อเมริกัน

กระต่ายอเมริกันเป็นกระต่ายบ้านขนาดใหญ่ที่พัฒนาสายพันธุ์ขึ้นในสหรัฐอเมริกาช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 กระต่ายโตเต็มวัยมักหนักราว 9 ถึง 12 ปอนด์ โดยตัวเมียมักหนักกว่าตัวผู้เล็กน้อย จุดเด่นของสายพันธุ์นี้คือทรงลำตัวแบบเซมิอาร์ช (semi-arch) ที่คนมักเรียกว่าทรงแมนโดลิน เพราะแนวหลังโค้งขึ้นอย่างนุ่มนวลจากบริเวณไหล่ไปจนถึงสะโพกที่มนกลม

สีมาตรฐานของกระต่ายอเมริกันมีสองสี คือ สีน้ำเงินเข้มและสีขาวล้วน สายพันธุ์นี้เป็นหนึ่งในไม่กี่พันธุ์ที่มีขนสีน้ำเงินหินชนวนแท้ทั่วทั้งตัว ซึ่งเป็นจุดขายสำคัญตั้งแต่ยุคแรกที่เริ่มเผยแพร่สายพันธุ์ ส่วนตัวสีขาวมีตาสีชมพูและขนหนาแน่นสม่ำเสมอทั่วตัว

ปัจจุบันกระต่ายอเมริกันได้รับความนิยมทั้งในฐานะสัตว์เลี้ยงนิสัยสงบและสายพันธุ์อนุรักษ์ที่หายาก มันอ่อนโยน เงียบ ทนต่อการอุ้มจับได้ดี และมักปรับตัวเข้ากับกิจวัตรได้เร็วเมื่อคุ้นเคยแล้ว เนื่องจากเป็นกระต่ายตัวใหญ่ จึงต้องการพื้นที่และปริมาณอาหารมากกว่ากระต่ายแคระหรือพันธุ์เล็ก ผู้ที่คิดจะรับเลี้ยงจึงควรวางแผนเรื่องนี้ไว้ล่วงหน้า

ใครควรเลี้ยงกระต่ายพันธุ์นี้

กระต่ายอเมริกันเหมาะกับผู้เลี้ยงที่จัดหากรงกว้างขวางและปล่อยให้วิ่งเล่นนอกกรงได้ทุกวัน นิสัยเงียบและอ่อนโยนทำให้เหมาะกับเด็กโตที่รู้จักจับสัตว์เบามือ และผู้ใหญ่ที่อยากได้เพื่อนสี่ขาแบบไม่วุ่นวาย แต่ไม่เหมาะกับบ้านที่มีพื้นที่จำกัดมาก หรือผู้ที่ไม่พร้อมดูแลระยะยาวตลอดอายุขัยที่อาจยาวถึง 8 ปี

กระต่ายอเมริกันถูกพัฒนาขึ้นที่รัฐแคลิฟอร์เนีย สหรัฐอเมริกา ในช่วงทศวรรษ 1910 โดยยกความดีความชอบให้กับลูอิส ซอลส์บรี จากเมืองพาซาดีนา ผู้พยายามผสมพันธุ์ให้ได้สีน้ำเงินเข้มที่คงที่ พร้อมกับทรงลำตัวแบบเซมิอาร์ชอันโดดเด่นในกระต่ายเนื้อและขนขนาดใหญ่

สายพันธุ์นี้เปิดตัวในงานประกวดและได้รับการรับรองครั้งแรกในปี 1917 เดิมทีใช้ชื่อว่าเจอร์มันบลูเวียนนา ซึ่งอ้างอิงถึงสายเลือดกระต่ายสีน้ำเงินจากยุโรป แต่เพราะกระแสต่อต้านเยอรมนีที่รุนแรงในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ชื่อจึงถูกเปลี่ยนเป็นอเมริกัน ซึ่งช่วยให้สายพันธุ์นี้เป็นที่ยอมรับมากขึ้นในยุคนั้น

สีน้ำเงินเป็นสีแรกที่สร้างชื่อเสียงให้สายพันธุ์นี้ในยุคแรก เพราะขนสีน้ำเงินหินชนวนที่สม่ำเสมอทั่วตัวหาได้ยากในตอนนั้น ต่อมาจึงเพิ่มสีขาวเข้ามาเพื่อขยายฐานความนิยมทั้งด้านขนและเนื้อ ตลอดช่วงกลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 ฟาร์มจำนวนมากเลี้ยงกระต่ายอเมริกันเพื่อเอาหนังที่หนาแน่นและซากที่ได้ขนาดดี

เมื่อวงการเลี้ยงกระต่ายเชิงพาณิชย์หันไปหาสายพันธุ์ที่โตเร็วกว่า จำนวนกระต่ายอเมริกันจึงลดฮวบลงอย่างมาก ทุกวันนี้ถูกจัดเป็นสายพันธุ์อนุรักษ์และมีชื่ออยู่ในบัญชีเฝ้าระวังพันธุ์เสี่ยงสูญพันธุ์ ทำให้ผู้เพาะพันธุ์รายย่อยจำนวนหนึ่งหันมาสนใจอนุรักษ์สายเลือดนี้ไว้

กระต่ายอเมริกันมีลำตัวยาวและลึกอยู่ในกลุ่มทรงเซมิอาร์ช เมื่อมองจากด้านข้าง แนวหลังจะค่อย ๆ ยกสูงขึ้นจากไหล่และไปถึงจุดสูงสุดเหนือสะโพก ก่อนโค้งมนลงที่ช่วงท้าย ซึ่งเป็นเส้นสายที่ทำให้ถูกเรียกว่าทรงแมนโดลิน หูตั้งตรงและได้สัดส่วนกับหัวและลำตัว ภาพรวมของกระต่ายพันธุ์นี้คือตัวใหญ่ กล้ามเนื้อแน่น ไม่ใช่ทรงกระทัดรัด

ขนและสี

ขนของกระต่ายอเมริกันหนาแน่นและเมื่อลูบทวนแนวขนจะค่อย ๆ กลับคืนตำแหน่งเดิมอย่างช้า ๆ ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่ทำให้ขนพันธุ์นี้มีคุณค่า ตัวสีน้ำเงินมีสีหินชนวนโทนกลางถึงเข้มสม่ำเสมอทั่วตัว รวมถึงขนชั้นในที่มีโทนสีเดียวกัน ส่วนตัวสีขาวมีขนสีขาวบริสุทธิ์และตาสีชมพู ทั้งสองสีต้องมีสีสม่ำเสมอทั่วตัว ไม่มีขนแซมสีแปลกปลอม ไม่มีสีออกเหลืองทองแทรก และไม่เป็นหย่อม ๆ

กระต่ายอเมริกันขึ้นชื่อเรื่องอารมณ์มั่นคงและนิสัยดี โดยทั่วไปแล้วเชื่องและทนต่อการอุ้มได้ดีกว่ากระต่ายหลายพันธุ์ที่ตื่นตกใจง่าย ตราบใดที่การจับอุ้มทำอย่างนุ่มนวลและประคองอย่างมั่นคง ตัวเมียมีชื่อเสียงเรื่องความเป็นแม่ที่ใส่ใจลูกและนิ่งสงบ ยิ่งตอกย้ำภาพลักษณ์ของสายพันธุ์นี้ว่าเลี้ยงง่ายไม่มีปัญหา

เมื่ออยู่กับสมาชิกในครอบครัว กระต่ายอเมริกันมักสงบนิ่งและชอบให้ลูบเบา ๆ เมื่อไว้ใจคนรอบตัวแล้ว ต่อหน้าคนแปลกหน้ามันจะระมัดระวังมากกว่าจะตื่นกลัว และจะค่อย ๆ คุ้นเคยเมื่อได้ยินเสียงและกิจวัตรใหม่ ๆ บ่อยขึ้น เป็นกระต่ายที่เงียบและแทบไม่กระทืบเท้าหรือดิ้นรนโดยไม่มีเหตุผล

กระต่ายอเมริกันสามารถอยู่ร่วมกับกระต่ายตัวอื่นเป็นคู่หรือเป็นกลุ่มได้ หากค่อย ๆ แนะนำให้รู้จักกันทีละน้อยและทำหมันทั้งสองตัวแล้ว เช่นเดียวกับกระต่ายทั่วไป การให้อยู่ใกล้สุนัขหรือแมวต้องมีคนดูแลอยู่ด้วยเสมอ เพราะแม้แต่กระต่ายที่เป็นมิตรก็อาจเครียดเมื่อเจอสัตว์ที่เป็นนักล่าโดยธรรมชาติ ความอดทนในช่วงสัปดาห์แรก ๆ จะคุ้มค่าในภายหลัง เพราะกระต่ายอเมริกันที่ปรับตัวได้แล้วจะสงบและคาดเดาพฤติกรรมได้

กระต่ายอเมริกันเป็นสายพันธุ์ที่แข็งแรงและดูแลไม่ยุ่งยาก แต่ด้วยขนาดตัวที่ใหญ่จึงต้องการพื้นที่และอุปกรณ์ที่ใหญ่กว่ากระต่ายพันธุ์เล็ก

การแปรงขน

• แปรงขนสัปดาห์ละครั้งเพื่อกำจัดขนที่หลุดร่วงและรักษาสภาพขนหนาแน่นให้ดี
• ในช่วงผลัดขนตามฤดูกาลให้แปรงถี่ขึ้น ทุก ๆ สองสามวัน
• ตรวจเล็บทุกประมาณ 4 ถึง 6 สัปดาห์ และตัดเมื่อเล็บยาวเกินไป
• ตรวจหูและบริเวณก้นเป็นประจำเพื่อดูความสะอาด เพราะกระต่ายตัวใหญ่มักเอื้อมทำความสะอาดส่วนหลังตัวเองได้ลำบาก
• หลีกเลี่ยงการอาบน้ำเต็มตัวเพราะทำให้กระต่ายเครียด ควรเช็ดทำความสะอาดเฉพาะจุดที่เปื้อนแทน

การออกกำลังกาย

• ปล่อยให้ออกมาวิ่งเล่นนอกกรงในพื้นที่ที่ปรับให้ปลอดภัยสำหรับกระต่ายอย่างน้อยวันละ 3 ถึง 4 ชั่วโมง โดยมีคนดูแลอยู่ด้วย
• จัดพื้นที่ให้กระโดด ยืดตัว และวิ่งได้ ซึ่งกระต่ายตัวใหญ่ต้องการเพื่อรักษาสุขภาพ
• จัดอุโมงค์ กล่องกระดาษ และของเล่นแทะที่ปลอดภัยเพื่อกระตุ้นความอยากรู้อยากเห็น
• เก็บสายไฟและต้นไม้ในบ้านที่เป็นพิษให้พ้นบริเวณที่ปล่อยเล่น

สภาพแวดล้อม

จัดกรงที่กว้างขวางและแห้งให้กระต่ายอเมริกัน หลีกเลี่ยงจุดที่มีลมโกรกและแดดส่องตรง กระต่ายทนความหนาวได้ดีกว่าความร้อนมาก ดังนั้นร่มเงาและการระบายอากาศจึงสำคัญมากในช่วงอากาศร้อน ควรปูพื้นแบบทึบหรือมีแผ่นรองพัก เพราะพื้นลวดตาข่ายอาจทำให้อุ้งเท้าของกระต่ายตัวหนักเป็นแผล

หญ้าแห้งควรเป็นอาหารหลักส่วนใหญ่และมีให้กินตลอดเวลา หญ้าทิโมธี ออร์ชาร์ด หรือหญ้าเมโดว์ช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานต่อเนื่องและช่วยสึกกร่อนฟันที่งอกยาวตลอดชีวิต เสริมด้วยเพลเลตคุณภาพดีในปริมาณที่กำหนดและผักใบสดทุกวัน น้ำสะอาดต้องมีให้กินตลอดเวลา ใส่ในถ้วยที่มีน้ำหนักถ่วงหรือขวดน้ำแบบหยดที่สะอาด

ขนมและอาหารเสริม

ให้ขนมในปริมาณน้อยและไม่บ่อยนัก แครอทไม่กี่ชิ้น แอปเปิลที่เอาเมล็ดออกแล้ว หรือสมุนไพรอย่างผักชีฝรั่งและผักชีเป็นของรางวัลที่เหมาะสม ควรเริ่มให้ผักใบเขียวชนิดใหม่ทีละน้อยและค่อย ๆ เพิ่มในหลายวัน เพื่อป้องกันอุจจาระเหลว กระต่ายที่กินหญ้าแห้งไม่จำกัดและผักสดอยู่แล้วโดยทั่วไปไม่จำเป็นต้องเสริมวิตามินเพิ่มเติม

กระต่ายอเมริกันเป็นสายพันธุ์อนุรักษ์ที่แข็งแรง ไม่มีความผิดปกติเฉพาะพันธุ์ที่ร้ายแรง หากเลี้ยงดูอย่างเหมาะสมมักมีอายุ 5 ถึง 8 ปี ปัญหาสุขภาพส่วนใหญ่ที่พบในสายพันธุ์นี้เป็นปัญหาเดียวกับที่พบในกระต่ายทั่วไป และส่วนมากเกี่ยวข้องกับอาหาร การสึกของฟัน และสุขอนามัย

การดูแลป้องกัน

• ให้หญ้าแห้งไม่จำกัดเพื่อปกป้องระบบย่อยอาหารและฟัน
• พาไปตรวจสุขภาพประจำปี รวมถึงตรวจฟันและชั่งน้ำหนัก
• ฉีดวัคซีนป้องกันโรคกระต่ายที่พบในพื้นที่ตามคำแนะนำของสัตวแพทย์
• ทำหมันเพื่อลดความเสี่ยงมะเร็งระบบสืบพันธุ์และพฤติกรรมที่มาจากฮอร์โมน
• รักษากรงให้สะอาดและแห้งเพื่อป้องกันปัญหาผิวหนังและระบบทางเดินหายใจ

เนื่องจากกระต่ายอเมริกันเป็นสายพันธุ์ตัวใหญ่ ที่อยู่อาศัยจึงต้องกว้างขวางเพียงพอ กรงควรมีขนาดให้กระต่ายนอนเหยียดตัวได้เต็มที่ นั่งตัวตรงโดยหูไม่ชนหลังคา และกระโดดได้หลายก้าวจากปลายด้านหนึ่งไปอีกด้าน แนวทางทั่วไปสำหรับกระต่ายตัวใหญ่คือกรงขนาดอย่างน้อย 12 ตารางฟุต ต่อกับพื้นที่วิ่งเล่นประมาณ 24 ถึง 32 ตารางฟุต พื้นทึบหรือมีแผ่นรองพักหากพื้นกรงเป็นลวดตาข่าย จะช่วยปกป้องอุ้งเท้าจากการเป็นแผล

รายการที่ต้องเตรียม

• กรงกว้างขวางพร้อมพื้นที่พักผ่อนแบบพื้นทึบ
• ถ้วยน้ำแบบมีน้ำหนักถ่วงหรือขวดน้ำแบบหยด ตรวจดูทุกวัน
• ราวใส่หญ้าแห้งหรือกองหญ้าที่เติมให้เต็มอยู่เสมอ
• ถาดทรายในมุมหนึ่งพร้อมทรายที่ปลอดภัยสำหรับกระต่าย
• กล่องหลบซ่อนหรือมุมที่มีหลังคาคลุมเพื่อความรู้สึกปลอดภัย
• ของเล่นแทะและกล่องขุดคุ้ยเพื่อเสริมกิจกรรม

ในฐานะสายพันธุ์อนุรักษ์ที่เลี้ยงไว้ส่วนหนึ่งเพื่อรักษาสายเลือด การผสมพันธุ์กระต่ายอเมริกันมุ่งรักษาทรงลำตัวและสองสีมาตรฐานไว้ ตัวผู้และตัวเมียของสายพันธุ์ใหญ่จะโตเต็มวัยช้ากว่ากระต่ายพันธุ์เล็กเล็กน้อย ผู้เพาะพันธุ์จึงมักรอจนร่างกายพร้อมจริง ๆ ซึ่งมักอยู่ที่ประมาณ 6 ถึง 8 เดือน ก่อนให้ผสมพันธุ์ครั้งแรก และมักพาตัวเมียไปยังกรงของตัวผู้ ไม่ใช่ในทางกลับกัน เพราะตัวเมียมักหวงถิ่น

ระยะตั้งท้องนานประมาณ 31 วัน ควรใส่กล่องรังพร้อมฟางสะอาดเข้าไปในกรงสองสามวันก่อนกำหนดคลอด ซึ่งตัวเมียจะถอนขนจากตัวเองมาปูรังเพิ่มเติม แม่กระต่ายอเมริกันได้ชื่อว่าเป็นแม่ที่ดีและใจเย็น สอดคล้องกับภาพลักษณ์อ่อนโยนของสายพันธุ์นี้ ลูกกระต่ายเกิดมาตาบอดสนิทและไม่มีขน และจะลืมตาเมื่ออายุประมาณ 10 วัน

ลูกกระต่ายจะเริ่มแทะหญ้าแห้งและเพลเลตเมื่ออายุประมาณ 3 สัปดาห์ และมักหย่านมเมื่ออายุ 6 ถึง 8 สัปดาห์ การอุ้มจับลูกกระต่ายอย่างนุ่มนวลตั้งแต่ยังเล็กช่วยให้โตขึ้นเป็นกระต่ายที่เชื่องอย่างที่สายพันธุ์นี้ขึ้นชื่อ ผู้เพาะพันธุ์ที่ทำงานกับสายพันธุ์หายากนี้มักประสานงานกันเพื่อรักษาความหลากหลายของสายเลือดและอนุรักษ์สายพันธุ์ไว้