Sibirya Husky

Sibirya kurdu, soguk iklimlerde uzun mesafeler boyunca hafif yukleri cekmek icin yetistirilmis orta boy bir is kopegidir. Koken olarak kuzeydogu Rusya'nin Cukci (Chukchi) halkina dayanir. Bu halk, donmus arazide tasimacilik icin irka guvenmistir. Eriskin kopekler omuz hizasinda genellikle 20 ila 23,5 inc boyunda olur ve 35 ila 60 pound agirligindadir. Erkekler disilerden daha iridir.

Irk dostane ve uysal yapidadir. Cogu is kopeginde gorulen bolge koruma icgudusunun cok azini tasir. Husky'ler yabancilar dahil insanlara karsi sokulgandir. Bu nedenle iyi birer bekci olmazlar ama yogun bir evde rahat birer arkadas olurlar. Ayrica bagimsiz yapilidirlar ve patikada kendi kararlarini verecek sekilde yetistirilmislerdir. Bu ozellik egitim sirasinda inatcilik olarak ortaya cikar.

Enerji, irki tanimlayan en belirgin ozelliktir. Yeterli egzersiz alamayan bir Husky cogu zaman toprak eser, ulur ya da kacar. Irk, gunluk yogun aktivite ve guvenli sekilde citlenmis bir alan saglayabilen sahiplere uygundur.

Kime uygun

Sibirya kurdu, gunluk egzersiz ve acik hava zamanindan keyif alan aktif sahiplere ve ailelere uygundur. Serin iklimlerde ve guvenli bahcesi olan evlerde iyi gelisir. Bekci kopegi isteyen, uzun saatler evden uzak kalan ya da tuy dokmeye ve sesli davranisa tahammul edemeyen kisiler icin uygun degildir.

Irkin kokeni, kuzeydogu Sibirya'daki Cukotka bolgesinin Cukci (Chukchi) halkina dayanir. Bu halk, sinirli yiyecekle uzun mesafeler boyunca hafif kizak yuklerini cekebilen bir kopege ihtiyac duyuyordu. Dayaniklilik, dengeli bir mizac ve ailelerle yakin temasta yasayabilme ozelligi icin secim yaptilar. Kopekler cocuklarin arasinda uyurdu ve saldirganlik yerine isbirligi icin degerliydi.

1908 yilinda Sibirya'dan kizak kopekleri Alaska'ya getirildi. Burada altina hucum doneminde hem tasimacilikta hem de kizak yarislarinda kullanildilar. Kopekler uzun mesafe yarislarinda hizli ve dayanikli olduklarini kanitladi. Bu durum, bolgedeki musher'lar (kizakcilar) arasinda itibarlarini olusturdu.

Irk, 1925'te Nome'a yapilan serum tasima seferinde daha genis bir ilgi gordu. O sirada kizak kopeklerinden olusan bayrak takimlari, difteri antitoksinini yuzlerce mil donmus arazi boyunca kasabaya tasidi. Birkac Sibirya kurdu bu cabaya katildi ve olay irka yonelik kamuoyu ilgisini cekti.

Turkiye'de irk, Kopek Irklari ve Kinoloji Dernegi (KIF) ile FCI standartlari cercevesinde taninir. Irk, calisma kokenlerinin cok otesine yayilmistir ve artik agirlikla bir arkadas kopegi olarak beslenir, ancak kosma ve cekme durtusunu korur.

Sibirya kurdunun kizak cekme amacini yansitan sik, dengeli bir yapisi vardir. Govde boyundan biraz daha uzundur, gogus derin ama genis degildir ve bacaklar duz ve iyi kaslidir. Kuyruk bol tuylu olup kopek tetikte oldugunda orak bicimli bir kavisle tasinir ve rahatladiginda genellikle asagi duser. Hareket akici ve neredeyse zahmetsiz gorunur. Yuruyusu hafif ve yaylanir niteliktedir.

Tuy ve renkler

Cift kat tuy, yumusak ve yogun bir alt tuy ile govdeye yatik duran duz bir dis tuyden olusur. Alt tuy, sahiplerin tuy dokme (blowing coat) olarak adlandirdigi surecte yilda iki kez yogun sekilde dokulur. Renkler saf beyazdan griye, siyaha, kizila, sable ve agouti tonlarina kadar uzanir ve genellikle bacaklarda, gogus ve yuzde beyazla birlesir. Yuz isaretleri yaygindir ve kopekten kopege buyuk farkliliklar gosterir. Goz rengi tuy renginden bagimsizdir. Bir gozun mavi, digerinin kahverengi olmasi (heterokromi olarak bilinir) irkta kabul edilir.

Her kulüp Sibirya Husky ırkının standardını kendi sözleriyle yazar, bu yüzden aşağıdaki değerler kulüp kulüp verilmiştir: AKC, CKC, FCI, KC, UKC.

Boyut

• Cidago yüksekliği, erkek: AKC 53.3-59.7 cm; CKC 53.2-59.8 cm; FCI 53.5-60 cm; KC 53-60 cm; UKC 53.3-59.7 cm
• Cidago yüksekliği, dişi: AKC 50.8-55.9 cm; CKC 50.8-56 cm; FCI 50.5-56 cm; KC 51-56 cm; UKC 50.8-55.9 cm
• Ağırlık, erkek: AKC 20.4-27.2 kg; CKC 20.5-27.2 kg; FCI 20.5-28 kg; KC 20.4-27.2 kg; UKC 20.4-27.2 kg
• Ağırlık, dişi: AKC 15.9-22.7 kg; CKC 15.5-22.8 kg; FCI 15.5-23 kg; KC 16-23 kg; UKC 15.9-22.7 kg
• Kafatası-namlu oranı: AKC 1; CKC 1; FCI 1; KC 1; UKC 1

Ceza alan boyutlar

• Cidago yüksekliği, erkek: Diskalifiye edici: AKC > 59.7 cm, UKC > 59.7 cm; Kusur: KC > 60 cm
• Cidago yüksekliği, dişi: Diskalifiye edici: AKC > 55.9 cm, UKC > 55.9 cm; Kusur: KC > 56 cm

Yapı ve biçimler

Bunların her birini en az bir kulüp kabul ediyor:

• Namlu şekli: Sivrilen
• Isırık: Makas ısırık
• Diş yapısı: Tam diş
• Göz şekli: Badem
• Kulak duruşu: Dik (sivri)
• Kulak yerleşimi: Yüksek
• Boyun uzunluğu: Orta
• Sırt çizgisi: Düz
• Göğüs: Derin
• Sıçrama eklemleri: Yere yakın

Kulüplerin ceza verdiği biçimler

Kusur ya da diskalifikasyon, yarışma standardına göre verilen bir karardır. Sıralamayı ve bazı kulüplerde kaydı etkileyebilir.

• Kusur: Namlu şekli: Sivri (zayıf) (AKC, UKC); Isırık: Kerpeten ısırık (AKC, UKC); Isırık: Alt çene önde (AKC, UKC); Isırık: Üst çene önde (AKC, UKC); Kulak duruşu: Yarı dik (AKC, UKC); Boyun uzunluğu: Kısa (AKC, UKC); Boyun uzunluğu: Uzun (AKC, UKC); Sırt çizgisi: Kambur (kavisli) (AKC, UKC); Sırt çizgisi: Arkaya doğru alçalan (AKC, UKC); Göğüs: Fıçı (AKC, UKC)

Kulak ve kuyruk kesimi ile diğer işlemler

• Kurt tırnağı alma: Standart (AKC, FCI, UKC); Alternatif (CKC, KC)

Bu, her kulübün yarışma ringindeki tutumudur, yasa değildir. Bu işlemlere ilişkin yasalar ülkeden ülkeye değişir.

İşaretler

Her kulübün ırkın adlandırılmış işaretleri hakkındaki kararı:

• Beyaz işaretler: Alternatif (AKC, FCI)

Her noktayı yan yana görün: kulüpleri karşılaştırın.

Kararlar her kulübün yayımladığı ırk standardına dayanır ve kulüpler standartlarını günceller. Yarışmadan ya da kayıttan önce güncel metni kulüpten teyit edin.

Sibirya Husky ırkı için karşılaştırılan kulüpler: AKC, FCI, KC, KUSA, UKC. Hepsinin kabul ettiği renkler: Siyah, Beyaz, Gri, Gümüş, Kırmızı, Bakır.

Sibirya Husky ırkı için standart olarak listelenen desenler: Tek renk, İki renk, Üç renk, Ala, Samur, Aguti.

Kulüplerin ayrıldığı noktalar

Bunların her birini en az bir kulüp kabul ediyor, en az bir başka kulüp ise ceza puanı veriyor ya da reddediyor.

• Kahverengi: Standart (AKC, KC, UKC); Tanınmıyor (FCI, KUSA)
• Taba: Standart (AKC, KC, UKC); Tanınmıyor (FCI, KUSA)

Yarışma ringinde ceza alan renkler

Kusur ya da diskalifikasyon, yarışma standardına göre verilen bir karardır. Sıralamayı ve bazı kulüplerde kaydı etkileyebilir.

• Diskalifiye edici: Çizgili (AKC, FCI, KUSA), Merle (AKC, FCI, KUSA), Albino (UKC), Ters çizgili (AKC, FCI, KUSA)

Ana rengin ötesinde

Standartlar yalnızca ana rengi düzenlemez. Standart olarak listelenenler:

• Gözler: Mavi, Kahverengi
• Burun: Siyah, Ciğer, Pembe

Kararlar her kulübün yayımladığı ırk standardına dayanır ve kulüpler standartlarını günceller. Yarışmadan ya da kayıttan önce güncel metni kulüpten teyit edin.

Sibirya kurdu dostane ve dengeli mizaclidir. Irk, ailelerle yakin yasamak uzere gelistirilmistir ve her yastan insana sevgi gosterir. Bu nedenle cocuklu evler icin iyi bir arkadas olur. Yabancilari kuskuyla degil sicaklikla karsilar, dolayisiyla nadiren bekci kopegi olarak ise yarar.

Diger kopeklerle Husky genellikle sokulgandir. Bu, takimlar halinde yasayip calistigi gecmisini yansitir. Guclu av durtusu nedeniyle kedileri, kucuk hayvanlari ve ciftlik hayvanlarini kovalayabilir, bu yuzden karma evlerde erken sosyallesme ve gozetim onemlidir.

Bagimsizlik temel bir ozelliktir. Husky'ler patikada dusunmek uzere yetistirilmistir ve bu kendine yeterlilik evde inatcilik olarak okunur. Zekidirlar ama bazi irklardaki gibi sahibini memnun etmeye hevesli degildirler, bu yuzden sabirli ve tutarli bir yaklasim gerektirirler. Cogu kopek sesli olup sik havlama yerine ulumalar ve kendine ozgu bir konusma sesi kullanir. Sikilan ya da yetersiz egzersiz alan bir Husky cogu zaman toprak eser, kacar ya da ulur, dolayisiyla zihinsel ve fiziksel uyaran gereklidir.

Sibirya kurdu, aktivite ve kontrol altinda tutma acisindan yuksek bakim gerektiren bir irktir, ancak tuyu dokme donemleri disinda nispeten kolay temiz kalir. Irk serin iklimlerde en iyi sekilde gelisir ve sicak bolgelerde sicaktan korunmaya ihtiyac duyar.

Tuy bakimi

• Normal tuy dokumunu yonetmek icin tuyu haftada bir veya iki kez tarayin.
• Alt tuyun yogun dokuldugu yilda iki kezki tuy dokme doneminde her gun tarayin.
• Tuy buyuk olcude kendini temizledigi icin yikamayi yalnizca ara sira yapin.
• Tirnaklari birkac haftada bir kesin ve kulaklari kir acisindan kontrol edin.
• Hem soguga hem sicaga karsi koruyan cift kat tuyu asla tras etmeyin.

Egzersiz

• Her gun en az bir ila iki saat yogun aktivite saglayin.
• Cekme durtusunu karsilamak icin kosu, doga yuruyusu, kizak veya canicross kullanin.
• Guclu av durtusu nedeniyle acik alanlarda kopegi tasmali tutun.
• Zihinsel calisma icin bulmaca mama kaplari ve egitim oyunlari ekleyin.

Ortam

Yuksek ve dibi gomulu citli, guvenli bir ev irka en cok uyar. Husky'ler tirmanan, atlayan ve engellerin altini kazan, bilinen kacis ustalaridir. Sogugu iyi tasirlar ama sicakta golgeye ve suya ihtiyac duyarlar. Apartman yasami yalnizca kararli bir gunluk egzersizle mumkundur.

Bakım konusunda Sibirya Husky ırkı için her şey tüyle ilgili, o yüzden oradan başlayın.

• Tüy katmanları: Çift kat tüy
• Tüy dokusu: Peluş
• Tüy uzunluğu: Orta
• Tüy dökme: Mevsimsel dökme

Bu tüyün sizden istedikleri

• Çift katlı tüyde uzun koruyucu kılların altında yumuşak bir alt tüy bulunur. Alt tüye kadar inerek fırçalayın, çünkü sıkışan ve dökülen kılları tutan katman budur.
• Pelüş tüy yoğun ve yumuşaktır, bu yüzden tüyün dibine ulaşan nazik bir fırça sert olandan daha iyi sonuç verir.
• Orta uzunlukta tüy sürtündüğü her yerde dolaşmaya başlar, bu yüzden o noktalara dikkat edin.
• Mevsimsel tüy dökümü, tüy değişirken dalgalar halinde gelir. O haftalarda daha sık fırçalamak işi yönetilebilir tutar.

Pet kuaförüne ne söylemeli

Randevu alırken bunları belirtin. Bu sayfadaki tüy notları her birini açıklar.

• Tıraş etmeyin
• Mevsimsel tüy alma gerektirir

Irkı bilen bir pet kuaförü tüm bunları hayvanın kendisine göre uyarlayabilir. Ağrılı deri, deriye yapışan keçeler ya da tüyde ani bir değişiklik veterinere gösterilmeye değer.

Sibirya kurdu cogu zaman verimli bir yiyici olarak tanimlanir, yani boyutunun gosterdiginden daha az yiyecekle kondisyonunu koruyabilir. Bu ozellik, sinirli rasyonla yogun calismasinin gecmisinden gelir. Kopegin yasam evresine ve aktivite seviyesine uygun, eksiksiz ve dengeli bir beslenme ihtiyaclarini karsilar. Calisan ya da kizak ceken kopekler yogun aktivite sirasinda daha fazla kaloriye ve daha yuksek yag oranina gereksinim duyabilir, ev Husky'leri ise zinde kalmak icin dikkatli porsiyon kontrolu gerektirir.

Odul ve takviyeler

Kilo alimini onlemek icin odulleri gunluk kalorinin yaklasik yuzde 10'unda tutun. Eksiksiz bir beslenme alan cogu Husky'nin takviyeye ihtiyaci yoktur, ancak bir veteriner tuy durumu icin omega yag asitleri ya da yasli kopeklerde eklem destegi onerebilir. Ozellikle egzersizden sonra her zaman temiz su saglayin.

Sibirya kurdu genel olarak saglikli ve saglam bir irktir, bu da zorlu calisma kosullari altinda gelismesinin bir sonucudur. Cogu 12 ila 14 yil yasar. Baslica endiseler kalitsal goz bozukluklari ve eklem rahatsizliklaridir, sorumlu yetistiriciler bunlar icin tarama yapar. Duzenli veteriner bakimi ve makul bir egzersiz rutini irkin saglam kalmasina yardimci olur.

Koruyucu bakim

• Yillik veteriner muayeneleri planlayin ve asilari guncel tutun.
• Damizlik kopekleri kalca ve goz durumlari acisindan taratin.
• Eklemleri korumak icin kopegi zinde bir kiloda tutun.
• Bir parazit onleme plani surdurun.
• Disleri duzenli olarak fircalayin ve dis kontrolleri saglayin.

Sibirya kurdu zekidir ve hizli ogrenir, ama bagimsiz yapisi her zaman uymayi secmedigi anlamina gelir. Irk bir miktar ozerklikle calismak uzere gelistirilmistir, bu yuzden egitenler bir derece inatcilik beklemelidir. Kisa, cesitli ve odule dayali seanslar, kopegi sikan uzun ve tekrara dayali seanslardan daha iyi sonuc verir. Geri cagirma, guclu av durtusu ve kosma istegi nedeniyle ozellikle zordur ve cogu sahibi acik alanlarda bir Husky'ye asla tasmasiz guvenmez. Insanlarla, kopeklerle ve dokunmayla erken sosyallesme, dengeli bir yetiskin icin temel olusturur.

Temel adimlar

1. Sosyallesmeye ve nazik dokunmaya yavruluk doneminde baslayin.
2. Once isme tepki ve dikkat ogretin.
3. Yiyecek odulleriyle guvenilir bir otur, yat ve kal komutu olusturun.
4. Geri cagirma uzerinde yogun calisin, ama disarida kopegi tasmali ya da uzun ipli tutun.
5. Irkin cekme icgudusunu yonetmek icin tasma terbiyesini erken tanitin.
6. Seanslari kisa tutun ve bir basariyla bitirin.

Sibirya kurtlarinda sorumlu damizlik, saglik taramasi ve mizac uzerine odaklanir. Kopekler daha erken fiziksel olarak yeterli hale gelse de cogu yetistirici, ciftlestirmeden once kalca ve goz sagliginin degerlendirilebilmesi icin en az iki yasina kadar bekler. Disiler genellikle yilda iki kez kizginlik gosterir. Gebelik dollenmeden itibaren yaklasik 63 gun surer ve dogumda ortalama dort ila alti yavru olur, ancak daha buyuk dogumlar da gorulur.

Yeni dogan yavrular ilk haftalarda sicaklik ve beslenme icin tamamen anneye bagimlidir. Gozler yaklasik iki haftada acilir ve yavrular kati gidaya gectikce sutten kesme dorduncu hafta dolaylarinda baslar. Yaklasik uc ila on iki hafta arasindaki sosyallesme penceresi bu bagimsiz irk icin onemlidir, bu yuzden insanlara, seslere ve nazik dokunmaya erken maruz kalma yetiskin davranisini sekillendirir. Cogu yetistirici yavrulari sekizinci haftada ya da sonrasinda yeni evlerine verir. Damizlik dusunenler her iki ebeveynin saglik onaylarini dogrulamali ve her yavruyu yerlestirmek icin bir plana sahip olmalidir.

Türkiye'de Sibirya Husky cinsi bir köpek nasıl kaydedilir

Türkiye'de resmi TÜRKVET sistemi üzerinden köpeklerin çiplenmesi ve kaydı zaten zorunludur; yasal kısım Sibirya Husky cinsi köpekler için de böylece tamam. Resmi kaydın yapmadığı şey, sınırların ötesinde de yanıt veren bir dosya tutmaktır. United Pet Club'ın ücretsiz profili tam bu boşluğu doldurur: fotoğraf, bilgiler ve iletişiminiz, her yerden sorgulanabilir. Kayıt birkaç dakikada biter.

Veteriner çipi takar, ancak kaydı sizin yerinize kimse yapmaz, ve kayıtsız bir çip kimseyi tanımlamaz. Mikroçipi kaydedin: ömür boyu planla ücretsiz, Türkiye'de takılan her marka çip kabul edilir, taşınma sonrası güncellemeler asla ücret gerektirmez, ve kayıt gece gündüz, yurt içinde ve dışında sorgulanabilir kalır. Ücretsiz hesabınızı oluşturun ve iki adımı bu akşam bitirin.