Leopar Geko

Leopar gecko (Eublepharis macularius), Afganistan, Pakistan ve kuzeybatı Hindistan'ın bir bölümü dahil olmak üzere Orta Asya'nın kurak ve kayalık bölgelerine özgü, karada yaşayan küçük bir kertenkele türüdür. Erişkinler kuyruk dahil toplam 18 ila 25 cm uzunluğa ulaşır. Adını, hayvan olgunlaştıkça gövdesinde ve kuyruğunda beliren benekli desenden alır.

Bu tür, çoğu gecko türünün aksine hareketli göz kapaklarına sahiptir ve diğer geckoları cama tırmandıran yapışkan parmak tabanlarından yoksundur. Duvara tırmanmak yerine zeminde dolaşır; bu nedenle zemin alanı geniş bir teraryum kurulumu tercih edilir. Kalın kuyruk yağ depolar ve besinin kıt olduğu dönemlerde enerji kaynağı olarak kullanılır.

Leopar geckolar sakindir, yavaş hareket eder ve yerleştikten sonra nazik tutuşa iyi tolerans gösterir. Evlerde ve sınıflarda sık görülmelerinin büyük nedeni budur. Esasen şafakta, alacakaranlıkta ve gece aktif olurlar; gündüz saatlerini serin, korunaklı köşelerde gizlenerek geçirirler.

Kimler için uygun

Leopar gecko, az yer kaplayan ve mizacı yumuşak bir sürüngen isteyen kişiler için uygundur. Büyük bir teraryum gerektirmez, kısa süreli tutulmaya tolerans gösterir ve öngörülebilir bir aktivite düzeni izler. 15 ila 20 yıllık ömrü, bu hayvanın uzun soluklu bir sorumluluk olduğu anlamına gelir; bu nedenle kısa vadeli bir evcil hayvan arayanlardan çok, yıllarca düzenli bakım verebilecek kişilere uygundur.

Leopar gecko, Afganistan, Pakistan, kuzeybatı Hindistan ve Orta Asya'nın komşu bölgelerindeki kurak yaylalarda ve kayalık çalılıklarda doğal olarak yaşar. Doğada günün sıcak saatlerinde yuvalarda ve kaya çatlaklarında barınır, serinleyen saatlerde ise böcek avlamak için dışarı çıkar.

Tür, 1854 yılında zoolog Edward Blyth tarafından resmi olarak tanımlandı. Blyth, bu türü Eublepharis cinsine yerleştirdi; bu isim, grubu diğer çoğu geckodan ayıran gerçek ve hareketli göz kapaklarına atıfta bulunur.

Leopar geckolar, yirminci yüzyılın ikinci yarısında evcil hayvan ticaretine girdi ve nesiller boyunca esaret altında güvenilir biçimde üretilen ilk kertenkele türlerinden biri oldu. Kolay üremeleri ve tutuşa tolerans göstermeleri sayesinde günümüzde talebin büyük kısmı esarette üretilen bireylerden karşılanıyor, doğadan toplama ise oldukça azaldı.

Onlarca yıllık seçici üretim, sıklıkla morf olarak adlandırılan geniş bir renk ve desen çeşitliliği ortaya çıkardı. Bunlar arasında yoğun sarı ve albino formlardan desensiz ve çizgili hatlara kadar birçok varyasyon bulunur; hepsi doğal benekli yabani tipten türetilmiştir.

Leopar geckonun gövdesi tıknaz, başı geniştir ve kuyruğu yağ depolamak için kullanılan kalın, halkalı bir yapıya sahiptir. Deri, hafif pürüzlü bir doku oluşturan küçük, kabarcıklı pullarla kaplıdır. Yavrularda genellikle bantlı bir desen görülür; bu desen, hayvan erişkinliğe ulaştıkça beneklere dönüşür.

En belirgin özellik, diğer gecko türlerinin çoğunda bulunmayan gerçek ve hareketli göz kapağı çiftidir. Ayaklar, yapışkan taban içermeyen pençeli parmaklarla sonlanır; bu nedenle hayvan pürüzsüz dikey camlara tırmanmak yerine düz zeminlerde ve alçak yüzeylerde yürür.

Örtü ve renkler

Doğal form, sırt ve kuyruk boyunca koyu kahverengi veya siyah beneklerle kaplı sarıdan krem tonuna kadar değişir. Seçici üretim; yoğun sarı, albino, desensiz ve çizgili hatlar dahil olmak üzere birçok renk ve desen varyasyonu ortaya çıkarmıştır. Orijinal kuyruk düşürülürse yeniden büyüyen kuyruk genellikle daha kısa, daha yuvarlak ve orijinaline göre daha az düzenli desenlidir.

Günlük bakımın odak noktası kararlı bir sıcaklık, temiz sığınaklar ve nazik tutuştur. Temel yaşam ortamı doğru kurulduğunda hayvan dayanıklıdır, ancak soğuğa, neme ve kirli koşullara karşı hassastır. Yeni gelen bir geckoyu, düzenli temas başlamadan önce yerleşebilmesi için ilk bir iki hafta boyunca yalnızca gerektiğinde elle tutun.

Deri bakımı ve temizlik

• Normal koşullarda yıkama veya fırçalama gerekmez.
• Derinin düzgün soyulmasına yardımcı olmak için nemli substratlı bir nem sığınağı sağlayın.
• Her deri değişiminden sonra parmaklarda ve kuyruk ucunda sıkışıp kalan deri parçası olup olmadığını kontrol edin; bu parçalar sıkışarak yaralanmaya yol açabilir.
• Genellikle tek bir köşede bırakılan dışkıyı iki günde bir temizleyin.

Hareket ve aktivite

• Teraryum içinde zeminde dolaşabileceği yeterli alan bırakın.
• Canlı böcek avlamak doğal hareket ve zihinsel uyarım sağlar.
• Teraryum dışında, gözetim altında, ılık ve güvenli bir yüzeyde geçirilen zaman çeşitlilik katabilir.
• Soğuk zeminlerden ve hayvanı yaralayabilecek düşme risklerinden kaçının.

Ortam

Geckoyu sıcaklık gradyanı, birkaç sığınak ve sığ bir su kabı bulunan ılık bir teraryumda barındırın. Hayvan doğası gereği yalnız yaşar, bu nedenle erişkinleri ayrı barındırmak rekabeti ve stresi önler. Geckonun kendi sıcaklığını seçebilmesi için sıcak ve serin uçları net biçimde ayırın.

Leopar gecko böcekçildir ve yalnızca canlı omurgasızlarla beslenir. Yaygın yem böcekleri arasında cırcır böcekleri, un kurtları ve dubia hamamböcekleri yer alır; balmumu kurtları ise yüksek yağ oranı nedeniyle ara sıra ödül niyetiyle verilir. Böcekler geckoya verilmeden önce kendileri besleyici bir gıdayla doyurulmalıdır; bu uygulama gut-loading (besin yükleme) olarak bilinir. Boğulma veya sindirim tıkanıklığı riskini azaltmak için yem böcekleri, geckonun baş genişliğini geçmemelidir.

Ödüller ve takviyeler

Yem böceklerini çoğu öğünde kalsiyum tozuyla, haftada birkaç kez de D3 vitamini içeren bir vitamin ve mineral takviyesiyle tozlayın. Teraryuma küçük bir kapta saf kalsiyum bırakılabilir. Aşırı beslenen erişkinlerde sık görülen obeziteyi önlemek için balmumu kurdu gibi yağlı ödülleri sınırlı tutun.

Doğru bakım koşullarında leopar gecko dayanıklı bir hayvandır ve genellikle 15 ila 20 yıl yaşar. Sağlık sorunlarının çoğu, hayvandan hayvana bulaşan hastalıklardan çok, düşük sıcaklık, kötü beslenme veya yetersiz takviye gibi bakım hatalarından kaynaklanır. Sağlıklı bir gecko berrak gözlere, dolgun bir kuyruğa ve harekete karşı tetikte bir tepkiye sahiptir.

Koruyucu bakım

• Doğru sıcaklık gradyanını koruyun ve D3 vitaminiyle birlikte kalsiyum sağlayın.
• Düzgün deri değişimini desteklemek için bir nem sığınağı bulundurun.
• Substratı yutma eğilimi gösteren hayvanlar için gevşek, tanecikli substrattan kaçının.
• Yeni gelen her geckoyu, yerleşik hayvanların yanına yerleştirmeden önce karantinaya alın.
• Zaman içindeki durumunu izlemek için geckoyu düzenli aralıklarla tartın.

Tek bir erişkin leopar gecko, en az 75 litrelik, yani yaklaşık 75 x 45 cm taban alanına sahip bir teraryumda rahat eder; daha geniş bir zemin alanı tercih sebebidir. Tür zeminde yaşadığı ve cama tırmanmadığı için yükseklikten çok taban alanı önemlidir. Kurulum, türün doğal kurak yaşam alanına uygun biçimde ılık ve kuru tutulmalıdır.

Kurulum kontrol listesi

• Sıcaklık gradyanı oluşturmak için bir sıcak uç ve bir serin uç.
• Termostatlı, tank altı veya tepeden bir ısı kaynağı.
• Biri nem sığınağı olmak üzere en az üç sığınak.
• Sığ ve dengeli bir su kabı.
• Her iki uçta birer termometre ve bir higrometre.
• Kaçışı önleyecek güvenli bir kapak.

Leopar geckolar, genellikle yumurta kümesi olarak adlandırılan çiftler halinde yumurta bırakır ve bir dişi üreme sezonu boyunca birkaç yumurta kümesi üretebilir. Yumurtalar yumuşak kabukludur ve gelişebilmek için kararlı, ılık ve nemli bir ortam gerektirir. Kuluçka süresi sıcaklığa göre değişir; daha sıcak kurulumlarda yumurtalar daha erken çatlar. Bu türde kuluçka sıcaklığı yavruların cinsiyetini belirler; bu örüntüye sıcaklığa bağlı cinsiyet belirlenimi denir.

Yumurtadan çıkış adımları

1. Yumurtaları çevirmeden, aynı taraf yukarı bakacak şekilde bir kuluçka kabına aktarın.
2. Kabı, seçilen sıcaklıkta kararlı bir kuluçka makinesine yerleştirin.
3. Nemi korumak için ortamı nemli ama ıslak olmayacak şekilde tutun.
4. Küf veya çökme belirtisi için düzenli aralıklarla kontrol edin ve açıkça bozulmuş yumurtaları çıkarın.
5. Her yavrunun kendi başına çıkmasına izin verin ve kalan sarısını emene kadar rahatsız etmeyin.
6. Yavrular aktif hale gelip deri değiştirmeye hazır olduğunda küçük bir teraryuma taşıyın.