Kwakeend

De roepend behoort tot de kleinste tamme eendenrassen en wordt beschouwd als een echt bantamras. Volwassen exemplaren wegen ruim onder de kilogram, en het ras wordt voornamelijk gehouden als siervogel en gezelschapsdier, niet voor vlees of hoge eiproductie. De compacte bouw, de ronde kop en de korte snavel geven de roepend een kenmerkend uiterlijk dat hem duidelijk onderscheidt van grotere boerderij-eenden.

Het ras is vooral bekend vanwege zijn stem. Het luide, herhaalde gesnater waarnaar de roepend zijn naam dankt, draagt ver, en in het bijzonder de vrouwtjes vocaliseren aanhoudend. Deze eigenschap had in het verleden een praktische functie en maakt de vogel vandaag de dag tot een opvallende aanwezigheid in elke tuin. Eigenaren omschrijven roependen vaak als waakzaam en nieuwsgierig, snel reagerend op beweging en geluid in hun omgeving.

Qua karakter is de roepend vriendelijk en speels. Vogels die van jongs af aan regelmatig worden behandeld, worden tam en volgen hun verzorger door de tuin. Ze gedijen goed in kleine groepen en vormen duidelijke sociale banden binnen de koppel.

Geschikt voor

De roepend past bij houders die een kleine eend met karakter wensen en watervogels kunnen huisvesten met toegang tot schoon badwater. Het ras is niet geschikt voor wie dichte buren heeft of te maken heeft met geluidsbeperking, want het gesnater is luid en frequent. Roependen hebben bescherming nodig tegen roofdieren en zijn niet geschikt om volledig alleen te worden gehouden, omdat ze sociale dieren zijn.

De roepend bereikte Europa via de Lage Landen, waar jagers kleine, luide eenden gebruikten. Het ras werd later in het Verenigd Koninkrijk doorontwikkeld en gestandaardiseerd, dat als land van oorsprong is geregistreerd.

Het oorspronkelijke werkdoel verklaart de bepalende eigenschap van het ras. Jagers plaatsten roependen op of nabij water, zodat hun aanhoudend gesnater wilde eenden zou aantrekken binnen bereik van netten en, later, geweren. De vogels functioneerden als levende lokvogels, en hun kleine formaat en dragende stem maakten hen bijzonder geschikt voor die rol.

Toen de eendenkooijacht terugliep, verschoof de roepend naar de rol van sier- en tentoonstellingsvogel. Fokkers begonnen te selecteren op type, kleine omvang en kleur, in plaats van op werkgeschiktheid. De roepend werd een vaste verschijning op pluimvee- en watervogeltentoonstellingen, waar zijn compacte vorm en korte snavel worden beoordeeld aan de hand van een schriftelijke rasstandaard.

Vandaag de dag wordt de roepend wereldwijd gehouden als huisdier en tentoonstellingsvogel. In de loop der jaren zijn diverse kleurvariëteiten ontwikkeld, en het ras blijft een van de populairste dwergeneenden onder liefhebbers van tuinwatervogels.

De roepend heeft een kort, compact lichaam dat laag zit en vrijwel rond oogt. De kop is breed en afgerond, op een korte nek geplaatst, en de snavel is kort en stomp. Dat is een van de duidelijkste kenmerken van het correcte rastype. De algehele indruk is die van een miniatuur eend met uitgesproken, zachte rondingen.

Mannetjes en vrouwtjes hebben een vergelijkbaar postuur, hoewel de mannetjes de gekrulde staartvederen dragen die bij veel eendenrassen voorkomen, en in getekende variëteiten doorgaans een fellere kleuring hebben.

Verenkleed en kleuren

Het verenkleed is dicht en waterafstotend, wat het ras nodig heeft voor zijn bad- en zwemgedrag. De kleurvariëteiten zijn talrijk. Witte roependen zijn geheel wit met oranje snavel en poten, terwijl wilde-eend-getekende roependen bij de mannetjes een groene kop en kastanjebruin borst vertonen, en bij de vrouwtjes een gevlekt bruin verenkleed. Andere erkende varianten zijn blauw, zilver en bont, waarbij de exacte lijst afhankelijk is van de in elk land gehanteerde standaard.

Roependen zijn gezellig en actief. Ze gaan goed samen met andere eenden en voegen zich met weinig moeite in een kleine koppel. Vogels die met regelmatige, zachte omgang zijn opgegroeid, worden tam en zelfverzekerd. Ze benaderen hun verzorger vaak en volgen hem tijdens het voederen door de tuin.

Tegenover vreemden blijft het ras waakzaam en kan het aanvankelijk terughoudend zijn, maar agressie komt zelden voor. Wanneer er andere huisdieren zijn, is toezicht op roependen aan te bevelen, want hun kleine formaat maakt hen kwetsbaar voor honden, katten en roofdieren.

Het meest kenmerkende gedragstrek is vocaalsheid. Vrouwtjes snateren luid en vaak, met name wanneer ze opgewonden zijn, van de koppel gescheiden raken of reageren op iets nieuws. Dit maakt roependen effectieve wachtdieren, maar een slechte keuze waar geluid een bezwaar is.

Roependen vragen weinig onderhoud in termen van grooming, maar hebben behoefte aan consequente dagelijkse verzorging. De voornaamste vereisten zijn schoon water, een veilig onderdak en bescherming tegen roofdieren.

Grooming

• Zorg voor water dat diep genoeg is zodat de eend zijn hele kop kan onderdompelen en zijn neusgaten en ogen kan reinigen.
• Bied toegang tot badwater zodat de vogel zich kan poetsen en het waterafstotende olie door het verenkleed kan verspreiden.
• Controleer poten en looptenen regelmatig op snijwonden, zwellingen of voetzoolontsteking.
• Inspecteer het verenkleed tijdens de jaarlijkse rui en houd het strooisel droog om bevuiling te voorkomen.

Beweging

• Bied dagelijks toegang tot een ren of tuin om te scharrelen en zwemmen.
• Zorg voor een ondiepe zwemvijver of vijver voor zwemmen en natuurlijk spelen.
• Houd de koppel bij elkaar, want activiteit neemt toe wanneer vogels gezelschap hebben.

Omgeving

Roependen verdragen uiteenlopende klimaten, maar hebben in warm weer behoefte aan schaduw en vers water, en in koud weer aan een droog, tochtvrij verblijf. Het strooisel moet droog blijven en het verblijf moet 's nachts goed worden afgesloten tegen vossen en andere roofdieren.

Een compleet commercieel watervogel- of pluimveevoer moet de basis van de voeding vormen. Kuikens hebben een hoogeiwittig startervoer nodig, groeiende dieren gaan over op een groeivoer, en volwassenen krijgen een onderhoudsvoer of legvoer afhankelijk van of de vrouwtjes leggen. Omdat roependen klein zijn, zijn de porties bescheiden, en ad-libitum voedering moet worden gecontroleerd om overgewicht te voorkomen.

Lekkernijen en supplementen

Bladgroenten, erwten en kleine hoeveelheden gehakte groenten zijn goede lekkernijen. Bied onoplosbaar grit aan zodat de vogels voedsel kunnen malen, en geef gebroken oesterschelp of een andere calciumbron aan leggende vrouwtjes ter ondersteuning van de schelpentkwaliteit. Lekkernijen mogen maar een klein deel van de totale voeding uitmaken.

Bij schone omstandigheden, een uitgebalanceerde voeding en bescherming tegen roofdieren zijn roependen sterke vogels die vaak de bovengrens van hun levensduur van 8 tot 12 jaar bereiken. De meeste gezondheidsproblemen zijn te herleiden tot slechte waterhygiëne, nat strooisel of letsel, niet tot het ras zelf.

Preventieve verzorging

• Houd drink- en badwater schoon en diep genoeg voor het onderdompelen van de kop.
• Zorg voor droog, schoon strooisel en een goed geventileerd verblijf.
• Bied een zachte, schone bodem of strooisel aan om het risico op voetzoolontsteking te verkleinen.
• Geef leggende vrouwtjes voldoende calcium.
• Inspecteer vogels regelmatig op parasieten, pootletsels en gewichtsverandering.

Roependen passen zich aan de meeste tuinomgevingen aan, zolang ze beschikken over een veilig verblijf en water om in te baden. Het onderdak moet droog, geventileerd en 's nachts vergrendelbaar zijn. Een omheinde ren of begeleide tuin biedt de vogels ruimte om overdag te scharrelen en zwemmen. Omdat het ras zo klein is, zijn omheining en bescherming van bovenaf belangrijker dan bij grotere eenden, want roependen zijn kwetsbaar voor vossen, honden en roofvogels.

Inrichtingschecklist

• Vergrendelbaar, droog, geventileerd nachtverblijf.
• Omheinde ren met overkapping of gaas waar roofvogels een risico vormen.
• Ondiepe zwemvijver plus apart schoon drinkwater.
• Droog strooisel en een schaduwplek voor warm weer.
• Een rustige, beschutte nestplek voor broedende vrouwtjes.

Roepend-eieren kunnen worden uitgebroed door een broedse eend of hen, of in een broedmachine. Veel Roepend-vrouwtjes worden broeds en zijn toegewijde natuurlijke moeders, wat een van de redenen is waarom het ras populair is bij kleinschalige fokkers. De incubatieduur bedraagt ongeveer 28 dagen, waarbij stabiele temperatuur en luchtvochtigheid de belangrijkste succesfactoren zijn. De kleine eiomvang vraagt om voorzichtig omdraaien en verlichten.

Stappen bij het uitkomen

1. Leg schone, onbeschadigde eieren in en breng de broedmachine eerst op een stabiele temperatuur.
2. Draai de eieren de eerste 25 dagen meerdere keren per dag.
3. Verlicht de eieren rond dag 7 en dag 14 om de ontwikkeling te controleren en heldere of niet-levensvatbare eieren te verwijderen.
4. Stop met draaien circa 3 dagen voor de verwachte datum en verhoog de luchtvochtigheid voor het uitkomen.
5. Laat de kuikens in de warme broedmachine tot ze droog en donzig zijn, en breng ze daarna over naar een warme opfokkast met ondiep water en startervoer.