Shorthorn

De Shorthorn is een groot rundveeras dat oorspronkelijk uit het noordoosten van Engeland komt. Het is een van de rassen die aan de basis stonden van de moderne, verbeterde rundveefokkerij en heeft de ontwikkeling van veel andere rassen beïnvloed. Volwassen dieren zijn zwaar en diep van lichaamsbouw, met een vacht die varieert van rood tot wit tot roan.

Van oudsher heeft het ras een tweeledig gebruiksdoel: sommige lijnen zijn gefokt op vlees, andere op melk. Tegenwoordig wordt de meeste Shorthorn gehouden voor de vleesproductie, al blijven de Milking Shorthorn-lijnen in gebruik. Het ras staat bekend om zijn vruchtbaarheid, makkelijke afkalving en het vermogen om weidegras en ruwvoer efficiënt om te zetten in gewicht, op uiteenlopende soorten grond.

Shorthorns hebben een evenwichtig karakter en zijn eenvoudig te hanteren, wat ze tot een praktische keuze maakt voor zowel kleine bedrijven als grote veehouderijen. Hun gedweeë aard en hun harde, aanpasbare gestel houden dit ras al meer dan twee eeuwen in gebruik.

Voor wie is dit ras geschikt

De Shorthorn past bij houders die een rustig, goed te hanteren dier zoeken dat het op gras goed doet. Het ras is geschikt voor vleesveehouders die op zoek zijn naar koeien met een gematigd raamwerk, goede vruchtbaarheid en makkelijke afkalving, en voor kleine houders die een kalm karakter waarderen. De Milking Shorthorn-lijnen passen bij wie zowel vlees als een bruikbare hoeveelheid melk uit één kudde wil halen.

De oorsprong van de Shorthorn ligt in het dal van de rivier de Tees, in de graafschappen Durham, Northumberland en Yorkshire in het noordoosten van Engeland. De plaatselijke Teeswater- en Durham-runderen vormden het uitgangsmateriaal. Gedurende de late achttiende eeuw selecteerden fokkers deze dieren op formaat, vleeskwaliteit en melkgift.

De gebroeders Charles en Robert Colling krijgen doorgaans de eer voor het verfijnen van het ras in de jaren 1780 en 1790, waarbij ze de fokmethoden van die tijd toepasten. Een invloedrijke stier genaamd Hubback fungeerde in dit werk als een van de vroege dekstieren. Het ras heette aanvankelijk Durham of Teeswater, voordat de naam Shorthorn algemeen in gebruik raakte.

Het Coates's Herd Book, voor het eerst gepubliceerd in Engeland in 1822, was een van de vroegste veestamboeken ter wereld en legde de afstamming van Shorthorns vast. Deze vroege documentatie hielp het ras zich te verspreiden met een betrouwbare afstammingsregistratie.

Gedurende de negentiende eeuw werden Shorthorns op grote schaal geëxporteerd naar tal van landen, waar ze zowel als zuiver ras werden gehouden als werden ingezet om lokaal vee te verbeteren. Fokkers scheidden na verloop van tijd de vlees- en melklijnen, en de Milking Shorthorn ontwikkelde zich tot een erkende tweeledige lijn.

De Shorthorn is een groot, blokvormig dier met een brede rug, een diep lichaam en een goed bevleesde achterhand. Het skelet is gematigd tot groot met stevig beenwerk. De kop is vrij kort en breed, en de naam van het ras verwijst naar de korte, gebogen horens, al zijn veel hedendaagse dieren van nature hoornloos.

Vacht en kleuren

Het meest kenmerkende kleurtype van de Shorthorn is roan: een fijne mengeling van rode en witte haren, waarmee dit ras deze kleur bij rundvee bekend heeft gemaakt. Effen rode en effen witte dieren komen ook veel voor, en binnen één kudde kunnen de kleurpatronen sterk uiteenlopen. De vacht is kort en glad bij warm weer en wordt dikker in de winter.

De Shorthorn staat bekend om zijn rustige, stabiele karakter. Koeien zijn aandachtige moeders en gedragen zich over het algemeen kalm bij verzorgers, wat de stress tijdens routinewerk zoals verplaatsen, wegen en dierenartsbezoek verlaagt. Stieren zijn groot en krachtig en vragen om respect, maar het ras als geheel geldt als goed te hanteren, zeker in vergelijking met prikkelbaarder rundvee.

Shorthorns voegen zich gemakkelijk in bij een groep en wennen zonder veel moeite aan nieuwe weides en hanteringssystemen. Hun gedweeë aard en werklust maken dit ras al lang favoriet op familiebedrijven, waar de dieren vaak en van dichtbij worden gehanteerd.

Vachtverzorging

• Regelmatige controle van de vacht op parasieten zoals luizen, teken en vliegen
• Klauwen controleren en indien nodig bekappen om kreupelheid te voorkomen
• Schoon, droog strooisel bij het opstallen om huid en vacht gezond te houden
• Extra verzorging en wassen voor showdieren

Beweging

• Dagelijkse toegang tot weiland om te grazen en vrij te bewegen
• Roterend begrazen om de graskwaliteit op peil te houden en de wormdruk te beperken
• Voldoende ruimte bij het voeren om concurrentie en stress te verminderen

Omgeving

Shorthorns passen zich aan uiteenlopende klimaten aan en verdragen kou goed dankzij een verdikte wintervacht. Ze hebben beschutting nodig tegen wind, hevige regen en extreme hitte, met permanente toegang tot schoon water en schaduw in de zomer. Ze presteren het best op goed beheerd grasland, maar doen het in de winter ook prima op geconserveerd ruwvoer.

De Shorthorn is een op ruwvoer gericht dier dat gras, hooi en kuilvoer efficiënt omzet in gewicht. Een uitgebalanceerd rantsoen draait om ruwvoer van goede kwaliteit, met vrije toegang tot schoon water en mineralen. Krachtvoer, zoals graanmengsels, wordt toegevoegd om groei bij jongvee, melkgift bij koeien en het afmesten van vleesvee te ondersteunen. De conditie van de dieren moet het hele jaar door in de gaten worden gehouden, zodat koeien bij het afkalven niet te mager en niet te vet zijn.

Bijvoeding en supplementen

Bied een mineralenlikblok of losse mineralenmix aan die is afgestemd op de lokale bodem en het ruwvoer, met extra aandacht voor koper, selenium en magnesium waar tekorten vaak voorkomen. Zout moet onbeperkt beschikbaar zijn. Verander het rantsoen altijd geleidelijk, over een periode van één tot twee weken, om de pens te ontzien.

De Shorthorn is een robuust ras met weinig rasspecifieke problemen en een gebruiksduur die vaak 12 tot 15 jaar bereikt, waarbij fokkoeien dikwijls vele seizoenen productief blijven. De meeste gezondheidskwesties zijn kwesties die bij rundvee in het algemeen voorkomen en worden beheerst met goede voeding, hygiëne en een doordacht diergezondheidsplan voor de kudde. Makkelijk afkalven is een bekende sterke kant van het ras en beperkt een van de grotere risico's in de rundveehouderij.

Preventieve zorg

• Jaarlijkse veterinaire keuring van de kudde en een vaccinatieplan
• Routinematige ontworming en parasietcontrole via mestonderzoek
• Regelmatige controle en bekapping van de klauwen
• Conditiescore beoordelen op belangrijke momenten in de fokcyclus
• Schoon water, droge ligplekken en goede ventilatie in de stal

Shorthorns zijn een vruchtbaar ras met een reputatie voor makkelijk afkalven en goed moedergedrag. Vaarzen worden meestal rond de leeftijd van 15 maanden gedekt, zodat ze rond hun tweede levensjaar afkalven, afhankelijk van groei en conditie. Dekken gebeurt via natuurlijke dekking door een stier of via kunstmatige inseminatie. De draagtijd bedraagt ongeveer negen maanden, en koeien krijgen vrijwel altijd één kalf.

Koeien kalven doorgaans zonder hulp af, dankzij het gematigde geboortegewicht van de kalveren en een goede bekkenbouw. Pasgeboren kalveren moeten binnen de eerste uren biest drinken. Kalveren worden meestal gespeend op een leeftijd van zes tot acht maanden. Het rustige karakter van het ras gaat over op de jonge dieren, en kalveren die vanaf het begin rustig worden gehanteerd, groeien uit tot dieren die als volwassene makkelijk te hanteren zijn.