Berner sennenhond

De Berner Sennenhond is een van de vier Zwitserse bergrassenrassen. Het is een groot, robuust hond die oorspronkelijk werd gefokt voor boerenwerk in het kanton Bern, waar hij karren trok, vee dreef en erven bewaakte. De driekleursmantel van zwart, wit en roestbruin is het kenmerk dat de meeste mensen als eerste herkennen.

Ondanks zijn formaat heeft het ras een evenwichtig, hartelijk temperament. Volwassen honden wegen doorgaans tussen de 30 en 52 kg, maar gedragen zich binnenshuis doorgaans rustig en geduldig tegenover alle gezinsleden. Ze vormen sterke banden en blijven liever in de buurt van hun mensen dan dat ze lange perioden alleen doorbrengen.

Toekomstige eigenaren moeten rekening houden met een relatief korte levensduur van ongeveer 7 tot 10 jaar en voorbereid zijn op de kosten van verzorging, ruimte en beweging die een werkras van dit formaat vraagt.

Voor wie geschikt

Dit ras past bij een huishouden met ruimte om te bewegen, tijd voor dagelijkse verzorging en mensen die vaak thuis zijn. Het doet het goed in gezinnen met kinderen en kan worden gehouden door beginnende eigenaren die bereid zijn te investeren in training en vachtonderhoud. Het is minder geschikt voor kleine appartementen, warme klimaten of huizen waar de hond de hele werkdag alleen is.

Het ras is afkomstig uit het Zwitserse kanton Bern, waar boeren grote driekleurige honden hielden om karren te trekken, melkvee te drijven en erven te bewaken. Het waren werkdieren die gewaardeerd werden om hun kracht en rustige aard, niet om hun uiterlijk. Een van de traditionele namen voor dit type was Durrbachler, naar het dorp Durrbach waar veel van deze honden werden gevonden.

Aan het einde van de negentiende eeuw slonk de populatie doordat mechanisering van de landbouw de behoefte aan trekhonden deed afnemen. Zwitserse liefhebbers begonnen rond de eeuwwisseling georganiseerde inspanningen te leveren om het type te bewaren. Professor Albert Heim, geoloog en hondenkennner, wordt erkend voor zijn bijdrage aan de promotie en standaardisering van de Zwitserse bergrassenrassen, waaronder de Berner, in het begin van de twintigste eeuw.

De Zwitserse rassenclub werd in 1907 opgericht, waarna het rasstandaard werd vastgelegd en consistent fokken werd gestimuleerd. De hond kreeg de naam Berner Sennenhund, wat 'alpenherderershond uit Bern' betekent.

Het ras bereikte de Verenigde Staten in de jaren twintig van de vorige eeuw. In Nederland en Belgie wordt het ras erkend door de Raad van Beheer, en op internationaal niveau door de FCI onder groep 2 (sectie 3, trekhonden). Het blijft een van de vier verwante Zwitserse bergrassenrassen, naast de Groot Zwitserse Sennenhond, de Appenzeller en de Entleboucher.

De Berner Sennenhond is groot en stevig gebouwd, met een brede borst, een rechte rug en een lichaam dat iets langer is dan hoog. De kop is breed met een matige stop, en de donkerbruine ogen geven een vriendelijke uitdrukking. De oren zijn middelgroot, driehoekig en hoog aangezet, hangend dicht langs de kop. De staart is pluimachtig en wordt in rust laag gedragen.

Vacht en kleuren

De vacht is het meest kenmerkende aspect van het ras. De basiskleur is gitzwart. Roestbruine of bruingele aftekeningen verschijnen boven beide ogen, op de wangen, aan de zijkanten van de borst, op alle vier de benen en onder de staart. Wit is zichtbaar als een blaze over de snuit en het voorhoofd, een borstaftekening die vaak de vorm heeft van een omgekeerd kruis, en veelal ook op de voeten en de staartpunt. De dubbele vacht verliest het hele jaar door haren en gedurende de wisselperioden aanzienlijk meer.

De Berner Sennenhond is goedaardig en toegewijd. Hij vormt sterke banden met zijn gezin en houdt ervan in dezelfde ruimte te zijn als zijn mensen, wat soms de 'klittenband-tendens' wordt genoemd. Met kinderen is hij geduldig en zacht, al is toezicht bij zeer jonge kinderen verstandig vanwege het formaat van de hond.

Tegenover vreemden is het ras doorgaans kalm en terughoudend, niet agressief. Veel honden zijn waakzaam en geven een seintje bij bezoekers, maar tonen na kennismaking geen problemen. Vroege socialisatie helpt een van nature voorzichtige hond uit te groeien tot een zelfverzekerde volwassene. Met andere honden en huisdieren gaat het ras over het algemeen goed overweg, zeker wanneer hij daarmee is opgegroeid.

Het temperament is stabiel en het activiteitsniveau ligt laag tot gemiddeld. Deze honden zijn niet nerveus en verdragen huishoudelijke routines en drukte doorgaans goed. Omdat ze gevoelig van aard zijn, reageren ze het best op rustige, consequente begeleiding en kunnen ze terugvallen bij harde correctie.

Vachtverzorging

• Borstel twee tot drie keer per week, en dagelijks tijdens wisselperioden, om losse haren te verwijderen en klitten te voorkomen
• Let extra op de bevedering achter de oren, op de benen en onder de staart waar klitten snel ontstaan
• Geef elke een tot twee maanden een bad, of vaker indien nodig
• Knip de nagels elke paar weken en controleer de oren regelmatig op vuil of vocht
• Poets de tanden meerdere keren per week

Beweging

• Zorg voor ongeveer 30 tot 60 minuten activiteit per dag
• Wandelingen, wandeltochten en spelen in een tuin passen goed bij het ras
• Veel Berners vinden trekwerk zoals karrenrijden prettig, wat aansluit bij de geschiedenis van het ras
• Vermijd intensieve inspanning bij warmte en beperk belastende beweging bij pups zolang de gewrichten nog groeien

Leefomgeving

Het ras gedijt het best in een woning met ruimte en een koel klimaat. De zware vacht maakt heet, vochtig weer belastend, dus airconditioning binnenshuis en schaduw zijn in de zomer belangrijk. Deze honden willen graag binnenshuis bij het gezin zijn en zijn niet geschikt om buiten alleen gehouden te worden. Een huis met tuin is ideaal, al kan het rustige volwassen temperament zich aanpassen aan minder ruimte, mits er dagelijks voldoende beweging is.

De Berner Sennenhond doet het goed op een complete voeding die specifiek is samengesteld voor grote rassen. Tijdens de groei helpt puppyvoeding voor grote rassen met gecontroleerde calcium- en energiewaarden het skelet in een geleidelijk tempo te ontwikkelen. Dit is belangrijk voor een hond die 30 kilogram of meer zal wegen. Volwassen honden hebben een voeding nodig die een slanke lichaamsconditie ondersteunt, want overgewicht belast de gewrichten waar dit ras al gevoelig voor is.

Snacks en supplementen

Houd snacks op circa 10 procent van de dagelijkse caloriebehoefte om het gewicht te bewaken. Sommige eigenaren en dierenartsen gebruiken gewrichtssupplementen zoals glucosamine en chondroitine of omega-3-vetzuren ter ondersteuning van de gewrichten. Bespreek dit altijd eerst met een dierenarts. Vers water moet altijd beschikbaar zijn, zeker bij warm weer.

De Berner Sennenhond heeft een gemiddelde levensduur van ongeveer 7 tot 10 jaar. Dat is korter dan bij veel andere rassen en hangt samen met een hogere frequentie van bepaalde kankervormen in de populatie. Verantwoord fokken, gezondheidsscreening van de ouderdieren en goede veterinaire zorg kunnen de kwaliteit van leven verbeteren. Kopers doen er goed aan te vragen naar heup-, elleboog- en andere gezondheidskeuringen van de ouderdieren.

Preventieve zorg

• Houd vaccinaties en parasietenpreventie actueel
• Bewaar een slanke lichaamsconditie om de gewrichten te ontzien
• Plan jaarlijkse controles bij de dierenarts, en tweejaarlijks voor senioren
• Vraag de fokker naar gedocumenteerde heup-, elleboog- en oogkeuringen
• Let op nieuwe knobbels en meld deze tijdig aan de dierenarts

De Berner Sennenhond is intelligent en toont graag bereidwilligheid, waardoor hij voor de meeste eigenaren goed te trainen is. Het ras is tegelijk gevoelig, dus rustige en consistente methoden werken aanzienlijk beter dan harde aanpak. Begin met training en socialisatie vroeg, terwijl de hond nog klein genoeg is om goed te begeleiden. Een ongetrainde volwassene van dit formaat is moeilijk in de hand te houden. Korte, positieve sessies houden de aandacht beter vast dan lange oefeningen.

Basistraining

1. Begin in de puppyfase met socialisatie tegenover mensen, plekken en andere dieren
2. Leer eerst naamsherkenning en een betrouwbare terugroep
3. Voeg daarna zitten, liggen, blijven en loslijnlopen toe
4. Oefen in korte dagelijkse sessies van 5 tot 10 minuten
5. Verdiep commando's geleidelijk in drukker omgevingen
6. Introduceer een taak zoals trekwerk of wandeltochten zodra de groei dat toelaat

Verantwoord fokken van de Berner Sennenhond richt zich op gezondheidsscreening en temperament, gezien de bekende risico's op gewrichtsaandoeningen en kanker bij dit ras. Fokkers wachten doorgaans tot een hond fysiek en mentaal volgroeid is, meestal rond de leeftijd van twee jaar, en bevestigen heup-, elleboog- en oogkeuringen voordat er gedekt wordt. De korte gemiddelde levensduur maakt de keuze van gezonde, goed gedocumenteerde ouderdieren extra belangrijk.

De draagtijd bedraagt ongeveer 63 dagen. Nesten zijn voor het ras doorgaans groot, en de teef heeft een rustige, warme welpplaats nodig en verhoogde voeding in de laatste fase van de dracht en tijdens de zoogperiode. Pups worden blind en doof geboren en zijn de eerste weken volledig afhankelijk van de moeder. Vroege gewenning en socialisatie vanaf een paar weken leeftijd helpen zelfverzekerde volwassenen te vormen. Pups gaan normaal gesproken rond de leeftijd van acht weken naar hun nieuwe thuis.

Zo registreert u een Berner sennenhond in Nederland

Uw Berner sennenhond kan vandaag nog een gratis profiel krijgen in het register van United Pet Club, met of zonder chip. Het profiel koppelt uw telefoonnummer en adres aan de hond, en juist die koppeling maakt van een scan bij het asiel een telefoontje naar huis. Uw hond registreren duurt een paar minuten en blijft zijn hele leven gratis.

De 15 cijfers onder de vacht van uw Berner sennenhond zeggen niets zolang geen register ze aan uw nummer koppelt. United Pet Club legt die koppeling gratis en voorgoed: alle chipmerken, kosteloze wijzigingen en een dossier dat overal antwoordt, ook buiten Nederland. Eerst de chip, dan het account, klaar.