Engelse setter

De Engelse setter is een grote staande jachthond die in Engeland is ontwikkeld om wild te vinden en aan te wijzen. Hij heeft een slank, atletisch lichaam, lange oren en een vacht met fijne spikkels die fokkers belton noemen. Volwassen honden hebben een schofthoogte tussen 23 en 27 inch.

Het ras staat bekend als kalm en op mensen gericht. Setters zijn doorgaans zacht met kinderen en vriendelijk tegen bezoek, terwijl ze het uithoudingsvermogen van een werkende veldhond behouden. De meeste lijnen vallen uiteen in twee typen: show- of benchhonden met een zwaardere vacht, en veldhonden die lichter zijn gebouwd en met meer drift lopen.

Binnenshuis is de Engelse setter meestal rustig en op zijn gemak, mits hij voldoende beweging heeft gehad. Zonder dagelijkse activiteit kan hij onrustig worden en zelf bezigheden gaan zoeken.

Voor wie het ras geschikt is

De Engelse setter past bij actieve huishoudens die hem lange dagelijkse wandelingen, ren- of veldwerk kunnen bieden. Hij doet het goed bij baasjes die een sociale, aanhankelijke hond willen en die regelmatige vachtverzorging niet bezwaarlijk vinden. Hij is geen goede keuze voor mensen die lange uren weg zijn of een rustige metgezel zoeken, omdat verveling en gebrek aan beweging vaak tot probleemgedrag leiden.

Zettende honden worden al honderden jaren in Engeland gebruikt. Vroege typen werden getraind om vogels op de reuk te lokaliseren en zich dan laag tegen de grond te "zetten", zodat een jager een net over zowel vogel als hond kon werpen. Schriftelijke vermeldingen van zettende spaniels gaan terug tot de 16e eeuw, en deze honden worden algemeen gezien als de basis van de moderne setterrassen.

Mettertijd gaven jagers de voorkeur aan honden die staand voorstonden, wat beter paste bij het schieten met vuurwapens. De setters uit Midden- en Noord-Engeland werden geleidelijk naar deze werkstijl en naar het huidige uiterlijk gevormd.

Het ras zoals het nu bekend is, dankt veel aan Edward Laverack, die zijn fokprogramma begin 19e eeuw startte en tientallen jaren met een gesloten lijn honden werkte. Zijn dieren werden de basis voor het show- of benchtype. Richard Purcell Llewellin bouwde later voort op de honden van Laverack en richtte zich op veldprestaties, wat de lichtere, harder lopende lijn opleverde die veel jagers nog altijd met de naam Llewellin verbinden.

Engelse setters bereikten Noord-Amerika in de 19e eeuw en behoorden tot de rassen die door de eerste kennelclubs werden geregistreerd. De splitsing tussen zwaardere showhonden en lichtere veldhonden die in deze periode ontstond, bestaat binnen het ras nog steeds.

De Engelse setter heeft een evenwichtig, licht rechthoekig silhouet met een lang hoofd, een duidelijke stop en een vierkante snuit. De oren hangen dicht tegen de wangen en zijn laag aangezet. De staart wordt ongeveer op rughoogte gedragen en loopt taps toe naar een punt, met lange bevedering aan de onderzijde. De beweging is soepel en vrij, wat de werkachtergrond van het ras weerspiegelt.

Vacht en kleuren

De basiskleur is wit, bedekt met fijne spikkels die de vacht haar gespikkelde aanzicht geven. De term belton beschrijft dit patroon, gecombineerd met de tekenkleur: oranje belton, blauw belton, lemon belton, lever belton en tricolor (blauw belton met tanaftekeningen). Veldhonden hebben vaak een kortere, lichtere vacht dan showhonden, wat de verzorgingstijd verkort. De gevederde delen vergen de meeste aandacht omdat ze sneller klitten dan de lichaamsvacht.

De Engelse setter is een sociale hond die een hechte band met zijn gezin opbouwt. Hij is meestal zacht met kinderen en geduldig in gezinssituaties. Het ras staat niet bekend om waakgedrag en begroet vreemden eerder vriendelijk dan wantrouwend.

Met andere honden is de Engelse setter doorgaans makkelijk in de omgang, en velen leven prima in huishoudens met meerdere honden. Door zijn sterke instinct om vogels te vinden kunnen kleine huisdieren zoals vogels jachtgedrag uitlokken, dus kennismaking gebeurt onder toezicht. Het ras houdt er niet van lang alleen gelaten te worden en kan scheidingsgerelateerd gedrag ontwikkelen wanneer het geïsoleerd wordt.

Buiten is de hond energiek en houdt hij ervan rond te struinen en te verkennen. Binnen is hij, eenmaal uitgelaten, meestal ontspannen en tevreden om bij zijn mensen te rusten. Hardhandige aanpak past niet bij het ras, dat beter reageert op geduldige, consequente begeleiding.

Vachtverzorging

• Borstel twee tot drie keer per week om klitten te voorkomen en los haar te verwijderen, met aandacht voor de gevederde delen achter de oren, op de benen en onder de staart.
• Was de hond om de paar weken of naar behoefte, afhankelijk van activiteit en hoe vuil de vacht wordt.
• Trim de bevedering en het haar tussen de voetzolen om de vacht netjes te houden en vuilopname te beperken.
• Controleer de lange oren wekelijks en maak ze schoon, want de hangende vorm kan vocht vasthouden en infectie veroorzaken.
• Knip de nagels regelmatig en poets de tanden een paar keer per week.

Beweging

• Bied dagelijks minstens een tot twee uur activiteit, waaronder wandelingen, vrij rennen op veilige plekken of veldwerk.
• Gebruik reukspelletjes, apporteren en trainingsmomenten om de hond een mentale uitlaatklep te geven.
• Houd de hond aan de lijn of in een omheinde ruimte nabij wegen, omdat zijn instinct om een geur te volgen het terugkomen kan overstemmen.

Leefomgeving

De Engelse setter doet het best in een huis met veilige buitenruimte en een baasje dat een groot deel van de dag aanwezig is. Hij kan zich aan verschillende woonsituaties aanpassen als er aan zijn beweegbehoefte wordt voldaan, maar is niet geschikt voor lange perioden alleen of een zittend bestaan. Een goed omheinde tuin helpt, omdat het ras interessante geuren over afstand zal volgen.

Een compleet hondenvoer dat is afgestemd op de levensfase levert de voedingsstoffen die een Engelse setter nodig heeft. Omdat het ras actief is, hebben werk- of veldhonden mogelijk meer calorieën tijdens het jachtseizoen, terwijl minder actieve of oudere honden er minder nodig hebben. Voer afgemeten hoeveelheden verdeeld over de dag in plaats van onbeperkt, en pas aan op basis van de lichaamsconditie: de ribben moeten makkelijk te voelen maar niet zichtbaar zijn. Een verandering van voer voer je geleidelijk over enkele dagen door om maagklachten te voorkomen.

Snacks en supplementen

Houd snacks beperkt tot een klein deel van de dagelijkse calorieën, zodat ze het dieet niet uit balans brengen of gewichtstoename veroorzaken. De meeste honden op een compleet voer hebben geen supplementen nodig, maar een dierenarts kan voor individuele honden gewrichts- of andere ondersteuning aanraden. Overleg over elk supplement met een dierenarts voordat je ermee begint.

De Engelse setter is een over het algemeen gezond ras met een gebruikelijke levensverwachting van 10 tot 12 jaar. Als grote hond deelt hij enkele van de gewrichts- en oorproblemen die bij zijn formaat en vachttype horen. Kopen bij een fokker die fokdieren op bekende erfelijke aandoeningen test, verlaagt de kans op erfelijke ziekte.

Preventieve zorg

• Houd vaccinaties en parasietenbestrijding bij volgens een schema dat de dierenarts opstelt.
• Plan jaarlijkse controles, met vaker bezoek voor seniorhonden.
• Houd een gezond gewicht aan om de gewrichten te ontlasten.
• Reinig en controleer de oren regelmatig om infecties vroeg te ontdekken.
• Poets de tanden en regel gebitscontroles om tandvleesaandoeningen te voorkomen.

De Engelse setter leert vlot, maar heeft door zijn werkachtergrond een eigenzinnige inslag en kan zijn aandacht verliezen wanneer er een interessante geur is. Het ras is gevoelig voor toon en reageert niet goed op harde correcties. Korte, positieve sessies houden de aandacht beter vast dan lange, herhalende oefeningen. Het terugkomen verdient bijzondere aandacht, want een hond die zich op een geur vastbijt, kan commando's op afstand negeren.

Basis

1. Begin met socialisatie en basishandelingen in de puppytijd, en laat de hond kennismaken met mensen, plaatsen en andere dieren.
2. Leer eerst reageren op de naam en aandacht geven, zodat je de focus van de hond hebt voordat je commando's toevoegt.
3. Bouw kerncommando's op zoals zit, af en blijf in korte dagelijkse sessies.
4. Train een betrouwbaar terugkomen in een rustige omgeving en oefen daarna geleidelijk met meer afleiding.
5. Voeg lijngedrag en impulsbeheersing toe, want dit is een sterke, actieve hond.
6. Blijf de vaardigheden het hele leven van de hond bekrachtigen om ze te behouden.

Teven van de Engelse setter worden meestal tussen zes en twaalf maanden geslachtsrijp, maar verantwoorde fokkers wachten tot een teef lichamelijk volgroeid is, doorgaans rond twee jaar, voordat ze fokken. Gezondheidstesten van beide ouders op aandoeningen zoals heupdysplasie en doofheid zijn standaard voor een dekking.

De dracht duurt ongeveer 63 dagen vanaf de bevruchting. Nesten zijn doorgaans middelgroot tot groot, vaak zes tot acht pups, al verschillen de aantallen per dier. Pups worden blind en doof geboren en zijn de eerste weken volledig afhankelijk van de moeder. Het spenen begint meestal rond drie tot vier weken, en vroege socialisatie in het nest is belangrijk voor het karakter. Pups blijven bij de moeder en nestgenoten tot ze minstens acht weken oud zijn.

Zo registreert u een Engelse setter in Nederland

Voor honden geldt in Nederland al een wettelijke identificatie- en registratieplicht; dat regelt de fokker of dierenarts. Wat de I&R-database niet doet, is uw actuele nummer wereldwijd vindbaar houden. Daarvoor is het gratis profiel van United Pet Club: foto, gegevens en uw contactgegevens, opvraagbaar uit elke kliniek, voor een Engelse setter zijn leven lang. De registratie regelt u eenmalig.

De 15 cijfers onder de vacht van uw Engelse setter zeggen niets zolang geen register ze aan uw nummer koppelt. United Pet Club legt die koppeling gratis en voorgoed: alle chipmerken, kosteloze wijzigingen en een dossier dat overal antwoordt, ook buiten Nederland. Eerst de chip, dan het account, klaar.