พาร์เลอร์โรลเลอร์

พาร์เลอร์โรลเลอร์เป็นนกพิราบสวยงามขนาดเล็กที่เลี้ยงไว้เพื่อพฤติกรรมเฉพาะอย่างเดียว คือการตีลังกาถอยหลังไปตามพื้นเป็นชุดต่อเนื่องอย่างรวดเร็ว นกชนิดนี้บินขึ้นสูงไม่ได้ การม้วนตัวแต่ละครั้งเริ่มจากท่ายืนนิ่ง แล้วนกจะพลิกตัวกลิ้งไปบนพื้นเล้าหรือพื้นที่โล่งกลางแจ้งที่เรียบ กรรมการตัดสินจากระยะทางที่กลิ้งได้ ไม่ใช่ความสูงที่บินขึ้นไป

สายพันธุ์นี้มีต้นกำเนิดในสหรัฐอเมริกา พัฒนาต่อยอดมาจากสายนกพิราบตีลังกาและนกพิราบม้วนตัวรุ่นก่อน จัดอยู่ในกลุ่มนกพิราบแสดง ซึ่งให้ความสำคัญกับปฏิกิริยาม้วนตัวที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม มากกว่าความสวยงามของขนสำหรับประกวด รูปร่างเล็ก ลำตัวกระชับ และขาสั้น

พาร์เลอร์โรลเลอร์เป็นนกที่ตื่นตัวและช่างสังเกต ผู้เลี้ยงมักบอกว่านกกลุ่มนี้ร่าเริงและขี้เล่น ตรงกับลักษณะการกลิ้งตัวที่เต็มไปด้วยพลังงานตามที่สายพันธุ์ถูกคัดเลือกมา นกเชื่องกับการจับต้องและปรับตัวเข้ากับชีวิตในเล้าได้ดี แต่ต้องมีพื้นผิวที่สะอาดและปลอดสิ่งกีดขวางสำหรับกลิ้งตัว

เหมาะกับใคร

พาร์เลอร์โรลเลอร์เหมาะกับผู้เลี้ยงที่ต้องการนกพิราบแสดง มากกว่านกบินหรือนกแข่ง เนื่องจากบินไม่ได้ นกจึงอยู่ในจุดที่ปล่อยไว้ ลดความเสี่ยงเรื่องนกหายที่มักเกิดกับสายพันธุ์ที่ปล่อยบินอิสระ เหมาะกับผู้เลี้ยงที่มีเล้าที่มั่นคงปลอดภัยและพื้นที่กลิ้งตัวที่ปลอดภัย รวมถึงผู้ที่สนใจพันธุศาสตร์ของลักษณะการม้วนตัว

นกพิราบบ้านที่ตีลังกากลางอากาศถูกเลี้ยงมานานหลายศตวรรษ และนกพิราบม้วนตัวที่หมุนตัวถอยหลังขณะบินก็มีมาก่อนพาร์เลอร์โรลเลอร์จะถือกำเนิดขึ้น พาร์เลอร์โรลเลอร์สืบสายมาจากตระกูลนกพิราบแสดงกลุ่มใหญ่นี้

ผู้เพาะพันธุ์ในสหรัฐอเมริกาคัดเลือกนกที่มีปฏิกิริยาม้วนตัวแบบสุดขั้ว แทนที่จะม้วนตัวกลางอากาศ นกที่ถูกเลือกกลับตีลังกาบนพื้นและสูญเสียความสามารถในการบิน เมื่อผ่านไปหลายชั่วรุ่น ลักษณะนี้ยิ่งเด่นชัดขึ้นจนสายพันธุ์แสดงได้เฉพาะบนพื้นราบเท่านั้น

ชื่อสายพันธุ์สะท้อนธรรมเนียมดั้งเดิมที่นำนกมาสาธิตในบ้านบนพื้นเรียบ ซึ่งวัดระยะการกลิ้งได้ชัดเจน การแข่งขันเน้นที่ระยะการกลิ้ง โดยปล่อยนกจากจุดที่กำหนดแล้วบันทึกความยาวของการกลิ้งต่อเนื่อง

ทุกวันนี้พาร์เลอร์โรลเลอร์ยังคงเป็นสายพันธุ์เฉพาะทางสำหรับนักเลี้ยงงานอดิเรก ไม่ใช่นกเชิงพาณิชย์หรือนกใช้งาน กลุ่มผู้ชื่นชอบนกพิราบแสดงยังคงดูแลและคัดเลือกพันธุ์เพื่อให้ได้การกลิ้งตัวที่ยาวและสะอาดตา

พาร์เลอร์โรลเลอร์มีลำตัวเล็กทรงกลม หัวเรียบ คอสั้น ขาสั้นและยืนตัวต่ำ ซึ่งช่วยให้ทรงตัวได้ดีขณะตีลังกา ภาพรวมคือนกพิราบที่เก็บทรงเรียบร้อยและสมดุล สร้างมาเพื่อกลิ้งตัวซ้ำ ๆ มากกว่าเพื่อความสวยงามในการประกวด

เนื่องจากสายพันธุ์นี้ตัดสินกันที่การแสดง ไม่ใช่ที่ลวดลายขน สีขนจึงไม่ถูกกำหนดตายตัวเป็นแบบเดียว นกแต่ละตัวมีสีและลวดลายหลากหลายมาก

ขนและสี

ขนเรียบและแนบลำตัว ไม่มีสีใดสีหนึ่งที่กำหนดสายพันธุ์นี้ พบทั้งสีพื้นเดียว ลายตาราง ลายแถบ และลายด่าง เพราะผู้เพาะพันธุ์ให้ความสำคัญกับลักษณะการกลิ้งตัวมากกว่ามาตรฐานสีที่ตายตัว สีตาแตกต่างกันไปและมักสอดคล้องกับสีขน

พาร์เลอร์โรลเลอร์เป็นนกพิราบที่ตื่นตัวและไวต่อสิ่งรอบตัว แรงขับเดียวกับที่ทำให้กลิ้งตัวได้เต็มพลังก็แสดงออกในพฤติกรรมประจำวันด้วย นกกลุ่มนี้ช่างสงสัยเรื่องสิ่งแวดล้อมและเคลื่อนไหวไว ผู้เลี้ยงมักบอกว่านกขี้เล่นและร่าเริง

เมื่ออยู่กับคน พาร์เลอร์โรลเลอร์มักสงบเมื่อถูกจับต้องหลังจากคุ้นเคยกับผู้เลี้ยงแล้ว และไม่ก้าวร้าว เมื่ออยู่กับนกตัวอื่นในเล้า นกเข้าสังคมได้ดีและอยู่รวมกันเป็นกลุ่มได้ ตามธรรมชาติทั่วไปของนกพิราบบ้าน นกไม่มีสัญชาตญาณล่าเหยื่อหรือเฝ้าระวังสัตว์อื่นที่ชัดเจน แต่ด้วยขนาดตัวเล็กจึงเสี่ยงอันตราย ควรเลี้ยงให้ห่างจากแมวและสุนัข

สายพันธุ์นี้ไม่ส่งเสียงดังเกินกว่าเสียงขันเบา ๆ ที่นกพิราบทั่วไปมี บุคลิกส่วนใหญ่แสดงออกผ่านการเคลื่อนไหวมากกว่าเสียง

การดูแลขนและร่างกาย

• ตรวจเท้าและขาเป็นประจำ เพราะขาสั้นสัมผัสพื้นซ้ำ ๆ ทุกครั้งที่กลิ้งตัว
• จัดอ่างอาบน้ำตื้น ๆ ให้สัปดาห์ละสองถึงสามครั้งเพื่อให้ขนสะอาด
• ตรวจขนหาปรสิตและรักษาเมื่อพบ
• ตัดเล็บที่ยาวเกินไปหากเล็บไม่สึกเองตามธรรมชาติ

การออกกำลังกาย

• ปล่อยให้นกได้ใช้เวลาบนพื้นที่สะอาด เรียบ และปลอดสิ่งกีดขวางทุกวันสำหรับกลิ้งตัว
• รักษาพื้นที่กลิ้งตัวให้ปลอดขอบคม ร่อง และสิ่งกีดขวาง
• หลีกเลี่ยงพื้นแข็งหรือหยาบที่อาจทำให้นกบาดเจ็บระหว่างกลิ้งตัวเป็นเวลานาน
• จำกัดรอบการกลิ้งตัวที่ยาวเกินไป เพื่อป้องกันความเหนื่อยล้าและการบาดเจ็บ

สภาพแวดล้อม

เลี้ยงพาร์เลอร์โรลเลอร์ในเล้าที่มั่นคง แห้ง และระบายอากาศดี เนื่องจากบินไม่ได้ นกจึงหนีผู้ล่าหรือน้ำท่วมไม่ได้ กรงจึงต้องกันสัตว์นักล่าได้รอบด้านตั้งแต่ระดับพื้น วางคอนให้ต่ำและเพิ่มทางลาดในจุดที่นกต้องเปลี่ยนระดับ รักษาวัสดุรองพื้นให้แห้งและทำความสะอาดพื้นบ่อย ๆ ในสภาพอากาศร้อนชื้นแบบเขตร้อน การระบายอากาศที่ดีและร่มเงาช่วยลดความเสี่ยงจากความร้อนสะสมและความชื้นที่เอื้อต่อเชื้อโรค

พาร์เลอร์โรลเลอร์กินอาหารพื้นฐานเดียวกับนกพิราบบ้านชนิดอื่น คือธัญพืชและเมล็ดพืชผสมกัน เช่น ข้าวโพด ข้าวสาลี ถั่วลันเตา ข้าวฟ่าง และลูกเดือย จัดกรวดชนิดไม่ละลายน้ำให้ช่วยย่อยอาหาร และแยกแหล่งแคลเซียมไว้ต่างหาก โดยเฉพาะสำหรับแม่พันธุ์ในช่วงผสมพันธุ์ น้ำสะอาดต้องมีให้ตลอดเวลา

นกที่กลิ้งตัวบ่อยใช้พลังงานมาก จึงควรให้อาหารเพียงพอเพื่อรักษาสภาพร่างกายให้สมบูรณ์ โดยไม่ปล่อยให้นกอ้วนเกินไป ปรับปริมาณตามกิจกรรมและสภาพอากาศ

ขนมและอาหารเสริม

ให้ผักใบเขียวและเมล็ดพืชที่ปลอดภัยเป็นขนมได้ในปริมาณน้อย จัดกรวดและแหล่งแคลเซียม เช่น เปลือกหอยนางรมบดหรือแท่งแร่ธาตุ ให้มีตลอดเวลา อาหารเสริมวิตามินและเกลือแร่สำหรับนกพิราบที่ผสมในน้ำช่วยเสริมนกในช่วงผสมพันธุ์หรือผลัดขนได้ ใช้ตามคำแนะนำบนฉลาก

พาร์เลอร์โรลเลอร์เป็นสายพันธุ์ที่แข็งแรงเมื่อเลี้ยงในที่สะอาดและแห้ง หากดูแลดีมักมีอายุ 10 ถึง 15 ปี ปัญหาสุขภาพส่วนใหญ่เหมือนกับที่พบในนกพิราบบ้านทั่วไป และป้องกันได้เป็นส่วนใหญ่ด้วยสุขอนามัย การควบคุมปรสิต และการกักโรคนกที่นำเข้าใหม่

เพราะนกตีลังกาบนพื้นซ้ำ ๆ จึงควรใส่ใจเท้า ขา และดวงตาเป็นพิเศษ เนื่องจากสัมผัสพื้นมากกว่านกพิราบที่บินได้ตามปกติ

การป้องกันโรค

• รักษาเล้าให้สะอาด แห้ง และระบายอากาศดี
• กักโรคนกใหม่หรือนกที่กลับเข้าเล้าก่อนนำไปรวมกับฝูง
• ตรวจและกำจัดปรสิตอย่างสม่ำเสมอ
• จัดน้ำสะอาดและอาหารสดใหม่ทุกวัน
• นัดตรวจสุขภาพกับสัตวแพทย์ที่มีประสบการณ์ด้านนกหรือนกพิราบเป็นระยะ

พฤติกรรมเด่นของพาร์เลอร์โรลเลอร์ คือการตีลังกาถอยหลังบนพื้น เป็นปฏิกิริยาที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม ไม่ใช่ทักษะที่เรียนรู้ได้ การคัดเลือกสายพันธุ์ต่อเนื่องหลายชั่วรุ่นเป็นตัวสร้างลักษณะนี้ ผู้เลี้ยงสอนให้นกกลิ้งตัวเองไม่ได้ สิ่งที่การจับต้องทำได้คือสร้างนกที่สงบและควบคุมง่าย ซึ่งจะแสดงได้สม่ำเสมอเมื่อถูกปล่อย

การฝึกจึงเน้นที่การปรับตัวและความปลอดภัยเป็นหลัก คือให้นกคุ้นกับการถูกจับ คุ้นกับจุดที่ปล่อย และคุ้นกับพื้นผิวที่ใช้กลิ้งตัว กิจวัตรที่เงียบและสม่ำเสมอได้ผลดีที่สุดกับนกตัวเล็กที่ตื่นตัวแบบนี้

พื้นฐานการฝึก

1. จับต้องนกตั้งแต่ยังเล็กอย่างนุ่มนวลและบ่อยครั้ง เพื่อให้นกยอมรับการถูกอุ้ม
2. พานกไปคุ้นกับพื้นที่กลิ้งตัวด้วยจังหวะที่เนิบและสงบ
3. ใช้จุดปล่อยเดิมทุกครั้ง เพื่อให้นกเข้าสู่กิจวัตรได้เอง
4. ให้แต่ละรอบฝึกสั้น เพื่อป้องกันความเหนื่อยล้าและการบาดเจ็บ
5. จบแต่ละครั้งด้วยบรรยากาศที่ดี แล้วพานกกลับเล้าที่คุ้นเคย

พาร์เลอร์โรลเลอร์อาศัยอยู่ในเล้าเช่นเดียวกับนกพิราบบ้านชนิดอื่น แต่ที่อยู่อาศัยของมันมีข้อกำหนดพิเศษเพิ่มขึ้นหนึ่งอย่าง เพราะบินไม่ได้ กรงจึงต้องปกป้องนกตั้งแต่ระดับพื้น นกขึ้นคอนสูงเพื่อหนีผู้ล่าหรือน้ำที่สูงขึ้นไม่ได้ เล้าจึงต้องปลอดภัยอย่างเต็มที่ทั้งจากด้านล่างและรอบด้าน

จัดพื้นที่ให้แห้งและระบายอากาศดี มีคอนต่ำ กล่องรังสำหรับคู่ผสมพันธุ์ และทางเข้าออกระหว่างชั้นที่สะดวก เพิ่มพื้นที่ราบสะอาด ไม่ว่าจะในร่มหรือในกรงที่มีหลังคากันฝน ให้นกกลิ้งตัวได้อย่างปลอดภัย

รายการเตรียมโรงเรือน

• ตาข่ายกันผู้ล่าและประตูที่ปิดสนิท
• คอนต่ำและทางลาดที่เหมาะกับนกที่บินไม่ได้
• พื้นที่กลิ้งตัวที่สะอาด เรียบ ราบ และปลอดสิ่งกีดขวาง
• กล่องรังสำหรับคู่ผสมพันธุ์
• จุดวางน้ำสะอาดและอาหาร
• กรวดและแหล่งแคลเซียมพร้อมใช้ตลอดเวลา

เช่นเดียวกับนกพิราบบ้านชนิดอื่น พาร์เลอร์โรลเลอร์มักวางไข่ครั้งละสองฟอง และพ่อแม่ทั้งคู่ผลัดกันกกไข่ ไข่ใช้เวลาฟักประมาณ 17 ถึง 19 วัน ลูกนกที่เพิ่งฟักออกมาจะได้รับน้ำนมพิราบจากพ่อแม่ทั้งสองก่อนเปลี่ยนไปกินธัญพืชที่นิ่มลง

ผู้เพาะพันธุ์ส่วนใหญ่ปล่อยให้พ่อแม่นกกกไข่และเลี้ยงลูกเอง เพราะนกพิราบเป็นพ่อแม่ที่เอาใจใส่ลูกดี การฟักด้วยตู้ฟักทำได้หากจำเป็น แต่ต้องควบคุมอุณหภูมิ ความชื้น และการพลิกไข่อย่างระมัดระวัง รวมถึงต้องป้อนอาหารลูกนกด้วยมือ

ขั้นตอนการฟักไข่

1. ปล่อยให้พ่อแม่นกกกไข่เองเมื่อทำได้ เข้าไปช่วยเฉพาะเมื่อคู่ใดคู่หนึ่งกกไข่ไม่สำเร็จ
2. หากใช้ตู้ฟัก ให้รักษาอุณหภูมิและความชื้นให้คงที่
3. พลิกไข่หลายครั้งต่อวันจนถึงไม่กี่วันก่อนฟัก
4. หยุดพลิกไข่และเพิ่มความชื้นเมื่อใกล้ถึงกำหนดฟัก
5. ปล่อยให้ลูกนกที่เพิ่งฟักได้พักโดยไม่รบกวน เพื่อให้ตัวแห้งและแข็งแรงขึ้น
6. ตรวจให้แน่ใจว่าลูกนกได้รับน้ำนมพิราบจากพ่อแม่ หรือป้อนสูตรอาหารที่เหมาะสมด้วยมือ