Japansk bobtail

Japansk bobtail er ein huskatt av middels storleik med opphav i Japan. Det mest kjennelege trekket er den korte, knekte halen som krøllar seg til ei pom-pom-form, og ingen to halar ser heilt like ut. Kroppen er slank og lang, med eit trekanta andlet, høge kinnbein og store ovale augo som gjev katten eit vakent uttrykk.

Rasen er sosial og vender seg mot menneske. Japanske bobtailar held seg gjerne aktive og nysgjerrige langt inn i vaksen alder, og dei helsar ofte på gjester i staden for å gøyme seg. Dei kommuniserer med ei rekkje mjuke kvitringar og trillar, og mange eigarar skildrar røysta som musikalsk heller enn høglydt.

Rasen har kulturell tyding i Japan, der han er knytt til maneki-neko, den vinkande kattefiguren som blir sett fram for å bringe lukke. Det finst to pelslengder, korthår og langhår, og begge er godkjende av dei store katteregistra.

Kven han passar for

Japansk bobtail passar i hushald som ønskjer ein samspelande og pratsam katt. Han trivst med born som handterer han varsamt, og tilpassar seg heimar med andre kattar eller kattevenlege hundar. Sidan han søkjer merksemd og leik, er han eit dårleg val for folk som er borte i lange bolkar utan eit anna kjæledyr til selskap. Førstegongseigarar greier ofte rasen godt, av di behovet for stell og mosjon er moderat.

Japansk bobtail stammar frå korthala kattar som har levd over heile Japan i meir enn tusen år. Den korte halen kjem av eit naturleg genetisk trekk, ikkje av at menneske har avla fram eigenskapen. Kattar av dette slaget finst i gamal japansk kunst, mellom anna måleri og tresnitt som viser dyr med den korte, bøygde halen.

Gjennom store delar av historia var rasen ein vanleg gate- og gardskatt som vart verdsett for å jakte på gnagarar. På 1600-talet fortel kjelder om freistnader på å sleppe fri arbeidskattar for å verne silkeormavlingar og kornlager mot mus, noko som var med på å spreie bobtailkattane over heile landet.

Rasen er tett knytt til maneki-neko, den sitjande kattefiguren med lyft pote som blir sett fram i butikkar og heimar som eit symbol på lukke. Mange av desse figurane er forma etter ein katt med den karakteristiske korte halen og tofarga pels.

Interessa i Vesten voks då ein amerikansk oppdrettar tok med seg kattar frå Japan til USA sist på 1960-talet. Cat Fanciers' Association godtok korthåra japansk bobtail til championstatus på 1970-talet, og langhårvarianten vart godkjend seinare. Rasen er framleis uvanleg utanfor Japan, men har eit fotfeste i utstillingsmiljø verda over.

Japansk bobtail har ein slank, muskuløs kropp som ser lengre ut enn han er tung. Hovudet dannar ein jamn trekant med høge kinnbein, store oppreiste øyro og store ovale augo som står litt på skrå. Bakbeina er noko lengre enn frambeina, og det gjev katten ei jamn eller lett heva haldning.

Det som definerer rasen er halen. Han er kort, som regel ikkje meir enn rundt 8 centimeter når han blir retta ut, og er sett saman av ein eller fleire kurvar, vinklar eller knekk. Pelsen på halen veks ut til ein avrunda pom-pom som løyner benbygnaden under.

Pels og fargar

Båe pelslengdene kjennest mjuke og ligg tett inntil kroppen, med berre ei lett underull som minkar floker. Rasen finst i eit breitt spekter av fargar og mønster. Det trefarga mønsteret som blir kalla mi-ke, med kvit, svart og raud, er sterkt føretrekt og dukkar oftast opp hjå hokattar. Tofarga og einsfarga pelsar er òg vanlege. Odd-eyed kattar, med eitt blått og eitt gull- eller grønfarga auge, kjem føre og er godtekne i standarden.

Japansk bobtail er ein utovervend og trygg katt. Han blandar seg gjerne inn i det som går føre seg i hushaldet, følgjer folk frå rom til rom og er med på det meste. Mange eigarar skildrar rasen som meir oppteken av menneskeleg selskap enn av å vere for seg sjølv.

Med familiemedlemene er rasen kjærleg og leiken, og ber ofte rundt på leiker, apporterer og finn på eigne leikar. Han blir vanlegvis fort fortruleg med framande i staden for å trekkje seg unna. Japansk bobtail lever som regel godt saman med andre kattar og med hundar som godtek kattar, og han kan vere ein stabil følgjesvein for varsame born.

Dette er ein vokal rase, men lyden er mjuk. Kattane kvitrar, trillar og lagar ei rad stille tonar som somme samanliknar med song. Rasen held seg aktiv og nysgjerrig heile livet, og har difor nytte av leiker, klatreplass og jamt samspel.

Japansk bobtail er ein lettstelt rase når det gjeld pelspleie, men han har store sosiale behov og leikebehov som eigarar bør leggje ein plan for.

Pelsstell

• Børst korthårspelsen ein gong i veka; børst langhårspelsen to til tre gonger i veka for å unngå floker
• Sjekk og klipp klørne kvar andre til tredje veke
• Puss tennene fleire gonger i veka for å avgrense tannsjukdom
• Tørk øyro og sjå etter voks eller skit under stellet
• Bading trengst sjeldan av di pelsen slepper skit lett

Mosjon

• Legg opp to eller fleire leikebolkar om dagen med fjørleik, ballar eller apportleikar
• Set fram eit klatretre eller hyller så katten kan klatre og sitje oppe
• Byt ut leiker for å halde katten interessert, sidan rasen kjedar seg fort
• Vurder aktiviseringsfôr for å kombinere hovudarbeid med matinga

Miljø

Rasen tilpassar seg både leilegheiter og hus, så framt han har vertikal plass og selskap. Sidan japanske bobtailar er sosiale, hjelper eit anna kjæledyr når hushaldet er tomt i mange timar. Hald katten innandørs eller gjev han tilgang til eit sikra, lukka uteområde for å verne han mot trafikk og tjuveri.

Som obligat kjøtetar treng japansk bobtail eit kosthald bygd rundt animalsk protein. Vel eit fullverdig og balansert kommersielt kattefôr som høver til livsstadiet åt katten. Våtfôr hjelper på væskebalansen, medan godt tørrfôr støttar slitasjen på tennene og er praktisk for frie porsjonar. Sørg for reint, ferskt vatn til kvar tid. Sidan rasen er aktiv, følg med på kroppskondisjonen og juster mengdene i staden for å fôre etter fast vane.

Godbitar og kosttilskot

Hald godbitar til høgst rundt 10 prosent av det daglege kaloriinntaket for å unngå vektauke. Små bitar av kokt, reint kjøt er høvelege løner for trening. Ein katt på eit fullverdig kommersielt kosthald treng vanlegvis ikkje ekstra tilskot; rådfør deg med ein veterinær før du legg til noko, særleg for kattungar, drektige kattar eller eldre kattar.

Japansk bobtail blir rekna som ein robust rase med få arvelege problem. Det er verdt å merke seg at genet som gjev den korte halen, ikkje fører til dei rygg- eller skjelettdefektane ein ser hjå somme andre halelause katteraser, så sjølve bobtailen inneber inga kjend helserisiko. Med godt stell lever dei fleste kattane 12 til 16 år.

Som alle kattar kan rasen få vanlege felinske helseplager, så rutinemessig veterinærkontroll og vektstyring tel.

Førebyggjande helse

• Set opp årlege veterinærundersøkingar, med besøk to gonger i året for eldre kattar
• Hald kjernevaksinar og parasittførebygging oppdaterte
• Hald ved lag tannhygiene med børsting heime og profesjonell reingjering etter råd
• Vei katten jamt og juster fôret for å halde ein mager kroppskondisjon
• Kastrer eller steriliser kattar som ikkje blir brukte i avl

Japansk bobtail er ein av dei meir lærevillige katterasane. Han er intelligent, motivert av mat og ivrig etter samspel, og det gjer han open for å lære leikar og enkle signal. Mange kattar av rasen lærer å apportere på eiga hand og kan lærast opp til å kome når dei blir ropte på, gå i sele og gjere triks. Korte, hyppige bolkar verkar betre enn lange, og at alle i heimen er samstemte, gjev raskare framgang.

Grunnleggjande

1. Etabler pålitelege vanar med kattekassa ved å bruke ei rein og roleg kasse frå starten
2. Løn katten for å bruke kloreplanken for å leie han bort frå møblar
3. Innfør ein klikkar eller eit markørord saman med ein godbit
4. Lær enkle signal som sit, kom og apport i korte bolkar
5. Bygg opp til sele- og linetrening innandørs før du går ut

Japanske bobtailar blir kjønnsmodne rundt 9 til 12 månader, sjølv om ansvarlege oppdrettarar ventar til katten er fysisk moden før paring. Drektigheitstida varer om lag 63 til 67 dagar, og kull inneheld vanlegvis to til fire ungar. Sidan genet for kort hale er dominant og ikkje knytt til dødelege defektar, dukkar bobtailungar lett opp når minst ein av foreldra ber trekket, og ungane blir fødde friske med den karakteristiske halen alt synleg.

Hokattar er vanlegvis merksame mødrer. Ungane opnar augo rundt ei til to veker og byrjar avvenninga nær fire til fem veker. Tidleg handtering og møte med lydar og synsinntrykk i heimen er med på å skape det trygge, sosiale lynnet rasen er kjend for. Ungane bør bli hjå mora og kullet til minst 12 veker, så dei er avvande, sosialiserte og klare for vaksinering før dei flyttar til nye heimar. Avl bør overlatast til røynde oppdrettarar som screenar for generell kattehelse og gjev veterinærstøtte gjennom heile drektigheita.

Registrere en Japansk bobtail i Norge

Også en innekatt finner veien ut: en balkongdør på gløtt i mai er nok. Uten registrering har finneren av din Japansk bobtail ingenting å gå etter. Med en gratis United Pet Club-profil følger kontaktopplysningene dine katten hele livet, uansett hvor den blir skannet. Registrer katten gratis, en gang for alle.

Nummeret i vaksinasjonskortet til din Japansk bobtail venter bare på et register. United Pet Club gir det ett gratis, for alltid: alle chipmerker, kostnadsfrie oppdateringer, søkbart døgnet rundt. Chipregistreringen er gjort på to minutter.