Xoloitzcuintli

De Xoloitzcuintli (uitgesproken als sjo-lo-iets-KWIENT-lie, vaak afgekort tot Xolo) is een van de oudste hondenrassen van het Amerikaanse continent. Het ras komt uit Mexico, waar het al duizenden jaren naast de mens leeft. Er bestaan twee vachttypen: een haarloze variant met gladde, taaie huid en een behaarde variant met een korte, platte vacht.

Dit is een middelgrote hond met een rustig, gelijkmatig temperament. Xolo's zijn toegewijd aan hun gezin en bouwen een hechte band op met de mensen om hen heen. Ze zijn oplettend en waakzaam, waardoor ze veranderingen in en om het huis snel opmerken, maar ze blaffen niet voortdurend. Tegenover vreemden zijn ze eerder gereserveerd dan agressief.

Het ras komt voor in verschillende maten, van toy tot standaard, al is de middelgrote bouw het meest gangbaar. Eigenaren waarderen de Xolo om zijn trouw, zijn stille aard binnenshuis en zijn lange levensduur.

Voor wie geschikt

De Xolo past bij eigenaren die een rustige, trouwe metgezel zoeken en die consequente socialisatie en dagelijkse beweging kunnen bieden. De haarloze variant heeft huidverzorging nodig en bescherming tegen zon en kou, dus hij hoort thuis bij mensen die daar aandacht aan willen geven. Door zijn waakzame aard is hij een goede keuze voor wie een oplettende hond wil zonder overmatig geblaf.

De Xoloitzcuintli behoort tot de oudste rassen van het Amerikaanse continent. Archeologische vondsten en aardewerk uit het oude Mexico beelden haarloze honden af die overeenkomen met dit type, en het ras wordt algemeen enkele duizenden jaren oud geacht.

De naam komt uit het Nahuatl, de taal van de Azteken. Hij verbindt Xolotl, de naam van een Azteekse godheid die met de onderwereld werd geassocieerd, met itzcuintli, het woord voor hond. In het Azteekse geloof werd de hond in verband gebracht met het begeleiden van zielen, en de Xolo had een plaats in het religieuze en dagelijkse leven.

Eeuwenlang leefde het ras in Midden- en Zuid-Mexico. In de twintigste eeuw verdween het bijna doordat de aantallen sterk terugliepen. Een herstelactie in Mexico halverwege de twintigste eeuw spoorde overgebleven honden op en bouwde de populatie weer op, wat de toekomst van het ras hielp veiligstellen.

De Xolo werd later erkend als nationale hond van Mexico en kreeg formele erkenning bij de grote kennelclubs. Vandaag de dag blijft het ras nauw verbonden met het Mexicaanse erfgoed en wordt het zowel in het thuisland als daarbuiten gehouden.

De Xoloitzcuintli heeft een slanke, atletische bouw die iets langer is dan hoog. Het lichaam is goed gespierd zonder log te zijn, en het geheel oogt sober en in balans. De kop is wigvormig, de oren zijn groot en rechtopstaand, en de uitdrukking is bedachtzaam en alert.

De bekendste vorm is de haarloze variant, met gladde, taaie huid en soms een paar grove haren boven op de kop, aan de voeten en op de punt van de staart. De behaarde variant heeft een korte, platte vacht over het hele lichaam. Beide typen komen binnen dezelfde nesten voor.

Vacht en kleuren

Haarloze Xolo's hebben een huid die meestal een donkere, egale tint heeft, al komen lichtere schakeringen en vlekken voor. De huid is stevig en warm om aan te voelen. Behaarde Xolo's tonen hetzelfde kleurbereik in een korte, dicht aanliggende vacht. Beide varianten zijn meestal donker en egaal van kleur, met brons en rood als lichtere opties.

De Xoloitzcuintli is een rustige en toegewijde hond. Hij bindt zich sterk aan zijn gezin en kiest vaak een of twee mensen om dicht bij te blijven. Binnenshuis is hij doorgaans stil en op zijn gemak, tevreden om te rusten bij de mensen die hij vertrouwt.

Tegenover vreemden is de Xolo gereserveerd en waakzaam in plaats van uitbundig. Daardoor is hij een goede waakhond, want hij merkt nieuwe bezoekers en veranderingen in zijn omgeving op. Vroege en aanhoudende socialisatie helpt hem zelfverzekerd te blijven en voorkomt dat de terughoudendheid in schuwheid omslaat.

Met kinderen kan het ras het goed doen als ze samen opgroeien en het contact onder toezicht plaatsvindt, zeker bij jonge kinderen. Met andere huisdieren went hij meestal wanneer hij vroeg wordt geïntroduceerd, al betekent zijn alerte aard dat kennismakingen begeleid moeten worden. De Xolo is gevoelig voor de sfeer in huis en gedijt het best in een stabiel, voorspelbaar gezin.

Vachtverzorging

• Haarloze variant: veeg de huid regelmatig schoon en baad zo nodig om de poriën vrij te houden, en houd de huid daarna gehydrateerd volgens het advies van een dierenarts
• Breng voor het naar buiten gaan een huisdiervriendelijke zonnebrand aan om de blote huid te beschermen
• Behaarde variant: borstel de korte vacht af en toe om losse haren te verwijderen
• Knip de nagels regelmatig en controleer de oren op vuil
• Poets het gebit meerdere keren per week voor een gezonde mondgezondheid

Beweging

• Bied een of twee wandelingen per dag plus wat actief spel
• Geef ruimte in een omheinde tuin of open plek om te bewegen en te verkennen
• Voeg lichte training of zoekspelletjes toe voor mentale prikkeling
• Vermijd zware inspanning tijdens de heetste of koudste momenten van de dag bij haarloze honden

Leefomgeving

De Xolo past zich goed aan het leven binnenshuis aan, ook in een appartement, zolang hij dagelijks beweging krijgt. De haarloze variant is gevoelig voor temperatuur. Hij heeft schaduw en zonbescherming nodig bij warm weer en een trui of jas bij kou. Binnenshuis geeft hij de voorkeur aan warme, comfortabele rustplekjes.

De Xoloitzcuintli gedijt op een compleet en uitgebalanceerd dieet dat is afgestemd op zijn levensfase en grootte. Een kwaliteitsvoer met voldoende eiwit ondersteunt zijn slanke, gespierde bouw. Omdat het ras snel in gewicht kan aankomen bij overvoeding, is portiecontrole van belang en tellen snoepjes mee in het dagtotaal.

Vers water moet altijd beschikbaar zijn. De hoeveelheid voer varieert met het gewicht, de leeftijd en de activiteit van de individuele hond, dus gebruik de onderstaande cijfers als uitgangspunt en pas ze aan om de hond op een gezond gewicht te houden.

Snoepjes en supplementen

Gebruik snoepjes met mate en houd ze onder ongeveer tien procent van de dagelijkse calorieën. De meeste Xolo's op een compleet commercieel dieet hebben geen supplementen nodig. Bespreek eventuele toevoegingen, zoals gewrichts- of huidondersteuning, met een dierenarts, aangezien haarloze honden soms specifieke huidbehoeften hebben.

De Xoloitzcuintli geldt als een sterk en gezond ras. Veel honden worden oud, met een gebruikelijke levensduur van 13 tot 18 jaar. De haarloze variant heeft specifieke huidbehoeften, en het ras wordt daarnaast vaak in verband gebracht met een onvolledig gebit, wat betekent dat sommige tanden kunnen ontbreken, vooral bij haarloze honden.

Verantwoorde fokkerij en regelmatige diergeneeskundige zorg houden het ras gezond. Zoals bij elke hond helpen regelmatige controles om problemen vroeg op te sporen.

Preventieve zorg

• Houd vaccinaties en parasietpreventie op peil
• Plan jaarlijkse diergeneeskundige controles, vaker bij senioren
• Onderhoud huid- en gebitsroutines afgestemd op de variant
• Beheer het gewicht met afgemeten voeding en dagelijkse beweging
• Bescherm de hond tegen extreme hitte en kou

De Xoloitzcuintli is intelligent en leert snel. Hij is gevoelig voor de toon van zijn baas en reageert het best op geduldige, consequente training. Harde methoden kunnen een Xolo doen terugtrekken, dus een rustige en gestage aanpak werkt beter.

Vroege socialisatie is belangrijk. De hond op jonge leeftijd blootstellen aan uiteenlopende mensen, plekken en andere dieren helpt hem uit te groeien tot een zelfverzekerde volwassene en tempert zijn natuurlijke terughoudendheid tegenover vreemden. Eenduidigheid binnen het hele gezin houdt de verwachtingen helder.

Basis

1. Begin vroeg met socialisatie via zachte, gevarieerde ervaringen
2. Leer eerst naamherkenning en een basale terugroep aan
3. Bouw kerncommando's op zoals zit, blijf en kom
4. Houd sessies kort en positief om de aandacht vast te houden
5. Oefen rustige begroetingen om de terughoudendheid bij vreemden te beheersen
6. Bekrachtig huisregels en bench- of rustroutines

Het fokken van de Xoloitzcuintli vraagt kennis van de genetica van het ras. De haarloze eigenschap is dominant, en door het betrokken gen overleven pups die twee kopieën erven niet. Om die reden worden haarloze honden meestal zo gepaard dat er zowel haarloze als behaarde pups in hetzelfde nest komen. Behaarde honden zijn een belangrijk deel van het ras en worden in verantwoorde fokprogramma's ingezet.

Honden moeten volgroeid zijn voordat ze worden ingezet voor de fok, en beide ouders moeten gezondheidsgetest zijn en een stabiel karakter hebben. Teven worden doorgaans gedekt nadat ze lichamelijk volgroeid zijn. De draagtijd bij honden duurt ongeveer 63 dagen. Pasgeboren pups zijn in de eerste weken volledig afhankelijk van de moeder voor warmte en voeding, en de haarloze variant is bijzonder gevoelig voor kou, dus het werphok moet warm worden gehouden. Pups worden geleidelijk gespeend en hebben baat bij vroeg contact en socialisatie.

Zo registreert u een Xoloitzcuintli in Nederland

Uw Xoloitzcuintli kan vandaag nog een gratis profiel krijgen in het register van United Pet Club, met of zonder chip. Het profiel koppelt uw telefoonnummer en adres aan de hond, en juist die koppeling maakt van een scan bij het asiel een telefoontje naar huis. Uw hond registreren duurt een paar minuten en blijft zijn hele leven gratis.

De 15 cijfers onder de vacht van uw Xoloitzcuintli zeggen niets zolang geen register ze aan uw nummer koppelt. United Pet Club legt die koppeling gratis en voorgoed: alle chipmerken, kosteloze wijzigingen en een dossier dat overal antwoordt, ook buiten Nederland. Eerst de chip, dan het account, klaar.