Karışık Irk Koi balığı

Melez bir japon baligi, iki veya daha fazla taninan Koi cesidinden ya da kasitli bir secim yapilmaksizin havuzda gerceklesen ureme nesillerinden gelen bir baliktir. Ayni tur olan Cyprinus carpio'ya, yani amacli yetistirilen gosterim Koi baliklarinin da ait oldugu turcomesine dahil olsa da rengi, deseni ve pul yapisi hicbir taninmis cesitle birebir ortusemez. Ortaya cikan balik; Kohaku, Sanke, Showa, Ogon, Asagi veya duzinelerce diger hattan alinan izleri, bazen yaris katilimi icin diskalifiye edici bicimde birlestiren, ancak ev havuzu icin belirgin ve cekici gorunumu olan bir balik olabilir.

Melez japon baliklari, dunyanin dort bir yanindaki bahce havuzlarinda yaygin olarak bulunur. Bir havuzda birden fazla cesit varsa ve ureme kontrol altinda tutulmuyorsa ortaya cikan yavrular kacinilmaz olarak melez olur. Evcil hayvan magazalarinda ve bahce merkezlerinde makul fiyatlarla satilan Koi baliklarinin buyuk cogunlugu bu kategoriye girer. Bu baliklar dusuk kaliteli degildir; pek cok durumda agir soy secimli gosterim orneklerine kiyasla daha saglamdir ve sıradan havuz kosullarına kolayca uyum saglar.

Tum Koi baliklari gibi melez bireyler de sosyal yapidadir; haznin dibindan orta su katmanina kadar beslenir ve zamanla bakicinin varligina alisir, cogu kez beslenme saatinde yuzey yakini gelerek toplanirlar. Iyi bakilmis bir havuzda 20 ila 35 yillik yasam omru tipiktir; saglikli bir melez japon baligi irilesebilir ve yaslandikca dikkat cekici renk tonlari gelistirebilir.

Kimler icin uygundur

Melez japon baliklari; gosterim kalitesindeki orneklerin maliyetine veya ozel bakim gereksinimlerine katlanmadan buyuk, uzun omurlu suslü havuz baligi isteyen kisiler icin uygundur. Ilk havuzunu kuranlar, baliklari izlemekten zevk alan ancak gosteri dunyasiyla ilgilenmeyen balikcilar ve dogal uremenin beklendigi, secici soyagacinin oncelikli olmadigi havuzlar icin idealdir. Kucuk ic mekan akvaryumlarına uygun degillerdir.

Koi yetiriciligi, Japonya'nin Niigata bolgesinde on dokuzuncu yuzyilin baslarinda basladi. Cerceveli cercevelerde, cerceveleri ile renk varyantlarini fark eden ciftciler bunlari secmeye basladi. Birbirini izleyen nesiller boyunca, her biri belirli bir renk ve isaret kombinasyonuyla tanimlanan ayri cesitler olusturuldu. Koi baliklari 1914 Tokyo sergisiyle ulusal bir izleyici kitlesine ulastiginda, Kohaku, Sanke ve Showa gibi isimli cesitler coktan taninmis durumdaydi.

Koi baliklari Japonya disina yayildikca, kati ureme kontrolleri olmaksizin birden fazla cesit barindirndan havuzlara girdi. Bu ortamlarda farkli soydan gelen baliklar serbest bicimde ciflesirdi. Yavrular karisik gen havuzu tasir ve hicbir tek cesite uygun dusezdi. Bu durum; ticari tesisler, ozel bahce havuzlari ve yirminci yuzyilin ikinci yarisinda Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika genelindeki halka acik su bahcelerinde gerceklesti.

Kasitli melezlemeler de melez populasyonuna katki saglamistir. Yetistiriciler, yeni ozellikleri iceri almak, vucut yapisi saglamlastirmak ya da yeni renk desenleri elde etmek icin cesitleri duzenli olarak melezler. Bu programlarin ara nesilleri, yani gorunusleri henuz sabitlesmemis baliklar, planli ciflesmelerin urunu olsalar da genetik olarak melezdir. Benigoi, Kikusui ve pek cok metalik cesit, on yillar boyunca rafine edilen kontrollü melezlemelerden cikti.

Bugün siradan evcil hayvan dukkanlari ve bahce merkezlerinde satilan Koi baliklarinin buyuk cogunlugu amacli secilmis gosterim baliklari degildir. Ozellikle Israil, Cin ve Guneydogu Asya'daki kulucan tesislerinden gelmekte olup buradaki buyuk olcekli cogalma, melez soyagacindan gelen pek cok baligi uretmektedir. Bu baliklar cekici renkler gosterebilir, ancak bir Koi gosterisinde derece alamaz. Dunya genelindeki canlı Koi populasyonunun sayisal olarak buyuk bolumunu olusturmaktadirlar.

Melez japon baliklari, tum suslü sazanlarin ortak sipsi govde seklini tasir: genis bir bas, asagi donuk agiz, iki cift biyik ve sirtin boyunca uzanan uzun bir sirt yuzgeci bulunur. Bu ortak sablonun icinde renk, desen, pul kaplamasi ve boyut onemli olcude degisir. Melez bir havuz; tek renkli, lekeli, metalik, nokta nokta ya da cizigli baliklar barindirabileceği gibi bunlar kimi zaman ayni cogalmadan da gelebilir.

Melez bireyler birden fazla cesit soyagindan kalitim aldigi icin renk sinirlari, amacli yetistirilen gosterim baliklarindakine kiyasla cogu zaman daha belirsizdir. Desenler duzensizcedir ve renkler asimetrik dagilabilir. Bu, bahce havuzu baglaminda bir kusur degildir; sadece genis bir gen havuzunun ifadesidir. Baliklar yaslandikca renk de degisir. Genc melez Koi baliklari, ilk birkaç yillari boyunca zaman zaman daha guclu ve karmasik izler gelistirir.

Pul turleri ve metalik formlar

Pul kaplamasi, mevcut ana soylara gore sekillenir. Alman ayna sazan kaynakli Doitsu soyagindan gelen baliklar, yalnizca yan cizgi ve sirt sirasi boyunca pul tasir; vucut geri kalani pulsuz kalir. Metalik parlaklik Ogon veya Hikari soylu melezlemelerden gelir; bazi melez Koi baliklari metalik zemin rengi ile renkli lekeleri birlestirir. Bu ozellikler ayri genler tarafindan belirlendigi icin melez baliklar neredeyse her kombinasyonu ifade edebilir.

Melez japon balikciliginin bakimi, her turlu Koi balikciliginin bakimiyla esit sayilabilir. Baliklar dayaniklidir ve su kosullarindaki genis bir degisim araligina toleranslidir; ancak saglikli kalmalari ve buyumeleri icin temiz ve oksijeni bol su gerekmektedir. Bakicinin temel gorevi, balikla dogrudan ilgilenmekten ziyade havuz sistemini korumaktir.

Grooming ve elle tutma

Koi baliklarinin geleneksel anlamda groominge ihtiyaci yoktur. Elle tutma, baliklar için zararlı olan koruyucu mukus tabakasini soyup strese yol actigi icin en aza indirilmelidir. Tedavi veya tasima amaciyla mudahale gerektiginde, yumusak bir ag ve nemli eller kullanilmali; balik mumkun olan en kisa sure disarida tutulmalidir.

Mevsimsel duzenlemeler

Sicak aylarda daha fazla besleme yapin; su sicakligi 15 °C'nin altina dustukce beslemeyi azaltin. Su 10 °C'nin asagisina indiginde beslemeyi tamamen durdurun. Soguk iklimlerde, baliklar dip yakininda dinlenirken gaz degisiminin surebildirgen saglanabilmesi icin yuzen bir isiticı ya da calisir hava tasi ile havuz yuzeyinin bir bolumunu kis boyunca acik tutun.

Karantina

Tum yeni baliklar, kurulu bir havuza katilmadan once ayri bir bekletme tankinda en az iki ila dort hafta gecirmelidir. Evcil hayvan magazalarindan ve acik artirmalardan alinan melez japon baliklari; tasidicida belirgin belirti gostermeksizin yerlesik grupta yayilabilen parazitler veya bakteriyel enfeksiyonlar tasiyabilir.

Melez japon baliklarinin besinsel gereksinimleri saf yetistirilen muadilleriyle aynidir. Dogal ortamda bitki maddesi, bocek larvasi, kucuk omurgasizlar ve yosun tuketen omnivorlerdir. Havuzda genellikle Koi baliklari icin formullendirilmis ticari yuzucu peletle beslenir. Yuzen besin, batan peletlere tercih edilir; yenmemis parcalar yuzey yakini gorulebilir kalir ve cozunup suyu bozmadan toplanabilir.

Protein gereksinimleri su sicakligiyla degisir. Sicak yaz suyunda baliklar aktif ve buyumededir; bu nedenle yuksek proteinli buyume peleti uygundur. Sonbahar sicakliklarinin dusmesiyle birlikte metabolizma yavaslar ve sindirim sistemi daha az etkin hale gelir. Gecis mevsimlerinde daha kolay sindirilebilen buğday ozlu pelet uygundur. Su 10 °C'nin altina dusunce beslemeler tamamen durdurulmalidir.

Ek besinler ve atistirmaliklar

Koi baliklari; dogranmis marul, kabuksuz bezelye, karpuz eti ve portakal dilimlerini sicak hava mevsiminde ara sira tuketebilir. Bunlar temel peleti ikame etmemelidir. Astaksantin ve spirulina gibi dogal karotenoidler iceren renk artirici peletler, bu pigment genlerini tasiyan melez baliklarin kirmizi ve turuncu tonlarini yogunlastirir. Ekmek, kraker ve pismiş insan yiyecekleri, hizla parcalanarak su kalitesini bozacagindan verilmemelidir.

Melez japon baliklari, agir soy seleksiyonuna tabi gosterim baliklarına kiyasla daha genis bir gen havuzundan yararlanir. Bu genetik cesitlilik, bazi saf cesit hatlarinda gorulen yapisal ya da bagisiklik sorunlarina yol acan cekingen gen yogunlasmasi riskini azaltabilir. Bununla birlikte patojenlere ya da zayif bakim uygulamalarinin etkilerine karsi koruma saglamaz. Yetistiricililk gecmisinden bagimsiz olarak, Koi hastaliginin buyuk cogunlugu su kalitesi, askiri yogunluk veya yeni baliklardan kaynaklanan hastalik girisi ile iliskilendirilebilir.

Bir Koi'nin bagisiklik sistemi, su sicakligi istikrarliyken ve oksijen duzeyleri yuksekken en etkin bicimde calisir. Sicaklik dalgalanmalari, yuksek amonyak ve dusuk cozunmus oksijen bagisiklik yanitlarini baskiler; baliklari firsatci bakterilere ve parazitlere karsi daha savunmasiz hale getirir.

Koruyucu bakim

• Guclu filtrasyonu koruyun ve su parametrelerini en az haftada bir test edin.
• Tum yeni baliklari en az iki ila dort hafta karantinada tutun.
• Asiriya kacmaktan kacinın; fazla balik yuklenmesi patojen basincini artirir ve suyu daha hizli kirletir.
• Baliklara zarar verebilecek ve strese yol acabilecek balikculara ve kedilere karsi havuzu agla ortin.
• Yalnizca baliklarin bes dakikada yiyebildigi kadari besleyin ve soguk suda beslemeyi durdurun.
• Havuzu yil boyunca, ozellikle yaz gecelerinde bitkilerin karanlikta oksijen tukettiginde havalandirilmis tutun.

Koi baliklari havuz baliklarıdır. Melez bireyler irilenir, onemli miktarda biyolojik atik uretir ve ozgurce yuzebilecekleri alana ihtiyac duyar. Standart bir ic mekan akvaryumu, saglikli bir Koi baliğının gerektirdigi hacmi, filtrasyon kapasitesini veya sicaklik istikrarini saglayamaz. Pratik asgarî kuruluş; mekanik ve biyolojik filtrasyona sahip amac doğrultusunda yapilmis acik hava havuzudur.

Derinlik, yuzey alani kadar onemlidir. Sığ bir havuz yaz aylarinda hizla isinir, oksijen kaybeder ve sicaklik asirilarından siginilacak alan sunmaz. Daha derin bir havuz daha istikrarli kosullar saglar ve baliklarin mevsimler boyunca gerektiginde daha serin ya da daha sicak tabakalara inmesine izin verir.

Melez japon baliklari genis bir sicaklik araligina toleranslidir ve gosterim orneklerine kiyasla kusurlu kosullara karsi daha bagislaycıdir; ancak yine de ayni temel kurulumu gerektirirler. Melez baliklar icin iyi tasarlanmis bir havuz onlari on yillarca destekler.

Havuz kurulum kontrol listesi

• Havuzun her yerinde yeterli derinlige sahip astarlı ya da onceden bicimlendirilmis kabuk (sadece tek bir noktada degil)
• Tam havuz hacmini saatte en az bir kez devirmek uzere boyutlandirılmis pompa
• Biyolojik hazneye gecmeden once kati maddeleri tutan mekanik on filtre
• Yararli bakteriler icin yuzey alani bulunan biyolojik filtre ortami
• Selale, Venturi boresi veya ozel hava pompasi ve hava taslari ile havalandirma
• Cokelmenin onune gecmek icin dip drenaji veya verimli hava alimi
• Balikculara, sulayarlara ve kedilere karsi ag ortu ya da cevre bariyeri
• Yaz aylarinda alg ciflesmeleri sinirlandirmak icin sarkan ekim ya da golgelik gibi golgeli unsurlar
• Amonyak, nitrit, nitrat ve pH icin su test seti
• Tum musluk suyu eklemeleri ve su degisimlerinde kullanmak uzere el altinda deklorinatör

Koi baliklari disaridan döllenmeyle cogalir. Havuz suyu ilkbaharin sonunda yaklasik 18 ila 22 °C'ye isindiginda disiler yumurtaya gelmis hale geciş ve erkekler saatlerce surebilen enerjik kovalama davranislariyla onlara aktif bicimde eslik eder. Disi; erkeklerin milt birakarak acik suda yumurtalari döllendirdigi sirada kucuk, yapiskán yumurta gruplarini salar. Yumurtalar; batik bitki saplari, kokler, yumurtlama firlacalari ya da lif yumurtlama matlari dahil her elde edilebilir yuzeye tutunur.

Melez bir havuzda yumurtlama genellikle bakici mudahalesi olmaksizin gerceklesir. Yumurtlayan baliklar da dahil olmak uzere yetiskin Koi baliklari yumurtalari ve yeni doğan yavrulari yer. Yavru yetistirmek isteyen bakicilar, yumurtalari veya yumurtlama aygitini yumurtlamadan sonraki birkaç saat icinde ayri, nazikce havalandirilan bir tanka aktarmalidir.

Melez cogalmalar genetik acidan cesitli yavrular uretir. Melez ata baliklarindan gelen yavrularin buyuk bir orani donuk renkli, genellikle gri ya da kahverengi olacaktir; zira renk genleri acik, yuksek kontrastli desenlere ulasacak bicimde birlesemez. Yalnizca kucuk bir kesim gorsel olarak dikkat cekici belirgin izler gelistirir. Bu baliklari yetiskinlige kadar secip yetistirmek, sabir ve cogunlugun budanmasi ya da yeni sahibine verilmesine razı olmay gerektirir.

Melez japon balikciliginda yumurtadan cikis adimlari

1. Ilkbaharda havuz sicakligi yukseldikce yumurtlama matlari veya ince yaprakli su bitkisi demeti saglayın.
2. Yumurtlama penceresi suresince her sabah yumurta kontrolu yapin. Döllenmis yumurtalar berrak ya da hafifce kehribar rengindedir; döllenmeyen yumurtalar bir gun icinde beyaza döner.
3. Yumurtlama matlarini veya yumurtalari ana havuzun suyuyla doldurulmus temiz, nazikce havalandirilan bir tanka tasiyin.
4. Su sicakligini sabit 20 ila 23 °C'de tutun ve yayilmalarini onlemek icin mantar tutan gorunur beyaz yumurtalari alin.
5. Yavrular cikinca, sari kese emilirken 2 ila 3 gun dokunmadan bekleyin.
6. Serbest yuzme baslayinca gunluk birkac kez kucuk miktarlarda sivi ya da toz yavru besini vermeye baslayin.
7. Yavru tankinda su kalitesini istikrarli tutmak icin kucuk, sik su degisimleri yapin (gunluk yuzde 10).
8. Renk belirmeye basladigi 4 ila 8. haftada gorsel olarak en belirgin yavrulari buyutmek icin secin; kalanlarini rehome edin ya da budayin. Havuz, bir cogalma kohortunun tamamini yetiskinlige tasiyamaz.