Oosterse Roller

De Oosterse Roller is een kleine cultuurduif die is ontstaan in het Midden-Oosten, met wortels in Turkije. Het ras wordt vooral gehouden om zijn vliegprestatie. De duiven klimmen hoog de lucht in en tuimelen of rollen dan achterwaarts naar beneden, om zich vervolgens te herstellen en weer te klimmen. Deze rolbeweging geeft het ras zijn naam en is de belangrijkste reden waarom liefhebbers het houden.

Qua bouw is de Oosterse Roller licht en atletisch. Hij draagt zich rechtop, heeft een slank lichaam en beschikt over goed uithoudingsvermogen in de vlucht. De duif wordt meestal omschreven als levendig, atletisch, wendbaar en actief. Deze eigenschappen komen vooral tot uiting tijdens het vliegen, niet in één specifiek uiterlijk kenmerk, en individuele dieren verschillen sterk in hoe vaak en hoe strak ze rollen.

Het ras wordt ook gehouden vanwege zijn kleur. Oosterse Rollers komen voor in een breed scala aan patronen en tinten, en kleurfok is voor sommige liefhebbers een aparte tak van het hobbymatig houden: de ene lijn wordt aangehouden voor het hok, de andere voor de vlucht.

Voor wie is dit ras geschikt

De Oosterse Roller past bij liefhebbers die een actief vliegras willen in plaats van een louter sierduif voor het hok. Het dier heeft ruimte nodig om te vliegen en regelmatige training om zijn rolgedrag te ontwikkelen. Wie graag naar luchtacrobatiek kijkt en de duiven dagelijks aandacht kan geven, haalt het meeste uit dit ras. Het is minder geschikt voor houders die een rustige showduif zoeken die volledig binnen blijft.

De Oosterse Roller behoort tot de familie van Midden-Oosterse presteerduiven. De herkomst van het ras ligt in Turkije, een regio met een lange traditie van het houden van vliegduiven die geselecteerd werden op tuimelen en rollen in de lucht. Duiven van dit type werden gehouden door melkers in stad en dorp, die de luchtshow belangrijker vonden dan gebruik voor vlees of berichtenverkeer.

De rolgewoonte, waarbij een duif enkele omwentelingen achterwaarts maakt voordat hij zich herstelt, komt bij meerdere duivenrassen voor. De Oosterse Roller werd in de loop van de tijd verder geselecteerd op deze prestatie, in combinatie met uithoudingsvermogen en een brede kleurenreeks. Duiven werden gekozen op hun vliegstijl en op hun tekening, waardoor er verschillende lokale lijnen ontstonden.

Toen Europese en later internationale liefhebbers belangstelling kregen voor presteerduiven, verspreidde de Oosterse Roller zich buiten zijn oorspronkelijke gebied. Kleur en tekening werden voor houders buiten de oude vliegtraditie een belangrijk aandachtspunt, en het ras wordt tegenwoordig zowel om zijn vlucht als om zijn uiterlijk gehouden.

Omdat het ras is ontstaan door selectie van fokkers en niet door één vastgelegd startpunt, zijn precieze data voor afzonderlijke mijlpalen niet goed gedocumenteerd. Het algemene beeld is dat van een Turkse vliegduif die over generaties is verfijnd op rolvermogen en kleurverscheidenheid.

De Oosterse Roller is een kleine duif met een licht, evenwichtig lichaam dat gebouwd is om te vliegen. Hij staat vrij rechtop, heeft een slank lichaam, een ronde kop en een middelmatige snavel. De vleugels worden dicht tegen het lichaam gedragen en de staart ligt in lijn met het lichaam. Over het geheel oogt de duif net en actief, niet zwaar of gedrongen.

Het ras staat vooral bekend om zijn kleurenrijkdom. Weinig duivenrassen kennen zoveel erkende kleuren en tekeningen, en die verscheidenheid is een van de redenen waarom het ras wordt gehouden.

Bevedering en kleuren

De bevedering is glad en ligt strak tegen het lichaam, wat past bij een actieve vliegduif. Kleur is waar dit ras zich onderscheidt. Oosterse Rollers komen voor in effen kleuren en in veel getekende patronen, met vlekken, banden en zomen als voorbeelden van de variatie die voorkomt. De oogkleur volgt meestal de bevedering. Donkere duiven hebben vaak donkere ogen, lichte duiven lichtere ogen. Welke kleuren precies erkend worden, hangt af van de standaard die een liefhebber aanhoudt.

De Oosterse Roller is een actief en levendig ras. Zijn energie komt het meest tot uiting in de vlucht, waar hij wendbaar is en graag klimt en presteert. Op het hok zijn dezelfde duiven meestal kalm, vooral zodra ze hun verzorger en hun vaste routine kennen.

Bij hun verzorger kunnen Oosterse Rollers mak worden en laten ze zich hanteren, al zijn het geen schootdieren en verblijven ze het liefst in de lucht of op het hok. Tegenover vreemden zijn ze eerst voorzichtig, zoals de meeste duiven, en wennen ze naarmate ze meer met iemand te maken krijgen. Onder elkaar zijn ze sociaal en worden ze in groepen gehouden, wat past bij hun aard als groepsdier. Het zijn geen agressieve duiven, al kunnen doffers tijdens het broedseizoen wel eens vechten, zoals bij de soort gebruikelijk is.

Verzorging van de veren

• Zet een of twee keer per week een badbak neer zodat de duiven hun eigen veren kunnen reinigen
• Houd het hok droog om bevedering en poten te beschermen
• Controleer poten, snavel en veren tijdens het hanteren
• Let op uitwendige parasieten en behandel het hok waar nodig

Beweging

• Geef dagelijks vliegtijd buiten het hok als het weer het toelaat
• Train jonge duiven op koers en thuiskomst voordat je rolprestaties verwacht
• Bouw de vliegtijd geleidelijk op om het uithoudingsvermogen te ontwikkelen
• Geef op dagen zonder vrije vlucht rustige tijd binnen of in de volière

Omgeving

De Oosterse Roller heeft een veilig, droog en goed geventileerd hok nodig met zitstokken, nestkasten en bescherming tegen wind en regen. Omdat het een vliegras is, heeft hij ook veilige toegang tot de buitenlucht nodig om te kunnen bewegen. Bescherm het hok tegen roofdieren en knaagdieren en houd de bezetting matig zodat de duiven niet te dicht op elkaar zitten.

De Oosterse Roller eet een gangbaar duivenmenu op basis van granen en zaden zoals mais, tarwe, erwten, sorghum en kleine zaden. De verhouding kan door het jaar heen worden aangepast: meer energierijke granen tijdens intensief vliegen en broeden, lichtere mengsels tijdens rustperiodes. Grit moet altijd beschikbaar zijn om de spijsvertering te ondersteunen en mineralen aan te vullen, en er moet steeds vers, schoon water voorhanden zijn.

Extraatjes en supplementen

Kleine hoeveelheden groenvoer of gekiemd zaad kunnen als extraatje worden gegeven. Mineraal- en vitaminesupplementen, waaronder grit en een piksteen als calciumbron, ondersteunen broedende duiven en de veergroei. Introduceer nieuw voer geleidelijk en houd extraatjes tot een klein deel van het dieet beperkt.

De Oosterse Roller is een robuust ras en wordt bij een schoon hok en goed voer doorgaans 10 tot 15 jaar oud. De meeste gezondheidsproblemen zijn dezelfde die duiven in het algemeen treffen en worden beheerst door hygiëne, schoon water en quarantaine van nieuwe of teruggekeerde duiven.

Preventieve zorg

• Reinig en ontsmet het hok volgens een vast schema
• Zorg dagelijks voor vers, schoon water en houd voer droog
• Zet nieuwe en teruggekeerde duiven in quarantaine voordat je ze samenbrengt
• Houd routinebehandelingen en, waar in jouw regio gebruikelijk, vaccinaties bij
• Observeer de duiven dagelijks zodat problemen vroeg worden opgemerkt

De Oosterse Roller is een goed te trainen ras, omdat zijn vlieg- en rolgedrag reageert op gewenning, vaste routine en gestage vluchtoefening. Training draait minder om commando's en meer om duiven zo te conditioneren dat ze betrouwbaar naar huis komen, als koppel vliegen en het uithoudingsvermogen opbouwen dat nodig is om goed te rollen. Geduld is belangrijk, want jonge duiven ontwikkelen hun rolgedrag over weken en maanden, niet in één keer.

De basis

1. Laat jonge duiven wennen aan het hok tot ze het als thuis beschouwen
2. Train ze op de val, zodat ze snel binnenkomen als er geroepen of gevoerd wordt
3. Begin met korte, begeleide vluchten dicht bij het hok en bouw deze geleidelijk uit
4. Laat duiven samen als koppel vliegen om groepsgedrag te stimuleren
5. Laat het rollen op natuurlijke wijze ontstaan en overbelast jonge duiven niet

De Oosterse Roller wordt gehuisvest in een duivenhok dat geschikt is voor een vliegras. Het hok moet droog zijn, goed geventileerd zonder tocht, en beveiligd tegen roofdieren en knaagdieren. Het heeft zitstokken nodig, nestkasten voor de koppels, en een val of landingsplank waardoor duiven na het vliegen makkelijk naar binnen kunnen. Omdat het ras actief is in de lucht, moet het hok zo staan dat duiven er veilig uit kunnen vliegen en weer terug kunnen keren.

Checklist voor de inrichting

• Beveiligd hok met goede ventilatie en zonder tocht
• Zitstokken en nestkasten afgestemd op het aantal duiven
• Val of landingsplank voor terugkerende vliegers
• Badbak, gritbak en voorziening voor schoon water
• Bescherming tegen roofdieren en knaagdieren bij alle openingen

Oosterse Rollers broeden doorgaans hun eigen eieren uit. Een koppel legt twee eieren, en beide ouders broeden om beurten, waarbij doffer en duivin elkaar dag en nacht afwisselen. De eieren komen na ongeveer 17 tot 19 dagen uit. De meeste fokkers laten dit aan de ouders over, want duiven zijn betrouwbare broeders en voeren hun jongen goed. Kunstmatig broeden is mogelijk, maar minder gebruikelijk en vraagt nauwkeurige controle van temperatuur, luchtvochtigheid en het keren van de eieren.

Stappen bij het broeden

1. Laat het koppel wennen en hun twee eieren leggen in een nestkast
2. Laat beide ouders ongestoord om beurten broeden
3. Controleer de ontwikkeling van de eieren zonder ze te laten afkoelen
4. Reken op uitkomst rond dag 17 tot 19
5. Laat de ouders de jongen de eerste dagen voeren met kropmelk
6. Geef het voerende koppel extra eiwit en grit naarmate de jongen groeien