Nubian

Kambing Nubian, atau nama lengkapnya Anglo-Nubian, ialah baka kambing tenusu besar yang dibangunkan di England pada penghujung abad ke-19. Baka ini antara yang paling banyak dipelihara di dunia kerana susunya mengandungi peratus lemak yang lebih tinggi berbanding kebanyakan baka tenusu lain. Ciri yang paling mudah dikenali ialah telinganya yang panjang dan terkulai jauh ke bawah rahang, disertai profil muka cembung yang lazim disebut hidung Rom.

Kambing Nubian bersifat peramah dan gemar berdamping dengan manusia. Ia cenderung mengekori penternak di sekeliling kandang dan cepat memberi respons apabila diberi perhatian. Baka ini turut terkenal kerana suka bersuara. Seekor kambing boleh mengembik kuat apabila lapar, terpisah daripada kumpulannya, atau sekadar mahu berinteraksi. Sifat ini menjadikan pemeliharaannya menghiburkan, tetapi perlu difikirkan oleh penternak yang tinggal berhampiran jiran.

Sebagai baka dwiguna, kambing Nubian menghasilkan susu dalam kuantiti sederhana tetapi berkandungan lemak tinggi, sesuai untuk pembuatan keju dan sabun selain diminum terus. Kambing betina biasanya mencapai ketinggian yang agak besar, manakala kambing jantan jauh lebih besar lagi. Baka ini turut mudah menyesuaikan diri dengan cuaca panas, satu ciri yang sering dikaitkan dengan asal usulnya yang sebahagiannya berketurunan tropika.

Sesuai untuk siapa

Kambing Nubian sesuai bagi penternak yang mahukan kambing tenusu produktif berperangai peramah dan tidak kisah memelihara haiwan yang suka bersuara. Susunya yang berkandungan lemak tinggi digemari oleh pembuat keju dan sabun secara kecil-kecilan di rumah. Baka ini juga tahan lasak menghadapi cuaca panas, menjadikannya pilihan praktikal di kawasan beriklim panas. Penternak yang tinggal di kawasan perumahan padat wajar mempertimbangkan tabiat kambing ini yang gemar bersuara kuat sebelum membuat keputusan untuk memeliharanya.

Baka ini terhasil di England pada tahun 1800-an apabila penternak kambing British mengacukkan induk tempatan dengan pejantan yang dibawa masuk melalui pelabuhan hasil urus niaga dengan Afrika Utara, Timur Tengah, dan India. Haiwan import inilah yang mewariskan telinga terkulai dan hidung cembung yang masih kekal pada baka ini hingga kini.

Nama Nubian merujuk kepada warisan bercampur ini. Istilah tersebut sebenarnya menggambarkan kawasan timur laut Afrika, walaupun baka yang wujud hari ini dibentuk dan diseragamkan sepenuhnya di Britain, bukan di negara sumber yang tunggal. Bagi membezakan hasil kacukan British ini daripada baka import asal, nama rasminya ialah Anglo-Nubian.

Ciri baka yang jelas mula ditetapkan di England menjelang awal tahun 1900-an, apabila penternak menggariskan rupa telinga panjang, hidung Rom, serta fungsi tenusu sebagai piawaian baka ini. Dari Britain, baka ini kemudian tersebar ke pelbagai negara, dan penternak di sana turut menghargai kualiti susunya selain daya tahannya terhadap cuaca panas.

Di Amerika Utara, baka ini berkembang menjadi salah satu kambing tenusu paling popular, didaftarkan melalui pertubuhan kambing utama dan dipelihara secara meluas di ladang kecil mahupun operasi tenusu berskala besar. Gabungan susu berkandungan lemak tinggi, tubuh besar, serta sifat mudah menyesuaikan diri membolehkannya berkembang maju merentasi pelbagai iklim.

Kambing Nubian mempunyai rangka badan besar dan tegak, dengan tubuh memanjang serta struktur tulang yang agak halus berbanding saiz keseluruhannya. Dua ciri paling menonjol pada baka ini ialah telinga dan wajahnya. Telinganya panjang dan lebar, terkulai rata di sisi kepala sehingga melepasi paras mulut. Profil wajahnya melengkung cembung dengan ketara, menghasilkan bentuk hidung Rom yang menjadi ciri khas baka ini. Kedua-dua jantina boleh bertanduk atau tumbuh tanpa tanduk secara semula jadi, dan kebanyakan anak kambing di ladang menjalani proses pembuangan pucuk tanduk sejak kecil.

Bulu dan warna

Bulunya pendek dan melekat rapat pada badan, sesuai dengan sifat baka ini yang tahan cuaca panas. Piawaian baka tidak mengehadkan warna, jadi kambing Nubian boleh dijumpai dalam pelbagai warna dan corak. Warna hitam sekata, merah, dan perang agak kerap dijumpai, begitu juga corak berbintik dan roan serta gabungan seperti hitam bercampur perang. Kulit dan bulunya yang pendek tidak memerlukan penjagaan yang rumit, namun telinganya yang panjang perlu diperiksa secara berkala bagi mengesan kekotoran dan hama parasit.

Kambing Nubian ialah haiwan sosial yang cepat mesra dengan orang yang menjaganya. Ia bersifat ingin tahu secara semula jadi, gemar meneliti objek baharu, dan sering meminta perhatian daripada penjaganya. Dalam kumpulan, kambing ini umumnya tenang dan mudah bergaul dengan kambing lain, malah biasanya boleh menerima ternakan lain seperti biri-biri atau unggas sekiranya dibesarkan bersama sejak awal.

Terhadap ahli keluarga, baka ini bersikap lembut dan penyabar sehingga sering menjadi pilihan untuk ladang kecil-kecilan mahupun aktiviti pendedahan haiwan untuk kanak-kanak dengan pengawasan. Terhadap orang yang tidak dikenali, kambing Nubian lebih bersifat ingin tahu berbanding takut, walaupun tempoh penyesuaian tetap diperlukan. Sebagai haiwan yang hidup berkumpulan, ia paling gembira apabila ditemani sekurang-kurangnya seekor kambing lain, dan boleh menjadi tertekan serta bising jika dipelihara berseorangan.

Ciri yang paling dikenang ramai penternak tentang baka ini ialah suaranya. Kambing Nubian gemar mengembik kuat dan berterusan. Ia bersuara apabila lapar, sedang berahi, terpisah daripada kumpulan, atau semata-mata mahu berinteraksi. Bakal penternak yang tinggal di kawasan kejiranan padat wajar merancang lebih awal sebelum memelihara baka ini.

Bulu yang pendek menjadikan keperluan dandanan agak minimum, namun baka ini tetap memerlukan penjagaan kesihatan yang tetap, terutamanya pemotongan kuku dan pemeriksaan telinga. Seperti kambing lain umumnya, Nubian ialah haiwan sosial yang memerlukan teman, ruang untuk bergerak, serta perlindungan daripada cuaca dan pemangsa.

Dandanan

• Berus sesekali untuk membuang bulu gugur dan memeriksa kulit daripada hama parasit
• Potong kuku setiap 6 hingga 8 minggu bagi mengelakkan kuku tumbuh berlebihan dan pincang
• Periksa telinga yang panjang secara berkala untuk mengesan kotoran, hama, dan kecederaan
• Pastikan bulu kekal kering; bulu pendek kurang berkesan menahan air ketika cuaca lembap berpanjangan

Senaman

• Sediakan akses harian ke padang ragut atau kawasan semak untuk bergerak dan mencari makan
• Sediakan objek untuk dipanjat seperti tunggul kayu, batu, atau pentas kayu
• Benarkan sekurang-kurangnya beberapa jam aktiviti luar setiap hari semasa cuaca baik

Persekitaran

Kambing Nubian memerlukan pagar yang kukuh kerana kambing gemar menguji sempadan dan boleh terlepas daripada kurungan yang lemah. Tempat berlindung yang kering dan bebas angin melindunginya daripada hujan, angin, dan sejuk melampau, manakala keteduhan dan pengudaraan penting semasa musim panas. Baka ini lebih tahan cuaca panas berbanding kebanyakan kambing tenusu lain, tetapi tetap memerlukan air bersih yang tersedia setiap masa. Pelihara kambing secara berkumpulan, bukan berseorangan.

Asas pemakanan kambing Nubian ialah bahan ragutan. Jerami, rumput ragut, dan daun renek yang berkualiti baik seharusnya membentuk sebahagian besar makanan hariannya. Kambing secara semula jadi gemar meragut dan lebih suka pokok renek, daun, serta lalang berbanding rumput semata-mata. Induk yang sedang menyusu dan anak kambing yang membesar memerlukan lebih banyak tenaga dan protein, lalu biasanya diberi makanan konsentrat sebagai tambahan kepada ragutan. Perubahan mendadak dalam diet perlu dielakkan kerana sistem penghadaman kambing agak sensitif.

Snek dan suplemen

Sediakan mineral longgar berformulasi khas untuk kambing dan biarkan ia boleh diakses secara bebas, kerana kambing mempunyai keperluan tembaga tertentu yang tidak dipenuhi oleh mineral untuk biri-biri. Bekalan air bersih yang berterusan amat penting, terutamanya bagi induk menyusu. Snek seperti sedikit buah-buahan dan sayur-sayuran boleh diberikan sekali-sekala, tetapi tidak boleh menggantikan ragutan.

Kambing Nubian ialah baka yang tahan lasak dan, dengan pengurusan yang baik, biasanya boleh hidup selama 12 hingga 18 tahun. Kebanyakan masalah kesihatan pada baka ini serupa dengan yang lazim dihadapi kambing tenusu secara umum, iaitu parasit dalaman, penyakit kuku, dan beberapa penyakit berjangkit kronik yang diuji oleh penternak yang bertanggungjawab. Daya tahan terhadap panas menjadi kelebihan baka ini, tetapi ia tetap memerlukan kawalan parasit, vaksinasi, dan penjagaan kaki yang berkala untuk kekal sihat.

Penjagaan pencegahan

• Jadualkan kiraan telur cacing dalam najis secara berkala dan beri ubat cacing berdasarkan keputusan, bukan mengikut kalendar tetap
• Potong kuku setiap 6 hingga 8 minggu
• Berikan vaksin terhadap penyakit klostridia dan tetanus (CDT) mengikut nasihat doktor haiwan
• Beli daripada kumpulan yang telah diuji bebas CAE, CL, dan penyakit Johne
• Sediakan mineral khusus kambing untuk memenuhi keperluan tembaga

Induk kambing Nubian biasanya mencapai umur boleh membiak antara tujuh hingga sepuluh bulan, walaupun kebanyakan penternak lebih suka menunggu sehingga berat induk mencecah sekitar 30 hingga 35 kg dan tubuhnya cukup matang sebelum dikawinkan buat kali pertama. Berbeza daripada sesetengah baka tenusu lain, kambing Nubian boleh berahi sepanjang musim yang panjang dan di sesetengah kawasan beriklim sesuai, ia boleh membiak hampir sepanjang tahun, membolehkan penternak mengatur masa beranak dan pengeluaran susu secara fleksibel.

Tempoh bunting berlangsung lebih kurang 150 hari, atau anggaran lima bulan. Kembar dua ialah hasil yang paling lazim, manakala kelahiran tunggal dan kembar tiga turut berlaku sekali-sekala. Induk secara amnya penyayang dan mampu beranak sendiri tanpa bantuan dalam kebanyakan kes, walaupun induk yang baru pertama kali beranak wajar diperhatikan rapi.

Anak kambing boleh dibiarkan menyusu terus daripada induk atau dipisahkan dan dibesarkan dengan botol menggunakan kolostrum serta susu yang telah dirawat haba, satu amalan yang digunakan sesetengah ladang tenusu untuk mengawal penyakit seperti CAE. Anak kambing lazimnya menjalani pembuangan pucuk tanduk dalam tempoh dua minggu pertama sekiranya penternak mahukan haiwan tanpa tanduk. Cerai susu biasanya berlaku sekitar umur 8 hingga 12 minggu. Kambing jantan dipisahkan daripada kambing betina di luar tempoh kawin terancang kerana baunya yang tajam semasa musim mengawan.