Ragdoll

Ragdoll er ein av dei største tamkatterasane. Han har halvlang pels, djupt blå augo og eit teikna fargemønster der andlet, øyre, bein og hale er mørkare enn kroppen. Rasen har namnet sitt frå at mange individ slappar av og vert heilt slakke når nokon lyftar dei opp.

Ragdollar modnast seint. Dei fleste når ikkje full storleik og endeleg pelsfarge før dei er tre til fire år. Vaksne katter er muskuløse og tunge utan å vere klumpete, og hannane er tydeleg større enn hokattene.

Rasen er glad i folk og har ein tendens til å følgje husfolket frå rom til rom. Ragdollar er stille, har mjuke stemmer og er stort sett ikkje katter med høgt energinivå.

Kven rasen passar for

Ragdoll passar for hushald som ønskjer ein innekatt til selskap og kan gje han merksemd kvar dag. Han høver for familiar med born, heimar med fleire dyr og eigarar som ofte er heime. Den halvlange pelsen treng jamn børsting, så rasen passar mindre godt for folk som vil ha ein katt heilt utan stell. Det låge byttedrivet og den tillitsfulle naturen gjer han lite eigna til fri tilgang ute.

Ragdoll starta i Riverside i California på 1960-talet. Oppdrettaren Ann Baker bygde linja frå ei kvit, halvlanghåra hokatt som gjekk fritt ute, kalla Josephine, saman med fleire av kattungane hennar. Det nøyaktige opphavet til desse grunnkattene er ikkje fullt ut dokumentert, men rasar som liknar birma, perser og burmeser vert ofte nemnde som trulege bidragsytarar.

Baker valde ut katter med roleg lynne, stor kropp og colourpoint-pelsen. Ho gav rasen namnet og registrerte varemerket Ragdoll, og sette så opp sitt eige register, International Ragdoll Cat Association (IRCA), for å styre avlen på sine eigne vilkår.

Andre oppdrettarar ville arbeide utanfor restriksjonane til Baker. Tidleg på 1970-talet braut ei gruppe leidd av Denny og Laura Dayton ut for å etablere ragdollen gjennom dei etablerte katteregistra og for å standardisere rasen. Linjene deira dannar grunnlaget for dei fleste stamtavleførte ragdollane i dag.

Dei store registra godkjende rasen i tiåra som følgde. FIFe, som Norske Rasekattklubbers Riksforbund er tilslutta, godkjende ragdollen i 1992. Rasen er no blant dei mest populære stamtavlekattene i Nord-Amerika og Europa.

Ragdollen har ein lang, brei kropp med kraftig beinbygnad og fyldig bringe. Hovudet er ein brei, avrunda kile med mjuke konturar, mellomstore øyre sett breitt frå kvarandre og store ovale augo som er blå. Pelsen er halvlang, mjuk og fyldig, med rikare krage rundt halsen og lengre pels på bakparten. Halen er lang og godt busta.

Full storleik og vaksen pels tek tre til fire år å utvikle. Alle ekte ragdollar viser det teikna mønsteret, med mørkare farge på andlet, øyre, bein og hale mot ein lysare kropp.

Pels og fargar

Pelsen finst i fleire point-fargar, oftast seal og blå, med sjokolade, lilla, raud og creme òg godkjende. Desse kjem i fire mønster: colourpoint (utan kvitt), mitted (kvite føter og hake), bicolour (ein opp-ned kvit V i andletet pluss kvite bein og underside), og dei varierande lynx-variantane (tabbyteikning) og tortie-variantane. Kattungane vert fødde kvite og utviklar pointa sine over dei første vekene og månadene.

Ragdollen er ein roleg, kjærleg katt som knyter seg tett til husfolket. Mange følgjer eigarane rundt i heimen, helsar dei i døra og legg seg i fanget når dei får lov. Rasen er kjend for å verte slakk når han vert halden, sjølv om ikkje kvart individ gjer dette.

Med born er ragdollar vanlegvis tolmodige og toler handtering, noko som gjer dei til eit vanleg val for familiar. Dei er gjerne avslappa rundt gjester i staden for å gøyme seg. Dei fleste kjem godt overeins med andre katter og med hundar som er rolege, og dei bur ofte godt i heimar med fleire dyr.

Ragdollar er stille og har mjuke stemmer. Dei er ikkje sterke til å hoppe eller klatre samanlikna med mange rasar, og trivst på golv- og møbelnivå. Den tillitsfulle naturen og den låge redsla for ukjende situasjonar gjer at dei greier seg dårleg ute, så dei vert haldne som innekatter eller får trygg, inngjerda tilgang.

Pelspleie

Den halvlange pelsen har lite underull, så han filtrar seg mindre enn hjå somme langhåra rasar, men han treng likevel jamt stell.

• Børst to til tre gonger i veka med ein kam i rustfritt stål for å fjerne laus pels og hindre floker
• Sjekk bak øyra, i armhòlene og på låra, der floker dannar seg først
• Klipp klørne kvar andre til tredje veke
• Puss tennene jamt og bestill tannsjekk under vanlege veterinærbesøk
• Tørk vekk i augekrokane om det kjem tåreflekkar

Mosjon

Ragdollar har lågt til middels energinivå, men treng likevel aktivitet for å halde seg i form og unngå å legge på seg.

• Tilby to korte leikeøkter om dagen med pinneleiker eller ballar
• Gje aktiviseringsforing for å leggje til mental jobb ved måltid
• Byt på leikene for å halde interessa oppe
• Hald leiken på golv- og lågmøbelnivå, sidan rasen ikkje er nokon god hoppar

Miljø

Ragdollar trivst best som innekatter. Sørg for klorestolpar, nokre kvileplassar og minst éin kasse per katt pluss ein ekstra. Sidan rasen er tillitsfull og har lågt byttedriv, ber fri utegang med seg reell risiko; ei trygg, inngjerda hage eller sele med tilsyn er ein tryggare måte å gje tid ute.

Katter er obligate kjøtetarar og treng eit kosthald bygd rundt animalsk protein. Vel eit fullverdig og balansert kattefôr som passar livsfasen. Sidan ragdollar er store og lite aktive, legg dei lett på seg, så porsjonane bør målast opp i staden for å stå framme heile tida. Friskt vatn skal alltid vere tilgjengeleg, og ei blanding av vått og tørt fôr kan hjelpe med væskeinntaket. Kattungar i vekst treng hyppigare måltid og eit kattungefôr fram til om lag eitt års alder, sjølv om storvaksne ragdollar held fram med å vekse godt etter det.

Godbitar og tilskot

Hald godbitar til om lag 10 prosent av dei daglege kaloriane og trekk dei frå måltidsporsjonane. Ein katt på eit fullverdig kommersielt kosthald treng vanlegvis ingen tilskot; legg dei berre til etter råd frå veterinær. Hårball- eller leddtilskot kan verte tilrådd for enkelte katter, men er ikkje naudsynt for rasen som heilskap.

Ragdollar er stort sett friske og lever gjerne 12-17 år med godt stell. Som stamtavleført rase ber dei på nokre arvelege risikoar. Den mest alvorlege er hypertrofisk kardiomyopati (HCM), ei fortjukking av hjartemuskelen. Ein bestemt genvariant kopla til HCM hjå ragdollar kan testast for, og seriøse oppdrettarar screenar avlskattene. Å halde ei sunn vekt er viktig, fordi storleiken og det rolege lynnet til rasen gjer overvekt vanleg.

Førebyggjande stell

• Årlege veterinærundersøkingar, med sjekk to gonger i året for eldre katter
• Kjerne-vaksinar og parasittkontroll haldne oppdaterte
• Ã…rleg tannvurdering og tannpuss heime
• Vekt følgd ved kvart besøk
• Kjøp frå oppdrettarar som DNA-testar for HCM og PKD

Ragdollar er lærevillige til katter å vere. Det rolege, merksame lynnet og interessa for eigarane gjer dei mottakelege for belønningsbaserte metodar. Dei kan lære å kome når dei vert kalla på, gå i sele, bruke klorestolpe og gjere enkle triks som å sitje eller apportere. Trening fungerer best i korte økter med godbitar eller leik som belønning. Straff verkar mot si hensikt og skadar tilliten rasen er kjend for.

Grunnleggjande

1. Start dotrening tidleg; sett kassene på rolege, tilgjengelege stader og hald dei reine
2. Introduser ein klorestolpe og belønn bruk av han for å verne møblane
3. Lær namnegjenkjenning ved å belønne katten kvar gong han svarar på namnet sitt
4. Bygg opp seletoleranse inne først, og lat katten bere sela i korte periodar før de går ut
5. Legg til enkle signal som sit, med ein godbit som lokkemiddel og eit fast ord
6. Hald kvar økt til nokre få minutt og avslutt medan katten framleis er interessert

Hokatter av ragdoll vert vanlegvis kjønnsmodne mellom 8 og 12 månader, sjølv om mange oppdrettarar ventar til hokatten er eldre og fullvaksen før første kull. Hannane modnast rundt same alder. Drektigheita varer om lag 63 til 67 dagar. Kulla har oftast tre til fem kattungar.

Ragdoll-kattungar vert fødde kvite og utviklar pointfarge og mønster over dei følgjande vekene og månadene. Dei opnar augo ved om lag ei til to vekers alder og byrjar avvenninga rundt fire til fem veker. Ansvarlege oppdrettarar held kattungane hjå mora til minst 12 veker, og då er dei avvande, sosialiserte, dotrena og har byrja på vaksinane. Avlskatter bør DNA-testast for HCM og PKD før paring.

Registrere en Ragdoll i Norge

Skriv inn navnet på din Ragdoll, fargene og et bilde, legg igjen nummeret ditt og lagre. Det var alt: gratis oppføring for hele kattelivet, med plass til chipnummeret senere. Registreringen gjelder inne- og utekatter likt.

Nummeret i vaksinasjonskortet til din Ragdoll venter bare på et register. United Pet Club gir det ett gratis, for alltid: alle chipmerker, kostnadsfrie oppdateringer, søkbart døgnet rundt. Chipregistreringen er gjort på to minutter.