Hellig birma

Birmaen er ein mellomstor katt med pointteikna pels, djupe blå augo og fire kvite poter som rasestandarden kallar hanskar. Han ber ein enkel pels med lite underull, og difor ligg håret glatt og filtrar seg mindre enn hos fleire andre langhåra rasar.

Lynnet er det draget som oftast blir brukt til å skildre birmaen. Han er mild, roleg og knytt til menneska sine, og held seg helst i nærleiken utan å krevja merksemd heile tida. Rasen mælar på ein dempa måte heller enn høglydt, og han kjem som regel godt overeins med andre kattar, hundar og born.

Vaksne kattar veg vanlegvis mellom 4 og 6 kilo, der hannane ligg i øvre sjiktet. Pelsen får full lengd, og den lyse kroppen med mørkare points set seg i løpet av det fyrste til andre leveåret. Dei kvite hanskane er der alt frå kattungestadiet.

Kven birmaen høver for

Birmaen høver i heimar som ynskjer ein stø og kjærleg følgjesvenn framfor ein svært energisk eller sjølvstendig katt. Han trivst i familiar med born og i heimar som alt har andre kjæledyr. Sidan han knyter seg tett og set pris på selskap, eignar han seg betre i hushald der nokon er heime delar av dagen enn ved lange bolkar åleine.

Birmaen blir rekna som ein fransk rase. Dei fyrste dokumenterte avlskattane dukka opp i Frankrike tidleg på 1900-talet, og rasen fekk offisiell godkjenning i Frankrike i 1925.

Opphavet før dette er ikkje sikkert dokumentert. Ei tradisjonell forteljing knyter birmaen til tempelkattar i Burma, og det er kjelda til det alternative namnet Burmas heilage katt, men denne historia er folklore heller enn stadfesta historie. Det pålitelege sporet tek til med det franske avlsarbeidet.

Dei to verdskrigane reduserte birmabestanden i Europa kraftig, og rasen blei bygd opp att etter kvar krig gjennom nøye innkryssing for å få talet opp. Dette gjenoppbyggingsarbeidet forma den moderne birmaen og var med på å festa den karakteristiske pointpelsen og dei kvite hanskane.

Frå Frankrike breidde rasen seg til andre land i tiåra som følgde, fekk godkjenning hos store katteregister og feste seg som selskapsrase i Europa, Nord-Amerika og vidare.

Birmaen har ein lang, kraftig kropp på mellomlange bein, med eit breitt, avrunda hovud og fyldige kjakar. Augo er runde og djupt blå. Pelsen er middels til lang, silkeaktig i strukturen og har lite underull, med ein fyldigare krage rundt halsen og ein busta hale.

Det som definerer rasen, er samspelet mellom pointteikna pels og fire heilt kvite poter. Det kvite på frampotene sluttar i ei jamn linje tvers over pota, og på bakbeina strekkjer det seg oppover baksida av beinet i ein spiss som oppdrettarar kallar snorer.

Pels og fargar

Kroppen er lys, og pointa (andlet, øyre, bein og hale) er mørkare, på same vis som hos andre pointrasar. Godkjende pointfargar omfattar seal, blå, sjokolade og lilla, med raud og krem samt skjelpadde- og tabbyteikning (lynx) godtekne hos mange register. Uansett pointfarge er dei fire kvite hanskane det faste kjennemerket på rasen.

Birmaen er kjend for eit jamt og mildt lynne. Han er kjærleg og knytt til hushaldet og følgjer gjerne folk frå rom til rom, der han legg seg til ro i nærleiken framfor å søkja stadig klapping. Energinivået er moderat, med korte leikeøkter mellom lange kvilebolkar.

Med framande er rasen som regel avslappa og nysgjerrig heller enn sky eller aggressiv. Med born er han tolmodig, og han godtek vanlegvis andre kattar og hundar, noko som gjer han til eit brukbart val i heimar med fleire dyr. Røysta er mjuk, og birmaen nyttar henne sparsamt samanlikna med meir taleføre rasar.

Birmaen er ein rase med moderate stellbehov. Den silkemjuke enkeltpelsen filtrar seg mindre enn ein dobbelpels, så pelspleia er lettare enn pelslengda skulle tilseia, men jamt stell held håret i god stand og avgrensar laushår i heimen.

Pelspleie

• Burst éin til to gonger i veka, oftare ved sesongfelling
• Sjekk kragen og området bak øyra, der flokar oppstår fyrst
• Klipp klørne med nokre vekers mellomrom
• Puss tenner jamt og sjå etter voks i øyra

Aktivitet

• Set av daglege interaktive leikeøkter på 10 til 15 minutt
• Bruk fjørleiker og små jaktleiker til korte aktivitetsbolkar
• Gjev eit klatrestativ eller ei hylle for klatring og utsyn

Miljø

Birmaen eignar seg godt til innelivet og likar best ein roleg, føreseieleg heim. Han har det best med selskap delar av dagen og toler andre dyr, så han høver i heimar med fleire dyr og i familiar. Sørg for kloremoglegheiter og rolege kvileplassar unna mykje gjennomgangstrafikk.

Birmaen bør eta eit fullverdig og balansert kattefôr som er tilpassa livsfasen. Som obligat kjøteter treng katten eit kosthald bygt rundt animalsk protein. Sidan rasen er rolegare og mindre aktiv enn somme andre, bør porsjonane målast opp for å unngå gradvis vektauke. Ferskt vatn skal alltid vera tilgjengeleg.

Godbitar og tilskot

Hald godbitane til høgst rundt 10 prosent av det daglege kaloriinntaket, så hovudkosthaldet held seg balansert. Eit fullverdig kommersielt fôr dekkjer vanlegvis dei næringsstoffa ein frisk birma treng, så tilskot bør berre gjevast etter råd frå veterinær. Oppmålt våtfôr ved sida av tørrfôr kan hjelpa på væskeinntaket.

Birmaen er stort sett ein frisk rase med ein typisk levealder på 12 til 16 år. Som hos alle rasekattar kjem nokre arvelege og raseassosierte tilstandar oftare enn i den generelle kattebestanden, så rutinemessige veterinærkontrollar og screening frå ansvarlege oppdrettarar har mykje å seia.

Førebyggjande stell

• Årleg veterinærundersøking, oftare for eldre kattar
• Hald vaksinar og parasittbehandling oppdaterte
• Hald sunn vekt med oppmålt fôring
• Gjev tannstell for å bremsa tannkjøt- og tannsjukdom
• Spør oppdrettarar om screening for hjarte- og nyretilstandar

Birmaen er intelligent og menneskeorientert, og det gjer han rimeleg lett å trena til katt å vera. Han svarar på tolmod og belønning framfor press. Dei fleste birmaar lærer seg kassa raskt og kan læra å godta pelspleie, transportbur og grunnleggjande handtering med korte, jamne økter. Somme lærer enkle triks som å koma når ein ropar eller å henta ei lita leike.

Grunnleggjande

1. Set kattekassa på ein roleg, tilgjengeleg stad og hald henne rein
2. Introduser transportburet tidleg, lat det stå ope med teppe og godbitar inni
3. Bruk korte økter på nokre minutt og avslutt med ei meistring
4. Belønn ynskt åtferd med ein gong med ein godbit eller ros
5. Handter potene, øyra og munnen varsamt for å førebu pelspleie og veterinærbesøk

Birmaar blir kjønnsmodne rundt 9 til 12 månader, sjølv om ansvarlege oppdrettarar som regel ventar til hokatten er fullt utvaksen før hennar fyrste kull. Drektigheita varer om lag 63 til 67 dagar. Kull inneheld vanlegvis fire til seks kattungar.

Kattungane blir fødde nesten heilt kvite og utviklar dei mørkare pointa i vekene som følgjer, medan dei kvite hanskane er synlege tidleg. Nyfødde er heilt avhengige av mora for varme og mat, og avvenninga tek til rundt fire veker og er ferdig ved rundt åtte veker. Kattungane flyttar som regel til nye heimar frå rundt tolv vekers alder, når dei er avvande, sosialiserte og har fått innleiande veterinærstell. Screening av avlskattar for kjende arvelege tilstandar minkar risikoen for å føra dei vidare.

Registrere en Hellig birma i Norge

Finneren ringer nummeret oppføringen viser, eller ingen. Sørg for det første: navn, farger og bilde av din Hellig birma ved siden av telefonnummeret ditt, gratis og varig hos United Pet Club. Katteregistreringen tar noen minutter.

Nummeret i vaksinasjonskortet til din Hellig birma venter bare på et register. United Pet Club gir det ett gratis, for alltid: alle chipmerker, kostnadsfrie oppdateringer, søkbart døgnet rundt. Chipregistreringen er gjort på to minutter.