Barzoi

De Borzoi is een rijzige, smalgebouwde windhond die zijn oorsprong in Rusland heeft, waar hij jaagde op zicht en niet op geur. Met een schofthoogte van ruim zestig centimeter heeft hij een lange kop, een diepe maar slanke borst en een zijdeachtige vacht die zijn hoekige silhouet verzacht. In stap beweegt het ras licht en verend, en bij het lopen bereikt het na een paar passen al een hoge snelheid.

Binnenshuis is de Borzoi kalm en weinig veeleisend. Hij vlijt zich vaak voor lange perioden rustig neer en is geen luidruchtige of onrustige hond. Buiten, vooral in open ruimte, verandert diezelfde hond in een snel en geconcentreerd dier, en een bewegend dier kan een sterke drang tot achtervolgen oproepen. Dit contrast tussen een bedaarde huisgenoot en een gedreven renner kenmerkt het ras.

De Borzoi is zachtaardig tegenover mensen die hij kent en gereserveerd tegenover vreemden. Hij hecht zich sterk aan zijn gezin, maar dringt zich zelden op en houdt een bedaarde, waardige houding aan. Eigenaren omschrijven hem vaak als katachtig in zijn onafhankelijkheid en zijn voorkeur om zelf te kiezen wanneer hij contact zoekt.

Voor wie de Borzoi geschikt is

Dit ras past bij een rustig huishouden dat veilige ruimte kan bieden om verantwoord te rennen en dat een hond aanvaardt die aanhankelijk maar zelfstandig is. Een omheind terrein is belangrijk, want een Borzoi los in open veld kan achter iets aan gaan en elke terugroep achter zich laten. Wie een voortdurend aanhalige metgezel wil of een hond die betrouwbaar los kan lopen tussen kleine dieren, vindt in dit ras waarschijnlijk geen goede match. Wie een kalme, weinig eisende huisgenoot met een sterke atletische kant waardeert, komt er meestal goed mee overweg.

De Borzoi werd in Rusland ontwikkeld als windhond om wild in open terrein te achtervolgen. De naam komt van een Russisch woord dat snel betekent, wat de belangrijkste werkeigenschap van de hond beschrijft. Eeuwenlang was het ras verbonden met de Russische adel, die grote kennels aanhield en de honden inzette op haas, vos en, tijdens georganiseerde jachten, wolf.

De wolvenjacht was een formele sport op de landgoederen van vermogende landeigenaren. De honden werden doorgaans in groepen ingezet, losgelaten om een wolf te achtervolgen en vast te houden tot de begeleiders arriveerden. Dit werk vormde een hond die snelheid over afstand combineerde met genoeg formaat en kracht om groot wild te trotseren, terwijl hij handelbaar bleef bij zijn begeleiders.

Het ras bereikte West-Europa en Noord-Amerika eind negentiende eeuw, waar het werd gewaardeerd om zijn voorkomen en elegante gang. De eerste importen kwamen uit Russische kennels, en in Engelstalige landen werd de hond soms Russian Wolfhound genoemd, een benaming die inmiddels heeft plaatsgemaakt voor Borzoi.

Maatschappelijke en politieke omwentelingen in Rusland aan het begin van de twintigste eeuw deden de grote landgoedkennels teruglopen die het ras hadden onderhouden. Populaties in het buitenland hielpen de Borzoi door die periode heen, en de hond bleef vooral voortbestaan als gezelschaps- en showdier, met behoud van zijn jachtinstinct.

De Borzoi heeft de klassieke windhondenbouw die op snelheid is afgestemd: lange benen, een diepe en betrekkelijk smalle borst, een opgetrokken buik en een rug die in een lichte boog over de lendenen oploopt. De kop is lang en mager, met een lichte verhoging bij de snuit en donkere, amandelvormige ogen die een kalme, in de verte gerichte uitdrukking geven. De oren zijn klein en teruggevouwen langs de nek, en gaan omhoog wanneer de hond alert is. De staart is lang, laag aangezet en wordt in een vloeiende kromming gedragen.

Vacht en kleuren

De vacht is zijdeachtig van structuur en varieert van glad tot golvend of gekruld, met langere bevedering aan de onderzijde, de achterkant van de benen en de staart. Een kraag van zwaarder haar omlijst vaak de nek. Bijna elke kleur of tekening is toegestaan, dus een nest kan effen witte, gouden en rode pups bevatten, evenals sabel, gestroomd en zwart, vaak onderbroken door witte aftekeningen. Het onderhoud van de vacht is voor die lengte gematigd, maar hij verhaart wel, met zwaarder seizoensverlies een- of tweemaal per jaar.

De Borzoi heeft een kalm en waardig karakter. In huis is hij stil en vaak inactief, tevreden om lange perioden te rusten, en hij blaft zelden zonder reden. Met zijn eigen gezin is hij zachtaardig en aanhankelijk, al is hij doorgaans ingetogen en houdt hij een zekere terughoudendheid aan in plaats van voortdurend aandacht te zoeken.

Tegenover vreemden is het ras meestal beleefd maar afstandelijk, niet vriendelijk bij het eerste contact en evenmin agressief. Van aard is het geen waakhond, al kan zijn formaat afschrikkend werken. Met kinderen is hij doorgaans verdraagzaam en zachtaardig, en hij past het best bij oudere kinderen die rustig met hem omgaan; snel, ruw spel kan een gevoelige hond van slag brengen.

De bepalende gedragseigenschap is een sterke jachtdrift. Als windhond is de Borzoi geprogrammeerd om dieren die rennen te achtervolgen, en een wegspurtende kat of kleine hond kan zelfs bij een normaal bedaard exemplaar een achtervolging in gang zetten. Vaak leeft hij vreedzaam samen met andere grote honden, vooral met soortgenoten onder de windhonden, maar kleine huisdieren vragen om zorgvuldig beheer. Het ras is zelfstandig en enigszins eigenzinnig, wat van invloed is op hoe het op training reageert.

Vachtverzorging

• Borstel de zijdeachtige vacht twee of drie keer per week om klitten en vervilting te voorkomen, met aandacht voor de bevedering achter de benen en op de staart.
• Borstel vaker tijdens de seizoensverharing, wanneer de vacht sterker verhaart.
• Baad af en toe naar behoefte; de vacht blijft tussen baden vrij makkelijk schoon.
• Knip de nagels regelmatig en controleer de lange oren en huidplooien op vuil.

Beweging

• Zorg voor dagelijkse wandelingen plus gelegenheid om op snelheid te rennen in een goed omheind terrein.
• Sta korte sprintjes toe in plaats van langdurig uithoudingswerk te verwachten; het ras is gebouwd voor snelle achtervolging, niet voor langeafstandsloopjes.
• Houd de hond aangelijnd in open of onomheind terrein, want de terugroep is onbetrouwbaar zodra een achtervolging begint.
• Lure coursing of vergelijkbare windhondenactiviteiten sluiten goed aan bij de instincten van het ras.

Leefomgeving

De Borzoi past zich aan het huisleven aan als rustige binnenhond, mits hij regelmatig beweging krijgt. Hij stelt zachte ligkussens op prijs om zijn magere lijf en botpunten te ontlasten. Een stevige, hoge omheining is belangrijk, want het ras kan lage barrières nemen en kan langslopende dieren achtervolgen. Als grote hond met een kalme manier van doen binnenshuis kan hij in kleinere woningen leven als aan zijn bewegingsbehoefte wordt voldaan, maar hij moet wel veilige buitenruimte hebben om te rennen.

De Borzoi is een grote maar magere hond, en zijn voeding moet een goede spierconditie op een slank frame in stand houden in plaats van zwaarlijvigheid te bevorderen. Een compleet commercieel dieet voor grote rassen, of een uitgebalanceerd dieet opgesteld met diergeneeskundig advies, past bij de meeste honden. De hoeveelheid varieert met leeftijd, activiteitsniveau en stofwisseling, en een werkende of actief achtervolgende hond heeft meer nodig dan een huisgenoot die weinig beweegt.

Net als andere honden met een diepe borstkas kan de Borzoi risico op een maagtorsie lopen, dus voedingsgewoonten doen ertoe. Het dagelijkse rantsoen verdelen over twee maaltijden en zware inspanning direct na het eten vermijden zijn gangbare voorzorgsmaatregelen.

Snacks en supplementen

Houd snacks op een klein deel van de dagelijkse calorieën zodat de hond slank blijft. Gezonde opties zijn kleine stukjes gewoon gaar vlees of voor honden veilige groenten. De meeste Borzois op een compleet dieet hebben geen supplementen nodig; bespreek supplementen voor gewrichten of andere doeleinden met een dierenarts in plaats van ze standaard toe te voegen. Zorg voor voortdurende toegang tot vers water, vooral rond het bewegen.

De Borzoi is over het algemeen een gezond ras met betrekkelijk weinig erfelijke problemen vergeleken met veel grote honden. De gebruikelijke levensverwachting ligt rond de 9 tot 14 jaar. Het meest dringende gezondheidsprobleem is maagdilatatie-volvulus, ofwel maagtorsie, een plotselinge en levensbedreigende aandoening die bij honden met een diepe borstkas voorkomt. Windhonden, waaronder de Borzoi, zijn door hun lage lichaamsvet ook gevoelig voor bepaalde verdovingsmiddelen, iets wat het bespreken waard is met een dierenarts voorafgaand aan elke ingreep.

Preventieve zorg

• Houd kernvaccinaties en parasietenbestrijding actueel.
• Handhaaf een slanke lichaamsconditie om gewrichten en hart te ontzien.
• Leer de signalen van maagtorsie herkennen en heb een noodplan, want snelheid van handelen doet ertoe.
• Wijs elke dierenarts vooraf op de anesthesiegevoeligheid van windhonden.
• Plan regelmatige gebitsverzorging en routinematige gezondheidscontroles.

De Borzoi is intelligent maar zelfstandig, met een geest die is gevormd door eeuwen werken op afstand van zijn begeleider. Hij leert vlot wanneer hij gemotiveerd is, maar is niet op de manier van sommige werkrassen gebrand op behagen, en hij kan afhaken bij eentonig oefenen. Korte, gevarieerde en positieve sessies houden zijn aandacht beter vast dan lange of dwingende. Harde methoden zorgen er eerder voor dat een gevoelige Borzoi zich terugtrekt dan dat hij meewerkt.

De terugroep is het lastigste commando om betrouwbaar te maken, omdat de drang tot achtervolgen de training kan overrulen zodra een snel bewegend doelwit verschijnt. De meeste eigenaren beheersen dit met stevige omheining en lijncontrole in plaats van perfecte gehoorzaamheid zonder lijn te verwachten. Vroege, zachte socialisatie helpt het ras uit te groeien tot een zelfverzekerde, welgemanierde volwassen hond.

Basis

1. Begin met socialisatie en handling in de puppyfase, en stel de hond rustig bloot aan mensen, plaatsen en andere dieren.
2. Leer eerst reactie op de naam en aandacht, en beloon vrijwillig contact.
3. Introduceer zit, af en blijf in korte sessies met beloningen van hoge waarde.
4. Oefen vroeg met aangelijnd lopen, want een volwassen Borzoi is groot en sterk.
5. Werk aan de terugroep in een omheind terrein, maar vertrouw er nooit op bij rennende dieren in open veld.

Borzois worden langzaam lichamelijk volwassen, en fokkers wachten doorgaans tot een hond volgroeid en op gezondheid onderzocht is voordat ze een nest overwegen, vaak rond twee jaar. Zoals bij honden in het algemeen komt de teef ongeveer tweemaal per jaar loops, en de dekking wordt afgestemd op haar cyclus. De dracht duurt ongeveer 63 dagen, iets meer dan twee maanden.

De nestgrootte is bij dit ras vaak groot voor een windhond, en grotere nesten stellen reële eisen aan de teef en de fokker. Pasgeboren pups zijn hulpeloos en hebben warmte, frequent zogen en een rustige werpplek nodig. Zacht hanteren en socialisatie in de eerste weken helpen het kalme, zelfverzekerde karakter te vormen waar het ras om wordt gewaardeerd. Verantwoord fokken legt de nadruk op een goede gezondheid, een correcte bouw en een stabiel karakter, met aandacht voor de hartgezondheid en de bekende gevoeligheden van het ras. Wie fokken overweegt, moet samenwerken met een dierenarts en ervaren mentoren.

Zo registreert u een Barzoi in Nederland

Voor honden geldt in Nederland al een wettelijke identificatie- en registratieplicht; dat regelt de fokker of dierenarts. Wat de I&R-database niet doet, is uw actuele nummer wereldwijd vindbaar houden. Daarvoor is het gratis profiel van United Pet Club: foto, gegevens en uw contactgegevens, opvraagbaar uit elke kliniek, voor een Barzoi zijn leven lang. De registratie regelt u eenmalig.

De dierenarts plaatst de chip, maar het registreren doet niemand voor u, en een niet-geregistreerde chip wijst naar niemand. Registreer de microchip gratis in het levenslange plan: elk merk dat een Nederlandse dierenarts plaatst telt mee, wijzigingen na een verhuizing kosten niets en het dossier blijft dag en nacht doorzoekbaar. Maak uw gratis account aan en rond beide stappen vanavond af.