Blandingsrase Kalkun

Ein blandingsraskalkun er ein tamkalkun der opphavet inkluderer meir enn éin anerkjend stamme, variant eller rase, eller der foreldredyra er heilt ukjende. Kategorien omfattar fuglar produserte av uplanlagde krysningar på gardar og småbruk, medvitne krysningar mellom arverasar og kommersielle linjer, samt fuglar med røter i viltveksande eller halvville bestandar som har blanda seg med tamflokkar.

Ettersom kalkunar sjeldan vert haldne i enkeltstrains-flokkar utanfor spesialiserte avlsprogram, er blanda opphav vanleg i hagebruk og på småbruk. Fuglane kan bere eigenskapar frå arverasar som Bronze, Narragansett eller Bourbon Red, side om side med eigenskapar frå moderne breidbryst-kommersielle stammar. Resultatet er ein bestand med stor variasjon i storleik, farge, veksttakt og åtferd.

Blandingsraskalkunar finst på gardar over heile verda. I mange tilfelle er dei standardfuglen som vert halden for kjøt eller egg i uformelle samanhengar, utan at nokon bestemt variant er medvite valt. Dei er som regel tilpassingsdyktige og toler eit breitt spekter av driftsformer, frå frittgåande beite til inngjerda løp.

Kven ho passar for

Blandingsraskalkunar passar for småbrukarar, heimstadseigarar og bakgardsflokkhal som ønskjer ein funksjonell, tilpassingsdyktig fugl og ikkje arbeider mot ein reinrase-standard. Dei er eit praktisk startpunkt for nye kalkunhalderar, og dei er vanlege i samanhengar der kjøtproduksjon, flokkberekraft og låge innsatskostnadar betyr meir enn rasereint opphav.

Tamkalkunen stammar frå viltkalkunen i Mexico og Mellom-Amerika, Meleagris gallopavo. Urfolk domestiserte denne fuglen mange hundreår før europeisk kontakt. Spanske oppdagingsfararar brakte tamkalkunar til Europa tidleg på 1500-talet, og fuglane spreidde seg over kontinentet i løpet av tiår. Då dei kom attende til Amerika med europeiske nybyggjarar, blanda desse tamkalkunane seg med lokale villbestandar i nokre område og produserte fuglar med både tamme og ville eigenskapar.

Gjennom 1700- og 1800-talet valde bønder i Nord-Amerika og Europa ut fuglar uformelt etter storleik, veksttakt og farge. Regionale variantar voks fram gjennom dette utvalet, mellom anna det som seinare vart standardisert som Bronze, Narragansett, Royal Palm, Bourbon Red og fleire andre namngjevne variantar. I praksis vart dei fleste gardsflokkar ikkje haldne oppe som lukka avlsgrupper. Naboars fuglar blanda seg fritt, og grensene mellom namngjevne variantar var utydelege på vanlege arbeidsbruk.

Det tjuande hundreåret innførte eit skarpt skilje mellom kommersiell og arvebasert produksjon. Kommersielle avlarar utvikla tunge breidbryst-stammar, valde utelukkande for rask brystkjøtvekst, som skilde seg drastisk frå arverasar i kroppsform, reproduksjon og levetid. Broad Breasted White vart den dominerande kommersielle fuglen globalt. Arverasar minka i tal etter kvart som kommersielle stammar tok over, sjølv om dei overlevde i småbruk og vern-samanhengar.

På småbruk og bakgardsgårdar var planlagt oppsplitting etter stamme ofte upraktisk. Arverasar kryssast med kvarandre og, i nokre tilfelle, med rymde eller slepte ut kommersielle fuglar. Mot slutten av det tjuande hundreåret hadde vernorganisasjonar byrja å dokumentere arverasar og oppmuntre til reinrasehal, men fleirtalet av kalkunar haldne utanfor kommersielle verksemder hadde framleis blanda eller ukjend opphav.

I dag er blandingsraskalkunar den vanlegaste typen ein finn i bakgardssettingar verda over. Mangfaldet i utsjånad og ytelse speglar hundreår med uplanlagde krysningar mellom tamstammar og, i nokre regionar, sporadisk genetisk tilskot frå villbestandar.

Utsjånaden til ein blandingsraskalkun er fullt og heilt eit produkt av opphavet. Ein fugl som stammar frå mørke arverasar kan bere bronsefarga, brune eller svarte mønster frå foreldrestammane. Ein med kommersielt kvit opphav vil truleg vise kvit eller lys fjørdrakt. Fuglar frå varierte krysningar viser ofte uvanlege kombinasjonar: delvis kvit, buff, grå og svart fjørdrakt på same fugl, eller asymmetrisk mønster som ikkje samsvarar med nokon etablert variant.

Kroppsfasong varierer òg. Fuglar med breidbryst-opphav tenderer mot eit tyngre, breiare bryst og ei meir framoverlent haldning, jamvel når dette opphavet er delvis. Arverase-dominante fuglar er vanlegvis lengre på bena, smalare i brystet og ber seg meir oppreist. Dei fleste blandingsrasindivid ligg ein stad mellom desse ytterpunkta.

Den berr huda på hovudet og øvre halsen, felles for alle tamkalkunar, skiftar farge med humør og temperatur, frå raud til kvit og blågrå. Hannar har snabel, kjøttlappar og karunkar uavhengig av stamme. Dei fleste hannar utviklar eit brystskjegg av grove svarte bust. Beinfargen varierer frå lys rosa til mørk grå eller nær-svart avhengig av fjørgenetikk.

Fjørfarge og mønster

Ettersom gena som styrer fjørfarge rekombinerer fritt på tvers av stammegrenser, kan blandingsraskalkunar vise mønster som ikkje finst i nokon rein variant. Vanlege kombinasjonar inkluderer svart-kanta buff-fjør, delvis bronseglans på kvit bakgrunn og uregelbundne flekkar av kontrasterende farge. Variasjonen i utsjånad er eitt av dei definerande trekka ved blandingsrasbestanden.

Kalkunar som art er meir nysgjerrige og interaktive enn høns. Blandingsrasfuglar ber dette trekket uavhengig av spesifikt opphav, og dei undersøker gjerne halderar, følgjer kjende menneske rundt på gardsplassen og reagerer på rutinar meir villeg enn mykje anna fjørfe.

Høner er vanlegvis rolege og lette å handtere. Mange vil gå rugande og sitje på egg utan oppmuntring. Høner med arverase-opphav er normalt meir tilbøyelege til å ruge og oppdra kyllingar enn dei med tung kommersiell innverknad, der rugeatferd er redusert gjennom generasjonars seleksjon for kontinuerleg egglegging.

Hannar er meir variable. Vaksne hannar om våren paraderer konstant, med strutting, trommande og halevifte. Ein hane med freidig opphav kan verte påtrengande overfor menneske, andre hannar og av og til overfor mindre fuglar som deler innhegningen. Tidleg roleg handtering reduserer denne tendensen. Fuglar som vert handtera hyppig frå kalkunskyllingalder har ein tendens til å vere meir tolmodige overfor menneske gjennom vaksenlivet.

I blanda fjørfesettingar samlever kalkunar generelt med ender og perlehøns utan større problem, gitt tilstrekkeleg plass. Tilhøvet til høns krev meir varsemd, sidan kalkunar og høns kan dele visse smittestoff.

Dagleg stell av blandingsraskalkunar følgjer dei same prinsippa som for ein kvar tamkalkun. Kjernebehov er turt husvære, rovdyrvern, høgprotein diett, reint vatn og regelbunden overvaking for parasittar. Ettersom opphav varierer, vil nokre fuglar vere meir aktive beitarar, medan dei med tyngre kommersiell arv kan vere mindre mobile og trenge tettare merksemd på føter og ledd.

Stell

• Kontroller bein for skjellmidd, som gjev heva, skorpete skjell.
• Undersøk kloareet og fjørbasen for lus og midd regelbunde.
• Sørgj for støvbadeområde slik at fuglane kan stelle seg naturleg.
• Klipp overvaksne klør berre viss dei påverkar fuglens evne til å gå.
• Kontroller berr hovudhud for riper eller infeksjonar etter sosiale konfliktar.

Miljø

Blandingsraskalkunar toler kulde godt viss dei har turt, trekkfritt ly. Dei er meir sårbare for langvarig fuktig ver og søle, som mjuker opp føtene og fremjar hovbyll. I varme klima er skugge og rikeleg vatn nødvendig i varme periodar. Fuglar med tyngre kommersiell arv er mindre varmetolerante enn lettare arverase-type fuglar.

Set sitjetre lågt og breitt for tyngre fuglar for å redusere belastninga ved hopping ned. Yngre, lettare fuglar kan sitje høgare, men gje alltid eit trygt landingsområde.

Kalkunar har høgare proteinbehov enn høns, og dette gjeld blandingsrasfuglar uavhengig av opphav. Kalkunskyllingar treng eit kalkun- eller villfugl-startfôr med protein nær 28 prosent. Etter kvart som dei veks, trappast proteinnivået ned gjennom vekst- og til vaksent vedlikehald- eller avlsrasjon.

Blandingsrasfuglar med sterk arverase-genetikk vil beite effektivt på beite og supplere dietten med insekt, frø og plantemateriale. Fuglar med meir kommersiell arv er vanlegvis mindre aktive beitarar. I begge tilfelle supplerer beiteadgang men erstattar ikkje eit formulert fôr, særleg for veksande fuglar.

Gi uoppløseleg grus til kvar tid slik at fuglane kan fordøye heil korn og beite. Høner i legging treng ekstra kalsium, tilbode separat som knust østersskjel slik at fuglane kan regulere inntaket sjølv.

Tilskot og godbitar

Grønsaker, melmark, knust korn og hageavklipp er nyttige for berikelse, men bør haldast under 10 prosent av totaldietten for å unngå å fortynnne proteininntaket. Avlsfuglar kan ha nytte av tilsett vitamin E og selen i vekene før og under egglegging for å støtte fruktbarheit og klykkingsratar.

Blandingsraskalkunar dreg nytte av eit breiare genpool enn fuglar frå smale kommersielle eller utstillingslinjer. Dette kan bety færre nedarva svakheitar og betre generell motstandskraft. Dei viktigaste helserisikoane for tamkalkunar er likevel miljøbetinga og smittsame snarare enn genetiske, og blanda opphav verner ikkje mot desse.

Svartkoppsykdom, forårsaka av protozoa-parasitten Histomonas meleagridis, er ein av dei alvorlegaste truslane. Ho spreiast via blindtarmsmark og er særleg farleg når kalkunar deler mark med høns, som kan bere vektoren utan å verte sjuke. Luftvegsinfeksjonar er den andre store kategorien, ofte forverra av fuktige tilhøve, overbefolkning eller dårleg ventilasjon.

Fuglar med vesentleg breidbryst-arv ber ein høgare grunnrisiko for bein- og leddproblem, jamvel når blanda med arverase-genetikk, fordi eigenskapane som driv tung muskelutvikling held fram i delvis form og legg ekstra belastning på skjelettet.

Førebyggjande stell

• Roter beite- og friluftsområde for å bryte parasittsyklusar.
• Unngå å halde kalkunar på mark som nyleg har husa høns.
• Gje turt, ventilert husvære utan trekk og mugg.
• Følg eit regelbunde ormekur- og parasittkontrollprogram med veterinærrettleiing.
• Karantener nye fuglar i minst to veker før dei vert innførte i ein etablert flokk.
• Hald fôr og vatn reint og unna bakken.

Tamkalkunar av eitkvart opphav er store fuglar som treng meir plass enn høns. Blandingsrasindivid varierer i kroppsstorleik avhengig av genetikk, men jamvel dei lettare arverase-type fuglane treng meir gulvareal og beiterom enn dei fleste vanlege fjørfe. Tilstrekkeleg plass reduserer sjukdomspress, førebyggjer kjedsomheitsbetinga hakking og støttar normal beite-åtferd.

Husværet bør vere ein solid, turt bygning med god luftstraum som ikkje skapar kalde trekk. Djupt, turt strø handterer fukt og reduserer parasitt- og patogenlast. Sitjetre bør vere solide og sett lågt nok for tyngre fuglar til å nå utan skade. Sørgj for fleire sitjeplassar slik at fuglane kan spreie seg og redusere konkurranse.

Gjerding rundt beiteområdet treng primært å avskrekke bakkerovdyr. Vaksne kalkunar flyg sjeldan høgt eller langt, men yngre fuglar og lettare arverase-type individ kan klare eit standardgjerde, så dekka løp eller høgare gjerder kan vere nødvendig dei fyrste månadene.

Grunnleggjande oppsett

• Turt, ventilert hønsehus med låge, solide sitjetre og reint strø.
• Rovdyrsikkert perimetergjerding og ei sikker dør låst ved skumringstida.
• Skygglagde område i beiterommet med tilgang til gras, jord og insekt.
• Støvbadeflekkar med turt jord eller sand.
• Fôrarar og vassarar unna bakken for å redusere forureining.
• Reirplassar eller skjerma hjørne for rugande høner.

Kalkunegg, uavhengig av hønas raseblanding, tek omtrent 28 dagar å klekke frå starten av ruginga. Dette er konsistent på tvers av tamkalkunvariantar og deira krysningar. Anten egg vert klekte under ei rugande høne eller i eit rugeapparat, er krava til temperatur, fukt og vending dei same.

Rugeatferd varierer vesentleg etter opphav hos blandingsrashøner. Fuglar med ein høg del arverase-genetikk, som Narragansett, Bourbon Red eller Bronse-bakgrunn, sit gjerne villeg og er dyktige mødrer. Høner med meir kommersiell innverknad går kanskje ikkje påliteleg rugande, ettersom rugeatferd er redusert i kommersielle stammar gjennom seleksjon for kontinuerleg egglegging. Å observere den individuelle hønas åtferd er meir påliteleg enn å forutsjå frå utsjånad åleine.

For kunstig ruging, samle egg dagleg og oppbevar dei med spiss ende ned ved kjøleg romtemperatur, ideelt rundt 12 til 15 C (54 til 59 F), i ikkje meir enn sju til ti dagar før dei vert sette inn. Eldre lagra egg klekkar mindre påliteleg.

Ljossett egg rundt dag 10 til 14 for å identifisere klare eller tidlege dødsfall, og fjern desse før dei forringas og forureinar andre egg. Stopp vendinga på dag 25 og gå over til lockdown-tilhøve for dei siste tre dagane.

Tidleg stell av kalkunskyllingar

Nyklekkja kalkunskyllingar er sårbare den fyrste veka. Flytt dei til ei rein rugekasse halden ved omtrent 35 til 37 C (95 til 99 F) til å byrje med, med temperaturreduksjon på omtrent 2 til 3 C per veke etter kvart som dei får fjør. Kalkunskyllingar kan vere trege med å finne mat og vatn og kan trenge hjelp ved at nebbet forsiktig vert dyppja.

Bruk eit kalkun- eller villfugl-startfôr med nær 28 prosent protein frå fyrste dag. Unngå medisinske kyllingforingar formulert for høns. Sørgj for små, grunne vassbehalderar slik at kalkunskyllingane kan drikke utan å drukne, og kontroller vassk valiteten hyppig.