Red Wattle

Het Red Wattle is een groot erfgoedras van het gedomesticeerde varken (Sus scrofa domesticus), afkomstig uit de Verenigde Staten. De naam verwijst naar de twee vlezige huidflappen, lellen genoemd, die aan weerszijden van de hals hangen. Deze lellen hebben geen bekende functie en dienen vooral om het ras te herkennen. De meeste dieren zijn rood, met een kleurschakering die loopt van lichtrood tot bijna zwart, soms met donkere vlekken.

Het ras staat bekend om zijn rustige, goedaardige en volgzame karakter. Zeugen zijn aandachtige moederdieren en de varkens wroeten en foerageren graag, wat het ras aantrekkelijk houdt voor kleine weidebedrijven, ook al blijft het totale aantal dieren laag. Het is een van de zeldzamere varkensrassen die in Noord-Amerika worden gehouden.

Red Wattles zijn bestand tegen uiteenlopende klimaten en groeien snel naar een aanzienlijk volwassen gewicht. Hun vlees wordt vaak omschreven als goed doorregen, wat mede verklaart waarom fokkers van erfgoedvlees in het ras geïnteresseerd blijven.

Voor wie geschikt

Het Red Wattle past bij houders met voldoende ruimte voor een groot varken en belangstelling voor weidehouderij of erfgoedvleesproductie. Het rustige karakter maakt het ras hanteerbaar voor wie al enige ervaring met vee heeft, al betekent de volwassen omvang dat het geen dier voor een kleine tuin is. Ook liefhebbers van zeldzame rassen houden het Red Wattle, omdat de populatie beperkt blijft.

Het Red Wattle is een Amerikaans ras waarvan de vroegste geschiedenis niet volledig is gedocumenteerd. Overleveringen koppelen het aan rode varkens met lellen die in het zuiden van de Verenigde Staten werden gehouden, waarbij sommige verhalen wijzen op dieren die via vroege handel het land binnenkwamen en vervolgens generaties lang verwilderd of op boerderijen werden gefokt. De lel zelf komt voor bij meerdere, niet-verwante varkenspopulaties wereldwijd, dus dit kenmerk alleen wijst niet op één vaste oorsprong.

De geschiedenis van het moderne ras begint in de jaren zeventig, toen rode varkens met lellen werden aangetroffen in Oost-Texas. Een man genaamd H. C. Wengler kreeg de eer voor het vinden van deze dieren in die periode en het fokken ervan tot een herkenbare lijn. Een aparte kudde vergelijkbare varkens werd later door een andere fokker in Texas gevonden, en de twee bloedlijnen vormden samen de basis van het ras zoals het vandaag bekendstaat.

In de decennia die volgden bleef het ras schaars. Een klein aantal toegewijde houders hield kuddes in stand, en het Red Wattle trok de aandacht van organisaties die zich inzetten voor het behoud van zeldzame veerassen in Noord-Amerika. Registratie-inspanningen hielpen om de overgebleven bloedlijnen bij te houden.

Het Red Wattle geldt nog altijd als een zeldzaam ras. Belangstelling van weidebedrijven en van de markt voor erfgoedvlees heeft bijgedragen aan het voortbestaan, maar de populatie blijft klein vergeleken met gangbare commerciële varkensrassen.

Het Red Wattle is een groot, langgerekt varken met een duidelijk rode kleur. De tint van de vacht loopt sterk uiteen, van lichtrood tot een diepe rode kleur die bijna zwart kan lijken, en sommige dieren hebben donkere vlekken. Het meest kenmerkende onderdeel is de lel: een vlezige huidflap die aan weerszijden van de hals hangt. De kop is vrij mager gebouwd met rechtopstaande tot licht hangende oren, en het lichaam is goed bespierd met een diepe borst en een goede lengte.

Vacht en kleuren

De vacht is kort en grof, zoals bij de meeste varkensrassen. Rood is de norm, maar de exacte tint verschilt sterk binnen het ras, en donkere dieren komen veel voor. De lellen hebben doorgaans dezelfde kleur als de omringende huid en vacht. Sommige dieren hebben naast de rode basiskleur ook zwarte vlekken of aftekeningen.

Het Red Wattle staat bekend om zijn rustige en gelijkmatige karakter. Houders omschrijven het ras als goedaardig en volgzaam, wat grote dieren makkelijker maakt om te hanteren op de weide en bij dagelijkse verzorging. De varkens foerageren actief en brengen veel tijd door met wroeten en grazen zodra ze toegang hebben tot grond.

Bij vertrouwde verzorgers is het ras over het algemeen kalm en toegankelijk. Zoals bij elk groot varken verdient een volwassen dier respect, en vooral beren moeten met zorg worden behandeld. Tegenover onbekende mensen zijn de dieren doorgaans terughoudend in plaats van agressief, en ze wennen snel zodra er een vaste routine ontstaat.

Onderling mengt het ras redelijk goed in een groep, en zeugen staan bekend als aandachtige, beschermende moeders. Een zeug met een verse worp verdedigt haar biggen, dus houders geven haar tijdens het werpen de nodige ruimte. Het werklustige, gewillige karakter van het ras verklaart mede waarom het populair is gebleven bij de bedrijven die het houden.

Verzorging draait vooral om ruimte, beschutting en bescherming tegen hitte. Als groot foerageerras doet het Red Wattle het best met toegang tot weide of een ruime buitenruimte waar het kan wroeten en grazen.

Vachtverzorging

• Controleer de huid en de lellen regelmatig op wondjes, parasieten of irritatie.
• Zorg voor een modderpoel of natte plek, die het varken gebruikt om af te koelen en de huid te beschermen.
• Knip de hoeven bij indien nodig, als de ondergrond ze niet vanzelf afslijt.
• Let bij lichter gekleurde dieren op zonnebrand tijdens felle zon.

Beweging

• Geef dagelijks toegang tot een weide of grote uitloop om te wroeten en te bewegen.
• Wissel percelen af waar mogelijk, zodat de grond niet volledig tot kale modder vertrapt.
• Gebruik stevig hekwerk, want een groot varken kan zwakke afscheidingen makkelijk doorbreken.

Omgeving

Het ras verdraagt uiteenlopende klimaten, maar heeft schaduw en een modderpoel nodig bij warm weer en een droge, tochtvrije schuilplaats bij kou of nattigheid. Een eenvoudige, aan drie zijden gesloten schuur of hut met schoon strooisel voldoet voor de meeste bedrijven. Vers water moet altijd beschikbaar zijn, zeker bij hitte.

Red Wattles doen het goed op een uitgebalanceerd, commercieel varkensvoer gecombineerd met wat ze zelf op de weide verzamelen. Het rantsoen moet voldoende eiwit en energie leveren voor het grote lichaam van het ras, zonder dat er zoveel wordt gevoerd dat er overtollig vet ontstaat. Foeragerende dieren halen een deel van hun voeding uit gras, wortels en ander plantaardig materiaal, wat de hoeveelheid krachtvoer vermindert maar niet vervangt. Schoon water moet altijd voorhanden zijn, want varkens drinken veel, zeker bij warm weer.

Lekkernijen en supplementen

Overtollige groenten en fruit uit de moestuin kunnen met mate als traktatie worden gegeven. Een uitgebalanceerd commercieel rantsoen dekt meestal de behoefte aan vitaminen en mineralen, maar varkens op de weide kunnen baat hebben bij een mineralensupplement. Voer elke verandering geleidelijk door om spijsverteringsproblemen te voorkomen, en pas de hoeveelheden aan op basis van de lichaamsconditie in plaats van op vaste getallen alleen.

Het Red Wattle geldt als een sterk, robuust ras en wordt niet in verband gebracht met een lijst erfelijke aandoeningen zoals bij sommige sterk doorgefokte varkenslijnen het geval is. Met goede verzorging kan een Red Wattle ongeveer 6 tot 12 jaar oud worden, al worden veel bedrijfsdieren korter voor productie aangehouden. De meeste gezondheidsproblemen komen voort uit omgeving en dagelijkse verzorging, niet uit het ras zelf.

Preventieve zorg

• Houd vaccinaties en ontworming aan volgens een schema dat met een dierenarts is opgesteld.
• Zorg het hele jaar door voor schaduw, beschutting en schoon water.
• Controleer regelmatig huid, lellen, hoeven en lichaamsconditie.
• Wissel weides af en houd modderpoelen en hokken redelijk schoon.
• Zet nieuwe dieren eerst in quarantaine voordat ze bij de kudde komen.

Red Wattles bereiken de fokleeftijd binnen het eerste levensjaar; gelten worden vaak vanaf ongeveer acht maanden gedekt en beren zijn rond dezelfde leeftijd inzetbaar. Zoals bij varkens gebruikelijk is, duurt de dracht ongeveer drie maanden, drie weken en drie dagen, oftewel bijna 114 dagen. De worpgrootte varieert, en Red Wattle-zeugen brengen doorgaans worpen van rond de tien biggen groot, waarbij zowel grotere als kleinere worpen voorkomen.

Zeugen staan bekend als aandachtige moeders die hun jongen goed beschermen en zogen, wat bijdraagt aan een goede overlevingskans van de biggen wanneer de kraamomstandigheden schoon en beschut zijn. Een werpende zeug heeft een rustige, tochtvrije ruimte nodig met droog strooisel en voldoende plek voor de biggen om veilig te zogen en te rusten. Biggen worden meestal rond zes tot acht weken gespeend, waarna ze overgaan op opfokvoer en ruwvoer. Omdat het ras zeldzaam blijft, werken houders vaak samen met rasverenigingen om bloedlijnen vast te leggen en nauwe inteelt te voorkomen.