Perser (moderne)

Den moderne persaren er ein mellomstor langhåra katt kjend for den lange, flytande pelsen, det breie runde hovudet og den stille framferda si. Han er ein av dei eldste rasetypane som er godkjende innan kattefagmiljøet, og høyrer framleis til dei mest kjende stamtavlekattane i verda. Rasen ligg i den rolege enden av temperamentsskalaen. Dei fleste persarane rører seg i eit makeleg tempo og finn seg til rette i heimens faste rytme framfor å søkje høg aktivitet.

Nemninga "moderne" skil dagens utstillingstype, med svært flatt eller ekstremt andlet, frå eldre og meir moderate linjer med dukkeandlet. Begge har den same tunge pelsen og det same fredsame lynnet. Andletsforma verkar mest inn på stell, tåreflekkar og pust, noko som tel når ein skal velje kattunge.

Ein persar høver for folk som ynskjer ein følgjesvein som held seg nær, toler handtering og trivst i eit fast miljø. Pelsen er den store forpliktinga. Dagleg børsting er ein del av vanleg stell heller enn ei sjeldan oppgåve.

Kven han høver for

Persaren passar i heimar som set pris på ein rolegkatt med lite energi og som kan binde seg til dagleg pelsstell. Han er eit godt val for leilegheitsliv og for eigarar som er mykje heime. Han høver dårlegare i heimar som vil ha ein aktiv, klatrande eller svært leiken katt, eller for folk som ikkje greier å halde tritt med pelsstell og fast andletsvask.

Rasen har namnet sitt frå Persia, det historiske namnet på Iran, der langhåra kattar vart nemnde i tidlege forteljingar om kattar som vart førde til Europa. Den europeiske interessa for langhåra kattar voks på 1600- og 1700-talet etter kvart som import kom frå Nære Austen. Dei tidlege langhåra kattane vart grovt samla i ei gruppe og var enno ikkje standardiserte.

Persaren som tydeleg rase tok form i Storbritannia seint på 1800-talet. Langhåra kattar var med på dei fyrste organiserte kattutstillingane, mellom anna Londonutstillinga i 1871, og oppdrettarane tok til å velje for den lange pelsen og det runde hovudet som kjenneteiknar typen.

Gjennom 1900-talet spreidde rasen seg over Europa og Nord-Amerika og vart ein av dei talrikaste stamtavlekattane. Oppdrettarane valde for eit stadig rundare hovud og eit flatare andlet, noko som gav utstillingstypen eller den moderne typen ein ser i dag.

Meir moderate linjer, ofte kalla dukkeandlet eller tradisjonelle persarar, heldt på ein lengre snute og finst framleis ved sida av dei flatandleta moderne kattane. Begge stammar frå det same langhåra grunnlaget.

Persaren har ein kompakt, breibrysta kropp på korte, tjukke bein, som gjev han eit lågt og solid omriss. Hovudet er runt og massivt med fyldige kinn, ein kort brei nase og små runde øyre plasserte breitt og lågt. Auga er store, runde og sit langt frå kvarandre, noko som gjev rasen det opne uttrykket sitt. Den moderne utstillingstypen ber eit merkbart flatt andlet, der nasebrekket ligg på line med eller nær auga.

Pels og fargar

Pelsen er ein av dei lengste hjå nokon kattrase, med ein mjuk og tett underull under lengre dekkhår. Ein tydeleg krage rammar inn halsen, og halen er kort og full. Rasen vert avla i eit breitt fargespekter over einsfarga variantar som kvit, svart, blå, raud og krem, i tillegg til tabby, skjelpaddefarge, tofarga, kaliko, røyk og skuggeteikna mønster. Masketeikna persarar, med lys kropp og mørkare andlet, øyre, bein og hale, vert ofte kalla himalaya. Pelslengd og tettleik gjer at floker dannar seg raskt utan jamn børsting.

Persaren er ein stille og jamn følgjesvein. Han knyter tette band til heimen sin og har for vane å følgje folk frå rom til rom utan å krevje merksemd heile tida. Persarar er kjærlege på sine eigne premissar og vel ofte ei varm fanget eller ein yndlingsplass framfor aktiv leik.

Saman med familien er rasen mild og tolsam, noko som gjer han eigna for omsynsfulle born som handterer ein katt varsamt. Med framande er dei fleste persarane meir tilbakehaldne enn redde, og dei tinar opp gradvis. Dei lever som regel godt saman med andre rolege kjæledyr, sjølv om dei kan halde seg unna bråkete dyr.

Rasen har lite energi og er nøgd med korte økter med mild leik. Persarar høyrer til dei stillare kattane og mjauar sjeldan høgt. Dei føretrekkjer stabilitet og kan finne mykje støy, endringar eller uro stressande, så ein føreseieleg heim høver dei best.

Pelspleie

• Børst heile pelsen dagleg med ein grovtanna kam og ein slikkarbørste for å hindre floker og filter.
• Tørk auga og andletsfaldane dagleg med ein mjuk fukta klut, sidan det flate andletet fører til tåreoverflod og flekkar.
• Bad kvar fjerde til sjette veke for å halde pelsen rein og redusere feitt.
• Klipp klørne kvar andre til tredje veke og sjekk øyra under stellet.
• Klipp pelsen rundt bakparten dersom tilgrising vert eit tilbakevendande problem.

Mosjon

• Tilby korte daglege leikeøkter med pinneleiker eller rullande ballar for å halde vekta i sjakk.
• Sørg for låge, lett tilgjengelege sitjeplassar og kloremøblar heller enn høge klatretårn.
• Hald leiken mild og kort, tilpassa det låge energinivået til rasen.

Miljø

Persarar klarar seg best som innekattar i ein roleg og stabil heim. Den lange pelsen høver ikkje for utandørs eksponering, og det flate andletet kan slite i varme. Hald romma på ein behageleg temperatur, sørg for stille kvileplassar og unngå hyppige forstyrringar.

Fôr med eit fullstendig og balansert kattefôr som høver livsfasen til katten, med animalsk protein som hovudingrediens. Kattar er obligate kjøtetarar og treng taurin, som kvalitetsfôr til katt tilfører. Sidan persarar har lite energi, er porsjonskontroll viktig for å unngå vektauke. Flatandleta kattar kan ha vanskeleg for å plukke opp vanleg tørrfôr, så større eller særskilt forma bitar, eller ei blanding med vått fôr, kan hjelpe.

Ferskt vatn skal alltid vere tilgjengeleg. Vått fôr støttar væskeinntaket og kan hjelpe kattar som drikk lite.

Godbitar og tilskot

Hald godbitar til ikkje meir enn om lag 10 prosent av dei daglege kaloriane. Eit fullverdig kosthald treng vanlegvis ingen ekstra tilskot. Middel mot hårballar eller fiber kan hjelpe med den kraftige pelsfellinga til rasen, og ledd- eller nyrestøtte kan vere tilrådd for eldre kattar, men før berre inn tilskot etter råd frå veterinær.

Med godt stell lever dei fleste persarane 10 til 15 år. Rasen er stort sett robust, men ber på fleire kjende helseplager, nokre knytte direkte til den flatandleta kroppsbygnaden. Å velje ein kattunge frå ein oppdrettar som testar for arveleg sjukdom, senkar risikoen for dei mest alvorlege problema.

Førebyggjande stell

• Sett opp årlege veterinærkontrollar, med hyppigare besøk for eldre kattar.
• Hald kjernevaksinar og parasittkontroll oppdaterte.
• Spør oppdrettarar om PKD DNA-test og HCM-undersøking av foreldra.
• Reingjer auga og andletet dagleg for å avgrense infeksjon og flekkar.
• Følg med på vekt og vassinntak, sidan endringar kan varsle nyre- eller anna sjukdom.

Persaren er intelligent, men ikkje driven til å prestere, så treninga siktar mot gode heimevanar heller enn triks. Rasen svarar på tolmod og faste rutinar. Sidan persarar mislikar uro, verkar trening best i korte og stille økter. Dei fleste lærer å bruke kattedoen lett og kan lærast opp til å godta stell, klipping av klør og bruk av transportboks, som er dei praktiske prioriteringane for denne pelstunge og flatandleta rasen.

Grunnleggjande

1. Sett ein kattedo med låge kantar på ein stille og lett tilgjengeleg stad, og hald han rein.
2. Før inn stell tidleg, og belønn katten for å sitje stille under korte kjemmeøkter.
3. Handter potene og andletet varsamt frå kattungealder, slik at klippa av klør og augevask vert godtekne.
4. La ein transportboks stå open med sengetøy inni, slik at katten går inn i han friviljug før vetrinærturar.
5. Bruk kort og roleg leik for å lære mild samhandling og motverke kloring av møblar.

Ansvarleg persaravl dreier seg om helseundersøking og krava som følgjer den flatandleta typen. Hoene vert vanlegvis kjønnsmogne mellom om lag 7 og 12 månader, sjølv om mange oppdrettarar ventar til full kroppsleg mognad før fyrste paring. Kattar har induced eggløysing, så sjølve paringa utløyser eggløysinga.

Drektigheita varer om lag 63 til 67 dagar. Kulla er som regel små, ofte rundt to til fire kattungar. Persarkattungar vert fødde med kort pels som veks seg lengre i månadene som følgjer, og dei opnar auga innan dei fyrste ei til to vekene. Det flate andletet kan gjere digivinga og fødselen vanskeleg i somme linjer, så oppdrettarane følgjer hoene tett og trekkjer inn ein veterinær. Begge foreldra bør undersøkjast for PKD og HCM før avl, og kattungane flyttar normalt til nye heimar rundt 12 til 14 vekers alder når dei er avvande, vaksinerte og lært opp på kattedoen.

Registrere en Perser (moderne) i Norge

Skriv inn navnet på din Perser (moderne), fargene og et bilde, legg igjen nummeret ditt og lagre. Det var alt: gratis oppføring for hele kattelivet, med plass til chipnummeret senere. Registreringen gjelder inne- og utekatter likt.

Nummeret i vaksinasjonskortet til din Perser (moderne) venter bare på et register. United Pet Club gir det ett gratis, for alltid: alle chipmerker, kostnadsfrie oppdateringer, søkbart døgnet rundt. Chipregistreringen er gjort på to minutter.