เรดแวตเทิล

เรด วอทเทิลเป็นหมูพันธุ์ดั้งเดิมขนาดใหญ่จากสหรัฐอเมริกา ชื่อพันธุ์มาจากติ่งเนื้อคู่หนึ่งที่ห้อยอยู่สองข้างคอ เรียกว่าวอทเทิล (wattle) ซึ่งยังไม่มีใครทราบหน้าที่ทางชีวภาพที่แน่ชัด ส่วนใหญ่ใช้เป็นจุดสังเกตเพื่อระบุพันธุ์เท่านั้น หมูพันธุ์นี้มักมีสีแดง ตั้งแต่สีแดงอ่อนไปจนถึงเกือบดำ บางตัวมีจุดหรือลายสีเข้มแซม

พันธุ์นี้ขึ้นชื่อเรื่องนิสัยสงบ ใจดี และเลี้ยงง่าย แม่หมูดูแลลูกอย่างใกล้ชิด และหมูกลุ่มนี้หากินเก่ง คุ้ยดินหาอาหารได้คล่อง คุณสมบัติเหล่านี้ทำให้ฟาร์มขนาดเล็กที่เลี้ยงแบบปล่อยทุ่งหญ้ายังนิยมเลี้ยงพันธุ์นี้อยู่ ถึงแม้จำนวนประชากรโดยรวมจะยังต่ำ จัดเป็นหนึ่งในพันธุ์หมูที่หายากที่สุดในอเมริกาเหนือ

เรด วอทเทิลทนต่อสภาพอากาศได้หลายแบบและโตเร็วจนมีน้ำหนักตัวเต็มวัยค่อนข้างมาก เนื้อของหมูพันธุ์นี้มักถูกบรรยายว่ามีลายไขมันแทรกดี ซึ่งเป็นเหตุผลหนึ่งที่ผู้เลี้ยงหมูพันธุ์ดั้งเดิมยังให้ความสนใจพันธุ์นี้อยู่เสมอ

เหมาะกับใคร

เรด วอทเทิลเหมาะกับผู้ที่มีพื้นที่พอสำหรับหมูขนาดใหญ่และสนใจระบบเลี้ยงแบบปล่อยทุ่งหญ้าหรือหมูเนื้อพันธุ์ดั้งเดิม นิสัยที่สงบทำให้จัดการได้ไม่ยากสำหรับผู้ที่มีประสบการณ์เลี้ยงปศุสัตว์มาบ้าง แต่ขนาดตัวเมื่อโตเต็มวัยทำให้ไม่เหมาะกับพื้นที่หลังบ้านแคบๆ ผู้ที่สนใจอนุรักษ์พันธุ์หายากก็มักเลี้ยงพันธุ์นี้เช่นกัน เพราะจำนวนประชากรยังมีจำกัด

เรด วอทเทิลเป็นพันธุ์อเมริกัน และที่มาในยุคแรกไม่มีการบันทึกไว้อย่างครบถ้วน มีเรื่องเล่าเชื่อมโยงพันธุ์นี้กับหมูสีแดงมีติ่งเนื้อที่เลี้ยงกันในภาคใต้ของสหรัฐฯ บางสายเชื่อว่าหมูกลุ่มนี้ถูกนำเข้ามาผ่านการค้าในอดีตแล้วผสมพันธุ์ทั้งแบบป่าและแบบเลี้ยงในฟาร์มต่อเนื่องกันมาหลายชั่วอายุ ลักษณะติ่งเนื้อเองก็พบได้ในหมูหลายกลุ่มทั่วโลกที่ไม่เกี่ยวข้องกัน ดังนั้นลักษณะนี้เพียงอย่างเดียวจึงไม่อาจชี้ที่มาแหล่งเดียวได้แน่ชัด

ประวัติของพันธุ์ยุคใหม่เริ่มขึ้นในทศวรรษ 1970 เมื่อพบหมูสีแดงมีติ่งเนื้อในเขตเท็กซัสตะวันออก ชายคนหนึ่งชื่อ เอช. ซี. เวงเลอร์ (H. C. Wengler) ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้พบหมูเรด วอทเทิลในช่วงนั้นและพัฒนาผสมพันธุ์จนได้สายพันธุ์ที่จดจำได้ชัดเจน ต่อมาผู้เพาะพันธุ์อีกรายพบฝูงหมูลักษณะใกล้เคียงกันในเท็กซัสเช่นกัน และสายเลือดทั้งสองกลุ่มนี้เองที่กลายเป็นฐานของพันธุ์เรด วอทเทิลอย่างที่รู้จักกันในปัจจุบัน

ตลอดหลายทศวรรษต่อมาพันธุ์นี้ยังคงหายาก มีผู้เลี้ยงกลุ่มเล็กๆ ที่ตั้งใจดูแลรักษาฝูงไว้ และเรด วอทเทิลก็ได้รับความสนใจจากกลุ่มที่ทำงานด้านอนุรักษ์พันธุ์ปศุสัตว์หายากในอเมริกาเหนือ ความพยายามด้านการขึ้นทะเบียนช่วยติดตามสายเลือดที่หลงเหลืออยู่

ปัจจุบันเรด วอทเทิลยังถูกจัดเป็นพันธุ์หายาก ความสนใจจากฟาร์มที่เลี้ยงหมูแบบปล่อยทุ่งหญ้าและตลาดเนื้อหมูพันธุ์ดั้งเดิมช่วยพยุงให้พันธุ์นี้อยู่รอด แต่จำนวนประชากรก็ยังต่ำเมื่อเทียบกับพันธุ์หมูเชิงพาณิชย์ทั่วไป

เรด วอทเทิลเป็นหมูตัวใหญ่ ลำตัวยาว สีแดงเด่นชัด เฉดสีขนแตกต่างกันได้มาก ตั้งแต่แดงอ่อนไปจนถึงแดงเข้มที่ดูเกือบดำ บางตัวมีจุดหรือลายสีเข้มแซม จุดเด่นที่สุดของพันธุ์นี้คือติ่งเนื้อ ซึ่งเป็นเนื้อเยื่อห้อยอยู่สองข้างคอ หัวค่อนข้างเรียว หูตั้งขึ้นถึงห้อยลงเล็กน้อย ลำตัวมีกล้ามเนื้อแน่น อกลึก และรูปร่างได้สัดส่วนดี

ขนและสี

ขนของพันธุ์นี้สั้นและหยาบเช่นเดียวกับหมูส่วนใหญ่ สีแดงคือสีหลักของพันธุ์ แต่เฉดสีไม่คงที่ตายตัวในแต่ละตัว และตัวที่มีสีเข้มก็พบได้ทั่วไป ติ่งเนื้อมักมีสีเดียวกับผิวหนังและขนโดยรอบ บางตัวมีจุดหรือลายสีดำแซมอยู่บนพื้นสีแดง

เรด วอทเทิลมีชื่อเสียงเรื่องอารมณ์สงบและคงที่ ผู้เลี้ยงมักบรรยายว่าพันธุ์นี้ใจดีและเชื่อง ซึ่งทำให้จัดการหมูตัวใหญ่บนทุ่งหญ้าและระหว่างการดูแลประจำวันทำได้ง่ายขึ้น หมูกลุ่มนี้หากินเก่ง ใช้เวลาส่วนใหญ่คุ้ยดินและแทะเล็มหญ้าเมื่อมีพื้นที่ให้ทำ

เมื่ออยู่กับผู้ดูแลที่คุ้นเคย พันธุ์นี้มักสงบและเข้าหาง่าย เช่นเดียวกับหมูตัวใหญ่ทั่วไป หมูโตเต็มวัยต้องได้รับความระมัดระวังในการจับต้อง โดยเฉพาะตัวผู้ที่ควรดูแลด้วยความรอบคอบเป็นพิเศษ ต่อคนแปลกหน้าหมูมักระแวงมากกว่าจะดุร้าย และจะคุ้นเคยขึ้นเมื่อมีกิจวัตรที่แน่นอน

เมื่ออยู่รวมกับหมูตัวอื่น พันธุ์นี้ปรับตัวเข้ากันได้ดีพอสมควรในกลุ่ม และแม่หมูขึ้นชื่อเรื่องความเอาใจใส่และปกป้องลูก แม่หมูที่เพิ่งคลอดครอกใหม่จะปกป้องลูกอย่างเข้มงวด ผู้เลี้ยงจึงควรให้พื้นที่ส่วนตัวแก่แม่หมูในช่วงคลอด นิสัยขยันและเต็มใจทำงานของพันธุ์นี้เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ฟาร์มต่างๆ ยังนิยมเลี้ยงต่อเนื่องมาถึงปัจจุบัน

การดูแลเน้นที่พื้นที่ ที่พักพิง และการป้องกันความร้อน เนื่องจากเป็นพันธุ์ขนาดใหญ่ที่หากินเอง เรด วอทเทิลจะอยู่ได้ดีที่สุดเมื่อมีทุ่งหญ้าหรือพื้นที่กลางแจ้งกว้างขวางให้คุ้ยดินและแทะเล็ม

การดูแลขนและผิว

• ตรวจผิวหนังและติ่งเนื้อเป็นประจำ ดูรอยบาด ปรสิต หรือการระคายเคือง
• จัดให้มีบ่อโคลนหรือแอ่งดินเปียก ซึ่งหมูใช้คลายร้อนและปกป้องผิว
• ตัดกีบเมื่อจำเป็น หากพื้นที่เลี้ยงไม่ช่วยสึกกร่อนกีบตามธรรมชาติ
• สังเกตหมูตัวสีอ่อนเรื่องผิวไหม้แดดในช่วงแดดจัด

การออกกำลังกาย

• ปล่อยให้เข้าทุ่งหญ้าหรือคอกกว้างทุกวันเพื่อคุ้ยดินและเคลื่อนไหว
• หมุนเวียนแปลงเลี้ยงเมื่อทำได้ เพื่อไม่ให้พื้นดินกลายเป็นโคลนเปล่าเปลือย
• ใช้รั้วที่แข็งแรง เพราะหมูตัวใหญ่สามารถดันรั้วที่อ่อนแอจนพังได้

สภาพแวดล้อม

พันธุ์นี้ทนต่อสภาพอากาศได้หลายแบบ แต่ต้องมีร่มเงาและบ่อโคลนในวันที่อากาศร้อน และต้องมีที่พักพิงแห้งไม่มีลมโกรกในช่วงอากาศเย็นหรือชื้น เพิงสามด้านง่ายๆ ที่มีวัสดุปูรองสะอาดก็เพียงพอสำหรับการเลี้ยงส่วนใหญ่ ต้องมีน้ำสะอาดให้ตลอดเวลา โดยเฉพาะช่วงอากาศร้อน

เรด วอทเทิลกินอาหารหมูสำเร็จรูปสูตรสมดุลร่วมกับพืชอาหารที่หากินเองจากทุ่งหญ้าได้ดี อาหารควรให้โปรตีนและพลังงานเพียงพอสำหรับโครงร่างขนาดใหญ่ของพันธุ์นี้ โดยไม่ให้มากเกินจนไขมันสะสมเกินไป หมูที่หากินเองจะได้รับสารอาหารบางส่วนจากหญ้า ราก และพืชอื่นๆ ซึ่งช่วยลดปริมาณอาหารสำเร็จรูปที่ต้องให้ แต่ไม่อาจทดแทนได้ทั้งหมด ต้องมีน้ำสะอาดให้ตลอดเวลา เพราะหมูดื่มน้ำมาก โดยเฉพาะในช่วงอากาศร้อน

ของว่างและอาหารเสริม

ผักและผลไม้ส่วนเกินจากสวนให้เป็นของว่างได้ในปริมาณพอเหมาะ อาหารสำเร็จรูปสูตรสมดุลมักครอบคลุมความต้องการวิตามินและแร่ธาตุอยู่แล้ว แต่หมูที่เลี้ยงแบบปล่อยทุ่งหญ้าอาจได้ประโยชน์จากแร่ธาตุเสริม เปลี่ยนสูตรอาหารทีละน้อยเพื่อไม่ให้ระบบย่อยอาหารปั่นป่วน และปรับปริมาณตามสภาพร่างกายจริงมากกว่ายึดตัวเลขตายตัว

เรด วอทเทิลถือเป็นพันธุ์ที่แข็งแรงทนทาน และไม่มีรายชื่อโรคทางพันธุกรรมเฉพาะเหมือนหมูบางสายพันธุ์ที่ผ่านการคัดเลือกอย่างเข้มข้น หากดูแลดี เรด วอทเทิลมีอายุขัยประมาณ 6 ถึง 12 ปี แม้ว่าหมูฟาร์มส่วนใหญ่จะถูกเลี้ยงในช่วงชีวิตการผลิตที่สั้นกว่านั้น ปัญหาสุขภาพส่วนใหญ่มาจากสภาพแวดล้อมและการดูแลประจำวันมากกว่าตัวพันธุ์เอง

การดูแลเชิงป้องกัน

• ฉีดวัคซีนและถ่ายพยาธิตามตารางที่กำหนดร่วมกับสัตวแพทย์
• จัดให้มีร่มเงา ที่พักพิง และน้ำสะอาดตลอดทั้งปี
• ตรวจผิวหนัง ติ่งเนื้อ กีบ และสภาพร่างกายเป็นประจำ
• หมุนเวียนแปลงเลี้ยงและดูแลบ่อโคลนกับคอกให้สะอาดพอสมควร
• กักโรคหมูตัวใหม่ก่อนนำเข้ารวมฝูง

เรด วอทเทิลถึงวัยผสมพันธุ์ได้ภายในปีแรก สุกรสาวมักเริ่มผสมพันธุ์ได้เมื่ออายุประมาณแปดเดือน ส่วนตัวผู้ก็ใช้งานได้ในช่วงวัยใกล้เคียงกัน เช่นเดียวกับหมูทั่วไป ระยะตั้งท้องกินเวลาประมาณสามเดือน สามสัปดาห์ สามวัน หรือใกล้เคียง 114 วัน ขนาดครอกแตกต่างกันไป แต่แม่หมูเรด วอทเทิลมักออกลูกครอกละประมาณสิบตัว โดยครอกที่มากหรือน้อยกว่านี้ก็เป็นไปได้เช่นกัน

แม่หมูขึ้นชื่อเรื่องความเอาใจใส่ ปกป้องและให้นมลูกได้ดี ซึ่งช่วยให้ลูกหมูรอดชีวิตได้มากขึ้นเมื่อสภาพการคลอดสะอาดและมีที่กำบัง แม่หมูที่กำลังคลอดต้องการพื้นที่เงียบ ไม่มีลมโกรก มีวัสดุปูรองแห้ง และมีพื้นที่พอให้ลูกหมูดูดนมและพักผ่อนได้อย่างปลอดภัย โดยทั่วไปลูกหมูจะหย่านมเมื่ออายุประมาณหกถึงแปดสัปดาห์ จากนั้นจึงเปลี่ยนไปกินอาหารหมูรุ่นและพืชอาหารจากทุ่งหญ้า เนื่องจากพันธุ์นี้ยังหายาก ผู้เลี้ยงจึงมักทำงานร่วมกับสมาคมขึ้นทะเบียนพันธุ์เพื่อบันทึกสายเลือดและหลีกเลี่ยงการผสมเลือดชิดเกินไป