LaMancha

De LaMancha-geit is een middelgrote melkgeit die in de Verenigde Staten is ontwikkeld. Het is het enige grote melkgeitenras dat daar zijn oorsprong heeft, en het dier valt meteen op door de opvallend korte, uitwendige oren. Volwassen dieren zijn vriendelijk en rustig van aard, waardoor het ras vaak wordt gehouden op kleine boerderijen en gezinsbedrijven.

Het ras wordt gewaardeerd om de betrouwbare melkgift met een goed vetgehalte. Geiten geven vaak lang melk zonder dat de productie snel terugloopt, en het rustige karakter maakt het dagelijkse melken en hanteren eenvoudig. LaMancha-geiten passen zich aan uiteenlopende klimaten aan en verdragen het gewone boerderijwerk zonder problemen.

Een volwassen geit weegt doorgaans ongeveer 59 kg en een bok ongeveer 72,5 kg. Geiten staan minstens 71 cm op de schoft en bokken minstens 76 cm. Bij goede verzorging wordt een LaMancha-geit 12 tot 18 jaar oud.

Voor wie de LaMancha-geit geschikt is

De LaMancha-geit past bij houders die een productieve melkgeit willen met een rustig en hanteerbaar karakter. Het ras is een praktische keuze voor huishoudens die voor het eerst geiten houden, voor kleine melkerijen die veel waarde hechten aan lange lactaties, en voor wie een dier verkiest dat rustig blijft tijdens het melken en de dagelijkse verzorging.

Kortorige geiten komen al lang voor op het Amerikaanse continent. Hun oorsprong wordt teruggevoerd op dieren die Spaanse missionarissen naar de westkust van Noord-Amerika brachten. Deze geiten stonden bekend om hun ongewone oren en hun taaiheid, en ze vormden later een deel van de genetische basis waaruit fokkers putten.

Het moderne ras kreeg vorm in de Verenigde Staten in de jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw. Eula Fay Frey uit Oregon krijgt algemeen de eer voor het gerichte fokwerk waarbij kortorige geiten werden gekruist met raszuivere melkbokken van Nubische, Alpine en vergelijkbare lijnen. Het doel was een geit die de kenmerkende kleine oren behield en tegelijk een betrouwbare melkopbrengst leverde.

De American Dairy Goat Association erkende de LaMancha-geit in 1958. Met deze erkenning kwam de officiële rasstandaard vast te liggen, inclusief de oortypes die het ras definiëren, en kreeg de LaMancha-geit een geregistreerde plaats tussen de Amerikaanse melkgeitenrassen.

Sinds de erkenning heeft het ras zich verspreid over de Verenigde Staten en naar andere landen. Vanwege het karakter en de gestage melkgift blijft de LaMancha-geit populair voor huishoudelijke melkproductie en kleinschalige zuivelbedrijven.

Het onderscheidende kenmerk van de LaMancha-geit is het oor. De rasstandaard erkent twee oortypes: het gopher ear, dat zeer kort is, weinig tot geen kraakbeen heeft en maximaal ongeveer 2,5 cm lang mag zijn, en het elf ear, dat iets langer is en tot ongeveer 5 cm kan meten. Bokken moeten gopher ears hebben om te worden geregistreerd. Afgezien van de oren heeft de geit een recht gezichtsprofiel en een strakke lichaamsbouw die kenmerkend is voor een melkras.

Vacht en kleuren

De vacht is kort, ligt strak tegen het lichaam en heeft een fijne, glanzende structuur die weinig onderhoud vraagt. Geen enkele kleur heeft de voorkeur of is uitgesloten, waardoor geregistreerde LaMancha-geiten voorkomen in effen zwart, bruin en crème, maar ook gevlekt en meerkleurig. De uier zit stevig vast en is ruim van formaat, passend bij de functie van het ras als melkgeit.

De LaMancha-geit staat bekend om een evenwichtig karakter. Geiten en gecastreerde bokken zijn mensgericht en laten zich goed hanteren, en dat is een van de redenen waarom het ras wordt aanbevolen aan huishoudens die voor het eerst geiten houden. Ze staan rustig op de melkstandaard en verdragen de dagelijkse verzorging zonder veel verzet.

Tegenover gezinsleden is het ras zachtaardig en nieuwsgierig. LaMancha-geiten blijven doorgaans rustig bij onbekende mensen zodra ze zijn voorgesteld, al blijven ze, zoals alle geiten, alert op veranderingen in hun omgeving. Ze gedijen goed in een kudde en kunnen prima overweg met andere geiten en boerderijdieren, mits er voldoende ruimte en eetplek per dier is.

Het ras is niet bijzonder luidruchtig. LaMancha-geiten blaten over het algemeen minder dan sommige andere melkgeitenrassen. Daardoor zijn ze een goede keuze voor locaties waar veel geblaat een probleem zou zijn. Bokken gaan tijdens het bronstseizoen sterker ruiken en gedragen zich dominanter, wat normaal is voor de soort.

Vachtverzorging

• Borstel de korte vacht af en toe om losse haren te verwijderen en de huid te controleren
• Bekap de hoeven elke 6 tot 8 weken om overgroei en kreupelheid te voorkomen
• Controleer de korte oren op vastzittend vuil en tekenen van irritatie
• Inspecteer de uier van melkgevende geiten dagelijks op zwelling, warmte of verwonding

Beweging

• Bied dagelijks toegang tot een weiland of uitloop om te grazen en te bewegen
• Bied klimgelegenheid met rotsblokken, boomstronken of verhogingen, die geiten van nature gebruiken
• Houd het aantal dieren in verhouding tot de beschikbare ruimte om verdringing en stress te voorkomen

Leefomgeving

LaMancha-geiten hebben een droge, tochtvrije stal nodig die regen en wind buitenhoudt, want geiten verdragen kou beter dan vocht. De afrastering moet stevig zijn, omdat geiten grenzen testen en door kleine openingen kunnen glippen. Zorg voor voortdurend schoon water en een voerplek waar elk dier kan eten zonder concurrentie van de rest van de kudde.

De basis van het dieet is ruwvoer. Hooi of weidegang en gebladerte van goede kwaliteit vormen het grootste deel van wat een LaMancha-geit eet. Een volwassen geit eet ongeveer 0,9 tot 1,8 kg hooi per dag, afhankelijk van formaat, lichaamsconditie en of het dier melk geeft. Plotselinge voerveranderingen verstoren de pens, dus voer nieuw voer altijd geleidelijk in over meerdere dagen.

Melkgevende geiten en groeiende kids hebben een hogere energiebehoefte en krijgen naast ruwvoer meestal krachtvoer of een samengesteld melkgeitenrantsoen. Stem de hoeveelheid krachtvoer af op de melkgift en de lichaamsconditie van elk dier, in plaats van iedereen dezelfde vaste hoeveelheid te geven.

Traktaties en supplementen

Bied losse geitenmineralen onbeperkt aan, zodat het dier koper, seleen en andere sporenelementen binnenkrijgt die in weidegras vaak ontbreken. Gebruik zuiveringszout als vrij beschikbare pensbuffer bij geiten die krachtvoer krijgen. Kleine hoeveelheden fruit of groente zijn als traktatie geen probleem, zolang ze het ruwvoer niet vervangen.

De LaMancha-geit is een robuust ras dat gezond blijft bij goede verzorging. De gebruikelijke levensverwachting is 12 tot 18 jaar. De meeste gezondheidsproblemen zijn terug te voeren op parasieten, voerfouten of hygiëne, eerder dan op erfelijke zwakte. Door eetlust, mest en melkgift regelmatig te controleren, worden de meeste problemen vroeg opgemerkt.

Preventieve zorg

• Laat mestonderzoek doen en worm op basis van de uitslag, niet volgens een vast schema
• Houd de vaccinaties op peil, waaronder het gangbare CDT-vaccin tegen clostridiose en tetanus
• Bekap de hoeven volgens een vast schema om hoefrot en kreupelheid te voorkomen
• Verstrek losse mineralen om koper- en seleentekort te voorkomen
• Test de kudde op CAE en houd nieuwe dieren in quarantaine voor ze worden toegevoegd

Geiten bereiken doorgaans op een leeftijd van 7 tot 10 maanden de conditie om te worden gedekt, al wachten veel houders tot een geit ongeveer 70 procent van het volwassen gewicht heeft bereikt voor de eerste dekking. De meeste dekkingen vinden plaats in de koelere maanden, omdat geiten seizoensgebonden fokdieren zijn die bronstig worden naarmate de dagen korter worden.

De dracht duurt ongeveer 150 dagen, bijna vijf maanden. Een tweeling komt het vaakst voor, al komen ook enkelingen en drielingen voor. LaMancha-geiten zijn oplettende moederdieren en het aflammeren verloopt bij hen over het algemeen zonder problemen.

Kids kunnen bij de moeder drinken of met de fles worden grootgebracht, een keuze die vaak afhangt van of de geit voor huishoudelijk gebruik wordt gemolken. Kids beginnen binnen de eerste weken al wat ruwvoer te proeven en worden meestal tussen 8 en 12 weken gespeend. Onthoornen, als dat wordt toegepast, gebeurt in de eerste levensweken.