Tibet Spanieli

Tibet Spanieli, Tibet'in dag manastirlarinda ortaya cikmis kucuk bir refakat kopegidir. Adina ragmen gercek bir spaniel degildir ve hicbir zaman av ya da aport isinde kullanilmamistir. Gorevi Budist rahiplere eslik etmek, manastir duvarlarinda oturup cevreyi gozlemek ve alisilmadik bir sey oldugunda havlayarak daha buyuk Tibet Mastifflerini uyarmakti.

Irk asagi yukari 4 ila 7 kilo agirliginda olup omuz hizasinda yaklasik 25 cm boyundadir. Govdesi boyundan bir miktar uzundur, kafasi kubbeli, burnu kisa, kuyrugu ise tuylu ve sirtin uzerinde tasinir. Cift katli tuyu ipeksi ve orta uzunluktadir, kulaklarda, bacaklarda ve kuyrukta sacaklanma gorulur.

Tibet Spanielleri kendi insanlarina karsi sevecen ve bagli, tetikte ve gozlemcidir, yabancilara karsi ise dogal olarak cekingendir. Yakin baglar kurar ve uzun sure yalniz birakilmaktansa ailesinin yaninda kalmayi tercih eder.

Kimlere uygundur

Tibet Spanieli, yaninda kalan, tetikte olan ama yogun egzersiz talep etmeyen kucuk ve bagli bir dost isteyenlere uygundur. Hem daireye hem de mustakil eve rahatca uyum saglar. Siki bag kurdugu ve uzun yalnizlik donemlerinden hoslanmadigi icin gunun buyuk bolumunde evde birinin bulundugu hanelere yakisir. Gozlemci yapisi nedeniyle ziyaretcileri haber verir, bu yuzden sahiplerinin havlamayi yonetmeye hazir olmasi gerekir.

Tibet Spanieli, kucuk refakat kopeklerinin uzun yuzyillar boyunca Budist manastirlarinda tutuldugu Tibet'ten gelir. Rahipler onlari yatak isiticisi, kucak dostu ve manastir duvarlarinda oturup yaklasan yabancilara ya da hayvanlara havlayarak daha buyuk bekci kopeklerini uyaran gozculer olarak degerli gorurdu.

Irk, Tibet Budizminde aslanin sembolizmiyle yakindan baglantilidir ve aslana benzeyen kucuk kopekler zaman zaman manastirlar arasinda ve ziyarete gelen ust duzey konuklara armagan olarak verilirdi. Bu armagan gelenegi, tipin bolge geneline ve komsu alanlara yayilmasina yardimci oldu.

Bu turden kopekler, Asya'da calismis kisiler ve gezginler tarafindan on dokuzuncu yuzyil sonu ile yirminci yuzyil basinda Britanya'ya getirildi. Britanya damizlik hatti sonraki on yillar boyunca olusturuldu, Ikinci Dunya Savasi oncesi ve sonrasindaki yillarda gen havuzunu genisletmek icin daha fazla kopek ithal edildi.

Irk once Britanya'da The Kennel Club tarafindan, daha sonra baska yerlerdeki buyuk tescil kuruluslari tarafindan taninmistir. Uluslararasi Kinoloji Federasyonu (FCI) tarafindan da taninan irkin Turkiye'deki tescil islemleri Kopek Irklari ve Kinoloji Federasyonu (KIF) araciligiyla yurutulur. Amerikan Kennel Club irki 1984 yilinda tesciline kabul ederek Non-Sporting grubuna yerlestirdi. Irk, calisma ya da spor kopegi degil bir refakat kopegi olmayi surdurur.

Tibet Spanieli kucuk ve iyi dengelidir, govdesi boyundan bir miktar uzundur. Kafa, govdeye oranla kucuk ve hafif kubbelidir, burnu kisa ve kut, burun ucu siyahtir. Koyu kahverengi gozler ovaldir ve birbirinden oldukca acik yerlesmistir, bu da tetikte ve zeki bir ifade verir. Kulaklar orta boy, sarkik ve sacaklidir. Kuyruk yuksek yerlesimli, tuylu ve kopek hareket ederken sirtin uzerinde kivrilmis olarak tasinir.

Tuy ve renkler

Tuy, duz ve ipeksi bir ust tuy ile daha yumusak bir alt tuyden olusan cift katli bir tuydur. Yuzde ve on bacaklarin onunde tuy daha kisa ve duzdur; kulaklarda, bacaklarin arkasinda, kuyrukta ve boyun cevresinde daha uzun sacaklar bulunur, ozellikle erkeklerde bir yele gorulebilir. Irk standardi her renk ve kombinasyona izin verir. Yaygin renkler arasinda altin, krem, kirmizi, geyik rengi, sable, beyaz, siyah ve siyah-ter yer alir, cogu zaman beyaz isaretlerle birlikte gorulur.

Tibet Spanieli sevecendir ve kendi insanlarina kuvvetle baglidir. Ailesine yakindan tutunma egilimindedir ve onlarin yaninda olmaktan hoslanir, cogu zaman odadan odaya pesinden gider, bir kucaga ya da sahibinin yanina yerlesir. Tanidigi kisilerle oyuncu, yumusak ve dost canlisidir.

Yabancilara karsi saldirgan degil, mesafeli ve cekingendir. Bu temkin, bekci kopegi olarak gecmisinin bir parcasidir ve Tibet Spanieli genellikle isinip isinmayacagina karar vermeden once ziyaretcileri havlayarak haber verir. Yeni insanlara guvenmesi zaman alir ama iyi sosyallestirildiginde nadiren urkek ya da korkaktir.

Irk genelde sakin ve saygili cocuklarla, birlikte buyudugu diger kopek ve kedilerle iyi gecinir. Kucuk boyu nedeniyle cok kucuk cocuklarla oyunlarin gozetim altinda olmasi gerekir. Tibet Spanielleri zekidir ve bagimsiz bir yani vardir, bu yuzden guvendikleri insanlara duyarli kalirken biraz inatci olabilirler.

Tuy bakimi

• Dokulen tuyu almak ve dolasmayi onlemek icin tuyu haftada bir ya da iki kez fircalayin, kulaklardaki, bacaklardaki ve kuyruktaki sacaklara ayrica ozen gosterin
• Alt tuyun daha yogun dokuldugu mevsimsel tuy degisimi sirasinda daha sik fircalayin
• Sarkik kulaklar nem ve kir tutabildigi icin kulaklari duzenli olarak kontrol edip nazikce temizleyin
• Tirnaklari birkac haftada bir kesin ve patik yastiklari arasindaki tuyu duzenli tutun
• Yalnizca gerektiginde, asagi yukari birkac hafta ile birkac ay arasinda yikayin

Egzersiz

• Irkin orta duzey enerji ihtiyacini karsilamak icin gunde birkac kisa yuruyus ve ev ici oyun saglayin
• Zihni mesgul tutmak icin bulmaca oyuncaklari ve kisa egitim oyunlari kullanin
• Kisa burun sicagi yonetmeyi zorlastirdigi icin sicak havada agir zorlanmadan kacinin
• Kucuk iskelet tekrarli darbelerden zarar gorebilecegi icin yukseklerden atlamaya dikkat edin

Ortam

Tibet Spanieli dairelere, rezidanslara ve mustakil evlere rahatca uyum saglar. Ailesiyle birlikte olmak isteyen bir ic mekan kopegidir ve uzun sureler disarida ya da yalniz birakilmamalidir. Manzarali bir gozetleme noktasindan hoslanir, bu manastir duvari gozetleme gecmisinden kalma bir aliskanliktir, bu yuzden bir pencere kenari ya da kanepenin arka kismi cogu zaman en sevdigi yerdir.

Tibet Spanieli, kucuk irklara gore formulize edilmis ve yasam evresine uygun eksiksiz, dengeli bir mamayla iyi gelisir. Irk kucuk oldugu ve oyun seanslari arasinda hareketsiz kalabildigi icin porsiyonlar olculmeli, odul mamalar gunluk toplama dahil edilmelidir. Fazla kilo, kucuk ve hafif uzun govdeli bir kopegin eklemlerine ve sirtina yuk bindirir, bu yuzden onu zayif tutmak onemlidir.

Odul mamalar ve takviyeler

Odul mamalari gunluk kalorinin yaklasik yuzde onunu asmayacak sekilde tutun ve egitimde kucuk, dusuk kalorili parcalar kullanin. Taze su her zaman erisilebilir olmalidir. Eksiksiz ticari mamayla beslenen saglikli bir kopegin genellikle takviyeye ihtiyaci yoktur; vitamin, eklem urunu ya da diger eklemeleri yalnizca bir veteriner hekimin onerisiyle verin.

Tibet Spanieli genelde saglikli ve uzun omurlu bir irktir, tipik yasam suresi 12 ila 15 yildir. Kisa burunlu kucuk bir kopek olarak izlenmeye deger birkac rahatsizligi vardir ve sorumlu yetistiriciler damizlik hayvanlari ozellikle gozlerle ve dizlerle ilgili bilinen kalitsal sorunlar acisindan tarar.

Koruyucu bakim

• Temel asilari ve parazit korunmasini guncel tutun
• Yillik veteriner kontrolleri planlayin, yaslilarda yilda iki kere yapin
• Kucuk agzi korumak icin fircalama ve profesyonel temizliklerle dis bakimini surdurun
• Irkin kalitsal goz riskleri nedeniyle gozleri belirli araliklarla muayene ettirin
• Dizleri, eklemleri ve sirti korumak icin kopegi zayif tutun

Tibet Spanieli zekidir ve cabuk ogrenir, ancak ozgur dusunen bir manastir kopegi olarak gecmisinden gelen bagimsiz ve bir olcude kendi kendine yon veren bir yani vardir. Bazi calisma irklarinin oldugu bicimde hosnut etmeye hevesli degildir, bu yuzden egitim kisa, olumlu ve odullerle degerli kilindiginda en iyi sonucu verir. Sert duzeltmeler irkin icine kapanmasina ya da daha inatci olmasina yol acar. Yabancilara karsi dogal cekingenligi yumusatmak ve ozguven kazandirmak icin erken ve surekli sosyallestirme onemlidir.

Temel adimlar

1. Sosyallestirmeye erken baslayin, yavruyu yeni insanlarla, kopeklerle, seslerle ve yerlerle sakince tanistirin
2. Tuvalet egitimine tutarli bir program ve belirlenmis bir noktayla baslayin
3. Daha fazla komut eklemeden once guvenilir bir isim yaniti ve geri cagirma ogretin
4. Otur, yat, bekle ve gel komutlarini birkac dakikalik kisa seanslarla olusturun
5. Irk dogal olarak sesli oldugu icin sessiz ya da yeter komutu uzerinde erkenden calisin
6. Kopegin her ziyaretciye havlamak yerine sakinlesmeyi ogrenmesi icin sakin karsilamalar calisin

Tibet Spanielleri fiziksel ve sosyal olgunluga asagi yukari bir ila iki yasinda ulasir ve sorumlu yetistiriciler bir kopek tam olgunlasip saglik testinden gecene kadar uretim yapmayi bekler. Ciftlesmeden once her iki ebeveyn de irkin bilinen sorunlari, ozellikle kalitsal goz rahatsizliklari ve patella luksasyonu acisindan taranmalidir, boylece bunlar sonraki nesle aktarilmaz.

Gebelik doldeslenmeden itibaren yaklasik 63 gun surer, bu genel olarak kopeklere benzer. Yavru sayisi kucuktur, cogunlukla iki ila dort yavrudur. Irkin kubbeli bir kafasi ve kucuk bir iskeleti oldugu icin dogum izlenmeli, herhangi bir gucluk belirtisinde bir veteriner hekime danisilmalidir.

Yavrular kor ve sagir dogar ve ilk haftalarda tamamen anneye bagimlidir. Gozler yaklasik iki haftada acilir, sutten kesme uc ila dort haftaya dogru baslar. Yaklasik uc ila on iki haftalik aralik sosyallestirme icin kritiktir; iyi yetistirilmis yavrular sik sik elle temas eder ve yeni evlerine gitmeden once, genellikle sekiz haftadan erken olmamak uzere, ev yasamiyla nazikce tanistirlir.

Türkiye'de Tibet Spanieli cinsi bir köpek nasıl kaydedilir

Tibet Spanieli cinsi köpeğiniz bugün United Pet Club kayıt sisteminde ücretsiz bir profil edinebilir, çipli ya da çipsiz. Profil telefonunuzu ve adresinizi köpeğin kimliğiyle eşleştirir, ve barınaktaki bir taramayı size gelen bir aramaya dönüştüren tam olarak bu bağdır. Köpeğinizi kaydedin; birkaç dakika sürer ve ömür boyu ücretsiz kalır.

Veteriner çipi takar, ancak kaydı sizin yerinize kimse yapmaz, ve kayıtsız bir çip kimseyi tanımlamaz. Mikroçipi kaydedin: ömür boyu planla ücretsiz, Türkiye'de takılan her marka çip kabul edilir, taşınma sonrası güncellemeler asla ücret gerektirmez, ve kayıt gece gündüz, yurt içinde ve dışında sorgulanabilir kalır. Ücretsiz hesabınızı oluşturun ve iki adımı bu akşam bitirin.