Javaneser

Javaneseren er ein mellomstor huskatt i nær slekt med siameseren og balineseren. Han ber den same lange, slanke kroppen og det same pratsame, menneskevende lynnet, men han finst i eit breiare utval av pointfargar og pointmønster. Pelsen er einlags og silkemjuk, og han legg seg tett inntil kroppen slik at katten verkar meir strøymelinja enn pelslengda skulle tilseie.

Dette er ein rase laga for lag. Ein javaneser fylgjer gjerne eigaren frå rom til rom, kommenterer dagen med klår røyst og blandar seg inn i alt som går føre seg. Han er intelligent og forviten, og lærer snøgt leikar og rutinar i heimen. Hushald som er stille store delar av dagen, høver sjeldan, for rasen kjedar seg og vert einsam utan samspel.

Dei fysiske behova er nøkterne. Einlagspelsen filtrar seg ikkje slik ein dobbelpels kan, og stell ein gong i veka held som regel. Det meste av arbeidet med ein javaneser er sosialt heller enn fysisk: han vil ha merksemd, leik og samtale meir enn omfattande pleie.

Kven han høver for

Javaneseren høver for folk som ynskjer ein samspelande, kommuniserande katt, og som er mykje heime eller held andre kjæledyr som lag. Han trivst med born som er gamle nok til å leike varsamt, og med andre sosiale dyr. Han høver mindre for eigarar som føretrekkjer ein still, sjølvstendig katt, eller som er borte mange timar kvar dag.

Javaneseren stammar frå siameseren, ein av dei eldste godkjende katterasane. Siameseren kom til Vesten frå Siam (no Thailand) på slutten av 1800-talet og vart grunnlaget for fleire skylde rasar.

Den næraste forelderen til javaneseren er balineseren, ein langhåra siameser som oppstod frå langhåra kattungar fødde i siameserkull midt på 1900-talet i USA. Oppdrettarar feste den lengre pelsen medan dei heldt på siameseren sin kroppstype og fire tradisjonelle points.

Javaneseren vart skapt i USA for å romme fargane og mønstra som fall utanfor dei fire tradisjonelle siameserpointa. Kattar med balineserpels, men i andre pointfargar, mellom anna raudt, krem, skjelpadde og tabby (lynx), vart samla under javanesernamnet. Rasen vart difor i stor grad definert av fargeutval heller enn av ein annan kropp eller pels.

Namngjeving og handsaming i registra har variert over tid. Somme forbund har lagt javaneseren inn under balineseren som ein fargedivisjon i staden for å halde han som eigen rase, så namnet dukkar opp ulikt alt etter registeret. Sjølve namnet har berre ein geografisk klang; liksom balineseren og siameseren viser det ikkje til noko opphav på Java eller i Indonesia.

Javaneseren har den langstrekte, røyrforma kroppen som kjenneteiknar den orientalske og siamesiske familien. Linene er lange og fine: ein lang hals, slanke bein, ein smal kropp og ein tunn, avsmalnande hale. Hovudet dannar ein lang kile, med rett profil, fint snuteparti og store, breitt plasserte øyre som fører vidare linene i kilen. Augo er mandelforma og skrår mot nasen, og dei er blå.

Trass i den slanke ramma er ein frisk javaneser fast og muskuløs heller enn skjør. Pelsen er det definerande draget attåt fargen: mellomlang, fin og silkemjuk, utan ullen underpels. Av di pelsen er einlags, legg han seg flatt mot kroppen, og han er lengst på halen, som ber ei mjuk fane.

Pels og fargar

Javaneseren viser pointmønsteret, med lysare kropp og mørkare farge i andletet, på øyra, beina og halen. Pointfargane er det som skil han frå dei fire tradisjonelle siameserpointa. Vanlege variantar er raud point, krempoint, skjelpaddepoint og lynxpoint, der pointa ber tabbystriper. Kroppsfargen vert gjerne djupare med alderen, så eldre kattar viser ofte meir kontrast enn kattungar.

Javaneseren er ein av dei meir krevjande kattane når det gjeld merksemd, og det er nett der sjarmen ligg. Han bind seg tett til hushaldet og vil helst vere der menneska er. Mange eigarar skildrar han som ein skugge som overvaker husarbeidet, tek del i samtalar og legg seg på fanget ved fyrste høve.

Han er snakkesalig på siameservis og nyttar ei klår røyst til å be om mat, merksemd, eller rett og slett svare når nokon talar til han. Somme individ pratar svært mykje. Rasen er dessutan svært intelligent og leiken langt inn i vaksen alder, og han kan verte frustrert eller øydeleggjande om han ikkje har noko å ta seg til.

Mot framande er han vanlegvis trygg og forvitin heller enn sky. Han godtek som regel andre kattar og kattevenlege hundar, mellom anna av di han likar lag og ikkje trivst åleine. Med born er han tolmodig og leiken, så framt borna handterer han varsamt.

Pelsstell

• Børst eller grei ein gong i veka for å fjerne laust hår og halde pelsen glatt.
• Einlagspelsen står imot filtring, så dagleg stell trengst ikkje.
• Klipp klørne med nokre vekers mellomrom og sjekk øyra for voks eller smuss.
• Puss tennene jamt for å minske tannsjukdom, som er vanleg i siameserfamilien.

Mosjon

• Sørg for minst to leikeøkter om dagen med fjørpinnar, ballar eller apport.
• Tilby aktiveringsfôr og roterande leikar for å halde eit aktivt sinn oppteke.
• Gi høgd å boltre seg i, som klatrestativ og hyller.
• Vurder eit anna sameinleg kjæledyr om katten vert åleine på dagtid.

Miljø

Javaneseren er ein innekatt som vil vere del av livet i heimen. Han toler leilegheiter godt så lenge han har klatreplass, leikar og lag. Han er kuldenæm på grunn av den tunne einlagspelsen, så hald han i ein varm heim og unngå trekk. Lange bolkar åleine er det som fyrst og fremst bør unngåast; dette er ein rase som lir meir av isolasjon enn av plassmangel.

Javaneseren treng eit fullverdig og balansert kosthald tilpassa livsfasen. Som obligat kjøtetar krev han eit kosthald bygd rundt animalsk protein, med taurinet, feittet og næringsstoffa som kjem frå kjøtbasert fôr. Både vått og tørt fullfôr høver, og mange eigarar gjev ein kombinasjon. Friskt vatn bør alltid vere tilgjengeleg.

Rasen er naturleg slank, så vektauke viser seg snøgt og er verdt å fange opp tidleg. Mål opp porsjonane i staden for fri tilgang, og juster etter kattens hald og aktivitetsnivå. Kattungar treng hyppigare måltid og eit kattungefôr for å stø veksten.

Godbitar og tilskot

Godbitar bør ikkje utgjere meir enn om lag ti prosent av det daglege kaloriinntaket, slik at dei ikkje forstyrrar kosthaldet. Ein katt på fullverdig kommersielt fôr treng som regel ingen ekstra tilskot; gi eventuelt tilskot berre etter råd frå veterinær. Tannkjeks og tyggegodt kan medverke til tannhelsa attåt jamn tannpuss.

Javaneseren er ein stort sett robust rase med ein typisk levealder på 12 til 16 år, og mange kattar lever lenger med godt stell. Av di han stammar frå siameseren, deler han nokre av dei arvelege risikoane i den familien, så kjøp frå oppdrettarar som helsetestar kattane sine minskar sjansen for genetiske problem.

Den slanke kroppen gjer at vektendringar og sjukdom kan vise seg tidleg, noko som ofte hjelper eigarar med å oppdage problem snøgt. Rutinemessig veterinærstell, vaksinasjon, parasittkontroll og merksemd mot tannhelsa stør eit langt liv.

Førebyggjande stell

• Årlege veterinærundersøkingar, oftare for eldre kattar.
• Hald vaksinasjon og parasittkontroll oppdatert.
• Puss tennene og avtal tannkontrollar for å fange opp sjukdom tidleg.
• Fylg med på vekt og hald heime.
• Spør oppdrettarar om screening for arvelege auge- og organtilstandar.

Javaneseren lærer snøgt og likar den mentale utfordringa ved trening. Intelligensen og lysta til å samhandle gjer at han plukkar opp triks, svarar på namnet sitt og til og med lærer å gå i sele om han vert introdusert tolmodig. Mange eigarar lærer han å apportere, sidan rasen ofte hentar ting av seg sjølv. Trening kanaliserer òg energien og minskar kjedsemdsåtferd.

Hald øktene korte og hyppige, og avslutt medan katten framleis er interessert. Konsekvens tel: det same signalet skal alltid tyde det same. Straff verkar mot si hensikt med ein kjenslevar, menneskevend katt og skadar gjerne bandet heller enn å endre åtferda.

Grunnleggjande

1. Etabler dobruk tidleg; dei fleste kattungar lærer dette lett med ei rein, tilgjengeleg kasse.
2. Beløn katten for å bruke klorestativet for å verne møblane.
3. Lær katten å kome på namnet ved hjelp av godbitar og eit konsekvent kall.
4. Introduser enkle triks som sitt eller apport i korte økter.
5. Venn eventuelt katten til sele gradvis før eventuelle turar ute.

Som andre kattar i siameserfamilien vert javaneseren tidleg kjønnsmogen, ofte kring fem til ni månader, sjølv om ansvarlege oppdrettarar ventar til hokatten er fysisk mogen og helsetesta før fyrste kull. Hokattar i denne familien er gjerne snakkesalige og pågåande når dei er i løpetid.

Drektigheita varer om lag 63 til 67 dagar. Kulla er vanlegvis moderate i storleik, ofte fire til seks kattungar. Kattungane vert fødde lyse og utviklar pointfargen i vekene som fylgjer, med full farge som djupnar over månader.

Ansvarleg avl legg vekt på helse og temperament. Avlskattar bør screenast for arvelege tilstandar kjende i siameser- og balineserlinene, og kattungane bør vere godt sosialiserte med menneske før dei flyttar til nye heimar. Kattungane vert vanlegvis plasserte kring tolv til fjorten veker når dei er avvande, vaksinerte og trygge. Eigarar som ikkje har til hensikt å avle, bør få kattane kastrerte, noko som òg minskar uynskt vokal og territoriell åtferd.

Registrere en Javaneser i Norge

Finneren ringer nummeret oppføringen viser, eller ingen. Sørg for det første: navn, farger og bilde av din Javaneser ved siden av telefonnummeret ditt, gratis og varig hos United Pet Club. Katteregistreringen tar noen minutter.

Nummeret i vaksinasjonskortet til din Javaneser venter bare på et register. United Pet Club gir det ett gratis, for alltid: alle chipmerker, kostnadsfrie oppdateringer, søkbart døgnet rundt. Chipregistreringen er gjort på to minutter.