مرغ عشق ها بیشتر از راه صدا ارتباط می گیرند: آواز چهچهه ای، آواهای تماسی تیز و صدای گفتگومانند نرم هنگام آرامش. بسیاری از آن ها تقلید گفتار و صداهای خانه را یاد می گیرند و نرها معمولاً سخنگوی بهتری هستند. زبان بدن نیز مهم است، از جمله پرهای بالا رفته سر، دم گشوده و ساییدن منقار که نشانه پرنده ای آرام و راحت است.

مراقبت روزانه

• هر روز آب و خوراک تازه بدهید و پوسته دانه و خوراک تازه نخورده را جدا کنید
• زمان تحت نظارت بیرون از قفس برای پرواز و ورزش در اتاقی امن برای پرنده فراهم کنید
• با پرنده صحبت کنید و با آن تعامل داشته باشید، به ویژه اگر تنها نگهداری می شود
• مدفوع را نقطه ای پاک کنید و بستر آلوده قفس را تعویض کنید
• به طور کوتاه پرنده را از نظر وضعیت طبیعی نشستن، تنفس و مدفوع بررسی کنید

محیط

• قفس را از جریان مستقیم هوا و بخارات آشپزخانه دور نگه دارید
• دمای پایدار اتاق را حفظ کنید؛ از سرمای ناگهانی و گرمای بیش از حد پرهیز کنید
• شب ها قفس را بپوشانید یا نور آن را کم کنید تا پرنده ۱۰ تا ۱۲ ساعت استراحت داشته باشد
• چوب نشیمن هایی با قطرهای گوناگون فراهم کنید تا سلامت پا حفظ شود
• اسباب بازی ها را چرخشی تعویض کنید تا پرنده از نظر ذهنی مشغول بماند

آرایش و نگهداشتن

مرغ عشق ها خود پرهایشان را مرتب می کنند و نیازی به حمام دادن از سوی نگهدارنده ندارند، هرچند بسیاری از آن ها از ظرف آب کم عمق یا مه پاشی سبک لذت می برند. ناخن ها و منقار معمولاً به طور طبیعی ساییده می شوند؛ رشد بیش از حد باید توسط دامپزشک بررسی شود، نه این که بدون راهنمایی در خانه کوتاه شود. پرنده را با ملایمت نگه دارید و بگذارید روی انگشت شما بنشیند، نه این که آن را بگیرید؛ این کار با گذشت زمان اعتماد می سازد.

در طبیعت مرغ عشق از دانه علف ها و دیگر گیاهان کوتاه تغذیه می کند. پرنده اسیری که تنها دانه دریافت می کند اغلب اضافه وزن پیدا می کند و از ویتامین های کلیدی کم می ماند، زیرا دانه چربی بالا و چند ماده مغذی پایین دارد. رژیم متعادل برای پرنده اسیر پایه پلت فرموله شده را با مقدار کمتری دانه و سبزیجات تازه روزانه ترکیب می کند. سبزیجات برگ سبز تیره، هویج رنده شده و سبزیجات مشابه ویتامین و تنوع می افزایند. میوه را می توان به مقدار کم به عنوان خوراک تشویقی داد. هرگونه تغییر از رژیم دانه ای به پلت باید به تدریج انجام شود، زیرا مرغ عشق ها ممکن است در پذیرفتن خوراک تازه کند باشند.

خوراکی های تشویقی، مکمل ها و آب

از خوشه ارزن و تکه های کوچک میوه به عنوان خوراکی تشویقی گاه به گاه و پاداش آموزشی استفاده کنید، نه به عنوان خوراک روزانه ثابت. استخوان ماهی مرکب یا بلوک معدنی کلسیم فراهم می کند و به سلامت منقار کمک می کند. بیشتر مرغ عشق هایی که رژیم متعادل دارند به قطره ویتامین در آب نیاز ندارند؛ پیش از افزودن مکمل با دامپزشک مشورت کنید. هر روز آب تازه و پاک فراهم کنید و اگر خوراک یا مدفوع درون ظرف بیفتد، آن را بیشتر تعویض کنید.

مرغ عشق ها با توجه به اندازه شان سرسخت اند، اما بیماری را خوب پنهان می کنند، از این رو تغییرات جزئی در رفتار می تواند نخستین نشانه یک مشکل باشد. پرنده ای که پرهایش را باد کرده می نشیند، از خوردن باز می ایستد یا در کف قفس استراحت می کند نیاز به توجه فوری دارد. طول عمر معمول حدود ۵ تا ۸ سال است و پرندگانی با رژیم خوب و مراقبت دقیق می توانند به ۱۲ تا ۱۵ سالگی برسند. بسیاری از مشکلات رایج با رژیم غذایی پردانه ضعیف و کمبود ورزش پیوند دارند.

مراقبت پیشگیرانه

• رژیم متعادل بدهید، نه تنها دانه
• برای حفظ وزن سالم، پرواز روزانه فراهم کنید
• قفس و ظرف های خوراک را تمیز نگه دارید تا از عفونت جلوگیری شود
• هر پرنده جدید را پیش از آشنا کردن با دیگران قرنطینه کنید
• معاینه با دامپزشک پرنده برنامه ریزی کنید و نشانه های اولیه بیماری را زیر نظر بگیرید

مرغ عشق ها با توجه به اندازه شان به سرعت یاد می گیرند. بیشتر آن ها اگر در دوران جوانی به آرامی و به طور پیوسته دست آموزی شوند، به سادگی رام می شوند و بسیاری یاد می گیرند روی انگشت بنشینند، با صدا زدن بیایند و ترفندهای ساده انجام دهند. تقلید گفتار در میان آن ها رایج است، به ویژه در نرها، هرچند هر پرنده ای حرف نمی زند. آموزش در جلسه های کوتاه و آرام بهتر جواب می دهد، در اتاقی ساکت و با پاداش های کوچک خوراکی مانند ارزن. اعتماد در درجه نخست اهمیت قرار دارد: پرنده ای که در کنار نگهدارنده اش احساس امنیت می کند بسیار سریع تر از پرنده ای که گرفته یا دنبال شده یاد می گیرد.

شروع کار

1. بگذارید پرنده تازه وارد پیش از دست زدن، چند روز جا بیفتد
2. نزدیک قفس بنشینید و آرام صحبت کنید تا پرنده به حضور شما عادت کند
3. از میان میله ها خوراکی بدهید، سپس از کف دست باز خود
4. برای آموزش نشستن روی انگشت، به آرامی انگشت را به قسمت پایین سینه پرنده نزدیک کنید تا روی آن بنشیند
5. اگر می خواهید پرنده گفتار را تقلید کند، واژه ها را واضح و پیوسته تکرار کنید
6. جلسه ها را کوتاه نگه دارید، چند دقیقه در هر بار، و با موفقیت پایان دهید

مرغ عشق ها به جای معلق ماندن در هوا، به صورت افقی پرواز می کنند، از این رو قفس باید پهن تر از بلندی اش باشد تا فضای پروازهای کوتاه فراهم شود. برای یک پرنده تنها، کمترین اندازه قفس تقریباً ۴۵ تا ۶۰ سانتی متر پهنا است و برای بیش از یک پرنده باید بزرگ تر باشد. فاصله میله ها باید حدود ۱ سانتی متر باشد تا سر پرنده در آن گیر نکند. قفس را در ارتفاع حدود سینه یا چشم، کنار دیوار برای احساس امنیت، در اتاقی با فعالیت روزانه اما دور از جریان هوا، نور مستقیم آفتاب و آشپزخانه قرار دهید. قفس جایگزین پرواز نیست: مرغ عشق ها همچنان روزانه به زمان تحت نظارت بیرون از قفس نیاز دارند.

فهرست آماده سازی

• قفس پهن با فاصله میله های ایمن
• چند چوب نشیمن با قطرهای گوناگون، از جمله شاخه طبیعی
• ظرف خوراک و آب به همراه استخوان ماهی مرکب یا بلوک معدنی
• چند اسباب بازی مانند زنگوله، نردبان و اسباب بازی جویدنی
• زیرانداز قفس و سینی کشویی برای نظافت آسان
• گوشه ای آرام یا پوشش برای استراحت شبانه

مرغ عشق ها می توانند از حدود ۳ تا ۴ ماهگی از نظر جنسی بالغ شوند، اما نگهدارندگان مسئول تا دست کم یک سالگی پرنده صبر می کنند تا جفت گیری را آغاز کنند، زیرا ماده های جوان با خطر بیشتری از عوارض روبه رو هستند. مرغ عشق ها در حفره لانه می سازند، از این رو یک جفت برای تولیدمثل به جعبه لانه نیاز دارد. ماده هر روز در میان تخم می گذارد، معمولاً چهار تا هشت تخم در یک دسته، و در حالی که نر به تغذیه او کمک می کند، تخم ها را جوجه کشی می کند. تخم ها پس از حدود ۱۸ روز باز می شوند. جوجه ها کور و بی پر به دنیا می آیند، هر دو والد به آن ها خوراک می دهند و در حدود چهار تا پنج هفتگی لانه را ترک می کنند. تولیدمثل فشار زیادی بر ماده وارد می کند، از این رو منبع کلسیم و تغذیه خوب در تمام این دوره اهمیت دارد.

آیا مرغ عشق برای شما مناسب است

مرغ عشق یکی از پرندگان همراه ارزان تر و آسان تر برای نگهداری است، اما همچنان جانوری زنده با نیازهای روزانه است. این پرنده هر روز به تعامل نیاز دارد، چه از سوی انسان و چه از سوی مرغ عشق دیگر، به همراه قفسی با فضای کافی برای پرواز و زمان تحت نظارت بیرون از آن. این پرنده با مراقبت خوب می تواند بیش از یک دهه عمر کند، از این رو تعهدی چندساله است، نه یک حیوان خانگی کوتاه مدت. مرغ عشق ها برای آپارتمان مناسب اند زیرا آرام تر از طوطی های بزرگ اند، هرچند در طول روز گفتگو می کنند. خانواده هایی با کودکان بسیار خردسال باید بر تمام دست زدن به پرنده نظارت کنند، زیرا پرنده کوچک و شکننده است.

از کجا تهیه کنیم

مرغ عشق را می توان از پرورش دهندگان مسئول، پرنده فروشی ها و گروه های نجات یا پذیرش پرنده تهیه کرد. منبع خوب پرندگان را در شرایط تمیز و باز نگه می دارد و می تواند به پرسش هایی درباره سن، رژیم و سلامت پرنده پاسخ دهد. پذیرش پرنده ارزش در نظر گرفتن دارد، زیرا مرغ عشق ها گاهی زمانی که صاحبان نیازهایشان را دست کم می گیرند واگذار می شوند. از هر منبعی که پرنده تهیه شود، پرنده ای را انتخاب کنید که چشمانش روشن، فعال است و آرام نفس می کشد و آن را ابتدا از پرندگان موجود قرنطینه کنید.