Angorageit

De Angorageit is een middelgrote geit die vooral wordt gehouden voor mohair, de zachte en glanzende vezel die over het hele lichaam groeit. Het ras komt oorspronkelijk uit de Turkse regio Angora, het gebied rond het huidige Ankara, waaraan het zijn naam ontleent. Elk dier draagt een dichte vacht van lange, krullende lokken die worden geschoren in plaats van via ruien afgestoten.

In tegenstelling tot geiten die voor melk of vlees worden gehouden, is de Angora eeuwenlang gefokt met één doel voor ogen: vezelproductie. De vacht groeit continu door en wordt doorgaans twee keer per jaar geschoren. Volwassen dieren hebben een fijn beendergestel en wegen minder dan veel andere geitenrassen van vergelijkbare hoogte, waarbij het grootste deel van hun zichtbare omvang uit de vacht zelf bestaat.

Het ras staat bekend om zijn kalme en weinig veeleisende aard. Angora's gedragen zich terughoudend tegenover verzorgers en zijn rustiger dan melkgeitenrassen, wat geschikt is voor houders die op zoek zijn naar een handelbaar vezeldier. Ze zijn echter minder gehard dan vlees- of melkgeiten en hebben meer beschutting en nauwkeuriger management nodig, vooral rond het scheren.

Voor wie is dit ras geschikt

De Angora past bij houders die vezel willen produceren en die twee keer per jaar kunnen scheren en de extra beschutting kunnen bieden die het ras nodig heeft. Het is een slechte keuze voor wie een geit voor melk of vlees wil, of voor een bedrijf met weinig tijd en middelen, want geschoren Angora's zijn gevoelig voor kou en nattigheid en de geitjes zijn kwetsbaarder dan die van hardere rassen. Houders met belangstelling voor vezelambacht of een klein mohairbedrijf halen het meeste uit dit ras.

De Angorageit is vernoemd naar de Turkse regio Angora, het gebied rond de stad die tegenwoordig Ankara heet. Het ras wordt daar al eeuwenlang gehouden voor zijn mohairvacht, en lange tijd beperkten de Ottomaanse autoriteiten de uitvoer van fokdieren om de lokale mohairhandel te beschermen.

In de negentiende eeuw werden Angora's ook buiten Turkije uitgevoerd en in verschillende andere landen gevestigd. Zuid-Afrika kreeg halverwege die eeuw Angora's binnen en bouwde een omvangrijke mohairindustrie op. De Verenigde Staten importeerden rond dezelfde periode Angora's, waarbij Texas het centrum van de Amerikaanse mohairproductie werd omdat het droge klimaat er goed bij het ras paste.

Ook Australië ging Angora's fokken, en samen met Zuid-Afrika, de Verenigde Staten en Turkije behoorden deze landen van oudsher tot de belangrijkste mohairleveranciers. Fokkers in elk land selecteerden op vachtgewicht, fijnheid en dichtheid, waardoor de hoeveelheid vezel die een enkele geit kon opleveren geleidelijk toenam.

Gedurende de twintigste eeuw bleef het ras een gespecialiseerd vezeldier. De vraag naar mohair steeg en daalde met de mode en de textielmarkt, en de aantallen Angora's verschoven mee, maar het ras behield zijn kenmerkende, dicht krullende vacht over het hele lichaam.

Het meest opvallende kenmerk van de Angora is de vacht: lange, glanzende mohairlokken die het lichaam, de poten en een groot deel van de kop en het gezicht bedekken. De vezel hangt in strakke krullen of golvende lokken en kan tussen twee scheerbeurten aanzienlijk in lengte toenemen. Onder de vacht is het gestel relatief licht en fijnbenig vergeleken met vlees- of melkgeiten.

Zowel bokken als geiten dragen doorgaans hoorns, die naar achteren en naar buiten zwaaien, waarbij de hoorns van de bokken zwaarder en sterker gespiraald zijn. De kop is smal met een licht hol of recht profiel, en de oren zijn breed en hangend.

Vacht en kleuren

De klassieke Angora is zuiver wit, de kleur die het meest gewaardeerd wordt omdat ongeverfde mohair goed kleurstof opneemt. Door gerichte fokkerij bestaan er ook gekleurde Angora's in zwart, rood, bruin en grijs, gehouden door handspinners die natuurlijk gekleurde vezel willen. Een goede vacht wordt beoordeeld op glans, fijnheid, dichtheid en een gelijkmatige lokstructuur. Vezel van jonge dieren (geitjesmohair) is fijner en zachter, en de vezel wordt over het algemeen grover naarmate de geit ouder wordt.

De Angora heeft een zachtaardig en volgzaam karakter. Het ras is over het algemeen kalm en stil, minder uitbundig dan melkgeitenrassen en minder geneigd om hekken te testen of verzorgers uit te dagen. Veel houders omschrijven het ras als tamelijk terughoudend en schuw, met een voorkeur voor de veiligheid van de kudde boven nauw contact met mensen.

Bij gezinsleden en vaste verzorgers raken Angora's gewend aan een vaste routine en kunnen ze vriendelijk worden zodra ze iemand vertrouwen, al zoeken ze zelden actief aandacht zoals sommige melkgeiten dat doen. Tegenover onbekenden houden ze meestal afstand. Onder soortgenoten zijn het rustige kuddedieren die doorgaans laag in de sociale rangorde staan in plaats van die te domineren.

Omdat ze van nature niet erg gehard of zelfredzaam zijn, hebben Angora's behoefte aan een consistente, rustige benadering. Ruwe behandeling maakt ze nerveuzer en moeilijker te scheren en te verzorgen. Rustige, voorspelbare routines brengen het beste in het ras naar boven.

De verzorging van een Angora draait om de vacht. De mohair groeit continu door en moet worden geschoren, meestal twee keer per jaar, omdat het ras zijn vacht niet vanzelf afstoot. Tussen de scheerbeurten door moet de vacht redelijk schoon en vrij van klitten, hooi en strooisel worden gehouden, omdat dit de waarde ervan verlaagt.

Vachtverzorging

• Scheer ongeveer twee keer per jaar, in het voor- en najaar, voordat de vezel vervilt of vervuilt
• Richt voerbakken en strooisel zo in dat er zo min mogelijk plantaardig materiaal in de vacht terechtkomt
• Controleer de vacht op klitten, parasieten en huidproblemen die onder de krullen verborgen kunnen zitten
• Behandel de dieren zacht en regelmatig, zodat scheren en controleren weinig stress opleveren

Beweging

• Bied dagelijks toegang tot een droge uitloop of weide om te grazen en te bewegen
• Laat de dieren vrij foerageren op struiken en ruig gewas, wat past bij het natuurlijke gedrag van geiten
• Houd de omheining stevig, want geiten testen grenzen, ook als ze rustig van aard zijn

Omgeving

Angora's hebben altijd droge, tochtvrije beschutting nodig, vooral vlak na het scheren, wanneer ze weinig bescherming hebben tegen kou of regen. Een schone, goed geventileerde schuur of driewandige stal, droge ondergrond en schaduw bij warm weer zijn noodzakelijk. Het ras doet het het beste in een mild tot warm, droog klimaat en heeft moeite in koude, natte omstandigheden.

Angora's foerageren van nature op struikgewas en ruig gewas in plaats van alleen gras te grazen, en doen het goed op een basis van kwalitatief ruwvoer: weidegras, struikgewas en hooi. Omdat ze een groot deel van hun voeding omzetten in vezel, hebben ze voldoende eiwit en energie nodig om mohair te blijven aanmaken, en te weinig voer is al snel te zien aan een dunne, zwakke vacht. Tijdens dracht, lactatie en de koudere maanden wordt vaak krachtvoer toegevoegd, naast mineralen op basis van vrije keuze die speciaal voor geiten zijn samengesteld.

Traktaties en supplementen

Kleine hoeveelheden veilige groente of fruit, zoals wortel of appel, kunnen af en toe als traktatie worden gegeven, mits dit een klein deel van het dieet blijft. Zorg dat er altijd schoon, vers water beschikbaar is, samen met een mineralenmengsel dat speciaal voor geiten is bedoeld, met aandacht voor koper en selenium, stoffen die geiten nodig hebben en die schapenmineralen niet in de juiste verhouding leveren. Pas de supplementen aan op de lokale bodem en het voer, bij voorkeur in overleg met een dierenarts.

Met goede verzorging wordt een Angorageit ongeveer 10 tot 12 jaar oud. Het ras is redelijk gezond maar minder robuust dan vlees- of melkgeiten, en een groot deel van de dierenartszorg richt zich op de gevolgen van het fijne gestel en de zware vezelproductie. Koudestress na het scheren, inwendige parasieten en verlies van drachten zijn de meest voorkomende problemen, en goede voeding is belangrijk omdat de constante aanmaak van vezel ondervoede dieren kwetsbaar maakt.

Preventieve zorg

• Plan regelmatige klauwverzorging en houd strooisel en uitloop droog
• Volg een parasietenbeheersplan op basis van mestonderzoek in plaats van blind te ontwormen
• Houd de vaccinaties bij die uw dierenarts adviseert
• Voer af op lichaamsconditie, met extra ondersteuning tijdens dracht, lactatie en de koude maanden
• Plan het scheren zo dat koud, nat weer wordt vermeden en bied na afloop beschutting

Angorageiten zijn seizoensgebonden fokdieren die in de herfst bronstig worden, waarna de geitjes in het voorjaar worden geboren. Geiten bereiken doorgaans in hun eerste tot tweede levensjaar de fokleeftijd, al wachten veel fokkers tot de geit goed is uitgegroeid, omdat het ras zoveel energie in de vachtgroei steekt. De dracht duurt ongeveer vijf maanden.

De Angora krijgt meestal één geitje per worp; tweelingen komen minder vaak voor dan bij veel andere geitenrassen. Geitjes worden klein en relatief kwetsbaar geboren en zijn in de eerste dagen gevoelig voor kou en vocht, dus warme, droge, tochtvrije beschutting en snel op gang komen van het drinken zijn belangrijk. Geiten die ondervoed of gestrest zijn, kunnen verwerpen of zwakke geitjes krijgen, wat goede voeding tijdens de dracht extra belangrijk maakt.

Geitjes dragen hun eerste waardevolle vacht, geitjesmohair, de fijnste en zachtste vezel die de geit ooit zal produceren. Ze worden na een paar maanden gespeend en moeten zorgvuldig door hun eerste winter worden begeleid, wanneer hun lichte gestel en groeiende vacht hen kwetsbaar maken.