Indische Loopeend

De Indische loopend is een huiseend die opvalt door haar bijna verticale, flesvormige lichaam. In plaats van te waggelen loopt ze rechtop op ver naar achteren geplaatste poten, waaraan ze haar naam ontleent. Volwassen exemplaren wegen doorgaans tussen de 1,4 en 2,3 kg, wat hen in de middelgrote categorie plaatst.

Het ras wordt vooral gewaardeerd als eileg. Goede legsters produceren 150 tot 300 eieren per jaar, en de eenden brengen een groot deel van de dag bewegend door, op zoek naar slakken, naaktslakken en insecten op weiden en in tuinen. Dit foerageergedrag maakt hen nuttig voor natuurlijke plaagbestrijding.

Indische loopenden zijn nieuwsgierig, energiek en waakzaam. Ze vormen hechte koppels, blijven het liefst bij elkaar en reageren snel op beweging en geluid. Ze vliegen slecht en blijven dicht bij de grond, wat vrije uitloop eenvoudiger maakt.

Voor wie geschikt

De Indische loopend is geschikt voor houders die een geregelde eiproductie willen en een actieve eend die het land bewerkt. Het ras past bij kleine landbouwbedrijven, grote tuinen en weide-systemen met een deugdelijke omheining. De eend heeft ruimte nodig om te foerageren en de gezelschap van andere eenden, en is daardoor een slechte keuze voor opgesloten of solitaire huisvesting.

De Indische loopend gaat terug op de Indonesische archipel, met eilanden als Java, Bali en Lombok. Aldaar werden rechtopstaande legerassen lange tijd gehouden: overdag uitgedreven naar rijstvelden en akkers, 's avonds teruggedreven naar het onderdak. Dit herdersgedrag bevoordeelde vogels die goed te land liepen en in een hecht groepje bijeen bleven.

De naam is deels misleidend. Ondanks het woord 'Indische' ontwikkelde het ras zich in de Oost-Indische eilandenwereld, niet op het Indische subcontinent. Vroege handelaren en schepen brachten exemplaren naar het westen, en de eenden bereikten Europa in de loop van de negentiende eeuw.

In Groot-Brittannië trok het ras in de tweede helft van die eeuw brede belangstelling, waar fokkers de rechtopstaande houding verfijnden en verschillende kleurvariëteiten vastlegden. Er werden standaarden opgesteld die de steile lichaamshoek en het slanke silhouet beschreven die het ras tot op heden kenmerken.

De Indische loopend droeg later bij aan de ontwikkeling van andere legeienden, waaronder de Khaki Campbell, die mede uit loopendmateriaal werd gefokt voor een hoge eiproductie. Loopenden worden wereldwijd gehouden als legsters en als tentoonstellingsvogels.

Het kenmerkende is de rechtopstaande houding. Een goed gefokte loopend draagt het lichaam onder een steile hoek, soms dicht bij verticaal, zodat de contour aan een kegel of wijnfles doet denken. De hals is lang en slank, de kop smal en de poten zitten ver naar achteren onder het lichaam. Door deze bouw kan het dier rennen in plaats van waggelen.

Verenkleed en kleuren

Het verenkleed ligt strak tegen het lichaam, wat het slanke profiel in stand houdt. Er zijn vele kleurvariëteiten erkend, waaronder fawn, fawn en wit, wit, zwart, chocolade en blauw. De snavel is doorgaans geel tot donker afhankelijk van de kleurvariëteit, en poten en zwemvliezen sluiten daarbij aan in toon. Reuen en eenden delen dezelfde lichaamsbouw, maar reuen zijn vaak iets groter en hebben een gekrulde staartpen.

Indische loopenden zijn energiek en staan overdag nauwelijks stil. Ze patrouilleren hun territorium in groepsverband, met opgeheven kop, en letten op elke beweging. Als ze schrikken, zetten ze het op een lopen. Het ras is waakzaam en heeft de neiging schuw te zijn, zodat rustige en consistente omgang helpt om de eenden aan mensen te laten wennen.

Bij vaste verzorgers raken ze vertrouwd met een vaste routine en persoon, maar het zijn geen schootsdieren, en ze houden liever enige afstand. Bij onbekenden zijn ze op hun hoede en kunnen vluchten. Onder soortgenoten zijn ze sterk sociaal en voelen ze zich het best in een koppel van drie of meer, want alleenstaande eenden worden gestrest.

Met ander pluimvee leven ze doorgaans harmonieus samen als er voldoende ruimte en water is, maar hun snelle tempo en constante foerageren kan langzamere vogels verdringen. Van nature zijn ze niet agressief.

Verzorging van het verenkleed

• Zorg voor schoon water dat diep genoeg is om de kop in te dompelen en neusgaten en ogen schoon te maken.
• Stel een bassin of trog beschikbaar om in te Baden, wat het verenkleed in goede conditie houdt.
• Controleer poten en voeten wekelijks op sneden of zwellingen, want het ras legt veel afstand af.
• Knip nagels alleen bij als ze te lang zijn; actief foerageren houdt ze doorgaans op de juiste lengte.

Beweging

• Geef de eenden dagelijks uitlooptijd op gras of weide om te foerageren.
• Omhein het terrein om het koppel bijeen te houden en roofdieren buiten te sluiten.
• Vermijd steile hellingen en gladde oppervlakken, die de rechtopstaande lichaamsbouw belasten.
• Houd het koppel bijeen, want de eenden bewegen en voelen zich veiligst als groep.

Omgeving

Loopenden gedijen op open terrein met gras, insecten en slakken. Ze verdragen uiteenlopende klimaten, maar hebben behoefte aan schaduw bij warmte en een droog, tochtvrij onderdak bij kou of nat weer. Zorg voor een veilig nachtverblijf met schone bodembedekking en een lage ingang waar de eenden naar binnen kunnen lopen zonder te hoeven klimmen.

Geef een volledig watervogel- of pluimveelegvoer als basis van het dieet. Foerageren levert een groot aandeel eiwit uit slakken, naaktslakken, wormen en insecten, maar een samengesteld voer houdt de eiproductie en lichaamsconditie stabiel. Houd altijd schoon water naast het voer beschikbaar, want eenden hebben water nodig om droge pellets veilig door te slikken.

Traktaties en supplementen

Geef bladgroenten, erwten en fijngehakte groenten in kleine hoeveelheden als traktatie. Stel leggende eenden vrij toegang tot gebroken oesterschelp of een andere calciumbron beschikbaar om de eierschaalsterkte te ondersteunen. Onoplosbaar gruis bevordert de vertering van gras en foeragemateriaal. Houd traktaties op ongeveer een tiende van het dieet zodat ze het uitgebalanceerde basisvoer niet verdringen.

De Indische loopend is een robuust ras met een gemiddelde levensduur van 8–12 jaar bij goede zorg. De meeste gezondheidsproblemen komen voort uit management en niet uit erfelijke aandoeningen: zware eileg, voetblessures door ruw terrein en vochtige of vuile huisvesting. Schoon water, droge strooisellaag en een veilige omheining voorkomen de meeste problemen.

Preventieve zorg

• Zorg dagelijks voor schoon drink- en badwater.
• Houd de strooisellaag droog en het verblijf vrij van mest.
• Stel legsters vrij toegang tot calcium en gruis beschikbaar.
• Inspecteer poten en voeten wekelijks op sneden en zwellingen.
• Zet nieuwe eenden in quarantaine voordat ze bij het koppel worden geplaatst.

Indische loopenden worden op open terrein gehouden, niet in kooien. Ze hebben een omheind terrein nodig voor foerageren overdag en een roofdierbestendig verblijf voor de nacht. Omdat ze het verblijf inlopen in plaats van naar een zitstok te vliegen, moet het onderdak op grondniveau staan met een lage, brede ingang. Ze zitten niet zoals kippen op een stok, maar rusten op de strooisellaag.

Inrichtingschecklist

• Grondniveau-verblijf met een lage loopingang.
• Solide dak en droge, tochtvrije wanden.
• Roofdierbestendige omheining, ingegraven of met een omgeklapt voetschot.
• Schaduw voor warm weer en beschutting tegen wind en regen.
• Badbassin geplaatst zodat gemorst water van het verblijf wegloopt.

Eieren van Indische loopenden hebben ongeveer 28 dagen nodig om uit te komen. Veel moderne loopenden zijn geselecteerd voor eileg en zijn geen betrouwbare broedsters, zodat kunstmatige incubatie of een broedse eend van een ander ras vaak wordt gebruikt. Eieren dienen schoon te zijn, met de punt naar beneden bewaard te worden en binnen ongeveer een week na het leggen ingelegd te worden voor het beste uitkomstpercentage.

Stappen voor het uitkomen

1. Selecteer schone, goed gevormde eieren en bewaar ze koel, met de punt naar beneden.
2. Breng de eieren op kamertemperatuur en leg ze daarna in de broedmachine.
3. Houd temperatuur en luchtvochtigheid constant en keer de eieren dagelijks.
4. Kijk rond dag 7 en dag 14 door de eieren om de ontwikkeling te controleren en onbevruchte eieren te verwijderen.
5. Stop met keren op dag 25 en verhoog de luchtvochtigheid voor de laatste dagen.
6. Laat kuikens volledig uitkomen en drogen voordat ze naar een warme opfokruimte worden verplaatst.