ทรัมเปเตอร์

ทรัมเป็ตเตอร์เป็นนกพิราบประดับ หรือที่เรียกกันว่านกพิราบสวยงาม เลี้ยงไว้เพื่อความสวยงามและเสียงร้องที่แปลกไปจากนกพิราบทั่วไป ไม่ได้เลี้ยงเพื่อการแข่งขันหรือเป็นอาหาร จัดอยู่ในกลุ่มพันธุ์ที่พัฒนาขึ้นเพื่อการประกวด ตัวเต็มวัยมีขนาดกลาง โครงร่างใกล้เคียงกับนกพิราบบ้านทั่วไป แต่มีขนหนาแน่นกว่ามาก โดยเฉพาะบริเวณเท้า รอบดวงตา และกลางกระหม่อม

ชื่อพันธุ์มาจากลักษณะเสียงร้อง แทนที่จะเป็นเสียงร้องสั้นๆ ซ้ำๆ แบบนกพิราบทั่วไป ทรัมเป็ตเตอร์จะร้องเป็นเสียงยาวต่อเนื่องนานหลายวินาที ฟังคล้ายเสียงกลองรัวเบาๆ หรือเสียงแตร เสียงร้องนี้เป็นจุดเด่นเพียงหนึ่งเดียวที่ใช้กำหนดลักษณะพันธุ์ และเป็นสิ่งที่กรรมการพิจารณาอย่างละเอียดในการประกวด

ทรัมเป็ตเตอร์มีนิสัยสงบและเชื่อง ทนต่อการจับต้องได้ดี ปรับตัวเข้ากับเล้าได้เร็ว และอยู่ร่วมกับนกพิราบตัวอื่นได้อย่างสงบโดยทั่วไป เนื่องจากมีขนที่เท้าหนาแน่น จึงเหมาะกับโรงเรือนที่สะอาดและแห้ง และไม่ใช่นกที่บินได้คล่องแคล่วนัก

เหมาะกับใคร

ทรัมเป็ตเตอร์เหมาะกับผู้เลี้ยงที่ต้องการนกเล้าที่นิ่งและอ่อนโยน และชื่นชอบเสียงร้องอันเป็นเอกลักษณ์ของพันธุ์นี้ ขนที่เท้าอันหนาแน่นต้องการสภาพแวดล้อมที่แห้งและสะอาด รวมถึงการตรวจดูอย่างสม่ำเสมอ จึงเหมาะกับเจ้าของที่ยินดีดูแลวัสดุรองพื้นและตัดแต่งขนอย่างต่อเนื่อง เป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่ชื่นชอบการประกวดนก และสำหรับผู้เลี้ยงที่ต้องการนกกรงที่นิ่งสงบมากกว่านกพิราบที่เน้นการบินโชว์

กลุ่มพันธุ์ทรัมเป็ตเตอร์มีต้นกำเนิดในรัสเซียและภูมิภาคเอเชียกลางโดยรวม ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีการเลี้ยงนกพิราบขนหนาเสียงแปลกมานานหลายชั่วอายุ นกกลุ่มนี้เดินทางถึงยุโรปตะวันตกในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 อันเป็นยุคที่การเลี้ยงนกพิราบประดับได้รับความนิยมมากขึ้น และผู้เพาะพันธุ์เริ่มนำเข้าและแลกเปลี่ยนสายพันธุ์ข้ามพรมแดนกัน

ผู้เพาะพันธุ์ชาวเยอรมันเป็นกลุ่มที่รับเอาพันธุ์นี้มาพัฒนาอย่างจริงจังเป็นพิเศษ จากสายพันธุ์นำเข้ารุ่นแรกได้แตกแขนงเป็นหลายรูปแบบ แตกต่างกันที่ปริมาณหงอน ขนาดของขนที่เท้า และลวดลายสี แต่ลักษณะร่วมของทุกสายคือเสียงร้องยาวรัวต่อเนื่องอันเป็นที่มาของชื่อกลุ่มพันธุ์

ตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 จนถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ทรัมเป็ตเตอร์แพร่กระจายไปไกลขึ้น โดยเดินทางถึงอเมริกาเหนือพร้อมกับผู้อพยพชาวยุโรปและนักเลี้ยงนกพิราบ มีการจัดตั้งชมรมพันธุ์และกำหนดมาตรฐานการประกวดเพื่อระบุรูปลักษณ์ที่พึงประสงค์และตัดสินคุณภาพของเสียงร้อง

ปัจจุบันทรัมเป็ตเตอร์เป็นกลุ่มพันธุ์ประดับที่มีความใกล้ชิดกันหลายสายพันธุ์ เลี้ยงกันส่วนใหญ่โดยผู้ที่ชื่นชอบเป็นงานอดิเรกและนักประกวดนก ไม่ได้ใช้งานหรือเลี้ยงเพื่อประโยชน์ใช้สอยอีกต่อไป แต่เลี้ยงไว้เพราะรูปลักษณ์และเสียงร้องอันเป็นเอกลักษณ์

ทรัมเป็ตเตอร์มีลำตัวกลมมนขนาดกลาง และยืนค่อนข้างเตี้ยเนื่องจากมีขนหนาแน่นที่ขาและเท้า จุดเด่นที่สุดคือกระจุกขนยาวที่ปกคลุมเท้าและขาท่อนล่างซึ่งเรียกว่ามัฟ (muff) ร่วมกับเครื่องประดับบริเวณหัวซึ่งบางสายพันธุ์ย่อยมีทั้งหงอนรูปเปลือกหอยด้านหลังศีรษะและกระจุกขนรอบโคนปากกับดวงตา ลักษณะเหล่านี้แตกต่างกันไปในแต่ละสายพันธุ์ย่อยของทรัมเป็ตเตอร์ แต่ทุกสายพันธุ์มีขนหนาแน่นเป็นลักษณะร่วมกัน

ท่วงท่าของลำตัวตรงและดูกว้างสมบูรณ์ ดวงตามักถูกล้อมกรอบบางส่วนด้วยขน และปากมีขนาดสั้นถึงปานกลาง โดยรวมแล้วนกให้ความรู้สึกนุ่มนวลและเต็มไปด้วยขน มากกว่าจะดูเพรียวลมแบบนกที่เน้นการบิน

ขนและสี

ขนคือลักษณะเด่นทางกายภาพที่สุดของพันธุ์นี้ มัฟยาวปกคลุมเท้า และหลายสายพันธุ์ย่อยมีหงอนหรือกระจุกขนที่หัว สีขนมีให้เห็นหลากหลาย ทั้งสีพื้นล้วนอย่างขาว ดำ น้ำเงิน แดง และเหลือง รวมถึงแบบมีจุดและลวดลาย มาตรฐานการประกวดกำหนดความยาวของขน รูปทรงเครื่องประดับที่หัว และสีที่ต้องการไว้สำหรับแต่ละสายพันธุ์ย่อยแยกกัน ข้อกำหนดจึงแตกต่างกันไปในแต่ละสายของตระกูลทรัมเป็ตเตอร์

ทรัมเป็ตเตอร์จัดเป็นหนึ่งในนกพิราบที่มีนิสัยสงบที่สุด เชื่อง ปรับตัวเข้ากับสภาพแวดล้อมใหม่ได้เร็ว และทนต่อการจับต้องได้ดีกว่านกพิราบสายบินหลายพันธุ์ จึงจัดการง่ายทั้งในการเตรียมประกวดและการดูแลประจำวัน เมื่ออยู่กับผู้เลี้ยงจะอ่อนโยนและไม่ค่อยตื่นตกใจง่ายเมื่อคุ้นเคยกับกิจวัตรในเล้าแล้ว

เมื่ออยู่ร่วมกับนกพิราบตัวอื่น พันธุ์นี้มักสงบและอยู่ร่วมเล้าได้โดยแทบไม่มีปัญหาทะเลาะกัน ไม่ใช่นกที่บินเก่งหรือชอบบิน ส่วนหนึ่งเพราะขนที่เท้าอันหนาแน่นเป็นอุปสรรคต่อการเคลื่อนไหว จึงใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่บนพื้นหรือบนคอนที่อยู่ต่ำ

จุดที่โดดเด่นที่สุดคือเสียงร้อง พันธุ์นี้ส่งเสียงร้องยาวรัวต่อเนื่องบ่อยครั้ง โดยเฉพาะช่วงเกี้ยวพาราสีและเมื่ออยู่รวมกันเป็นกลุ่มอย่างสบายใจ ผู้เลี้ยงที่ต้องการเล้านกที่เงียบควรทราบไว้ว่าเสียงนี้ดังอยู่ตลอดเวลาและเป็นจุดเด่นของพันธุ์นี้เอง

เนื่องจากมีขนที่เท้าหนาแน่น งานดูแลหลักในแต่ละวันคือการรักษาความสะอาด วัสดุรองพื้นที่เปียกหรือสกปรกทำให้ขนมัฟพันกันเป็นก้อน และอาจนำไปสู่ปัญหาผิวหนัง โรงเรือนจึงต้องแห้งอยู่เสมอ นอกเหนือจากนี้พันธุ์นี้ดูแลง่ายและไม่ต้องการอะไรมาก

การตัดแต่งขน

• ตรวจดูขนมัฟที่เท้าเป็นประจำ ดูว่ามีโคลนจับเป็นก้อน มูลติด หรือขนพันกันหรือไม่
• ตัดหรือล้างขนที่เท้าที่สกปรกอย่างระมัดระวังเมื่อจำเป็น
• ดูแลเล็บและปากให้อยู่ในสภาพปกติ และตรวจดูว่ายาวเกินไปหรือไม่
• จัดอ่างน้ำตื้นๆ ให้อาบสัปดาห์ละสองถึงสามครั้ง เพื่อให้นกทำความสะอาดขนของตัวเองได้

การออกกำลังกาย

• จัดพื้นที่ให้เดินและบินระยะสั้นภายในเล้าหรือกรงนก
• หลีกเลี่ยงการปล่อยให้บินอิสระเป็นหลัก เพราะขนที่เท้าจำกัดความสามารถในการบิน
• จัดคอนที่ต่ำและกว้าง เพื่อให้เกาะและลงจอดได้ง่าย

สภาพแวดล้อม

รักษาเล้าให้แห้ง อากาศถ่ายเทดี และไม่มีวัสดุรองพื้นที่ชื้น ใช้วัสดุรองพื้นที่สะอาดและแห้ง แล้วเปลี่ยนก่อนที่จะสกปรก ป้องกันนกจากโคลน น้ำขัง และลมโกรก โรงเรือนที่ป้องกันสัตว์ผู้ล่าได้อย่างแน่นหนาเป็นสิ่งสำคัญ เพราะพันธุ์นี้บินได้ไม่ดีและหนีภัยได้ยาก

ทรัมเป็ตเตอร์กินอาหารแบบเดียวกับนกพิราบบ้านทั่วไป อาหารหลักคืออาหารเมล็ดธัญพืชสำเร็จรูปสำหรับนกพิราบที่มีสารอาหารครบถ้วน เสริมด้วยกริตเพื่อช่วยการย่อยอาหาร และน้ำสะอาดที่มีให้ตลอดเวลา เนื่องจากพันธุ์นี้ไม่ค่อยเคลื่อนไหว จึงควรควบคุมปริมาณอาหารไม่ให้นกอ้วนเกินไป

กริตและแหล่งแร่ธาตุอย่างก้อนแร่ธาตุช่วยเรื่องการย่อยอาหารและการสร้างเปลือกไข่ในแม่นกช่วงผสมพันธุ์ ต้องมีน้ำสะอาดให้ดื่มตลอดเวลาและเปลี่ยนน้ำทุกวัน

ของว่างและอาหารเสริม

สามารถให้ผักใบเขียว ถั่ว และเมล็ดพืชที่ปลอดภัยในปริมาณน้อยเป็นของว่างได้ แต่ควรเป็นเพียงส่วนน้อยของอาหารทั้งหมด ควรมีกริตให้ตลอดเวลา พร้อมแหล่งแคลเซียมอย่างเปลือกหอยนางรมบดหรือก้อนแร่ธาตุ ซึ่งสำคัญเป็นพิเศษสำหรับแม่นกที่กำลังไข่ อาจเสริมวิตามินในน้ำดื่มช่วงผสมพันธุ์หรือผลัดขนได้ หากอาหารหลักที่ให้มีสารอาหารไม่เพียงพอ

ทรัมเป็ตเตอร์เป็นนกพิราบประดับที่แข็งแรง มีอายุขัยโดยทั่วไปประมาณ 8 ถึง 12 ปีเมื่อได้รับการดูแลที่ดี ปัญหาสุขภาพส่วนใหญ่เกี่ยวข้องกับขนที่เท้าอันหนาแน่นและโรคทั่วไปที่พบในนกพิราบบ้านทุกพันธุ์ โรงเรือนที่สะอาดและแห้งช่วยป้องกันปัญหาเฉพาะพันธุ์นี้ได้เกือบทั้งหมด

การป้องกันโรค

• รักษาวัสดุรองพื้นให้แห้งและสะอาดเพื่อปกป้องขนที่เท้า
• จัดหากริต น้ำสะอาด และอาหารที่มีสารอาหารครบถ้วน
• กักโรคนกใหม่ก่อนนำเข้าเล้ารวม
• ถ่ายพยาธิและกำจัดปรสิตภายนอกตามตารางที่กำหนดอย่างสม่ำเสมอ
• ระบายอากาศในเล้าให้ดีเพื่อลดความเสี่ยงโรคทางเดินหายใจ

ทรัมเป็ตเตอร์เชื่องและยอมรับการจับต้องได้ง่ายกว่านกพิราบสายบินที่กระตือรือร้น การฝึกให้เชื่องขั้นพื้นฐานและเตรียมความพร้อมสำหรับการประกวดจึงทำได้ไม่ยาก จุดประสงค์หลักของการฝึกคือให้นกคุ้นเคยกับเล้า ยอมให้จับและจัดท่าทาง และสงบนิ่งระหว่างการตัดสิน พันธุ์นี้ไม่ได้รับการฝึกเพื่อบินหรือกลับรัง เพราะขนที่เท้าจำกัดความสามารถในการบิน

พื้นฐานการฝึก

1. ปล่อยให้นกคุ้นเคยกับเล้าที่เงียบสงบและสะอาดก่อนเริ่มจับต้อง
2. เข้าหาอย่างใจเย็นและป้อนอาหารด้วยมือเพื่อสร้างความไว้ใจ
3. ฝึกอุ้มและจับอย่างนุ่มนวลในช่วงเวลาสั้นๆ
4. ให้นกคุ้นเคยกับกรงประกวดหรือกรงฝึกล่วงหน้าก่อนงานจริงพอสมควร
5. ฝึกเป็นช่วงสั้นๆ ด้วยความใจเย็นซ้ำๆ ดีกว่าฝึกนานจนนกเครียด

ทรัมเป็ตเตอร์เลี้ยงในเล้าหรือกรงนกเช่นเดียวกับนกพิราบบ้านพันธุ์อื่น แต่โรงเรือนต้องให้ความสำคัญกับความแห้งและความสะอาดเป็นอันดับแรกเพื่อปกป้องขนที่เท้า พันธุ์นี้ใช้เวลาส่วนใหญ่อยู่บนพื้นหรือคอนต่ำ และไม่จำเป็นต้องมีพื้นที่บินสูงแบบที่นกพิราบแข่งขันต้องการ โครงสร้างที่แข็งแรงและป้องกันสัตว์ผู้ล่าได้เป็นสิ่งสำคัญ เพราะพันธุ์นี้บินได้ไม่ดีและหนีจากอันตรายได้ยาก

รายการตรวจสอบการจัดเตรียมโรงเรือน

• เล้าแห้งและระบายอากาศดี ไม่มีมุมอับชื้น
• วัสดุรองพื้นสะอาดและมีตารางทำความสะอาดสม่ำเสมอ
• คอนต่ำและกล่องรังแยกสำหรับแต่ละคู่
• จุดวางอาหารและน้ำอยู่พ้นจากพื้นและสะอาดอยู่เสมอ
• ตาข่ายและประตูที่แน่นหนาเพื่อป้องกันสัตว์ผู้ล่าและหนู
• พื้นที่อ่างน้ำตื้นสำหรับให้นกทำความสะอาดตัวเอง

ทรัมเป็ตเตอร์ผสมพันธุ์ในลักษณะเดียวกับนกพิราบบ้านทั่วไป คู่นกจะจับจองกล่องรัง แม่นกมักไข่สองฟองห่างกันไม่กี่วัน และพ่อแม่ผลัดกันฟักไข่ ไข่จะฟักออกมาหลังจากประมาณ 17 ถึง 19 วัน ลูกนกที่เพิ่งฟักออกจะได้รับนมพืชจากทั้งพ่อและแม่ในช่วงวันแรกๆ จากนั้นจึงเปลี่ยนเป็นเมล็ดธัญพืชที่พ่อแม่สำรอกออกมาให้เมื่อโตขึ้น

ในทรัมเป็ตเตอร์ ขนที่หนาแน่นบริเวณรอบช่องขับถ่ายและเท้าอาจลดอัตราการผสมติดและทำให้การผสมพันธุ์ตามธรรมชาติไม่แน่นอน ผู้เพาะพันธุ์บางรายจึงตัดขนรอบช่องขับถ่ายก่อนจับคู่เพื่อเพิ่มอัตราการผสมติดของไข่ ด้วยเหตุนี้ การฝากไข่หรือลูกนกให้นกพิราบที่มีขนเท้าน้อยกว่าเลี้ยงแทนจึงเป็นวิธีที่ผู้เลี้ยงซึ่งต้องการผลิตนกประกวดขนหนาใช้กันทั่วไป

ขั้นตอนการฟักไข่

1. จับคู่นกในกล่องรังที่สะอาดและจัดเตรียมวัสดุทำรังให้
2. ตัดขนรอบช่องขับถ่ายหากเคยมีปัญหาเรื่องอัตราการผสมติด
3. ปล่อยให้พ่อแม่ทั้งคู่ฟักไข่สองฟองโดยไม่รบกวน
4. ส่องไข่ดูพัฒนาการหลังจากผ่านไปประมาณหนึ่งสัปดาห์
5. รักษากล่องรังให้แห้งและเงียบสงบตลอดช่วงฟักไข่ 17 ถึง 19 วัน
6. ปล่อยให้พ่อแม่ป้อนนมพืชและเมล็ดธัญพืชจนกว่าลูกนกจะออกจากรัง