Aegeisk katt

Aegeeren er ein naturrase som utvikla seg utan planlagd avl på Kykladane i Hellas. Han er ein av dei få katterasane som stammar frå dette landet, og mange eksemplar lever framleis som halvville kattar rundt fiskehamner og kystlandsbyar. Formell godkjenning kom gjennom greske oppdrettarar som arbeidde for å ta vare på typen, ikkje for å skape ein ny rase.

Kattar av denne rasen er mellomstore, muskuløse og godt balanserte. Dei er mest kjende for det utovervende lynnet sitt. Aegeerar plar å oppsøkje menneskeleg selskap, held seg aktive langt inn i vaksen alder og tilpassar seg lett travle heimar. Historia deira rundt fiskarsamfunn blir ofte kopla til den omtala letta dei har med vatn og interessa deira for fisk.

Rasen er framleis uvanleg utanfor Hellas. Dei fleste aegeerane som er tilgjengelege i dag, kjem frå oppdrettarar i landet, og bestanden ligg endå nær sitt frittlevande opphav, noko som medverkar til den generelle hardførleiken.

Kven han passar for

Aegeeren passar i heimar som kan gje han merksemd og aktivitet. Han trivst godt i familiar, òg heimar med born og andre dyr, på grunn av det omgjengelege lynnet. Dei som ønskjer ein stille, sjølvstendig katt, kan oppleve aegeeren som for kontaktsøkjande, sidan han gjerne blandar seg inn i kvardagen og held seg leiken i mange år.

Aegeeren har fått namnet sitt frå Egearhavet og dei greske øyane der. I motsetnad til rasar som er skapte gjennom medvite utval, oppstod aegeeren over lang tid som ein landrase, altså ein lokal bestand forma av omgjevnadene sine snarare enn av planlagde paringar. Kattar av denne typen har levd rundt Kykladane i hundreår, ofte side om side med fiskarsamfunn.

Gjennom det meste av historia hadde rasen ingen formell status. Kattane overlevde som bruks- og halvville dyr og heldt gnagarar unna hus, marknader og hamner. Den nære kontakten med menneske i desse omgjevnadene er ei av forklaringane som blir gjevne på den sosiale åtferda.

Organisert arbeid med å dokumentere og standardisere aegeeren tok til i Hellas mot slutten av 1900-talet. Oppdrettarar arbeidde for å registrere typen og fremje han som ein nasjonal rase, samstundes som dei naturlege eigenskapane vart haldne intakte. Fordi grunnlaget kom frå frittlevande kattar, ville oppdrettarane ta vare på trekk som allereie fanst, framfor å innføre nye.

Aegeeren er godkjend i Hellas og blir ofte omtala som den første og viktigaste innfødde rasen i landet. Han er framleis sjeldan andre stader, og dei internasjonale bestandane er avgrensa. Utviklinga byggjer endå på den eksisterande bestanden av øykattar.

Aegeeren har ein balansert, atletisk kropp som speglar brukshistoria. Kroppen er middels lang og muskuløs, med sterke bein og runde poter. Hovudet er moderat med ei litt avrunda form, og øyra er middels store og sette ganske oppreist. Samla sett verkar katten robust og handlekraftig framfor spinkel.

Pels og fargar

Pelsen er halvlang og ligg tett inntil kroppen, med lite eller inga tett underull. Dette gjev eit moderat, lite fyldig uttrykk og lettare pelsfelling enn hos tunge rasar med dobbel pels. Pelsen blir gjerne tjukkare om vinteren.

Fargen er eit definerande punkt. Aegeerar er tofarga eller trefarga og ber alltid kvitt som ein av fargane, som regel over ein tredel til to tredelar av kroppen. Kvitt opptrer saman med flekkar i svart, raudt, blått, krem eller tabbymønster. Einsfarga pelsar fell utanfor rasetypen. Augnefargen er vanlegvis grøn.

Aegeeren er ein omgjengeleg katt som søkjer samspel. Han knyter seg gjerne til husstanden og følgjer familiemedlemmene frå rom til rom, ofte engasjert i det som skjer. Dette gjer han til eit dårleg val for heimar der katten ville blitt overlaten til seg sjølv i lange periodar kvar dag.

Med familien er rasen kjærleg og meddelsam. Han er som regel tolmodig med born når han blir handtert på normalt vis, og han godtek vanlegvis andre kattar og hundar, hjelpt av bakgrunnen med å leve mellom andre dyr i øysamfunna. Overfor framande er dei fleste aegeerar trygge snarare enn sky, sjølv om einskildkattar er ulike.

Intelligens og aktivitet er faste trekk. Aegeerar held seg leikne lenge etter kattungestadiet, likar jaktleikar og svarar på aktiviseringsforingar og interaktive leikar. Den omtala interessa for vatn gjer at nokre individ klorar på vasskraner eller følgjer nøye med på fisk. Kattar som kjedar seg eller får for lite stimulering, kan bli støyande eller rampete, så jamn dagleg leik er viktig.

Aegeeren er ein robust rase som voks fram frå frittlevande dyr, så det daglege stellet er enkelt. Hovudbehova er pelsstell, aktivitet og merksemd.

Pelsstell

• Børst éin til to gonger i veka for å fjerne laust hår og førebyggje flokar i den halvlange pelsen
• Auk børstinga om våren og hausten når pelsen skiftar
• Sjekk øyra vekentleg og reingjer berre ved behov
• Klipp klørne med nokre vekers mellomrom
• Puss tennene jamt for å støtte tannhelsa

Aktivitet

• Gjev minst to daglege leikeøkter med fjørspel eller jageleikar
• Tilby klatretre, hyller og høge sitjeplassar til ein aktiv katt
• Bruk aktiviseringsforingar og leikar som blir bytte ut, for å halde hovudet i sving
• Lat kattar som likar det, få trygg tilgang til vassleik, som ei dryppande kran eller ei grunn skål

Miljø

Aegeerar passar til innemiljø når dei får nok stimulering, og mange oppdrettarar held dei inne eller med overvaka utetilgang av tryggingsomsyn. Dei trivst i heimar med folk til stades delar av dagen. Rasen taklar varme middelhavstilhøve godt så lenge han har skugge og friskt vatn.

Aegeeren har ingen særskilde fôringsbehov utover det ein frisk mellomstor katt har. Eit fullverdig og balansert fôr tilpassa livsfasen til katten dekkjer behova. Som ein obligat kjøteter bør katten få det meste av energien frå animalsk protein, med kontrollert feittinnhald og avgrensa karbohydrat. Aktive vaksne kattar kan trenge litt meir fôr enn stillesitjande kattar med same vekt.

Godbitar og tilskot

Hald godbitar til høgst om lag ti prosent av det daglege kaloriinntaket for å hindre vektauke. Ein katt som et eit fullverdig fôr, treng som regel ingen tilskot; gjev dei berre etter råd frå veterinær. Ha reint, friskt vatn tilgjengeleg til kvar tid, og merk at nokre aegeerar føretrekkjer rennande vatn frå ei fontene eller kran.

Som ein naturrase forma av overleving snarare enn selektiv avl er aegeeren stort sett frisk og har unngått dei arvelege tilstandane som råkar einskilde sterkt avla kattar. Den typiske levealderen er 9 til 12 år, og mange kattar når den øvre enden med godt stell. Tilstandane ein ser hos aegeerar, er for det meste vanlege katteproblem, ikkje rasekopla sjukdommar.

Førebyggjande stell

• Årlege veterinærkontrollar, med besøk to gonger i året for eldre kattar
• Grunnvaksinar haldne oppdaterte
• Rutinemessig behandling mot lopper, flått og innvolsorm, særleg for kattar som er ute
• Jamt tannstell heime og profesjonell reins når det blir tilrådd
• Vektkontroll ved kvart besøk

Aegeeren lærer raskt og likar mentalt arbeid, så han tek til seg trening betre enn mange kattar. Interessa for mat og leik gjev tydelege løningar å arbeide med. Hald øktene korte, nokre minutt om gongen, og avslutt medan katten framleis er engasjert. Det er viktigare å vere konsekvent enn å ha lange økter.

Grunnlaget

1. Etabler dovanar tidleg ved å halde ei rein, tilgjengeleg kasse og løne rett bruk
2. Bruk ein klikkar eller eit markørord kombinert med ein godbit for å lære inn éi åtferd om gongen
3. Tren innkalling ved å rope katten til namnet før måltid og løne at han kjem
4. Legg til enkle triks som å sitje eller røre eit mål når grunnlaget sit
5. Leid uønskt åtferd som kloring over til ein klorestolpe framfor å straffe

Aegeeren formerar seg på same måte som andre tamkattar. Hoer blir vanlegvis kjønnsmodne mellom fem og ti månader, sjølv om ansvarlege oppdrettarar ventar til hokatten er fullvaksen før første paring. Kattar er induserte eggløysarar, så paring utløyser eggløysing, og ei ho i løpetid kan mjaue ofte for å tiltrekkje seg ein han.

Drektigheita varer om lag ni veker. Kull består vanlegvis av fire til seks kattungar. Fordi rasen ligg nær sitt naturlege opphav, er hokattar stort sett dyktige mødrer og fødslar som regel ukompliserte, men ein veterinær bør vere tilgjengeleg i tilfelle problem.

Kattungane blir fødde blinde og døve og er heilt avhengige av mora i byrjinga. Auga opnar seg rundt éi til to veker. Avvenninga tek til nær fire veker og er ferdig ved om lag åtte veker. Tidleg handtering og eksponering for lydar og inntrykk i heimen medverkar til å skape den omgjengelege, trygge vaksenkatten rasen er kjend for. Seriøse oppdrettarar lèt kattungane bli hos mora til minst tolv veker og syter for helsesjekk og vaksinar før dei flyttar til ny heim.

Registrere en Aegeisk katt i Norge

Skriv inn navnet på din Aegeisk katt, fargene og et bilde, legg igjen nummeret ditt og lagre. Det var alt: gratis oppføring for hele kattelivet, med plass til chipnummeret senere. Registreringen gjelder inne- og utekatter likt.

Har katten chip fra før, må nummeret meldes inn et sted som faktisk svarer. Registrer mikrochipen gratis på livstidsplanen: alle merker godtas, endringer etter flytting koster ingenting, og oppføringen til din Aegeisk katt svarer på oppslag her og i utlandet. Gratis konto tar resten.