Havanezer

De Havanezer is een dwerghond die zich in Cuba ontwikkelde, waar hij uitgroeide tot de nationale hond van het eiland en een vaste verschijning werd in huishoudens door het hele land. Volwassen dieren zijn klein en wegen doorgaans tussen 3 en 6 kilo, met een lange, zachte dubbele vacht. Het ras is gefokt op gezelschap en niet op werk, en vrijwel zijn hele geschiedenis speelt zich binnenshuis af, aan de zijde van mensen.

Het temperament is het bepalende kenmerk. Havanezers zijn sociaal en op mensen gericht, en worden vaak omschreven als vriendelijk, aanhankelijk, speels en intelligent. Ze hechten zich sterk aan hun huishouden en volgen gezinsleden van kamer naar kamer. Die verbondenheid maakt ze tot attente metgezellen, maar betekent ook dat ze het slecht verdragen om lange tijd alleen te zijn.

De vacht trekt de aandacht, maar vraagt om vaste verzorging. Eigenaren kiezen ofwel voor het regelmatig borstelen van de volledige vacht, ofwel voor een kortere trim. Met een gemiddelde levensverwachting van 14 tot 16 jaar is een Havanezer een langdurige verbintenis voor het huishouden dat er een neemt.

Voor wie geschikt

De Havanezer past bij mensen die een klein, sociaal hondje willen en er dagelijks gezelschap aan kunnen bieden. Hij redt zich even goed in een appartement als in een huis, en gaat bij een goede kennismaking prima om met kinderen en andere huisdieren. Het ras is een slechte keuze voor huishoudens die het grootste deel van de dag weg zijn, want de hond raakt snel van streek als hij alleen wordt gelaten. Wie er een overweegt, moet ook rekening houden met de verzorging die de vacht vraagt.

De Havanezer gaat terug op kleine gezelschapshondjes uit de bichonfamilie die Cuba bereikten tijdens de periode van Europese kolonisatie en handel. Deze hondjes kwamen mee met reizigers en kolonisten uit het Middellandse Zeegebied en ontwikkelden zich in de loop van generaties op het eiland tot een eigen type, aangepast aan het lokale klimaat en aan het leven als huisgenoot.

Het ras dankt zijn naam aan Havana, de hoofdstad van Cuba. Tegen de 19e eeuw waren de kleine witte en crèmekleurige hondjes gevestigd in Cubaanse huishoudens, vooral bij de meer welgestelde families, en raakten ze nauw verbonden met het eiland. Mettertijd ging men de Havanezer beschouwen als de nationale hond van Cuba.

Door de politieke omwentelingen in Cuba in het midden van de 20e eeuw raakten veel families verspreid over het buitenland, en sommigen namen hun honden mee. Een klein aantal Havanezers bereikte in die periode de Verenigde Staten. Fokkers daar gebruikten deze dieren om de populatie buiten Cuba weer op te bouwen, en zij vormen de basis van een groot deel van het huidige ras.

Vanuit die kleine basis verspreidde de Havanezer zich als gezelschapsras over Noord-Amerika en Europa. Hij werd in de tweede helft van de 20e eeuw erkend door de grote hondenregisters, waaronder de FCI, en de belangstelling voor het ras is sindsdien gestaag gegroeid. Vandaag de dag blijft hij in de eerste plaats een huishond en geen werkhond.

De Havanezer is klein maar stevig gebouwd, iets langer dan hoog. Hij heeft een lange, zachte dubbele vacht en een pluimstaart die in een boog over de rug wordt gedragen. De uitdrukking is alert en vriendelijk, met donkere ogen en hangoren die met haar zijn bedekt. De beweging is verend en levendig, een gangwerk dat soms als raskenmerk wordt genoemd.

Vacht en kleuren

De vacht is het meest onderscheidende kenmerk. Hij is dubbel, zacht om aan te voelen en varieert van golvend tot licht krullend. Volledig gelaten groeit hij lang en golvend uit; veel eigenaren houden hem juist in een kortere trim voor eenvoudiger onderhoud. De rasstandaard aanvaardt alle kleuren en combinaties, dus vachten komen voor in wit, crème, goud, zwart, zilver, sable en allerlei bonte en getekende patronen. De kleur kan ook veranderen naarmate een pup opgroeit, en de volwassen tint van een hond kan afwijken van de kleur waarmee hij geboren werd.

De Havanezer is in de eerste plaats een gezelschapsras, en zijn persoonlijkheid weerspiegelt dat. Honden van dit ras zijn aanhankelijk en op mensen gericht, vormen sterke banden met hun huishouden en blijven vaak de hele dag dicht bij de gezinsleden. Ze blijven tot ver in hun volwassenheid speels en houden van spel en aandacht.

Binnen het gezin is de Havanezer warm en evenwichtig, en meestal gaat hij goed om met kinderen die hem voorzichtig behandelen. Het ras is eerder gezellig dan wantrouwig tegenover vreemden en begroet bezoekers vaak met belangstelling. Ook met andere honden en met katten gaat hij doorgaans goed om, zeker als hij vroeg is gesocialiseerd.

De keerzijde van die gehechtheid is de gevoeligheid voor alleen zijn. Een Havanezer die lange tijd alleen wordt gelaten, kan angstig worden en gaan blaffen of dingen kapotmaken. Het ras kan luidruchtig zijn en slaat aan op activiteit rond het huis, maar is doorgaans niet agressief. Vroege socialisatie en vast gezelschap halen het beste in het vriendelijke karakter van het ras naar boven.

Vachtonderhoud

• Borstel de volledige vacht meerdere keren per week, of dagelijks als hij lang wordt gehouden, om klitten te voorkomen
• Overweeg een kortere trim als een volledige vacht lastig te onderhouden is; veel eigenaren kiezen hiervoor
• Was de hond wanneer nodig, doorgaans om de paar weken, en droog de vacht grondig
• Controleer en reinig de oren voorzichtig, want die hangen en houden vocht vast
• Knip de nagels regelmatig en houd het haar rond de ogen en poten netjes

Beweging

• Bied matige dagelijkse activiteit, zoals een of twee wandelingen plus binnenspel
• Ongeveer 30 minuten activiteit per dag volstaat voor de meeste volwassen honden
• Gebruik spel en korte trainingsspelletjes om de hond mentaal bezig te houden
• Vermijd overbelasting bij warm weer, gezien het kleine formaat en de vacht

Leefomgeving

De Havanezer past zich goed aan appartementen en kleine woningen aan en heeft geen tuin nodig. Wat hij het meest nodig heeft, is gezelschap. Het ras gedijt wanneer het tijd doorbrengt met zijn mensen en heeft het moeilijk als het lange tijd alleen wordt gelaten. Een huishouden waar het grootste deel van de dag iemand aanwezig is, is de betere keuze.

Een Havanezer gedijt op een compleet, uitgebalanceerd hondenvoer dat past bij zijn formaat en levensfase. Kleine en dwergrassen hebben baat bij voeders met een passend brokformaat en een energiedichtheid die aansluit bij hun behoefte. Doordat het ras klein is, zijn de porties bescheiden, en kleine voerfouten kunnen na verloop van tijd leiden tot overgewicht. Meet de maaltijden af in plaats van onbeperkt te voeren, en pas de hoeveelheid aan op de activiteit en lichaamsconditie van de individuele hond.

Snoepjes en supplementen

Gebruik snoepjes met mate, bij voorkeur voor training, en tel ze mee in de dagelijkse calorieën. Er moet altijd vers water beschikbaar zijn. Een hond op een compleet commercieel voer heeft doorgaans geen supplementen nodig; geef ze alleen op advies van een dierenarts, die kan bevestigen of een bepaalde hond een echte behoefte heeft.

De Havanezer is over het algemeen een gezond ras en een van de langst levende honden, met een gemiddelde levensverwachting van 14 tot 16 jaar. Zoals alle rashonden kent hij een paar aandoeningen die vaker dan gemiddeld voorkomen. Verantwoorde fokkers screenen hun fokdieren op bekende erfelijke problemen, wat het risico verkleint maar niet volledig wegneemt.

Preventieve zorg

• Houd routinematige dierenartscontroles en basisvaccinaties bij
• Onderhoud de gebitshygiëne door poetsen en professionele reiniging volgens advies
• Houd de hond op een gezond gewicht om de gewrichten te ontzien
• Reinig en controleer de oren regelmatig om ontstekingen vroeg te ontdekken
• Gebruik parasietpreventie die past bij de regio
• Kies pups van fokkers die screenen op oog- en gewrichtsaandoeningen

De Havanezer is intelligent en oplettend naar zijn mensen, wat hem tot een gewillige leerling maakt. Het ras reageert het best op op belonen gebaseerde methoden en korte, opgewekte sessies. Hij is gevoelig, dus harde correcties werken averechts en kunnen ertoe leiden dat een hond zich afsluit. Vroege socialisatie met mensen, plaatsen en andere dieren bouwt de zelfverzekerde, vriendelijke volwassen hond op waar het ras om bekendstaat. Zindelijk worden kan geduld vragen, een eigenschap die bij veel kleine rassen voorkomt, dus een vaste routine helpt.

Basis

1. Begin met socialisatie en voorzichtig hanteren in de puppytijd
2. Stel een vaste zindelijkheidsroutine in met frequente uitjes en lof bij succes
3. Leer basiscommando's zoals zit, hier en blijf aan met voer- en spelbeloningen
4. Bouw de tijd alleen geleidelijk op om verlatingsangst te voorkomen
5. Oefen in korte, frequente sessies en sluit af met een succes
6. Ga door met training en verrijking tot in de volwassenheid om de geest bezig te houden

Het fokken van een Havanezer vraagt om planning en gezondheidsonderzoek. Teven moeten lichamelijk volgroeid zijn voordat er wordt gedekt, in de regel niet vóór de tweede loopsheid en bij voorkeur rond de leeftijd van één tot twee jaar, wanneer de gezondheidsonderzoeken kunnen zijn afgerond. Verantwoorde fokkers screenen op de bekende oog- en gewrichtsaandoeningen van het ras voordat ze honden koppelen.

De dracht bij honden duurt ongeveer 63 dagen vanaf de bevruchting. Nesten van Havanezers zijn meestal klein, vaak in de orde van één tot negen pups, waarbij kleinere nesten gebruikelijk zijn bij een dwergras. De geboorte moet worden bewaakt en bij het eerste teken van problemen moet een dierenarts worden geraadpleegd.

Pasgeboren pups zijn in de eerste weken volledig afhankelijk van de moeder voor warmte en voeding. Het spenen begint doorgaans rond de derde tot vierde week, en de pups blijven bij de moeder en nestgenoten tot ongeveer acht weken, een periode die belangrijk is voor de vroege socialisatie. Voorzichtig hanteren op jonge leeftijd legt de basis voor het sociale karakter van het ras.

Zo registreert u een Havanezer in Nederland

Voor honden geldt in Nederland al een wettelijke identificatie- en registratieplicht; dat regelt de fokker of dierenarts. Wat de I&R-database niet doet, is uw actuele nummer wereldwijd vindbaar houden. Daarvoor is het gratis profiel van United Pet Club: foto, gegevens en uw contactgegevens, opvraagbaar uit elke kliniek, voor een Havanezer zijn leven lang. De registratie regelt u eenmalig.

De 15 cijfers onder de vacht van uw Havanezer zeggen niets zolang geen register ze aan uw nummer koppelt. United Pet Club legt die koppeling gratis en voorgoed: alle chipmerken, kosteloze wijzigingen en een dossier dat overal antwoordt, ook buiten Nederland. Eerst de chip, dan het account, klaar.