Rouen

De Rouen is een zwaar gebouwde huiseend die in Frankrijk is ontwikkeld. Het verenpatroon komt vrijwel exact overeen met dat van de wilde eend, maar het dier is twee tot drie keer zo groot en veel te zwaar om te vliegen. Een woerd in goede conditie weegt doorgaans 3,6–4,5 kg, wat de Rouen tot een van de grootste standaard eendenrassen plaatst die op boerderijen en kleine bedrijven worden gehouden.

Onder dezelfde naam bestaan twee duidelijk te onderscheiden types. De productie-Rouen, ook wel gewone Rouen genoemd, is een praktische boerderijend met een iets rechtopstaandere houding. De tentoonstellings-Rouen is dieper en compacter gebouwd en wordt gefokt op een strenge showstandaard, waarbij de kiel bijna de grond raakt. Beide types delen het wilde-eend-kleurpatroon en het rustige, easygoing karakter van het ras.

De Rouen rijpt langzaam en beweegt traag. De eenden grazen goed, verdragen de kou en veroorzaken zelden problemen in een gemengde koppel. De combinatie van omvang, kleur en een volgzame aard heeft het ras populair gehouden bij hobbyhouders en tentoonstellingsliefhebbers, eerder dan in commerciële bedrijven die de voorkeur geven aan sneller groeiende lijnen.

Voor wie de Rouen geschikt is

De Rouen past bij een houder die ruimte, een waterbron en geduld heeft voor een langzaam groeiend dier. Het gewicht en het geduldige karakter maken van de Rouen een slechte vluchter, wat open tuinopstellingen goed uitkomt. Mensen die op het uiterlijk van een wilde eend gesteld zijn zonder een wilde soort te willen houden, kiezen vaak voor dit ras. Het is minder geschikt voor wie een hoge eierproductie of snelle vleesproductie wil, want de Rouen legt maar matig en rijpt traag.

Het ras ontleent zijn naam aan de stad Rouen in Normandië, Noord-Frankrijk, waar eenden met het kleurpatroon van de wilde eend al generaties lang voor de tafel werden gehouden. De vroege Franse stam was een gebruiksdier van middelmatige grootte, voornamelijk geselecteerd op vlees. Documenten uit de achttiende eeuw beschrijven grote eenden met een wilde-eend-patroon in deze regio, hoewel er geen enkele stichtingsdatum is vastgelegd.

De eend bereikte Engeland in het begin van de negentiende eeuw, waarna Britse fokkers het ras ingrijpend veranderden. Ze selecteerden op grotere omvang, een dieper lichaam en een lage horizontale houding, en transformeerden zo een praktische boerderijend in een showdier. Het zware tentoonstellingstype dat de meeste mensen voor ogen staat, is grotendeels het resultaat van deze Engelse verfijning, en niet van de oorspronkelijke Franse boerenstand.

De Rouen werd in 1874 opgenomen in de Standard of Perfection van de American Poultry Association, een van de vroegere eendenrassen die erkenning kregen in de Verenigde Staten. Vanaf dat moment verspreidde het ras zich door Noord-Amerikaanse tentoonstellings- en hobbykringen.

Uit deze gedeelde geschiedenis bestaan nog altijd twee lijnen. De productie-Rouen staat dichter bij de lichtere Franse gebruiksend, terwijl de tentoonstellings-Rouen het diepe, compacte Engelse ideaal weerspiegelt. Beide hebben de wilde-eend-kleur behouden die het ras door zijn gehele ontwikkeling heeft gekenmerkt.

De Rouen oogt op het eerste gezicht als een reuzenversie van de wilde eend. Het lichaam is lang, breed en laag gedragen, met een prominente kiel die bij tentoonstellingsdieren het meest uitgesproken is. De kop is groot en de snavel van middellange lengte. Ondanks de omvang beweegt het dier zich met een trage, gelijkmatige pas, niet met het rechtopstaande waggelen van lichtere rassen.

Verenkleed en kleurpatroon

De woerd heeft een iriserend groene kop, een witte halsring, een bordeaux of diep kastanjebruine borst en een grijs lichaam, met gekrulde zwarte staartpennen en een geel tot groengele snavel. De eend is over het gehele lichaam gevlekt bruin, wat tijdens het broeden goede camouflage biedt. Beide geslachten dragen een blauw, wit gerand vleugelspiegeltje op elke vleugel. In de zomer maakt de woerd een eclipsrui door en neemt tijdelijk een meer gedempte, vrouwtjesachtige verenkleed aan, voordat hij terugkeert naar het volledige kleurpatroon. Geslachtsbepaling op basis van kleur is uitsluitend betrouwbaar bij volwassen dieren buiten de eclipsperiode; de snavelkleur en de gekrulde staartpennen van de woerd zijn nuttige aanvullende kenmerken.

De Rouen is een van de meest evenwichtige eendenrassen. Het dier is traag en kalm, deels van nature en deels omdat zijn gewicht snel of prikkelbaar gedrag ontmoedigt. Dieren die regelmatig worden gehanteerd, worden tam en verdragen mensen goed, al zijn het geen schootdieren en geven ze de voorkeur aan de gezelschap van andere eenden.

Binnen een koppel is het ras vredelievend. Rouen-eenden pesten kleinere dieren doorgaans niet en nemen in een gemengde pikorde gewoonlijk een lage of middelmatige positie in. Woerden zijn over het algemeen goedaardig, maar tijdens het broedseizoen kan elke woerd assertiever worden, en een hoge woerd-eend-verhouding kan leiden tot overmatig dekken dat de wijfjes stresst.

De Rouen is geen sterke vlieger en blijft dicht bij huis, wat omheining eenvoudig maakt. Het ras is ook relatief stil vergeleken met rassen als de roepende eend; wijfjes kwaken terwijl woerden een zachter, schrapend geluid produceren. Het rustige karakter maakt het ras vergevingsgezind voor nieuwere houders, mits rekening wordt gehouden met hun omvang en trage tempo.

De dagelijkse verzorging draait om water, ruimte en bescherming tegen roofdieren. Omdat Rouen-eenden zwaar en traag zijn, hebben zij op de grond toegang nodig tot alles en profiteren zij van hellingen in plaats van treden.

Verzorging van het verenkleed

• Eenden verzorgen zichzelf; zorg voor badwater zodat zij hun veren schoon en vet kunnen houden
• Controleer regelmatig de cloaca en de poten op aangekoekte modder of uitwerpselen
• Inspecteer de kiel en buikzijde van tentoonstellingsdieren, die laag zitten en snel vies worden

Beweging

• Geef dagelijks gelegenheid om te grazen op gras of in een beplante uitloop
• Spreid voer- en waterbakken zodat de dieren worden aangemoedigd te lopen
• Forceer geen snelle bewegingen; het ras vermoeit snel door zijn gewicht

Omgeving

Zorg voor een droge, tochtvrije schuilplaats op de grond met een dikke strolaag. Bied altijd drinkwater aan dat diep genoeg is voor de eend om de volledige snavel onder te dompelen en neusgaten en ogen te spoelen. Een ondiepe vijver of een grote kuip voor het baden houdt het verenkleed in goede conditie. Het ras verdraagt de kou goed, maar heeft in de zomerhitte schaduw en extra water nodig, omdat zware dieren sneller oververhit raken.

De basis van het dieet moet bestaan uit een volledig commercieel eenden- of watervogelvoer. Waar specifiek watervogelvoer niet beschikbaar is, biedt een niet-gemediceerd pluimveevoer met toegevoegd niacine de been- en bototwikkeling die groeiende eenden nodig hebben. Vrij rondscharrelende Rouen-eenden vullen hun voeding aan met gras, insecten en slakken, maar begrazing alleen dekt hun behoeften niet.

Beloningen en supplementen

Bied beloningen aan zoals gehakt bladgroente, erwten en meelwormen in kleine hoeveelheden, beperkt tot ongeveer een tiende van de totale voedselinname. Zorg voor onoplosbare grit zodat eenden voedsel kunnen vermalen, en bied gebroken oesterschelp apart aan aan leggende wijfjes voor de schaalsterkte. Omdat Rouen-eenden snel aankomen, dient u de lichaamsconditie te bewaken en beloningen te verminderen als dieren te zwaar worden, omdat overgewicht de poten belast en de vruchtbaarheid vermindert.

De Rouen is een krachtig ras met een typische levensverwachting van 8–12 jaar bij goede verzorging. De meeste gezondheidsproblemen hangen samen met de grootte van het dier, niet met erfelijke ziekten. Zware eenden belasten hun poten en voeten extra, waardoor droge ondergrond, schoon water en gewichtscontrole voor dit ras belangrijker zijn dan voor lichtere eenden.

Preventieve zorg

• Houd leefgebieden droog en zorg voor zachte, schone grond om voetletsels te voorkomen
• Geef kuikens voer met voldoende niacine tijdens de snelle groeiperiode
• Bewaak het gewicht en beperk beloningen om poten en vruchtbaarheid te beschermen
• Zorg het hele jaar door voor toegang tot schoon badwater voor de gezondheid van het verenkleed
• Controleer regelmatig poten en voeten, vooral bij laaggebouwde tentoonstellingsdieren

Rouen-eenden worden buiten gehouden met een veilig nachtverblijf voor bescherming. Ze nestelen en slapen niet hoog, waardoor de huisvesting een schuilplaats op vloerniveau is en geen ren met stokken. Omdat het ras zwaar is en slecht vliegt, kan de omheining relatief laag zijn, maar deze moet bestand zijn tegen grondroofdieren zoals vossen en honden.

Inrichtingschecklist

• Een droge, tochtvrije schuilplaats op de grond met een brede, lage ingang of helling
• Dik strooisel dat wordt ververst voordat het nat of bevuild raakt
• Een uitloop met gras of beplanting om in te grazen
• Een badplek zodat de eend haar kop kan onderdompelen en kan spatten
• Roofdierbestendige wanden, dak of net en een veilig nachtslot
• Schaduw bij warm weer en een windscherm voor de winter

Rouen-eieren komen in ongeveer 28 dagen uit. Veel Rouen-eenden, met name het lichtere productietype, zullen zelf zitten en hun jongen grootbrengen, hoewel zware tentoonstellingsdieren minder betrouwbare broeders zijn en hun gewicht eieren kan breken. Een broedmachine geeft consistente resultaten wanneer er geen broedse eend beschikbaar is of wanneer een groter aantal eieren moet worden uitgebroed. Gebruik alleen schone, goed gevormde eieren die met de punt omlaag op koele kamertemperatuur zijn bewaard, niet langer dan ongeveer een week voor het inleggen.

Stappen bij het uitkomen

1. Leg schone, vruchtbare eieren in en start de broedmachine op de bovenstaande temperatuur en vochtigheid
2. Draai de eieren meerdere keren per dag om te voorkomen dat het embryo aan de schaal vastplakt
3. Kijk rond dag 7 en dag 14 door de eieren om lege (onvruchtbare) of dode eieren te verwijderen
4. Stop op dag 25 met draaien, verhoog de vochtigheid en vermijd het openen van de broedmachine
5. Laat de kuikens volledig uitkomen en drogen voordat u ze naar een warme brooder overbrengt