เบอร์มิงแฮมโรลเลอร์

เบอร์มิงแฮมโรลเลอร์คือนกพิราบบ้านขนาดเล็กที่พัฒนาสายพันธุ์ขึ้นเพื่อการแสดงกลางอากาศ ไม่ใช่เพื่อการแข่งขันความเร็วหรือการประกวดรูปร่าง เวลาบินมันจะพับตัวตีลังกาถอยหลังแล้วหมุนดิ่งลงพื้นอย่างรวดเร็วและควบคุมได้ ก่อนจะดึงตัวขึ้นกลับเข้าฝูง คุณภาพของการหมุนตัวนี้ ทั้งความเร็ว ความลึก และความแน่นของวงหมุน คือหัวใจทั้งหมดของสายพันธุ์นี้

สายพันธุ์นี้มีต้นกำเนิดจากย่านเบอร์มิงแฮมในประเทศอังกฤษ ที่ซึ่งนักเลี้ยงนกพิราบคัดเลือกพันธุ์ตามพฤติกรรมการหมุนตัวต่อเนื่องกันมาหลายชั่วรุ่น นกโรลเลอร์ที่ดีจะบินเป็นฝูงที่เรียกว่าคิท และมักหมุนตัวพร้อมกันเป็นกลุ่ม ซึ่งเป็นภาพการแสดงที่ผู้เลี้ยงให้คุณค่ามากที่สุด นกแต่ละตัวมีความแตกต่างกัน ตั้งแต่ตีลังกาตื้น ๆ ไปจนถึงหมุนตัวลึกและเร็ว

นี่คือนกที่แข็งแรง กระฉับกระเฉง และมีรูปร่างเล็ก เหมาะกับผู้เลี้ยงที่ชื่นชอบการฝึกและปล่อยฝูงบินกลางแจ้ง เบอร์มิงแฮมโรลเลอร์ไม่ใช่สัตว์เลี้ยงที่อยู่ในบ้านหรือเกาะบนมือคน มันต้องการเล้านก เวลาบินทุกวัน และผู้เลี้ยงที่ใส่ใจดูแลฝูงในภาพรวม

เหมาะกับใคร

เบอร์มิงแฮมโรลเลอร์เหมาะกับผู้เลี้ยงที่ต้องการงานอดิเรกกลางแจ้งที่ต้องลงมือทำจริง และพร้อมปล่อยนกบินแทบทุกวัน สายพันธุ์นี้ตอบแทนความอดทนและการสังเกตอย่างสม่ำเสมอ เพราะการสร้างฝูงที่หมุนตัวพร้อมเพรียงกันต้องใช้เวลา ผู้ที่มองหานกเลี้ยงในกรงหรือนกประกวดเพื่อความสวยงามควรมองหาสายพันธุ์อื่น

นกพิราบตีลังกา คือนกที่พลิกตัวถอยหลังกลางอากาศขณะบิน มีการเลี้ยงกันในหลายประเทศมานานหลายศตวรรษ เบอร์มิงแฮมโรลเลอร์พัฒนาต่อยอดจากสายพันธุ์ตีลังกาดั้งเดิมนี้ในเขตมิดแลนด์สของอังกฤษ ที่ซึ่งนักเลี้ยงชนชั้นแรงงานในย่านเบอร์มิงแฮมหันมาเล่นงานอดิเรกนี้กันอย่างกว้างขวางในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19

ผู้เลี้ยงกลุ่มนี้ไม่ได้คัดเลือกเพียงนกที่ตีลังกาได้ครั้งเดียว แต่มองหาความสามารถในการหมุนตัวต่อเนื่องหลายรอบอย่างรวดเร็วและเป็นวงแน่น เมื่อเวลาผ่านไปหลายชั่วรุ่น สายพันธุ์นี้ก็เปลี่ยนจากการตีลังกาหลวม ๆ ไปสู่การหมุนตัวเร็วและลึกซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของโรลเลอร์ในปัจจุบัน นกถูกคัดพันธุ์เพื่อความสามารถในอากาศเป็นหลัก ลวดลายขนหรือคะแนนความสวยจึงมีความสำคัญน้อยกว่ามาก

สายพันธุ์นี้แพร่จากอังกฤษไปยังประเทศอื่น ๆ ตลอดคริสต์ศตวรรษที่ 20 โดยผู้อพยพและนักเลี้ยงที่แลกเปลี่ยนนกกัน จนเป็นที่นิยมในสหรัฐอเมริกาและอีกหลายประเทศ ซึ่งชมรมท้องถิ่นเริ่มจัดการบินเป็นฝูงและการแข่งขัน การบินแสดงที่กรรมการให้คะแนนตามจำนวนนกในฝูงที่หมุนตัวพร้อมกันและคุณภาพของการหมุน กลายเป็นวิธีหลักในการเปรียบเทียบนกแต่ละสาย

เนื่องจากโรลเลอร์ถูกพัฒนาโดยนักเลี้ยงอิสระจำนวนมากเพื่อพฤติกรรมเดียวคือการหมุนตัว จึงมีความหลากหลายสูงภายในสายพันธุ์ แต่ละสายเลือดแตกต่างกันทั้งความลึก ความเร็ว และความสม่ำเสมอของการหมุน และผู้เลี้ยงยังคงคัดเลือกนกพ่อแม่พันธุ์จากสิ่งที่เห็นบนฟ้าอยู่เสมอ

เบอร์มิงแฮมโรลเลอร์มีตัวเล็ก ทรงตัวสมส่วนเป็นระเบียบ ไม่มีลักษณะเด่นเกินจริงจุดใดจุดหนึ่ง มันดูเป็นนกที่พร้อมบินได้ดี หัวเรียบ ปากขนาดกลาง อกเต็มแต่ไม่หนา และลำตัวเรียวไปทางหางที่เก็บทรงเรียบร้อย ไม่มีส่วนใดของรูปร่างที่ออกแบบมาให้สะดุดตาเวลานกยืนอยู่กับพื้น เพราะสายพันธุ์นี้ถูกตัดสินกันบนอากาศ

ปีกมีการพัฒนาที่ดีและแนบชิดลำตัว ภาพรวมคือนกที่กะทัดรัดและแข็งแรง สามารถพับตัวเข้าสู่การหมุนได้อย่างรวดเร็วและดึงตัวกลับขึ้นได้เอง

ขนและสี

ขนของนกเรียบและแนบชิดลำตัว ช่วยให้บินได้เร็วขึ้น สายพันธุ์นี้มีสีและลวดลายหลากหลายมาก เพราะนักเลี้ยงคัดพันธุ์ตามความสามารถในการหมุนตัว ไม่ได้ยึดตามมาตรฐานสีใดสีหนึ่ง ลักษณะที่พบทั่วไปได้แก่ สีล้วน แถบสีฟ้าและสีเงิน ลายตาราง ลายด่าง และลายหน้าโล้นหรือมีแถบหน้า สีขนไม่มีผลต่อการหมุนตัวของนก ส่วนใหญ่จึงขึ้นอยู่กับความชอบส่วนตัวของผู้เลี้ยง

เบอร์มิงแฮมโรลเลอร์มีชีวิตชีวาและกระตือรือร้น มีแรงขับในการบินสูง เมื่ออยู่ในเล้ามันมักสงบและเข้ากับนกพิราบตัวอื่นได้ดี เพราะสายพันธุ์นี้ต้องพึ่งพาการอยู่รวมฝูงและการบินเป็นคิท นกจะเข้าสังคมกับพวกเดียวกันและทนต่อการจับต้องเพื่อดูแลตามปกติได้ แม้จะไม่ผูกพันกับคนแบบนกแก้วเลี้ยงหรือสุนัข

ต่อหน้ามนุษย์ โรลเลอร์มีท่าทีระแวดระวังมากกว่าจะเป็นปรปักษ์ นกที่ถูกจับต้องอย่างอ่อนโยนและได้รับอาหารจากผู้เลี้ยงเป็นประจำจะเรียนรู้ที่จะไว้ใจคนคนนั้น และจะบินกลับเล้าอย่างสม่ำเสมอ ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่สำคัญที่สุด เมื่ออยู่ใกล้สัตว์เลี้ยงชนิดอื่น นกพิราบเป็นสัตว์ที่ถูกล่า จึงต้องระวังไม่ให้เจอแมว สุนัข หรือนกล่าเหยื่อ

ลักษณะเด่นที่สุดคือความปราดเปรียวกลางอากาศ นกโรลเลอร์ที่คัดพันธุ์มาดีจะกระตือรือร้นอยากบิน รักษาตำแหน่งในฝูงได้ และหมุนตัวด้วยพลังเต็มที่ แรงขับแบบเดียวกันนี้ก็หมายความว่านกต้องได้บินทุกวัน ไม่เช่นนั้นจะกระวนกระวายเมื่อถูกกักขังนานเกินไป

การดูแลขนและผิว

• นกพิราบดูแลขนของตัวเองได้ แต่ควรมีอ่างน้ำตื้น ๆ ให้อาบสัปดาห์ละสองถึงสามครั้ง เพื่อให้ขนสะอาดอยู่เสมอ
• ตรวจเท้าและเล็บเป็นประจำ และตัดเล็บที่ยาวเกินไปอย่างระมัดระวัง
• สังเกตบริเวณรอบรูทวารและขนใกล้เคียงว่ามีคราบสกปรกหรือไม่ เพราะอาจเป็นสัญญาณของความเจ็บป่วย
• ติดตามช่วงผลัดขนในแต่ละปี และเสริมด้วยอาหารที่มีคุณภาพดี

การออกกำลังกาย

• ปล่อยฝูงบินทุกวันเมื่อสภาพอากาศเอื้ออำนวย การบินคือทั้งการออกกำลังกายและการฝึกไปพร้อมกัน
• ในช่วงที่อากาศร้อนจัดตอนกลางวัน ควรเลือกบินช่วงเช้าตรู่หรือช่วงเย็นที่อากาศเย็นลง
• ค่อย ๆ เพิ่มเวลาบินให้นกหนุ่มทีละน้อย เพื่อให้ร่างกายแข็งแรงก่อนเริ่มหมุนตัวหนัก ๆ
• หลีกเลี่ยงการฝึกหนักเกินไปในช่วงอากาศร้อนจัด และให้นกได้พักในช่วงผลัดขนหนัก

สภาพแวดล้อม

เลี้ยงนกในเล้าที่แห้ง ไม่มีลมโกรก แต่มีการระบายอากาศดี มีคอนเกาะที่มั่นคง และมีพื้นที่ให้เคลื่อนไหว ในภูมิอากาศร้อนชื้นอย่างเมืองไทย การระบายอากาศที่ดีสำคัญเป็นพิเศษ เพราะความชื้นสะสมทำให้โรคแพร่ระบาดง่ายขึ้น ควรทำความสะอาดเล้าอยู่เสมอ โดยเฉพาะในช่วงหน้าฝนที่มูลนกและความชื้นสะสมเร็ว ป้องกันฝูงจากผู้ล่า โดยเฉพาะเหยี่ยวและแมว ทั้งช่วงเวลาบินและเวลาพัก

เบอร์มิงแฮมโรลเลอร์กินอาหารผสมจากเมล็ดธัญพืชหลายชนิด โดยทั่วไปคือสูตรอาหารนกพิราบสำเร็จรูปที่ผสมเมล็ดพืชและถั่ว เช่น ข้าวโพด ข้าวสาลี ข้าวฟ่าง ถั่วลันเตา และธัญพืชเมล็ดเล็กอื่น ๆ นกที่ใช้บินแสดงมักถูกควบคุมให้มีน้ำหนักน้อย เพราะน้ำหนักเกินจะลดคุณภาพการบิน จึงต้องตวงอาหารแทนที่จะให้กินได้อย่างอิสระตลอดวัน ผู้เลี้ยงหลายคนปรับสูตรให้มีคาร์โบไฮเดรตสูงขึ้นช่วงบินหนัก และเพิ่มโปรตีนช่วงผสมพันธุ์และผลัดขน

ต้องมีกรวดหินให้กินตลอดเวลาเพื่อช่วยย่อยอาหารและเสริมแร่ธาตุ น้ำสะอาดสดใหม่จำเป็นทุกวัน ทั้งสำหรับดื่มและอาบ

ขนมและอาหารเสริม

เมล็ดพืชที่ปลอดภัยในปริมาณน้อยใช้เป็นรางวัลระหว่างการฝึกได้ ผู้เลี้ยงหลายคนเติมวิตามินและแร่ธาตุเสริมลงในน้ำตามตารางที่กำหนด โดยเฉพาะช่วงผสมพันธุ์และผลัดขน และวางก้อนแร่ธาตุสำหรับนกพิราบไว้ให้ด้วย ควรใช้อาหารเสริมตามคำแนะนำและไม่ให้มากเกินไป

เบอร์มิงแฮมโรลเลอร์เป็นสายพันธุ์ที่แข็งแรง มีอายุขัยราว 10 ถึง 15 ปีเมื่อได้รับการดูแลที่ดี ปัญหาสุขภาพส่วนใหญ่มาจากสภาพความเป็นอยู่ทั่วไปของนกพิราบเลี้ยงมากกว่าจะเป็นเรื่องเฉพาะสายพันธุ์ เล้าที่สะอาด แห้ง ระบายอากาศดี และอาหารที่มีคุณภาพ ช่วยป้องกันปัญหาส่วนใหญ่ได้ ในขณะที่ความแออัด ความชื้น และน้ำสกปรก เป็นสาเหตุของปัญหาหลายอย่าง โดยเฉพาะในภูมิอากาศร้อนชื้นที่ความชื้นสูงตลอดปีทำให้เชื้อโรคเติบโตได้ง่าย

การดูแลเชิงป้องกัน

• รักษาเล้าให้สะอาดและแห้งอยู่เสมอ เปลี่ยนน้ำทุกวัน
• หลีกเลี่ยงความแออัด และแยกนกใหม่หรือนกป่วยออกจากฝูง
• ถ่ายพยาธิและควบคุมปรสิตตามตารางที่สม่ำเสมอ
• ให้กรวดหินและอาหารที่สมดุลเพื่อรักษาสภาพร่างกาย
• สังเกตมูลนกและพฤติกรรมทุกวันเพื่อจับสัญญาณผิดปกติแต่เนิ่น ๆ

เบอร์มิงแฮมโรลเลอร์ถูกฝึกเป็นฝูง ไม่ใช่ฝึกทีละตัว เป้าหมายคือฝูงที่บินพร้อมกัน อยู่บนฟ้าได้ตามเวลาที่กำหนด และบินกลับเล้าเมื่อได้รับสัญญาณ การหมุนตัวเองเป็นสัญชาตญาณที่มีอยู่แล้วในนกที่คัดพันธุ์มาดี และจะพัฒนาขึ้นเองตามอายุ การฝึกจึงเน้นที่ระเบียบวินัยของฝูง การเรียกกลับ และความทนทาน มากกว่าการสอนให้หมุนตัว

เครื่องมือหลักคือความสม่ำเสมอและอาหาร นกที่ได้กินอาหารในเวลาและสถานที่เดิมทุกวันจะเรียนรู้ที่จะบินกลับตรงเวลา การกำหนดเวลาบินให้แน่นอนช่วยสร้างนิสัยรวมฝูงและบินพร้อมกัน นกหนุ่มควรบินในช่วงเวลาที่เพิ่มขึ้นทีละน้อยอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ร่างกายแข็งแรงก่อนเริ่มหมุนตัวหนัก ๆ

พื้นฐานการฝึก

1. ให้นกหนุ่มคุ้นเคยกับเล้าจนจดจำได้ว่าเป็นบ้าน เพื่อให้บินกลับได้อย่างสม่ำเสมอ
2. ให้อาหารตามตารางเวลาที่แน่นอน เพื่อให้นกเชื่อมโยงเล้าและผู้เลี้ยงกับอาหาร
3. ปล่อยฝูงบินเวลาเดิมทุกวัน เพื่อสร้างนิสัยการบินพร้อมกัน
4. ค่อย ๆ เพิ่มเวลาบินทีละน้อย เพื่อสร้างความแข็งแรงก่อนที่การหมุนตัวลึกจะปรากฏ
5. ใช้สัญญาณเรียกกลับที่สม่ำเสมอตอนให้อาหาร เพื่อให้ฝูงร่อนลงและกลับเล้าตามสัญญาณ

เบอร์มิงแฮมโรลเลอร์เลี้ยงในเล้า ซึ่งเป็นโรงเรือนหรือกรงที่สร้างขึ้นโดยเฉพาะ ให้ที่กำบัง คอนเกาะ และพื้นที่ทำรัง เล้าต้องแห้งและไม่มีลมโกรก แต่ต้องระบายอากาศดี เพราะอากาศอับชื้นนำไปสู่โรคทางเดินหายใจ ในภูมิอากาศร้อนชื้นของไทยที่มีฝนตกชุกเป็นช่วง ๆ การระบายอากาศที่ดีและการป้องกันน้ำขังยิ่งสำคัญกว่าปกติ นกแต่ละตัวต้องมีคอนเกาะของตัวเอง และคู่ผสมพันธุ์ต้องมีกล่องรัง เล้าควรทำความสะอาดง่าย เพราะสุขอนามัยเป็นปัจจัยเดียวที่สำคัญที่สุดในการรักษาความแข็งแรงของฝูง

นอกจากเล้าแล้ว นกยังต้องการท้องฟ้าโล่งสำหรับบิน พื้นที่โปร่งที่มีสิ่งกีดขวางน้อยช่วยให้ฝูงไต่ระดับ บิน และหมุนตัวได้อย่างปลอดภัย ผู้ล่าอย่างเหยี่ยว แมว และหนู เป็นความกังวลตลอดเวลา เล้าจึงต้องปลอดภัยในเวลากลางคืน และผู้เลี้ยงควรเลือกปล่อยนกบินในช่วงที่มีความเสี่ยงต่ำ

รายการตรวจก่อนเริ่มเลี้ยง

• สร้างหรือจัดหาเล้าที่แห้ง ระบายอากาศดี มีประตูและตาข่ายที่แน่นหนา
• ติดตั้งคอนเกาะหนึ่งอันต่อนกหนึ่งตัว และเพิ่มกล่องรังสำหรับคู่ผสมพันธุ์
• จัดเตรียมรางอาหาร ที่ให้น้ำ ภาชนะใส่กรวดหิน และอ่างอาบน้ำ
• จัดระบบทำความสะอาดที่สะดวก เพื่อกำจัดมูลนกได้บ่อย ๆ
• เลือกพื้นที่โล่งที่ปลอดภัยสำหรับปล่อยบินทุกวัน

เบอร์มิงแฮมโรลเลอร์ เช่นเดียวกับนกพิราบชนิดอื่น มักกกไข่ของตัวเอง คู่นกวางไข่ครั้งละสองฟองต่อรัง โดยทั้งพ่อนกและแม่นกผลัดกันกกเพื่อให้ไข่อุ่นอยู่เกือบตลอดเวลา ระยะฟักไข่ใช้เวลาประมาณ 17 ถึง 19 วัน หลังฟักออก พ่อแม่ทั้งคู่จะป้อนลูกด้วยน้ำนมพิราบ ซึ่งเป็นของเหลวเข้มข้นที่นกทั้งสองเพศผลิตได้เองในช่วงวันแรก ๆ ของชีวิตลูกนก

ผู้เลี้ยงส่วนใหญ่ปล่อยให้พ่อแม่นกดูแลกันเอง เพราะนกพิราบเป็นนักกกไข่และป้อนอาหารที่เชื่อถือได้ ตู้ฟักไข่ใช้ได้ในกรณีพิเศษ แต่การเลี้ยงลูกนกพิราบด้วยมือเป็นเรื่องที่ต้องใช้ความพยายามสูงมาก การให้พ่อแม่เลี้ยงเองจึงง่ายกว่าและมักดีต่อนกมากกว่า

ขั้นตอนการฟักไข่

1. ปล่อยให้คู่นกลงหลักปักฐานและวางไข่ โดยทั่วไปจะได้ไข่สองฟองต่อรัง
2. ให้พ่อแม่ทั้งคู่ผลัดกันกกไข่โดยไม่ถูกรบกวน
3. รักษาบริเวณรังให้สะอาด แห้ง และเงียบระหว่างการกก
4. คาดว่าไข่จะฟักออกในช่วงประมาณ 17 ถึง 19 วัน
5. ปล่อยให้พ่อแม่ป้อนน้ำนมพิราบและเมล็ดพืชแก่ลูกนกตามการเจริญเติบโต