Rex

Rex to krótkowłosa odmiana świnki morskiej, definiowana przez teksturę sierści, a nie przez umaszczenie. Włos jest gęsty i wełnisty, odstaje nieznacznie od ciała, a rasie brakuje sztywnych włosów ostrych, obecnych u większości innych świnek morskich. Efektem jest miękka, sprężysta faktura oraz lekko rozczochrany wygląd. Dorosłe osobniki osiągają średnią wielkość i ważą zazwyczaj od 700 do 1200 gramów, przy czym samce są zwykle cięższe od samic.

Podobnie jak wszystkie udomowione świnki morskie, rex jest zwierzęciem społecznym i naziemnym, żyjącym w grupach i porozumiewającym się za pomocą pisków, mruczenia i innych dźwięków. Aktywność przypada głównie na dzień oraz na świt i zmierzch, a zwierzę wykazuje niewielkie zainteresowanie wspinaczką czy skakaniem. Usposobienie jest spokojne i nastawione na kontakt z człowiekiem, dzięki czemu rasa jest łatwa w obsłudze po okresie oswojenia.

Rasę rex często myli się ze świnką morską teddy, ponieważ obie mają krótką, pluszową sierść. Są to jednak dwie odrębne rasy o różnym pochodzeniu genetycznym, a sierść reksa bywa nieco bardziej szorstka i gęstsza w dotyku.

Dla kogo jest odpowiednia ta rasa

Rex sprawdzi się u opiekunów szukających spokojnego, łatwego w obsłudze małego zwierzęcia, gotowych na codzienną pielęgnację. Krótka sierść wymaga mniej zabiegów niż u ras długowłosych, dlatego rasa jest dobrym wyborem dla początkujących hodowców świnek morskich oraz rodzin z dziećmi w wieku szkolnym, pod warunkiem zapewnienia nadzoru. Świnki morskie są zwierzętami wysoce społecznymi i powinny żyć w parach lub większych grupach, dlatego rasa nie jest odpowiednia dla osób mogących utrzymać tylko jedno zwierzę.

Wszystkie udomowione świnki morskie (Cavia porcellus) pochodzą z wyżyn andyjskich w Ameryce Południowej. Ludy zamieszkujące tereny dzisiejszego Peru, Boliwii, Ekwadoru i Kolumbii udomowiły dzikiego kawię tysiące lat temu, trzymając zwierzęta jako źródło pożywienia oraz wykorzystując je w praktykach obrzędowych. Świnka morska zajmowała ważne miejsce w życiu domowym i ceremonialnym tego regionu.

Hiszpańscy i inni europejscy kupcy przywieźli świnki morskie do Europy w XVI wieku, gdzie stały się zwierzętami trzymanymi początkowo przez zamożne warstwy społeczeństwa, zanim rozpowszechniły się szerzej. Selekcja hodowlana prowadzona przez kolejne stulecia doprowadziła do powstania zróżnicowanych umaszczeń, typów sierści i rozmiarów znanych obecnie.

Sierść reksowa jest wynikiem recesywnej mutacji genetycznej, która skraca włos i eliminuje typowe włosy ostre, pozostawiając gęsty, wełnisty podszerstek. Ten sam typ mutacji rex występuje niezależnie u innych gatunków, w tym u królików i kotów, gdzie daje podobną krótką, pluszową fakturę.

Rex jest obecnie trzymany jako zwierzę towarzyszące oraz prezentowany przez hodowców amatorów na wystawach klubów kawiologicznych. Dokładne daty powstania pierwszych ustandaryzowanych linii reksa nie są dobrze udokumentowane, a rasa nadal jest hodowana głównie ze względu na charakterystyczną sierść i wyrównany temperament.

Rex ma zwarte, zaokrąglone ciało, szeroką głowę oraz krótkie, lekko opadające uszy. Cechą definiującą rasę jest sierść: włos jest krótki, zwykle poniżej około 1,5 cm, i odstaje od skóry, przez co zwierzę wygląda na pełniejsze, niż wskazywałaby na to jego budowa. Ponieważ włosy ostre są nieobecne, sierść w dotyku jest miękka i sprężysta, bez połysku charakterystycznego dla świnek morskich o gładkiej sierści. Wąsy mogą być kręcone lub pofalowane, co stanowi normalną cechę związaną z sierścią reksową.

Sierść i umaszczenie

Umaszczenie nie zależy od tekstury reksowej, dlatego rasa występuje w pełnej palecie barw spotykanych u świnek morskich. Do najczęstszych umaszczeń należą czarne, czekoladowe, kremowe, białe, rude oraz agouti, występujące zarówno jako kolor jednolity, jak i w postaci wzorów łaciatych oraz szylkretowych. Gęstość sierści jest jednakowa na całym ciele, w tym na brzuchu, bez przedziałka czy rozet. Faktura pozostaje pluszowa przez całe życie zwierzęcia, choć długość i gęstość włosa mogą się nieznacznie zmieniać wraz z wiekiem i porą roku.

Rex odznacza się wyrównanym, przywiązanym do opiekuna temperamentem. Gdy nauczy się ufać osobie, która się nim zajmuje, dobrze znosi branie na ręce i często odpręża się na kolanach, niekiedy cicho pomrukując z zadowolenia. Rasa rzadko gryzie i zwykle zachowuje spokój podczas codziennej pielęgnacji. Te cechy ułatwiają kontakt z łagodnymi dziećmi pod nadzorem dorosłych.

Wobec obcych osób świnka morska zachowuje naturalną ostrożność i w chwili zaskoczenia może zamierać w bezruchu lub uciekać w ukrycie. Jest to normalne zachowanie zwierzęcia łownego, które słabnie w miarę przyzwyczajania się do głosu i zapachu opiekuna. Powolne, przewidywalne ruchy oraz spokojne pomieszczenie pomagają nowo przybyłemu reksowi się zadomowić.

Świnki morskie są zwierzętami wysoce społecznymi i najlepiej funkcjonują w towarzystwie przynajmniej jednego osobnika tego samego gatunku. Rex trzymany razem z innymi świnkami morskimi tworzy więzi, dzieli się pokarmem i porozumiewa się za pomocą pisków oraz pomrukiwania. Rasa jest na ogół zgodna, choć w grupach jednopłciowych mogą pojawiać się drobne utarczki o przestrzeń, którym zapobiega odpowiednio duże pomieszczenie.

Pielęgnacja sierści

• Szczotkuj sierść raz lub dwa razy w tygodniu miękką szczotką, aby usunąć luźny włos i sprawdzić stan skóry.
• Sprawdzaj gęstą sierść pod kątem kołtunów, zanieczyszczeń oraz oznak roztoczy lub wszy, które mogą ukrywać się w gęstym włosie.
• Przycinaj pazurki co kilka tygodni, ponieważ rosną nieprzerwanie i nie ścierają się wystarczająco w warunkach domowych.
• Kąp zwierzę tylko w razie potrzeby, używając szamponu przeznaczonego dla małych zwierząt, i dokładnie susz sierść, aby uniknąć wychłodzenia.

Ruch

• Zapewniaj codzienny czas poza klatką na bezpiecznej, ogrodzonej powierzchni, w miarę możliwości przez co najmniej godzinę.
• Udostępniaj tunele i niskie kryjówki sprzyjające ruchowi i szukaniu pokarmu; świnki morskie nie wspinają się i nie korzystają z kołowrotków.
• Utrzymuj strefę zabawy na poziomie podłogi, ponieważ upadek z wysokości może zranić zwierzę.

Środowisko

Trzymaj reksa w pomieszczeniu lub osłoniętej przestrzeni w stałej temperaturze od 18 do 24°C, z dala od bezpośredniego światła słonecznego i przeciągów. Świnki morskie są wrażliwe na temperatury powyżej około 26 do 28°C oraz na nagłe wahania temperatury. Trzymaj zwierzęta na miękkim, chłonnym podłożu, na przykład materiale papierowym lub polarowym, i dbaj o czystość oraz suchość klatki, aby chronić skórę i łapki.

Świnki morskie są roślinożercami o stałym zapotrzebowaniu na błonnik. Siano trawiaste, na przykład tymotkowe, powinno być dostępne przez cały czas i stanowi podstawę diety. Utrzymuje ono prawidłową pracę jelit oraz ściera stale rosnące zęby. Świeże warzywa dostarczają witaminy C, której świnki morskie nie potrafią wytwarzać samodzielnie i muszą otrzymywać codziennie z pożywieniem. Odmierzona porcja zwykłego granulatu przeznaczonego dla świnek morskich uzupełnia dietę, jednak granulat nie powinien zastępować siana.

Przysmaki i suplementy

Podawaj owoce wyłącznie w niewielkich ilościach jako okazjonalny przysmak, ze względu na zawartość cukru. Do dobrych codziennych warzyw należą papryka, warzywa liściaste oraz niewielkie porcje ziół, które wspierają podaż witaminy C. Zapewnij stały dostęp do czystej wody w butelce lub ciężkiej miseczce. Rutynowa suplementacja witaminy C zwykle nie jest konieczna, jeśli dieta zawiera świeże warzywa, ale w niektórych przypadkach weterynarz może ją zalecić.

Rex jest rasą ogólnie odporną, o typowej długości życia od 5 do 7 lat przy dobrych warunkach bytowych i właściwym żywieniu. Większość problemów zdrowotnych dotyczy świnek morskich ogólnie, a nie samej sierści reksowej, i często wynika z diety, higieny lub opóźnionego leczenia. Ponieważ świnki morskie maskują objawy choroby, masę ciała i apetyt należy sprawdzać regularnie, aby wcześnie wychwycić nieprawidłowości.

Profilaktyka

• Podawaj nieograniczoną ilość siana trawiastego i codzienne warzywa bogate w witaminę C, aby zapobiegać szkorbutowi i chorobom zębów.
• Utrzymuj podłoże czyste i suche, aby chronić łapki i skórę.
• Waż zwierzę co tydzień, aby wcześnie wychwycić spadek masy ciała.
• Poddawaj nowe zwierzęta kwarantannie i szybko lecz pasożyty.
• Znajdź weterynarza zajmującego się zwierzętami egzotycznymi lub małymi zwierzętami, zanim pojawią się problemy.

Świnki morskie potrzebują znacznie więcej powierzchni podłogi niż wiele innych małych zwierząt domowych. Jednopoziomowa klatka z dużą, otwartą powierzchnią podłogi lepiej odpowiada tej rasie niż wysoka konstrukcja, ponieważ świnki morskie biegają, a nie wspinają się. Para zwierząt wymaga co najmniej około 0,7 metra kwadratowego powierzchni podłogi, a większa przestrzeń jest zawsze korzystniejsza. Sierść reksa nie zmienia tych wymagań, jednak odsłonięta skóra oznacza, że czyste, suche podłoże ma dla tej rasy szczególne znaczenie.

Lista kontrolna wyposażenia

• Klatka z pełnym dnem, dostosowana do dwóch lub więcej świnek morskich.
• Grube, suche, chłonne podłoże, wymieniane regularnie.
• Jedna kryjówka na zwierzę oraz dodatkowe tunele.
• Stały dostęp do siana w stojaku lub kopce.
• Butelka na wodę lub ciężka miseczka oraz miska na pokarm.
• Spokojne miejsce z dala od przeciągów, bezpośredniego słońca i głośnych dźwięków.

Świnki morskie osiągają dojrzałość płciową wcześnie: samice już w wieku od 4 do 6 tygodni, a samce od 3 do 5 tygodni, dlatego płcie należy rozdzielić wcześnie, aby uniknąć niezaplanowanych miotów. Odpowiedzialni hodowcy czekają, aż samica osiągnie dojrzałość i dobrą kondycję, zanim dopuszczą ją do pierwszego krycia. Sierść reksowa dziedziczy się recesywnie, dlatego dwoje rodziców o sierści reksowej daje młode reksowe, natomiast krzyżówka z osobnikiem o gładkiej sierści może przenosić tę cechę bez jej ujawnienia.

Ciąża jest długa jak na tak małego gryzonia i trwa około 59 do 72 dni. Mioty są nieliczne, zwykle 2 do 4 młodych, a młode rodzą się dobrze rozwinięte: pokryte sierścią, z otwartymi oczami i zdolnością poruszania się oraz podgryzania stałego pokarmu już w ciągu kilku godzin po urodzeniu. Młode ssą jeszcze przez pierwsze tygodnie życia i powinny pozostać przy matce aż do odsadzenia w wieku około 3 tygodni.

Pierwsza ciąża u samicy starszej niż około 6 do 7 miesięcy niesie poważne ryzyko, ponieważ kości miednicy zrastają się, co może uniemożliwić prawidłowy poród. Z tego powodu rozród najlepiej pozostawić doświadczonym hodowcom współpracującym z weterynarzem.