Krulveer

De Krulduif is een sierduif die wordt gehouden om zijn uiterlijk en voor tentoonstelling, niet voor de vlucht of als gebruiksduif. Het meest kenmerkende onderdeel is de krul in de vleugelschildveren: elke veer buigt aan het eind naar zichzelf terug, waardoor een rij strakke krulletjes ontstaat. De rest van het lichaam heeft een gewone duivenvorm, waardoor het contrast tussen het gladde lijf en de gekrulde vleugel meteen opvalt.

Qua formaat behoort de Krulduif tot de middelgrote huisduiven. Het lijf is breed en iets gedrongen, de kop rond en de snavel kort tot middellang. Sommige lijnen hebben ook voetbevedering, en een enkele fokkerij kweekt dieren met een spitse kuif aan de achterkant van de kop.

Het ras heeft een rustig en gelijkmatig karakter. Krulduiven laten zich goed hanteren, wennen snel aan een nieuwe til en vertonen zelden de nerveuze schrikachtigheid van sommige vliegrassen. Die combinatie van een bijzonder uiterlijk en een handelbaar karakter maakt het ras tot een gangbare keuze voor liefhebbers en showfokkers.

Voor wie is de Krulduif geschikt

De Krulduif past bij houders die een sierduif willen die rustig te hanteren is en zich betrouwbaar gedraagt in de til. De gekrulde bevedering heeft bescherming nodig tegen nattigheid en modder, dus is het ras geschikt voor wie een droge, beschutte til kan bieden en bereid is de verenconditie voor shows in de gaten te houden. Voor wie een vrij vliegende duif of een postduif zoekt, is de Krulduif een slechte keuze, want het ras is gefokt op uiterlijk en niet op vliegprestaties.

De Krulduif behoort tot de familie sierduiven die zijn ontwikkeld uit de rotsduif, de wilde voorouder van alle huisduiven. Gekrulde of gefriseerde bevedering komt bij verschillende oude duiventypen voor, en fokkers hebben deze eigenschap bij de Krulduif vastgelegd als het belangrijkste raskenmerk.

Het ras wordt doorgaans in verband gebracht met Duitsland, dat als land van herkomst geldt, en met de bredere regio rond Klein-Azië, waar veel sierduivenrassen werden gehouden en verhandeld. Duiven met gekrulde veren waren in Europa al eeuwenlang bekend voordat moderne rasstandaarden op schrift werden gesteld.

Toen het duivenmelken in de negentiende en twintigste eeuw uitgroeide tot een georganiseerde hobby, stelden verenigingen en tentoonstellingen schriftelijke standaarden op voor de Krulduif. Daarin werden de gewenste hoeveelheid en strakheid van de krul beschreven, evenals de lichaamsvorm en optionele kenmerken zoals voetbevedering en een kuif. Selectie op deze punten verfijnde het ras tot de showduif die vandaag wordt getoond.

De Krulduif wordt tegenwoordig door liefhebbers in veel landen gehouden en wereldwijd getoond op duivententoonstellingen. Het ras wordt nog steeds gewaardeerd om zijn uiterlijk, en fokkers selecteren voortdurend op een zuivere, gelijkmatige krul over het hele vleugelschild.

De Krulduif heeft een breed, rond lichaam van middelmatig formaat en een vrij rechtopstaande houding. De kop is rond, de hals kort en de snavel kort tot middellang. Het kenmerk waarmee het ras zich onderscheidt, is de krul op het vleugelschild, waar de veren teruggerold liggen in rijen gelijkmatige krulletjes. Bij een goed gekruld dier lopen strakke, regelmatige krullen over het hele schild, in plaats van een paar losse golvingen.

Veel Krulduiven hebben ook voetbevedering, variërend van lichte bevedering tot volledig bevederde poten. Sommige lijnen hebben een spitse kuif aan de achterkant van de kop. De gladde bevedering op de rest van het lichaam laat de gekrulde vleugel goed uitkomen, zodat het contrast tussen het gekrulde schild en de rest van het verenkleed onderdeel is van het uiterlijk van het ras.

Bevedering en kleurslagen

Krulduiven komen voor in een breed scala aan kleuren, waaronder wit, zwart, rood, geel en blauw, naast getekende en gelijste varianten. Witte dieren komen veel voor binnen het ras en tonen de krul duidelijk tegen een egale ondergrond. De oogkleur varieert met de bevedering, waarbij zowel oranje als donkere ogen voorkomen. Bij de keuring weegt de kwaliteit van de krul zwaarder dan de kleur alleen, dus fokkers geven voorrang aan strakke, gelijkmatige krulletjes over het hele vleugelschild.

De Krulduif heeft een rustig en gedwee karakter. Het dier laat zich kalm hanteren, waardoor het gemakkelijk is op te pakken voor controle, verzorging of showvoorbereiding. Het ras vertoont niet de nerveuze, snel schrikkende reacties van sommige vliegrassen, en dieren wennen doorgaans binnen korte tijd aan een nieuwe til.

Tegenover mensen is de Krulduif gelijkmatig en verdraagzaam. Dieren die vanaf jonge leeftijd regelmatig worden gehanteerd, worden tam en accepteren nauw contact. Tegenover vreemden is het ras aanvankelijk terughoudend, zoals de meeste duiven, maar niet agressief.

In een gemengde til leven Krulduiven goed samen met andere duiven. Doffers kunnen tijdens het broedseizoen territoriaal gedrag rond het nestkastje vertonen, wat normaal duivengedrag is, maar daarbuiten is het ras sociaal. Omdat de gekrulde bevedering de vliegcapaciteit vermindert, zijn Krulduiven minder geneigd tot lange, snelle vluchten en blijven ze doorgaans dicht bij de til.

De dagelijkse verzorging van een Krulduif komt overeen met die van duiven in het algemeen, met extra aandacht voor de gekrulde vleugelveren. Natte, modderige of samengeklitte omstandigheden bederven de krul en kunnen veren breken, dus een schone en droge omgeving is voor dit ras belangrijker dan voor gladbevederde duiven.

Verenverzorging

• Houd de til en de zitstokken schoon, zodat de gekrulde veren geen vuil oppikken
• Bied bij zacht weer een ondiep bad aan, zodat de dieren hun verenkleed schoon kunnen houden, en laat ze daarna op een beschutte plek opdrogen
• Controleer de voetbevedering op vastgekoekt vuil of uitwerpselen en maak deze voorzichtig schoon
• Inspecteer het vleugelschild op gebroken of samengeklitte veren, vooral voor shows
• Knip te lange nagels en de snavel alleen als dat nodig is

Beweging

• Bied dagelijks bewegingsruimte in een volière of til, zodat de dieren kunnen strekken en korte stukken kunnen vliegen
• Plaats zitstokken op verschillende hoogtes om natuurlijk gedrag te stimuleren
• Beperk het vrij vliegen, want de gekrulde bevedering vermindert het vliegvermogen en maakt de dieren buiten kwetsbaar voor roofdieren en weersinvloeden

Omgeving

Huisvest Krulduiven in een droge, tochtvrije en goed geventileerde til met nestkasten en schoon strooisel. Houd de bezetting laag genoeg om overbevolking te voorkomen, want dat beschermt de conditie van de veren. Een overdekte ren of volière geeft de dieren frisse lucht en licht, zonder dat ze aan regen en modder worden blootgesteld.

Krulduiven zijn zaad en graaneters en doen het goed op een uitgebalanceerd duivenmengsel van granen en peulvruchten, zoals maïs, tarwe, gerst, erwten en wikke. Bied onoplosbaar grit en een mineralenbron aan ter ondersteuning van de spijsvertering en de eischaalvorming, samen met altijd vers, schoon water. Pas het rantsoen aan op de activiteit van het dier, het seizoen en de levensfase.

Extraatjes en supplementen

Gebruik kleine hoeveelheden veilig groenvoer en af en toe een oliehoudend zaadje als traktatie, en houd dit beperkt tot een klein aandeel van het dieet. Een mineralen en gritvoorziening voor duiven ondersteunt de gezondheid van botten en veren, en een vitaminesupplement kan helpen tijdens de rui en het broedseizoen. Houd grit en waterbakjes schoon om besmetting te voorkomen.

De Krulduif is over het algemeen een robuust ras met bij goede verzorging een levensverwachting van 8 tot 12 jaar. De meeste gezondheidsproblemen zijn de klachten die bij alle huisduiven voorkomen, en geen rasgebonden gebreken. De gekrulde bevedering brengt wel een extra hygiënefactor met zich mee, omdat samengeklitte of natte veren vuil tegen de huid vasthouden, dus een schone, droge huisvesting ondersteunt de algehele gezondheid.

Preventieve zorg

• Houd de til schoon, droog en goed geventileerd
• Zorg te allen tijde voor grit, mineralen en schoon water
• Zet nieuwe of terugkerende dieren in quarantaine voordat ze bij de til worden gevoegd
• Houd een vast schema aan voor ontworming en parasietenbestrijding
• Vaccineer tegen paramyxovirus waar dit in uw regio wordt aangeraden
• Controleer regelmatig poten, ogen, keel en bevedering

De Krulduif is een sierduivenras, dus draait training vooral om tam maken en showvoorbereiding, niet om vliegen. Door zijn kalme aard is het een van de duiven die het gemakkelijkst wennen en zich laten hanteren. Dieren die vanaf jonge leeftijd vaak worden gehanteerd, leren zich te laten optillen, opstellen en inspecteren, wat nuttig is voor tentoonstellingen. Omdat de gekrulde bevedering de vlucht beperkt, wordt het ras niet getraind voor wedvluchten of als postduif.

De basis

1. Houd korte, rustige sessies bij de til, zodat de dieren aan uw aanwezigheid wennen
2. Gebruik voertijden om een vaste routine en een positieve band met u op te bouwen
3. Til de dieren voorzichtig en kort op, en bouw de duur langzaam uit naarmate ze ontspannen raken
4. Oefen met showhouding door het dier rustig te houden en te laten stilstaan
5. Houd sessies kort en stop voordat het dier gestrest raakt

Huisvest Krulduiven in een veilige, droge til die beschermd is tegen regen, tocht en roofdieren. Ventilatie is belangrijk voor de luchtwegen, maar de luchtstroom mag geen koude tocht veroorzaken bij dieren op de zitstok. Zorg voor zitstokken en nestkasten, schoon en droog strooisel zoals stro of houtkrullen, en genoeg ruimte zodat de dieren niet te dicht op elkaar zitten. Overbevolking en vocht zijn de twee omstandigheden die de gekrulde bevedering en de algehele gezondheid het snelst schaden.

Checklist voor de inrichting

• Droge, geventileerde til, beveiligd tegen katten, ratten en roofvogels
• Eén nestkast per broedpaar
• Zitstokken op verschillende hoogtes
• Schone water en gritbakjes, niet op de vloer geplaatst
• Een ondiep bad op droge dagen
• Een overdekte ren of volière voor frisse lucht zonder natte grond

Net als andere duiven broeden en verzorgen Krulduiven doorgaans hun eigen jongen zelf, dus kunstmatig uitbroeden is eerder uitzondering dan regel. Een duivin legt gewoonlijk twee eieren per legsel, en beide ouders wisselen elkaar af bij het broeden. De eieren komen na ongeveer 17 tot 19 dagen uit. Wordt er toch een broedmachine gebruikt, dan geven onderstaande cijfers de algemene streefwaarden voor duiveneieren, al verdient broeden door de ouders de voorkeur, omdat duiven hun jongen kropmelk voeren die met de hand lastig te vervangen is.

Stappen bij het broeden

1. Laat het ouderpaar het legsel indien mogelijk zelf bebroeden en laat het nest ongestoord
2. Houd bij kunstmatig broeden de temperatuur en luchtvochtigheid op de streefwaarden en keer de eieren regelmatig
3. Schouw de eieren na ongeveer een week om de ontwikkeling te controleren
4. Stop met keren in de laatste twee tot drie dagen voor het verwachte uitkomen en verhoog de luchtvochtigheid
5. Laat de jongen zelfstandig uitkomen, houd ze daarna warm en laat de ouders of een pleegpaar ze voeren