เบเวอเรน

เบเวอเรนเป็นหนึ่งในกระต่ายพันธุ์แฟนซีที่เก่าแก่และตัวใหญ่ที่สุดสายพันธุ์หนึ่ง ตัวเต็มวัยมักมีน้ำหนักอยู่ระหว่าง 8 ถึง 12 ปอนด์ จัดอยู่ในกลุ่มกระต่ายขนาดใหญ่อย่างชัดเจน ลำตัวยาวและมีกล้ามเนื้อดี หลังโค้งเล็กน้อย ขนหนาแน่นและเป็นมันเงาอย่างโดดเด่น

ชื่อสายพันธุ์มาจากเมืองเบเวอเรน ใกล้เมืองแอนต์เวิร์ปในเบลเยียม ซึ่งเป็นถิ่นกำเนิดของกระต่ายพันธุ์นี้ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 แรกเริ่มเพาะพันธุ์เพื่อเอาทั้งขนและเนื้อ คุณภาพของขนที่เงางามทำให้กระต่ายพันธุ์นี้แพร่หลายไปยังประเทศอื่น ๆ ในฐานะกระต่ายประกวดและกระต่ายเลี้ยงเล่น

ปัจจุบันคนนิยมเลี้ยงเบเวอเรนเพราะนิสัยเป็นหลัก กระต่ายพันธุ์นี้มักสงบ อ่อนโยน และขี้สงสัย เมื่อคุ้นเคยกับคนแล้วจะให้จับต้องได้ง่าย ด้วยขนาดตัวและอารมณ์ที่นิ่ง จึงเหมาะกับผู้เลี้ยงที่มีพื้นที่กว้างพอและมีเวลาปฏิสัมพันธ์กับกระต่ายอย่างสม่ำเสมอ

ใครเหมาะเลี้ยงเบเวอเรน

สายพันธุ์นี้เหมาะกับบ้านที่มีพื้นที่พอสำหรับกรงขนาดใหญ่ และมีเวลาให้กระต่ายได้ออกกำลังกายและจับต้องทุกวัน นิสัยที่สงบทำให้เหมาะกับผู้เลี้ยงมือใหม่ที่พร้อมรับผิดชอบความต้องการของกระต่ายตัวใหญ่ แต่ขนาดตัวก็ทำให้ไม่เหมาะกับบ้านที่มีพื้นที่จำกัดหรือมีเด็กเล็กที่ยังอุ้มประคองน้ำหนักไม่ไหว

เบเวอเรนถือกำเนิดที่เมืองเบเวอเรน ใกล้เมืองแอนต์เวิร์ปในเบลเยียม ช่วงปลายทศวรรษ 1890 ถือเป็นหนึ่งในกระต่ายพันธุ์ขนใหญ่รุ่นบุกเบิกของยุโรปภาคพื้นทวีป โดยพัฒนามาจากสายพันธุ์ท้องถิ่นที่เลี้ยงไว้เพื่อเอาหนังและเนื้อ

สีขนดั้งเดิมและเป็นที่รู้จักมากที่สุดคือสีบลู ซึ่งเป็นโทนเทาหินชนวนที่เรียบเนียนสม่ำเสมอ และเป็นสีที่คนจดจำสายพันธุ์นี้ได้มากที่สุด ขนสีบลูที่หนาและเป็นมันเงาทำให้กระต่ายพันธุ์นี้เป็นที่ต้องการในวงการค้าขน และช่วยสร้างชื่อเสียงให้แพร่ไปไกลกว่าเบลเยียม

กระต่ายพันธุ์นี้เดินทางถึงอังกฤษในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ซึ่งผู้เพาะพันธุ์ที่นั่นได้พัฒนาลักษณะสายพันธุ์ให้นิ่งขึ้นและขยายกลุ่มสี จนเกิดสีขาว สีดำ และสีน้ำตาลตามมา พร้อมกับการตั้งชมรมเฉพาะทางเพื่อดูแลมาตรฐานสายพันธุ์ จากอังกฤษเบเวอเรนจึงแพร่ไปยังประเทศที่ใช้ภาษาอังกฤษอื่น ๆ

เบเวอเรนมีอิทธิพลต่อการพัฒนาสายพันธุ์อื่นในภายหลัง เพราะลักษณะขนและโครงสร้างร่างกายถูกนำไปใช้ในโครงการผสมพันธุ์ที่อื่น ปัจจุบันสายพันธุ์นี้ยังค่อนข้างหายาก และนิยมเลี้ยงในหมู่นักเลี้ยงเพื่อการประกวดมากกว่าจะเป็นสัตว์เลี้ยงทั่วไป

เบเวอเรนมีลำตัวยาว ทรงกลมได้สัดส่วน หลังโค้งเล็กน้อย บางครั้งเรียกว่าทรงแมนโดลิน หัวกว้าง หูใหญ่ตั้งเป็นรูปตัววี ภาพรวมให้ความรู้สึกถึงกระต่ายที่มีขนาดใหญ่และสมดุล จุดเด่นที่สุดคือขน ซึ่งหนา นุ่ม และเป็นมันเงา มีคุณสมบัติที่ขนจะค่อย ๆ กลับสู่ตำแหน่งเดิมเมื่อลูบสวนแนวขน

ขนและสี

สีบลูเป็นสีดั้งเดิมและคลาสสิกที่สุด เป็นโทนเทาหินชนวนระดับกลางที่เรียบสม่ำเสมอ เป็นเงาตั้งแต่ปลายขนจรดโคนขน สายพันธุ์สีขาวมีขนสีขาวล้วนและตาสีฟ้า ส่วนสีดำ น้ำตาล และไลแลคก็ได้รับการรับรองในบางมาตรฐานเช่นกัน ไม่ว่าจะสีใด ขนต้องมีความสม่ำเสมอ หนาแน่น และเป็นมันวาว ซึ่งเป็นเสน่ห์หลักของสายพันธุ์นี้ ความยาวขนอยู่ที่ประมาณนิ้วครึ่ง ยาวกว่ากระต่ายทั่วไป

เบเวอเรนขึ้นชื่อเรื่องนิสัยที่นิ่งและสม่ำเสมอ กระต่ายพันธุ์นี้อ่อนโยนและว่านอนสอนง่าย มักยอมให้จับต้องได้ดีเมื่อไว้ใจคนรอบตัวแล้ว ในขณะเดียวกันก็ยังตื่นตัวและขี้สงสัย มักสำรวจสิ่งของใหม่และพื้นที่รอบตัวอย่างกระตือรือร้น

เมื่อสมาชิกในครอบครัวจับต้องอย่างใจเย็นและสม่ำเสมอ เบเวอเรนมักกลายเป็นกระต่ายที่มั่นใจและเข้าสังคมเก่ง เนื่องจากเป็นกระต่ายตัวใหญ่ จึงควรมีผู้ใหญ่ดูแลเด็กขณะเล่นด้วย และสอนให้เด็กประคองลำตัวทั้งหมดแทนการจับที่หนังคอหรือหู กับคนแปลกหน้าเบเวอเรนอาจระแวดระวังในช่วงแรกแต่แทบไม่ก้าวร้าว ส่วนการอยู่ร่วมกับกระต่ายตัวอื่น หากเป็นคู่ที่ทำหมันแล้วและค่อย ๆ แนะนำให้รู้จักกันก็อยู่ด้วยกันได้ แต่เช่นเดียวกับกระต่ายทั่วไป กระต่ายเพศเดียวกันที่ไม่ได้ทำหมันอาจกัดกันได้

การดูแลประจำวันเน้นที่กรงสะอาด อาหารและน้ำสด และเวลานอกกรงให้ได้เคลื่อนไหว ขนที่หนาแน่นต้องได้รับการดูแลสม่ำเสมอเพื่อให้เงางามและไม่พันกัน ส่วนขนาดตัวที่ใหญ่ทำให้ต้องการพื้นที่และการออกกำลังกายมากกว่ากระต่ายพันธุ์เล็ก

การแต่งขน

• แปรงขนสัปดาห์ละครั้ง และถี่ขึ้นช่วงผลัดขนเพื่อกำจัดขนที่หลุดร่วง
• ตรวจเล็บทุกสองสามสัปดาห์และตัดเมื่อยาวเกินไป
• ตรวจหูและก้นเป็นประจำเพื่อความสะอาด
• หลีกเลี่ยงการอาบน้ำ ใช้วิธีเช็ดทำความสะอาดเฉพาะจุดแทน เพราะการอาบน้ำเต็มตัวทำให้กระต่ายเครียด

การออกกำลังกาย

• ปล่อยให้วิ่งเล่นในที่ดูแลได้อย่างน้อยวันละสามถึงสี่ชั่วโมง
• จัดคอกออกกำลังกายที่ปลอดภัยหรือห้องที่ปรับให้เหมาะกับกระต่าย
• มีอุโมงค์ กล่อง และของเล่นแทะเพื่อกระตุ้นให้กระต่ายเคลื่อนไหว
• จัดกรงขนาดใหญ่พอให้กระต่ายยืดตัวและกระโดดในบ้านได้

สภาพแวดล้อม

ให้เบเวอเรนอยู่ในที่ไม่มีลมโกรก อุณหภูมิคงที่ กระต่ายทนความร้อนได้ไม่ดี จึงควรเลี่ยงแดดจัดในหน้าร้อนและจัดร่มเงากับการระบายอากาศให้เพียงพอ สภาพแวดล้อมที่เงียบสงบและคาดเดาได้เหมาะกับสายพันธุ์นี้และช่วยลดความเครียด

หญ้าแห้งเป็นพื้นฐานของอาหารกระต่ายและควรเป็นส่วนใหญ่ของสิ่งที่เบเวอเรนกิน หญ้าแห้งชนิดหญ้า เช่น ทิโมธีหรือหญ้าเมโดว์ ควรให้แบบไม่จำกัดปริมาณ เพราะช่วยระบบย่อยอาหารและช่วยสึกกร่อนฟันที่งอกยาวตลอดเวลา เพลเลตและผักใบเขียวสดช่วยเสริมสารอาหารแต่ควรให้ในปริมาณจำกัดมากกว่าปล่อยให้กินตามใจ โดยเฉพาะสายพันธุ์ใหญ่ที่เสี่ยงน้ำหนักเกินง่าย

ขนมและอาหารเสริม

ให้ผักใบเขียวปลอดภัยในปริมาณน้อยทุกวัน เช่น ผักกาดโรเมน สมุนไพร และแดนดิไลออน ส่วนผลไม้และผักหัวควรให้เป็นของว่างนาน ๆ ครั้งในปริมาณน้อย เพราะมีน้ำตาลสูง กระต่ายที่แข็งแรงและได้กินหญ้าแห้งคุณภาพดีพร้อมอาหารที่สมดุลมักไม่จำเป็นต้องใช้อาหารเสริม ควรมีน้ำสะอาดให้ตลอดเวลาในขวดน้ำหรือถ้วยน้ำหนัก

เบเวอเรนถือเป็นสายพันธุ์ที่แข็งแรง และมักมีอายุขัย 5 ถึง 8 ปีเมื่อได้รับการดูแลที่ดี ปัญหาสุขภาพส่วนใหญ่เป็นปัญหาทั่วไปที่พบในกระต่ายทุกสายพันธุ์ ไม่ใช่โรคเฉพาะของสายพันธุ์นี้ การสังเกตพฤติกรรมการกิน มูล และอาการทุกวันเป็นวิธีที่เชื่อถือได้ที่สุดในการจับสัญญาณผิดปกติแต่เนิ่น ๆ

การป้องกันโรค

• ให้หญ้าแห้งไม่จำกัดเพื่อรักษาฟันและระบบย่อยอาหารให้ทำงานปกติ
• ตรวจก้นทุกวันในช่วงอากาศร้อนเพื่อป้องกันหนอนแมลงวันไช
• ฉีดวัคซีนป้องกันโรคมิกโซมาโตซิสและโรค RHD ให้ครบตามกำหนดในพื้นที่ที่มีวัคซีนนี้
• พาไปตรวจสุขภาพประจำปีกับสัตวแพทย์ที่มีความชำนาญด้านกระต่าย
• ทำหมันเพื่อลดความเสี่ยงมะเร็งระบบสืบพันธุ์และช่วยให้พฤติกรรมดีขึ้น

เนื่องจากเบเวอเรนเป็นกระต่ายตัวใหญ่ กรงที่ใช้เลี้ยงต้องใหญ่กว่ากรงมาตรฐานที่ขายสำหรับกระต่ายพันธุ์เล็ก กรงควรกว้างพอให้กระต่ายนอนเหยียดตัวเต็มที่ ยืนสองขาหลังได้ และกระโดดได้หลายครั้งโดยไม่ชนขอบกรง ควรจัดพื้นที่ออกกำลังกายที่ปลอดภัยเพิ่มเติมจากกรงหลักสำหรับการเคลื่อนไหวทุกวัน

รายการตรวจสอบก่อนจัดกรง

• กรงพื้นทึบขนาดใหญ่พร้อมวัสดุรองนอนหนาซับความชื้นได้ดี
• ถาดทรายวางไว้มุมที่กระต่ายเลือกใช้เอง
• รางหรือกองหญ้าแห้งเติมให้เต็มตลอดเวลา
• ขวดน้ำหรือถ้วยน้ำหนักตรวจและเติมน้ำใหม่ทุกวัน
• ที่หลบซ่อนหรือกล่องมีฝาปิดไว้ให้พักและรู้สึกปลอดภัย
• ของเล่นแทะและอุโมงค์เพื่อเสริมกิจกรรม

เบเวอเรนเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุไม่กี่เดือน แต่สายพันธุ์ใหญ่มักปล่อยให้โตเต็มที่ก่อนนำมาผสมพันธุ์ แม่พันธุ์พร้อมผสมพันธุ์ได้เกือบตลอดเวลามากกว่าจะมีฤดูผสมพันธุ์ตายตัว หลังผสมพันธุ์ ตัวเมียจะอุ้มท้องประมาณหนึ่งเดือน และเริ่มทำรังจากหญ้าแห้งและขนตัวเองก่อนคลอดไม่นาน

ลูกครอกมักมีขนาดกลางถึงใหญ่ ลูกกระต่ายเกิดมาตาบอดและไม่มีขน ต้องพึ่งพาแม่ทั้งหมด ลูกจะลืมตาเมื่ออายุประมาณสิบวัน จากนั้นจึงเริ่มออกจากรังและแทะอาหารแข็งในสัปดาห์ต่อ ๆ มา การหย่านมมักเสร็จสมบูรณ์เมื่ออายุระหว่างหกถึงแปดสัปดาห์ ควรจัดกล่องทำรังที่เงียบสงบให้แม่พันธุ์ เพิ่มปริมาณอาหาร และรบกวนให้น้อยที่สุดในช่วงนี้ การผสมพันธุ์ควรทำอย่างมีความรับผิดชอบ โดยคำนึงถึงสุขภาพ นิสัย และบ้านรองรับลูกกระต่ายที่จะเกิดขึ้น