Bretagne

Bretagneren er ein mellomstor fuglehund fraa Bretagne nordvest i Frankrike. Han vart utvikla for aa staa for og apportere jaktfugl, og han er framleis bade ein arbeidande jakthund, ein familiehund og ein konkurransehund. Rasen er kompakt og hogbeint, bygd for uthald gjennom lange dagar i terrenget.

Bretagnerar laerer raskt og knyter seg tett til menneska sine. Dei er gjerne vennlege mot framande og andre hundar, og dei trivst best naar dei har ei oppgaave eller jamleg aktivitet. Utan nok mosjon og mentalt arbeid kan rasen bli urolig.

Namnet vart forkorta fraa Bretagne-spaniel i somme register fordi rasen arbeider meir som ein stovarhund enn som ein spaniel. Han staar for viltet i staden for aa stote det opp paa kort hald.

Kven rasen passar for

Bretagneren passar for eigarar som kan gje han kraftig mosjon kvar dag og som vil ha ein hund som blir med ut. Han passar for jegerar, lauparar, fjellfolk og folk som driv med hundesport som agility eller jaktprovar. Han passar mindre godt til leilegheitsliv med lite aktivitet, eller til hushald som er borte i mange timar, fordi han knyter sterke band og treng jamleg stimulering.

Bretagneren stammar fraa provinsen Bretagne nordvest i Frankrike, der landlege jegerar trong ein liten, rask hund som kunne finne, staa for og apportere jaktfugl over variert terreng. Hundar av denne typen dukkar opp i regionale opptegningar og kunst fraa tidlegare hundreaar, men den moderne rasen tok form paa 1800-talet.

Rasen er trudd aa ha oppstaatt fraa lokale landspanielar kryssa med staaande hundar og settertypar, somme av dei brakte til omraadet av tilreisande fuglejegerar. Resultatet vart ein hogbeint, staaande hund som var mindre enn dei fleste kontinentale fuglehundane, men i stand til aa dekke ope lende.

Den forste rasestandarden vart utarbeidd i Frankrike, og bretagneren vart offisielt godkjend der i 1907. Den tidlege standarden skildra ein hund avla for praktisk jakt snarare enn utstilling, og bruksevna heldt fram med aa vere sentral for rasen.

Bretagneren spreidde seg seinare til andre land, mellom anna USA, der han vart godkjend av American Kennel Club i 1934. I mange aar kalla engelskspraaklege register han Bretagne-spaniel, men American Kennel Club droppa spaniel i 1982 for aa spegle maaten han staar for viltet paa.

Bretagneren er kvadratisk i konturen, med ein kropp omtrent like lang som han er hog og bein som gjev han ei hog, smidig haldning. Han verkar lettare og meir atletisk enn mange andre fuglehundar. Uttrykket er aarvaakent og mjukt, og mange bretagnerar blir fodde med ein naturleg kort hale eller ingen hale, medan andre faar halen kupert der det er tillate.

Pels og fargar

Pelsen er enkel, av mellomlengd, og ligg flat eller med ein lett bolge. Han er aldri krolla eller stri. Befjaeringa paa oyrene og baksida av beina er moderat, noko som gjer stellet overkommeleg for ein jakthund. Oransje og kvitt er vanleg, og det same er lever og kvitt. Skimmel, der farga haar blandar seg inn i det kvite, blir godteke, og somme hundar har trefarga teikning. Svart blir ikkje godteke i standarden hos dei fleste registra.

Bretagneren er ein sosial, oppglodd hund som held seg naer familien sin. Han er intelligent og les menneske godt, noko som gjer han lydhor i trening, men ogsaa kjenslevar for hard handsaming. Somme linjer er saa mjuke at hoge irettesetjingar faar dei til aa lukke seg.

Med familiemedlemmer er rasen kjaerleg og leiken, og han kjem som regel godt overeins med eldre barn som kan matche energien hans. Mot framande er dei fleste bretagnerar opne og vennlege snarare enn vaktsame, saa rasen er ingen god vakthund. Med andre hundar er han gjerne sosial, og mange lever lett i heim med fleire hundar. Paa grunn av bakgrunnen som fuglehund kan han jage smaa kjaeledyr, saa introduksjonar til kattar eller smaa dyr bor skje forsiktig.

Ein bretagner som ikkje faar nok mosjon kan bli engsteleg, munnaktiv eller oydeleggjande. Rasen trivst med aktivitet, selskap og ein tydeleg rutine.

Pelsstell

• Borst pelsen ein til to gonger i veka for aa fjerne lause haar og hindre floker i befjaeringa.
• Sjekk og rens oyrene jamleg, sidan dei hengjande oyrene kan halde paa fukt og fore til betennelse.
• Klipp klorne med nokre vekers mellomrom og puss tennene fleire gonger i veka.
• Bad berre naar hunden er skiten, sidan hyppig bading vaskar bort dei naturlege oljene i pelsen.

Mosjon

• Gje minst 60 minutt kraftig mosjon kvar dag, meir for hundar i arbeid.
• Ta med loping, apport, turar eller symjing i staden for berre turar i band.
• Legg til mentalt arbeid som sporleikar, treningsovingar eller hundesport.
• Eit godt inngjerda omraade er nyttig, sidan jaktdrifta til rasen kan trekke han etter fuglar og smaa dyr.

Miljo

Bretagneren tilpassar seg dei fleste klima og taaler kaldt og vaatt ver godt takka vere arbeidsbakgrunnen. Han trivst best i eit heim med hage og ein aktiv eigar, men han kan leve paa mindre plass dersom mosjonsbehovet blir dekt fullt ut. Han er ein innefolgje som vil vere naer familien sin, ikkje etterlaten aaleine ute.

Bretagnerar er aktive hundar og klarar seg som regel godt paa eit fullverdig for laga for mellomstore bruks- eller jaktrasar. Det daglege forbehovet kjem an paa alder, vekt og aktivitetsnivaa, der hardtarbeidande jakthundar treng meir enn familiehundar av same storleik. Vel eit for som listar opp eit namngjeve animalsk protein blant dei forste ingrediensane, og juster mengda for aa halde hunden slank. Ribbeina skal kunne kjennast lett, men ikkje synast.

Godbitar og tilskot

Hald godbitar til omtrent 10 prosent av det daglege kaloriinntaket saa hunden held seg slank. Dei fleste bretagnerar paa eit fullverdig, balansert kosthald treng ikkje tilskot. Leddstotte eller fiskeolje kan bli tilraadd av ein veterinaer for eldre eller hardtarbeidande hundar. Sorg alltid for stadig tilgang paa friskt vatn, saerleg rundt mosjon.

Bretagneren blir rekna som ein av dei meir hardfore jaktrasane og held seg ofte aktiv inn i alderdommen. Typisk levealder er 12 til 14 aar. Ansvarlege oppdretterar screenar for arvelege lidingar, og rutinemessig veterinaerstell hjelper med aa oppdage problem tidleg. Dei hengjande oyrene og friluftslivet til rasen gjer oyrestell til eit jamleg anliggjande.

Forebyggjande stell

• Hald vaksinar og parasittkontroll oppdatert.
• Sett opp aarlege veterinaerkontrollar, med hyppigare besok for eldre hundar.
• Rens og sjekk oyrene rutinemessig for aa hindre betennelse.
• Hald ei slank kroppsvekt for aa verne ledda.
• Puss tennene jamleg og faa tannhelsa vurdert ved kontrollar.

Bretagnerar laerer raskt og vil samarbeide med foraren sin, noko som gjer dei til ein av dei mest laervillige fuglehundane. Dei er kjenslevare, saa dei svarar langt betre paa oppmuntring enn paa harde irettesetjingar. Energien og intelligensen deira gjer at dei treng eit jamt opplegg med trening og aktivitet, elles finn dei sine eigne utlop. Tidleg sosialisering og grunnleggjande lydigheit legg grunnlaget for jakt, sport eller berre god folkeskikk heime.

Det grunnleggjande

1. Start sosialisering i valpetida, og introduser hunden for menneske, hundar, stader og handsaming.
2. Laer inn grunnleggjande kommandoar som sit, bli, kom og bandvett med korte, hyppige okter.
3. Bygg ei paaliteleg innkalling tidleg, sidan jaktdrifta til rasen kan trekke han mot fuglar og smaa dyr.
4. Legg til mentale og fysiske utfordringar som apportleikar, sporarbeid eller agility.
5. Hald treninga konsekvent i heile hushaldet saa hunden faar dei same signala fraa alle.

Bretagnerar naar kjonnsmodnad ved rundt 6 til 12 maanader, men ansvarlege oppdretterar ventar til hunden er fysisk og mentalt moden, vanlegvis rundt to aar, og har bestaatt helsescreening for avl. Tisper kjem i lopetid omtrent to gonger i aaret. Paringa blir tidsett til den fruktbare perioden hos tispa, og helsetestar for hofter og arvelege lidingar bor vere fullforde paa forhand.

Drektigheita varer omtrent 63 dagar. Kull inneheld vanlegvis seks til aatte valpar, sjolv om talet varierer. Valpane blir fodde blinde og dove og er heilt avhengige av tispa dei forste vekene. Avvenjing byrjar rundt tre til fire veker, og valpane flyttar som regel til nye heim ved omtrent aatte veker, etter tidleg sosialisering og ein forste veterinaerkontroll. Avl bor overlatast til kunnige oppdretterar som screenar hundane sine og plasserer valpar ansvarleg.

Registrere en Bretagne i Norge

En skanning gir bare det nummeret registeret svarer med. Gi din Bretagne et register som svarer med ditt: gratis profil med bilde, opplysninger og kontaktinformasjon, gyldig hele hundelivet uten gebyr. Registreringen gjøres én gang og står seg.

Femten sifre uten register er bare sifre. Koble nummeret til din Bretagne mot telefonen din hos United Pet Club: gratis registrering som aldri utløper, alle chipmerker, kostnadsfrie endringer. Chipregistrering først, konto etterpå, ferdig.