Pygora

De Pygora is een kleine vezelgeit uit de Verenigde Staten. Het ras ontstond door de Pygmeegeit te kruisen met de Angorageit, twee rassen met tegenovergestelde sterke punten. De Pygmeegeit brengt een compact lijf en een stabiel, vriendelijk karakter in. De Angorageit brengt lang, glanzend mohair in. Het resultaat is een dier dat op een klein stuk grond past en toch een vacht aflevert die het scheren waard is.

Pygora's worden vooral gehouden voor hun vezel, die spinners en handwerkers waarderen om de zachtheid en de variatie. Eén geit kan een van drie vachttypen dragen, van fijne kasjmierachtige onderwol tot krullende mohairachtige lokken, met veel dieren daartussenin. Doordat het ras klein en evenwichtig van aard is, past het ook bij mensen die geiten vooral als gezelschapsdier willen houden, niet als bedrijfsmatige kudde.

Volwassen Pygora's zijn laag op de poten en wegen aanzienlijk minder dan melk- of vleesrassen, waardoor hanteren, scheren en vervoer eenvoudiger zijn dan bij grote geiten. Het zijn sociale kuddedieren en mogen nooit alleen worden gehouden.

Voor wie geschikt

De Pygora past bij handspinners, hobbymatige vezelproducenten en houders met weinig grond. Het rustige karakter maakt het ras een redelijke keuze voor gezinnen met kinderen, mits een volwassene het voeren en de afrastering regelt. Wie een los huisdier wil, houdt er verstandig aan twee geiten op na, want een geit alleen raakt gestrest.

De Pygora is een jong ras met een goed gedocumenteerde Amerikaanse oorsprong. Het werd begin jaren tachtig in Oregon ontwikkeld door Katharine Jorgensen, die de kleine bouw van de Pygmeegeit wilde combineren met de vacht van de Angorageit. Het doel was een geit die één persoon thuis kon hanteren en scheren, en die toch een bruikbare hoeveelheid vezel opleverde.

Beide ouderrassen hadden voor de kruising al een lange eigen geschiedenis. De Angorageit, gehouden voor mohair, gaat terug op de streek rond Ankara in het huidige Turkije en werd in de negentiende eeuw naar de Verenigde Staten gebracht. De Pygmeegeit stamt af van kleine West-Afrikaanse geiten die naar Noord-Amerika kwamen, waar het dier populair werd als sterk en compact.

Door deze twee te combineren kreeg Jorgensen nakomelingen met een zachtere, fijnere vacht dan de Angorageit alleen, op een lijf ter grootte van een Pygmeegeit. De belangstelling groeide onder vezelliefhebbers, en in 1987 kwam de Pygora Breeders Association tot stand om dieren te registreren en een rasstandaard vast te leggen.

De standaard begrenst hoeveel Pygmee- en Angora-afstamming een geregistreerde Pygora mag hebben, zodat het ras binnen een vaste bandbreedte blijft in plaats van terug te schuiven naar een van beide ouderrassen. Tegenwoordig komt de Pygora nog altijd het meest voor in de Verenigde Staten en wordt hij vooral gehouden door handspinners en kleine vezelbedrijven.

De Pygora is een kleine, goed geproportioneerde geit met een brede snuit, rechtopstaande of licht naar achteren geplaatste oren en een stevig lijf, geërfd van de Pygmee-voorouders. Beide seksen kunnen horens dragen, al worden sommige dieren op jonge leeftijd onthoornd. Het meest opvallende kenmerk is de vacht, die het grootste deel van het lichaam bedekt en voor het scheren behoorlijk vol kan staan.

Vacht en kleuren

De Pygora-vacht wordt ingedeeld in drie typen. Type A is lang en glanzend met krullen of ringetjes, het dichtst bij Angoramohair. Type C is kort, fijn en warm, het dichtst bij kasjmier. Type B zit ertussenin en toont kenmerken van beide. De vezel wordt gewaardeerd om de zachtheid en neemt verf goed op.

Kleuren zijn onder meer wit, zwart, bruin, grijs en diverse gemengde en geschakeerde patronen. Een witte vacht komt veel voor omdat die makkelijk te verven is, maar ook gekleurde Pygora's worden gehouden voor hun natuurlijke vezel. De meeste dieren worden twee keer per jaar geschoren, voordat de vacht vanzelf begint te ruien.

De Pygora staat bekend als een van de evenwichtigste vezelgeiten. De meeste dieren zijn vriendelijk naar mensen toe, rustig in de omgang en nieuwsgierig zonder opdringerig te worden. Veel geiten bouwen een hechte band op met degene die ze voert en verzorgt, en lopen die persoon achterna binnen de omheining.

Bij gezinsleden, kinderen inbegrepen, gedragen Pygora's zich meestal zachtaardig, al vragen hun horens om toezicht bij jonge kinderen. Tegenover vreemden zijn ze eerst terughoudend en ontdooien ze zodra ze zich op hun gemak voelen. Onder elkaar zijn ze sociaal en doen ze het best in een kleine groep, waar ze zonder veel onenigheid een kuddevolgorde vinden.

Ze zijn speels, vooral als geitje, en klimmen graag op boomstammen, stronken en lage platforms. Ze zijn matig vocaal: ze roepen bij het voeren of wanneer ze van de kudde gescheiden zijn, maar zijn geen aanhoudende lawaaimakers. Een verveelde of eenzame Pygora kan gestrest en luidruchtig worden, dus gezelschap en wat afleiding houden het dier tevreden.

Omdat de Pygora een vezelras is, neemt vachtonderhoud een groter deel van de routine in beslag dan bij de meeste geiten. De vacht kan vervilten en vuil vasthouden, dus vraagt die gedurende het hele groeiseizoen aandacht, naast het scheren dat twee keer per jaar gebeurt.

Vachtverzorging

• Borstel of pluis de vacht regelmatig uit om hooi, klitten en klissen te verwijderen
• Scheer ongeveer twee keer per jaar, vlak voor de natuurlijke rui in het voorjaar en het najaar
• Knip de hoeven elke 6 tot 8 weken bij
• Controleer huid en vacht tijdens het verzorgen op luizen of mijten
• Houd de vacht droog, want natte, samengeklitte vezel verliest waarde en kan de huid irriteren

Beweging

• Zorg dagelijks voor toegang tot een omheinde uitloop of weide om te foerageren en te bewegen
• Bied boomstammen, stronken of stevige platforms aan om op te klimmen
• Houd minstens twee geiten, zodat ze met elkaar omgaan en actief blijven
• Laat geiten niet langdurig opgesloten zitten in een klein hok

Omgeving

Pygora's hebben een veilige afrastering nodig, want geiten testen grenzen af en wurmen zich door kleine openingen. Ze hebben een droog, tochtvrij onderkomen nodig voor de nacht en bij slecht weer, met schoon strooisel. Ze verdragen kou redelijk goed met een volle vacht, maar moeten worden beschermd tegen aanhoudende regen en wind, vooral vlak na het scheren, wanneer ze weinig isolatie hebben.

De Pygora is een foerageerder die het best gedijt op een dieet gebaseerd op ruwvoer. Weiland, bladeren, struikgewas en kwalitatief goed grashooi moeten het grootste deel van het menu vormen. Geiten zijn kieskeurige eters en kiezen, als de kans zich voordoet, de voedzaamste planten uit. Vers, schoon water moet altijd beschikbaar zijn, en een los mineralenmengsel voor geiten moet vrij beschikbaar zijn om koper en andere noodzakelijke voedingsstoffen te leveren.

Extraatjes en aanvullingen

Kleine hoeveelheden wortel, appel of ander voor geiten veilig fruit en groente kunnen dienen als incidentele traktatie, maar moeten een klein deel van het dieet blijven. Te veel krachtvoer leidt tot overgewicht en spijsverteringsproblemen. Een dierenarts kan, afhankelijk van de bodemgesteldheid in de regio, een geitspecifiek los mineralenmengsel en soms een seleniumsupplement adviseren.

De Pygora is over het algemeen een robuust ras met een gebruikelijke levensverwachting van 12 tot 15 jaar bij goede verzorging. De meeste gezondheidsproblemen zijn dezelfde die geiten in het algemeen treffen, en zijn goed te beheersen met routinematige zorg, parasietenbeheersing en goede voeding. Het kleine formaat maakt hanteren en onderzoeken eenvoudiger dan bij grote rassen.

Preventieve zorg

• Plan routinematige controles bij de dierenarts en volg een lokaal vaccinatieschema
• Controleer op parasieten en behandel op basis van noodzaak, niet volgens een vaste kalender
• Knip de hoeven elke 6 tot 8 weken bij
• Geef geitspecifieke mineralen om tekorten te voorkomen
• Zet nieuwe dieren in quarantaine voordat ze bij de kudde komen

Pygora's worden vroeg geslachtsrijp en een geit kan al binnen haar eerste levensjaar drachtig raken, al wachten veel fokkers tot een geit goed is uitgegroeid voor de eerste dekking. De dekking wordt vaak zo getimed dat de geitjes in een milder seizoen geboren worden. De dracht duurt ongeveer vijf maanden, waarna de geit meestal een of twee geitjes werpt. Tweelingen komen veel voor.

Pasgeboren geitjes zijn klein en actief en moeten kort na de geboorte drinken om biest binnen te krijgen. Geiten zijn over het algemeen aandachtige moeders. Geitjes beginnen na een paar weken aan ruwvoer te knabbelen en worden doorgaans op een leeftijd van twee tot drie maanden gespeend. Geregistreerd fokken volgt de rasstandaard, die het aandeel Pygmee- en Angora-afstamming begrenst zodat de nakomelingen erkend blijven als Pygora.

Omdat beide seksen horens kunnen dragen en onbewerkte bokken een sterke geur hebben, houden fokkers daar rekening mee bij huisvesting en hantering. Veel houders castreren bokken die niet voor de fok worden gebruikt tot hamel, want hamels leveren uitstekende vezel en zijn rustige vezeldieren of huisdieren.