Myotone (Fainting) geit

De Myotonic geit, in de volksmond ook de flauwvallende geit genoemd, is een huisdierras dat oorspronkelijk in de Verenigde Staten is ontstaan als vlees- en gezelschapsgeit. De naam verwijst naar myotonia congenita, een erfelijke aandoening waarbij de skeletspieren enkele seconden lang samentrekken zodra het dier schrikt of opgewonden raakt. De geit verliest daarbij niet het bewustzijn. Ze verstijft simpelweg, en vooral jonge of sterker aangedane dieren kunnen op hun zij vallen totdat de spieren weer ontspannen.

Het is een kalm, vriendelijk en goedaardig ras. Myotonic geiten zijn rustiger en klimmen en springen minder graag dan veel andere geitenrassen, deels doordat de spieraandoening plotselinge, atletische bewegingen beperkt. Daardoor zijn ze makkelijker te omheinen en te houden, en dat heeft bijgedragen aan hun populariteit als hobbydier op kleine erven, als huisdier en als vleesras.

Volwassen dieren worden middelgroot, met een schofthoogte van doorgaans 43 tot 64 cm. Ze komen voor in veel vachtkleuren en kunnen horens dragen. Bij goede verzorging worden ze meestal 10 tot 15 jaar oud.

Voor wie is dit ras geschikt

Dit ras past bij houders die op zoek zijn naar een volgzame geit die niet snel ontsnapt, geschikt voor een klein bedrijf of hobbyerf. De kalme aard en de geringere neiging tot klimmen maken het beheersbaar voor mensen die nog weinig ervaring hebben met geiten. Het dier functioneert ook goed als gezelschapsdier of als basis voor vleesproductie.

De gedocumenteerde geschiedenis van het ras begint in de jaren 1880 in Marshall County, Tennessee. Volgens overlevering arriveerde daar een boerenknecht genaamd John Tinsley met een kleine groep geiten die verstijfden zodra ze schrokken. Hij vertrok na korte tijd weer, en de geiten die hij achterliet vormden de basispopulatie voor het ras.

Vanuit die stamgroep verspreidden de geiten zich door de regio. Er ontstond een opvallende populatie rond Marshall County en later ook in Texas, waar fokkers grotere dieren selecteerden met het oog op vleesproductie. Omdat de geiten makkelijk binnen de omheining te houden waren, liet men ze soms meelopen met schaapskuddes: een geschrokken geit verstijfde immers eerder dan dat ze op de vlucht sloeg wanneer een roofdier naderde.

Het grootste deel van de twintigste eeuw bleef het ras vooral een regionaal werkdier, bekend bij lokale boeren. Later in die eeuw groeide de belangstelling, toen houders het kalme temperament en de bijzondere eigenschap gingen waarderen. In de Verenigde Staten werden fokverenigingen opgericht om de afstamming vast te leggen en de populatie te beschermen.

Tegenwoordig geldt de Myotonic geit als een Amerikaans erfgoedras. Organisaties voor het behoud van landbouwhuisdieren hebben het op hun lijst van aandachtsrassen gezet, omdat de aantallen beperkt bleven in vergelijking met gangbare commerciële rassen.

De Myotonic geit heeft een compact, goed bespierd lichaam op relatief korte tot middellange poten. De kop is middellang met een brede snuit en grote, opvallende ogen die zelfs in rust een licht verschrikte blik geven. Zowel bokken als geiten kunnen horens dragen. De oren zijn middelgroot en staan opzij.

Vacht en kleuren

De vachtlengte verschilt per lijn. Sommige dieren blijven het hele jaar kortharig, terwijl andere in de winter een langere buitenvacht met een kasjmierachtige ondervacht ontwikkelen. De kleur is sterk variabel. Zwart-wit komt veel voor, maar ook effen en gemengde patronen in bruin, geelbruin, crème en roan zijn gebruikelijk. Geen enkele kleur is kenmerkend voor het ras.

De Myotonic geit behoort tot de rustigere geitenrassen. Ze is vriendelijk en goedaardig tegenover mensen en went doorgaans snel aan regelmatig contact. De spieraandoening maakt deze geiten minder schrikachtig en minder atletisch dan andere rassen, waardoor ze veel minder springen en klimmen. Dat is een van de redenen waarom houders ze omschrijven als makkelijk te omheinen.

Bij gezinsleden en vertrouwde verzorgers is het ras zachtaardig en sociaal. Tegenover onbekenden zijn de meeste dieren eerst voorzichtig, maar ze wennen snel. Omdat een plotselinge schrik verstijving kan uitlokken, vermindert rustige omgang onnodige stress. Het zijn kuddedieren die het best gedijen met minstens één andere geit als metgezel.

Met andere huisdieren en vee gaan ze over het algemeen vreedzaam om. Hun rustige aard maakte het van oudsher mogelijk om ze samen met schapen en ander vee te houden.

Verzorging van de vacht

• Borstel langharige dieren tijdens de rui om losse haren te verwijderen
• Knip de hoeven elke 6 tot 8 weken bij, of vaker als de groei dat vereist
• Controleer de vacht tijdens het hanteren op uitwendige parasieten
• Houd horens en eventuele wonden in de gaten om verwondingen te voorkomen

Beweging

• Bied dagelijks toegang tot een weide of uitloop om te grazen en te bewegen
• Sta rustige activiteit toe; het ras klimt en springt minder dan andere geiten
• Houd de ondergrond zoveel mogelijk vlak en vrij van obstakels, want een geschrokken geit kan verstijven en vallen

Omgeving

Myotonic geiten hebben een droog, tochtvrij onderkomen nodig als schaduwplek en bescherming tegen regen, wind en kou. De omheining mag lager en eenvoudiger zijn dan bij atletische rassen, omdat deze geiten zelden over hekken klimmen, al moet de afrastering nog altijd veilig zijn tegen roofdieren. Zorg voor constante toegang tot schoon water en een mineralenmengsel dat speciaal voor geiten is samengesteld. Houd de dieren niet alleen, want geiten zijn sociale dieren die last hebben van isolatie.

De Myotonic geit is zowel een browser als een grazer. De kern van het dieet bestaat uit ruwvoer van goede kwaliteit: weidegras, struikgewas en gras- of vlinderbloemenhooi wanneer beweiden niet mogelijk is. Geiten verteren vezels met een maag met vier compartimenten, dus een gestage aanvoer van ruwvoer ondersteunt een gezonde pens. Krachtvoer wordt alleen toegevoegd wanneer ruwvoer alleen niet in de behoefte voorziet, bijvoorbeeld tijdens late dracht, lactatie of groei.

Extraatjes en aanvullingen

Bied een losse geitenmineraalmix met een koper- en seleengehalte dat past bij de regio, want geiten hebben specifieke behoeften aan sporenelementen. Zorg dat er altijd zout en schoon water beschikbaar zijn. Kleine hoeveelheden fruit of groente kunnen af en toe als extraatje dienen, maar ze blijven een klein deel van het dieet, zodat de opname van ruwvoer niet in het gedrang komt.

De Myotonic geit geldt als een sterk, gezond ras met een gebruikelijke levensverwachting van 10 tot 15 jaar. De kenmerkende myotonia congenita is op zichzelf niet pijnlijk of gevaarlijk: de aangedane spieren trekken kort samen en ontspannen daarna weer. De eigenschap kan zelfs bepaalde blessures beperken, omdat deze geiten minder geneigd zijn te klimmen en te springen. Reguliere gezondheidszorg voor de kudde dekt de meeste overige aandachtspunten.

Preventieve zorg

• Stel samen met een dierenarts een vaccinatie- en ontwormingsschema op
• Bekap de hoeven op een vaste cyclus en houd het strooisel droog
• Zorg voor de juiste losse mineralen om tekorten en urinewegproblemen te voorkomen
• Houd de conditie van de dieren in de gaten en isoleer nieuwe of zieke dieren
• Plan routinematige mestonderzoeken in plaats van standaard te ontwormen

Myotonic geiten worden binnen hun eerste levensjaar geslachtsrijp, al wachten veel fokkers tot de geiten goed uitgegroeid zijn, vaak rond de 8 tot 12 maanden of ouder, voordat ze voor het eerst gedekt worden. Geiten zijn seizoensgebonden polyoestrisch en komen tijdens het dekseizoen ongeveer elke 21 dagen opnieuw krols. De dracht duurt gemiddeld zo'n 150 dagen, bijna vijf maanden.

Doorgaans worden er één tot drie jongen geboren, waarbij tweelingen bij volwassen geiten regelmatig voorkomen. De jonge dieren zijn bij de geboorte meestal levendig en staan en drinken kort daarna al. De myotonie is erfelijk, en jonge dieren kunnen al op jonge leeftijd tekenen van verstijving vertonen, een reactie die vaak duidelijker wordt naarmate ze ouder worden.

Geiten zijn doorgaans aandachtige moeders. De jongen drinken moedermelk en beginnen binnen de eerste weken al ruwvoer te proeven, waarna ze afhankelijk van het managementplan rond de 8 tot 12 weken worden gespeend. Zorg voor een schone, droge plek om te bokken en houd pasgeboren dieren in de gaten op warmte en een goede eerste voeding.