ฮัวกายา

ฮัวคายาเป็นหนึ่งในสองชนิดของอัลปากาที่ได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการ อีกชนิดหนึ่งคือซูรี มีถิ่นกำเนิดในที่ราบสูงของเทือกเขาแอนดีสในเปรู และเลี้ยงไว้เพื่อเอาเส้นใยเป็นหลัก ซูรีมีขนที่ห้อยยาวเป็นเส้นแต่ละเส้น ในขณะที่ฮัวคายามีขนแน่นและฟูนุ่มที่ตั้งออกจากผิวลำตัว ทำให้ดูกลมป้อมคล้ายสัตว์ที่สวมเสื้อผ้าขนสัตว์

ฮัวคายาตัวเต็มวัยมีความสูงที่หัวไหล่ประมาณ 80 ถึง 100 เซนติเมตร และมีน้ำหนักระหว่าง 55 ถึง 85 กิโลกรัม จัดอยู่ในกลุ่มสัตว์เส้นใยขนาดใหญ่ที่เลี้ยงในฟาร์ม มันเป็นสัตว์ที่อยู่รวมกันเป็นฝูง หากเลี้ยงเพียงตัวเดียวจะมีปัญหา ดังนั้นผู้เลี้ยงจึงควรเลี้ยงอย่างน้อยสองถึงสามตัวพร้อมกัน สายพันธุ์นี้มีนิสัยอ่อนโยนและเงียบสงบ สื่อสารด้วยเสียงฮัมเบาๆ และแทบไม่แสดงพฤติกรรมก้าวร้าวต่อมนุษย์

ฮัวคายาได้รับความนิยมด้านเส้นใยที่นุ่ม เบา และปราศจากลาโนลินที่พบในขนแกะ ความหยักงอของขนช่วยกักเก็บอากาศ ทำให้ผลิตภัณฑ์ด้ายสำเร็จมีความนุ่มฟูและให้ความอบอุ่น โดยทั่วไปจะตัดขนปีละครั้ง ได้ขนประมาณหลายกิโลกรัมต่อการตัดหนึ่งครั้ง

เหมาะกับใคร

ฮัวคายาเหมาะสำหรับเกษตรกรรายย่อยและผู้ผลิตเส้นใยที่สามารถจัดเตรียมทุ่งหญ้า รั้วที่มั่นคง และสภาพแวดล้อมที่มีสัตว์ตระกูลอูฐอยู่ด้วยกัน ไม่เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเลี้ยงเดี่ยวเป็นสัตว์เลี้ยง เนื่องจากมันต้องการเพื่อนร่วมฝูง ผู้ที่ต้องการสัตว์กินหญ้าที่แข็งแรง มีความก้าวร้าวน้อย และให้ขนประจำปีที่นำไปใช้งานได้ถือเป็นกลุ่มที่เหมาะสมที่สุด

อัลปากาได้รับการเลี้ยงดูในเทือกเขาแอนดีสสูงของอเมริกาใต้ โดยมีแถบที่ราบสูงของประเทศเปรูในปัจจุบันเป็นศูนย์กลางของประวัติศาสตร์ หลักฐานทางโบราณคดีและพันธุกรรมชี้ให้เห็นว่ามันถูกนำมาเลี้ยงจากวิคูญาป่าเมื่อหลายพันปีก่อน ผู้เลี้ยงสัตว์คัดเลือกพันธุ์ทีละหลายรุ่น เพื่อให้ได้ขนที่ละเอียดและแน่น ชนิดฮัวคายาจึงกลายเป็นชนิดหลักในฝูงแอนดีส

ในสมัยอาณาจักรอินคา เส้นใยอัลปากามีคุณค่าทางสังคมและเศรษฐกิจสูง ผ้าทอจากเส้นใยสัตว์ตระกูลอูฐชั้นดีใช้ในการค้า บรรณาการ และพิธีกรรม และฝูงสัตว์ถูกจัดการในฐานะทรัพยากรของรัฐและชุมชน การมีพันธุ์ดีถือเป็นสัญลักษณ์ของสถานะทางสังคม

การมาถึงของผู้ตั้งถิ่นฐานชาวยุโรปในคริสต์ศตวรรษที่สิบหกทำให้ฝูงสัตว์เหล่านี้ถูกกระทบกระเทือน แกะที่นำเข้ามาแย่งพื้นที่ทุ่งหญ้า และอัลปากาจำนวนมากสูญหายไป ฝูงที่เหลืออพยพขึ้นไปอยู่ในทุ่งหญ้าสูงที่สุด ซึ่งผู้เลี้ยงสัตว์ชาวเกชัวและไอมาราดูแลสายพันธุ์เหล่านี้ให้อยู่รอดตลอดยุคอาณานิคมและหลังจากนั้น

ตั้งแต่ช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ยี่สิบเป็นต้นมา อัลปากาถูกส่งออกจากอเมริกาใต้ไปยังหลายประเทศ ได้แก่ สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ และบางส่วนของยุโรป ซึ่งผู้เพาะพันธุ์ได้จัดตั้งฝูงสัตว์เพื่อผลิตเส้นใยและพัฒนาสายพันธุ์ เปรูยังคงมีประชากรอัลปากามากที่สุด และฮัวคายายังคงเป็นชนิดที่พบมากที่สุดทั่วโลก

ฮัวคายามีลำตัวกะทัดรัดปกคลุมด้วยขนที่ขึ้นตั้งฉากกับผิวหนัง ทำให้ได้โครงร่างที่กลมนุ่ม คอยาวและตั้งตรง หัวอยู่สูงพร้อมดวงตาขนาดใหญ่และหูตั้ง ขาและใบหน้ามีขนสั้นกว่าลำตัว ภาพรวมที่ได้คือสัตว์ที่ดูนุ่มฟูและขอบเขตไม่คมชัด ต่างจากขนเรียบลู่ห้อยตกของซูรีอย่างชัดเจน

ขนฮัวคายาแสดงลวดลายหยักตามความยาวของแต่ละเส้นใย การหยักที่สม่ำเสมอและแน่นเป็นหนึ่งในคุณสมบัติหลักที่กรรมการและผู้เพาะพันธุ์ให้ความสำคัญ ควบคู่ไปกับความละเอียด ความหนาแน่น และความสม่ำเสมอทั่วทั้งลำตัว

ขนและสีขน

เส้นใยฮัวคายามีสีตามธรรมชาติที่หลากหลาย โดยทั่วไประบุว่ามีมากกว่ายี่สิบเฉดสีตั้งแต่ขาวจนถึงน้ำตาลอ่อน น้ำตาล เทา และดำสนิท รวมทั้งลวดลายรวนและด่างด้วย ขนสีขาวและสีอ่อนมักนิยมนำไปย้อมสี ในขณะที่ขนสีธรรมชาติใช้แบบไม่ย้อม ความละเอียดของเส้นใยสูงสุดในสัตว์ที่ยังเยาว์วัย และมักจะหยาบขึ้นตามอายุ ดังนั้นขนจากการตัดสองสามครั้งแรกจึงมักเป็นขนที่ละเอียดที่สุดของสัตว์แต่ละตัว

ฮัวคายามีอารมณ์สม่ำเสมอและเงียบสงบ มันเป็นสัตว์ถูกล่าโดยธรรมชาติ จึงอยู่ในความระมัดระวังและชอบรักษาระยะห่างจากคนแปลกหน้า แต่แทบไม่แสดงพฤติกรรมก้าวร้าว เมื่อคุ้นเคยกับผู้ดูแล มันจะมั่นใจมากขึ้นและอาจเข้ามาใกล้ด้วยความสงสัย การบ้วนน้ำลายเกิดขึ้นบ้าง ส่วนใหญ่เกิดขึ้นระหว่างสัตว์ในฝูงที่จัดลำดับการกินหรือลำดับชั้น และเกิดกับมนุษย์ได้น้อยกว่า

สายพันธุ์นี้มีความต้องการทางสังคมสูงและต้องอยู่ร่วมกับสัตว์ตระกูลอูฐชนิดอื่น อัลปากาที่อยู่เพียงลำพังจะเครียดและอาจหยุดกินอาหารตามปกติ ภายในฝูง สัตว์จะสร้างพันธะความสัมพันธ์ ใช้กองมูลร่วมกัน และสื่อสารด้วยเสียงฮัมเบาและเสียงอื่นๆ ที่เงียบ มันมีนิสัยอ่อนโยนต่อเด็กและปศุสัตว์ที่สงบหากได้รับการจัดการอย่างสม่ำเสมอตั้งแต่ยังเล็ก แม้ว่ามันจะไม่ใช่สัตว์ที่ชอบให้อุ้มและไม่ชอบถูกจับหรือผูกมัดอย่างฉับพลัน

การดูแลขน

• ตัดขนปีละครั้ง โดยทั่วไปในฤดูใบไม้ผลิ เพื่อเก็บเกี่ยวเส้นใยและป้องกันความเครียดจากความร้อน
• ตัดเล็บหลายครั้งต่อปี เนื่องจากเล็บเติบโตอย่างต่อเนื่อง
• ตรวจและตัดฟันต่อสู้ในตัวผู้ที่โตเต็มวัยหากจำเป็น
• แปรงขนเบาๆ เท่านั้น การดูแลขนมากเกินไปจะทำลายลวดลายหยักและลดคุณภาพของเส้นใย
• ตรวจขนดูการพันกัน เศษวัสดุสิ่งแปลกปลอม และสัญญาณของปรสิตบนผิวหนัง

การออกกำลังกาย

• จัดเตรียมทุ่งหญ้าเปิดโล่งสำหรับการกินหญ้าและการเคลื่อนไหวในแต่ละวัน
• เปิดพื้นที่ให้วิ่ง ซึ่งสัตว์จะทำเป็นช่วงสั้นๆ โดยเฉพาะเมื่อยังเยาว์วัย
• เลี้ยงอย่างน้อยสองถึงสามตัวพร้อมกัน เพื่อให้ออกกำลังกายและกินหญ้าเป็นฝูง

สภาพแวดล้อม

ฮัวคายาต้องการรั้วที่มั่นคงเพื่อกันมันออกและป้องกันผู้ล่า รวมถึงที่ร่มและที่พักพิงจากแสงแดด ลม และฝนหนัก มันทนต่อความหนาวได้ดีต้องขอบคุณขนที่มี แต่อ่อนแอต่อความร้อน ดังนั้นร่มเงาและน้ำสะอาดจึงสำคัญในฤดูร้อน คอกที่สะอาดและระบายน้ำดีช่วยลดปัญหาปรสิตและเท้า

ฮัวคายาเป็นสัตว์กึ่งสัตว์เคี้ยวเอื้องที่มีกระเพาะสามช่อง ออกแบบมาสำหรับอาหารที่มีเส้นใยสูงและโปรตีนต่ำ ทุ่งหญ้าและหญ้าแห้งควรเป็นส่วนประกอบหลักของอาหาร อาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูงหรือโปรตีนสูงไม่จำเป็นสำหรับสัตว์ส่วนใหญ่ และอาจทำให้อ้วนและเกิดปัญหาทางเดินอาหารได้ ต้องมีน้ำสะอาดให้ตลอดเวลา และการเข้าถึงแร่ธาตุที่เหมาะสมช่วยป้องกันการขาดสารอาหาร เนื่องจากอัลปากามีความต้องการสารอาหารรองโดยเฉพาะ เช่น ซีลีเนียมและวิตามินดีในบางภูมิภาค

ของกินเล่นและอาหารเสริม

ของกินเล่นควรให้น้อยและไม่บ่อยครั้ง แครอทหรือแอปเปิลในปริมาณพอเหมาะโดยทั่วไปทนได้ดี อาหารเสริมแร่ธาตุควรเลือกร่วมกับสัตวแพทย์หรือผู้เพาะพันธุ์ในพื้นที่ที่รู้จักดินและอาหารในบริเวณของคุณ เนื่องจากความต้องการซีลีเนียมและสารอาหารรองอื่นๆ แตกต่างกันตามภูมิภาค

ฮัวคายาเป็นสัตว์ที่แข็งแรงทนทาน และหากได้รับการจัดการที่ดีจะมีอายุประมาณ 15 ถึง 20 ปี ปัญหาสุขภาพส่วนใหญ่ป้องกันได้และเกี่ยวข้องกับปรสิต ความร้อน การสึกของฟัน หรืออาหาร การสังเกตอย่างสม่ำเสมอมีความสำคัญ เนื่องจากอัลปากาซ่อนอาการป่วยได้ดี และสัตว์ที่ป่วยอาจดูปกติจนกว่าจะอาการหนักมากแล้ว

การดูแลป้องกัน

• จัดทำโปรแกรมควบคุมปรสิตที่เหมาะกับภูมิภาคและทุ่งหญ้าของคุณ
• ฉีดวัคซีนตามตารางที่สัตวแพทย์กำหนดอย่างสม่ำเสมอ
• ดูแลเล็บและตรวจฟันเป็นประจำ
• จัดเตรียมร่มเงา น้ำ และตัดขนตามเวลาเพื่อป้องกันความเครียดจากความร้อน
• ติดตามสภาพร่างกายด้วยการสัมผัส เนื่องจากขนจะซ่อนการเปลี่ยนแปลงน้ำหนัก

ตัวเมียฮัวคายามักพร้อมผสมพันธุ์เมื่ออายุประมาณ 12 ถึง 18 เดือน เมื่อมีขนาดตัวที่เหมาะสมแล้ว ในขณะที่ตัวผู้มักมีความสมบูรณ์พันธุ์ในภายหลัง โดยทั่วไปประมาณสองถึงสามปี อัลปากาเป็นสัตว์ที่ตกไข่เมื่อได้รับการกระตุ้น หมายความว่าตัวเมียจะปล่อยไข่เพื่อตอบสนองต่อการผสมพันธุ์แทนที่จะเป็นวงรอบคงที่ การผสมพันธุ์จึงจัดการได้ด้วยการนำตัวผู้เข้าไปอยู่กับตัวเมีย แทนที่จะต้องติดตามช่วงเป็นสัด

ระยะตั้งท้องนานเฉลี่ยประมาณ 11 ถึง 11.5 เดือน และเกือบทั้งหมดให้ลูกเพียงตัวเดียว เรียกว่าครียา การเกิดแฝดพบได้น้อยมาก การคลอดมักเกิดขึ้นในช่วงเวลากลางวัน ลูกอัลปากาที่มีสุขภาพดีจะยืนและดูดนมภายในหนึ่งถึงสองชั่วโมงแรกหลังคลอด และมักหย่านมเมื่ออายุประมาณหกเดือน

ลูกแรกเกิดควรได้รับน้ำนมแม่ครั้งแรกหลังคลอดโดยเร็วเพื่อสร้างภูมิคุ้มกัน ผู้เพาะพันธุ์จะติดตามการเพิ่มน้ำหนักในช่วงสัปดาห์แรกๆ และเลี้ยงลูกอัลปากาไว้กับแม่และฝูง เนื่องจากโครงสร้างทางสังคมมีความสำคัญตั้งแต่ต้น