Buff

Buff er ei stor tamand utvikla i USA. Det er ei allsidig rase, det vil seie at ho er avla for både kjøt og egg, ikkje utelukkande for eitt føremål. Namnet viser til fjørfargane, ein mjuk gylden-beige nyanse som dekkjer det meste av kroppen. Mange oppdrattarar kjenner ho òg som Buff Orpington-and.

Vaksne fuglar er tunge og veg vanlegvis 2,7 til 3,6 kg. Trass storleiken rørslar Buff-anda seg roleg og flyg sjeldan, noko som gjer ho lettare å halde inngjerda enn lette, meir aktive rasar. Andrikar og hoer liknar på kvarandre, men andrikane har vanlegvis eit noko mørkare hovud og dei krølla halefjerene som er typisk for hannender.

Rasen har rykte på seg for å vere godmodig og stille. Buff-ender toler handtering, slår seg raskt til ro i ein flokk og trivst godt i blanda grupper med anna roleg fjørfe. Dei er eit praktisk val for eit hushold som vil ha slaktefuglar og jamn eggtilgang frå same flokk.

Kven passar rasen for

Buff passar for dei som vil ha ein stødig, ukomplisert fugl. Det rolege lynnet og den avgrensa flygedyktigheita gjer ho til eit fornuftig val for nybyrjarar og hushold der born hjelper til med stellet. Rasen treng plass til å leite etter mat og tilgang til vatn for bading, så ho eignar seg betre til ein hage eller eit lite gardsbruk enn til eit trongt inngjerda bur.

Buff-anda vart skapt av William Cook frå Orpington i Kent, England, same oppdrattaren som står bak Orpington-høna. Cook introduserte anda for ålmenta tidleg på 1900-talet og gav ho namn etter den beige fjørfargen. På grunn av dette slektskapet vert rasen ofte kalla Buff Orpington-and.

Cook sikta mot ei produktiv gardsfugl som la godt og gav god slakteavkasting. Beige-fargen var eit medvite mål. Han kjem av eit fortynnelsesgen, og nyansen kan vere vanskeleg å få konsekvent gjennom ein heil flokk, noko som er éin av grunnane til at rasen krev nøye utval.

Anda kom til USA i åra etter introduksjonen og fekk nok tilhengjarar til å verte anerkjend av American Poultry Association, som tok Buff inn i sin Standard of Perfection i 1914. Rasen er lista under fargevarianten Buff, ikkje som ein eigen Orpington-klasse.

I dei påfølgjande tiåra forblei Buff ei beskjeden, regional gardsand snarare enn ein kommersiell. Verneorganisasjonar har flagga ho som ei arverase verd å bevare, og store delar av den noverande bestanden vert halde av småbrukare og hobbyoppdrattarar som set pris på lynnet og den allsidige ytinga.

Buff har ein lang, brei kropp som vert boren i ein svak oppover vinkel, med eit rundt bryst og ein moderat lang hals. Heilheitsinntrykket er ei solid, godt avrunda gardsand snarare enn ei straumlineforma. Hovudet er ovalt og nebbet er middels langt.

Fjørdrakta over heile kroppen er ein jamn gylden-beige farge. Andrikane viser typisk eit mørkare, brunsvart hovud og hals, medan hoene er jamnare i fargen over heile kroppen. Fargeskilnaden hos andrikane er det mest pålitelege visuelle kjenneteiknet for å skilje kjønna, saman med det krølla andrikfjøret i halen.

Fjørdrakt og fargar

Det karakteristiske trekket er den jamne beige fargen, som kjem frå eit fortynnelsesgen som verkar på eit mørkare underlag. Sidan genet ikkje alltid uttrykkjer seg konsekvent, kan kull innehalde fuglar som er for lyse, for mørke eller ujamne i fargen. Utstillingsdyktige fuglar har ein rein, jamn buff-farge utan kvite flekkar eller kraftige tverrbånd. Nebbet, beina og føtene held seg i oransje til gult hos begge kjønn.

Buff er ein av dei meir jamsinna anderasane. Ho er roleg og godmodig, held seg avslappa rundt menneske og aksepterer handtering betre enn mange meir nervøse ender. Fuglar oppdratta med jamleg kontakt vert ofte tamme nok til å ete av handa.

Overfor familiemedlemene er rasen mild og lite krevjande. Overfor framande kan ho vere varsam i byrjinga, men ho panikkar sjeldan. Buff er moderat vokal: hoene kvakkar for å kommunisere, men rasen er ikkje like høgrøysta som andre, og andrikane er endå stillare. Ho trivst godt med andre rolege ender og med høns, sjølv om ein som med alt fjørfe ikkje bør halde éin andrik med for få hoer, då det kan stresse hoene.

Buff er ein dugande leitar og likar å søkje i gras og grunt vatn etter insekt og plantar. Ho er ikkje aggressiv mot andre fuglar og utfordrar sjeldan flokkmedlemene, noko som held ei blanda gruppe i ro.

Stell

• Ender steller seg sjølve; ingen børsting eller klipping er nødvendig
• Sørgje for badevatn djupt nok til å dyppe hovudet, noko som held augo, nasar og fjør reine
• Sjekk føtene jamleg for kutt eller teikn på bumblefoot
• Vente ein kraftigare myting éin eller to gonger i året når fjøra vert felt og erstatta

Mosjon

• Gje dagleg tilgang til ein hage eller innhegning for å leite etter mat og plaske
• Ein dam eller stor balje for symjing støttar naturleg åtferd og kondisjon
• Buff flyg sjeldan, så eit gjerde på om lag 60 til 90 cm held ho vanlegvis inne
• Unngå å halde fuglane i eit lite, bart bur, då dette fører til keisomheit og skitne tilhøve

Omgjevnader

Buff er hardføre i mange klimaer, men treng tørt, trekkfritt ly om natta og skugge i varmt vêr. Hald flokken i ein rovdyrsikra hønsegard eller løe, sidan ender er sårbare for rev, vaskebjørn og rovfuglar. Hald strøet tørt, for ender plaskar mykje og fuktig underlag fremjar sjukdom. Rekn med minst om lag 0,4 kvadratmeter innandørs golvareal per fugl.

Gje eit kommersielt vatnfugl- eller fjørfefôr tilpassa fuglens alder. Andungar treng starterfôr, veksande fuglar får groverfôr, og vaksne vert fôra med vedlikehalds- eller leggerasjon avhengig av om dei produserer egg. Leggehoer treng ekstra kalsium, som vanlegvis vert tilbode som knust østersskjell i ei separat skål. Buff er ein aktiv leitar og vil dekkje delar av dietten med gras, insekt og vassplantar når dei får streife.

Unngå vanleg medisert kyllingfôr med mindre det er merka som trygt for ender, og gje aldri brød, som har liten næringsverdi og kan skape problem for vatnfuglar.

Godbitar og tilskot

Bladgrønsaker, erter, hakka salat og små mengder melorm er passande godbitar og bør haldast under om lag 10 prosent av det daglege inntaket. Uoppløyseleg grus hjelper fuglane med å bryte ned beitefôr. Reint vatn må alltid vere tilgjengeleg, både til drikke og for å skylje nebbet og nasane under eting.

Buff er ei robust, langlivet rase utan spesifikke genetiske lidingar. Med reint vatn, tørt husvære og balansert kost lever ho gjerne 8 til 12 år, lenger enn mange kommersielle anderasar. Dei fleste helseproblem i rasen kjem av stellet snarare enn arveleg svakheit.

Førebyggjande stell

• Gje reint drikke- og badevatn dagleg
• Hald strøet tørt og innhegninga fri for ståande gjørme
• Gje østersskjell til leggehoer for å støtte eggskall og beinhelse
• Bruk eit fôr formulert for vatnfuglar for å unngå niacinmangel
• Inspiser føter og kloakk jamleg og følg med på kroppsvekta

Buff er ein bakkefugl som treng sikra husvære om natta og open plass om dagen. Ein trekkfri låve eller hønsegard skjermar ho mot rovdyr og vêr, medan ei innhegna luftegard eller hage gjev plass til beiting. Sidan rasen sjeldan flyg, treng ikkje gjerdet å vere høgt, men det må halde bakkerovdyr ute. Tilgang til vatn for bading er viktig for fjør- og augehelse, sjølv om ein fullverdig dam ikkje er tilgjengeleg.

Oppsjekksliste for oppsett

• Rovdyrsikra hønsegard med sikkert låsbart dørsperre
• Tørt, djupt strø som vert skifta jamleg
• Grunt badevatn som kan tømmast og reingjørast
• Drikkjarar djupe nok til å senke nebbet i
• Skugge og god luftgjennomstrøyming i varmt vêr
• Inngjerda luftegard med gras eller beiteområde

Buff-egg kan leggjast under ei rugevillig and eller i ei rugemaskin. Rugetida er om lag 28 dagar, nokre dagar lenger enn kylllingegg. Nokre Buff-hoer vert rugevillige og oppdrar sine eigne ungar, men mange oppdrattarar nyttar rugemaskin for pålitelege resultat. Egg bør lagrast med spissen ned og vendast dagleg før dei vert sett i maskinen, om dei ikkje vert lagde inn med ein gong.

Klekkjingstrin

1. Set reine, fertile egg og bring rugmaskinen til ein stabil 37,5 grader C
2. Vend egg fleire gonger dagleg for å hindre at embryoet festar seg
3. Lysdopp rundt dag 7 og 14 for å sjekke utvikling og fjerne sterile egg
4. Frå dag 10, spray lett på og avkjøl egga kortvarig kvar dag for å etterligne at anda forlèt reiret
5. Slutt å vende på dag 25 (innstengning) og auk fuktigheita
6. La klekkjeungar sitje i rugmaskinen til dei er tørre og luftige før dei vert flytta til ein brødar