Дарахти подшоҳӣ

Роял Палм як навъи мурғобии миросӣ аст, ки бештар барои ороиш ва парвариш дар хоҷагиҳои хурд нигоҳ дошта мешавад, на барои истеҳсоли тиҷоратии гӯшт. Ин парранда нақши мушаххас ва тезу тунди муқобил дорад: бадани сафед бо ҳошияи сиёҳ дар бисёр парҳо, ки ба он намуди навор-навор ва тақрибан монанди тарҳи бурида медиҳад. Калонсолон аз нигоҳи андоза дар миёна ҷой доранд дар муқоиса бо навъҳои тиҷоратии синасеҳ, ва ин навъ чолокӣ ва мустақилиятеро, ки мурғобиҳои вазнинтар аз даст додаанд, нигоҳ доштааст.

Ин як мурғобии суст-афзоиш аст. Мурғаҳо ва хурусон дар тӯли моҳҳо ба вазни камолот мерасанд, на дар давоми чанд ҳафта, ва ин паррандаҳо ғарезаи гаштугузор, чаридан ва нишастан бар рӯи чӯбдастиро нигоҳ доштаанд. Нигоҳдорандагон аксар вақт онҳоро хушахлоқ ва кунҷков тавсиф мекунанд, гарчанде хурусон дар мавсими ҷуфтгирӣ метавонанд ҷасурона рафтор кунанд. Зирактии ин парранда онро дар шинохтани шикорчиён ва посбонии ҳавлӣ ё чарогоҳ самаранок мегардонад.

Роял Палм барои соҳибони дилбасташуда ба парвариши хонагӣ, хоҷагиҳои хурд ва намоишгоҳҳо мувофиқ аст. Ин навъ барои касоне, ки дунболи лошаи гӯштии калон ҳастанд, мувофиқ нест, зеро зотан хурд ва фишурда мемонад.

Барои кӣ мувофиқ аст

Ин навъ барои нигоҳдорандагоне мувофиқ аст, ки метавонанд фазои берунӣ кофӣ фароҳам кунанд ва мурғобие мехоҳанд, ки ҳам хуб бичарад ва ҳам дар замин зебоӣ биёварад. Интихоби хуб барои намоишгоҳҳо ва илова кардани гуногунӣ ба галла аст. Барои амалиёти истеҳсоли гӯшти фишурда ё нигоҳдорӣ дар ҷойҳои хеле танг мувофиқ нест, зеро ин паррандаҳо фаъол ҳастанд ва аз танг буданро дӯст намедоранд.

Роял Палм як навъи Амрикоӣ аст. Гузориш шудааст, ки нақши шинохташудаи сафед ва сиёҳи он аз омезишҳои тасодуфии байни мурғобиҳои сиёҳ, биринҷӣ, Наррагансет ва мурғобиҳои бумие, ки дар хоҷагиҳои Иёлоти Муттаҳида дар аввали асри бистум бо ҳам нигоҳ дошта мешуданд, пайдо шудааст.

Бисёри кореро, ки ин нақшро собит кард, бо Флорида дар солҳои 1920 иртибот дорад, ки дар он ҷо парвариш­кунандагон паррандаҳоеро интихоб мекарданд, ки тафовути тезро байни парҳои сафед ва ҳошияи сиёҳ ба тарзи доимӣ ба насли оянда мегузаронданд. Дар даҳаҳои минбаъда, нигоҳдорандагон барои мустаҳкам кардани ранг ва андозаи миёнаи ин парранда кор карданд.

Ин навъ дар соли 1971 ба меъёри камол Ассотсиатсияи парандапарварии Амрико пазируфта шуд, ки тавсифи мувофиқатшудаеро барои ранг, андоза ва шакл муайян кард. Чун Роял Палм барои намуд ва чаридан интихоб шуда буд, на барои андозаи сина, ҳеҷ гоҳ ба як парандаи гӯштии тиҷоратӣ табдил наёфт.

Бо зуҳури мурғобиҳои тиҷоратии зудрушд, навъҳои миросӣ монанди Роял Палм дар шумор кам шуданд. Ин навъ ҳоло асосан аз ҷониби дилбохтагон, намоишгоҳдорон ва хоҷагиҳои хурди огоҳ ба ҳифозат нигоҳ дошта мешавад, ки онро барои намудаш ва қобилияти чаридан ва зоид кардани табиӣ нигоҳ медоранд.

Хусусияти тарифкунандаи Роял Палм нақши рангии он аст. Бадан сафед аст, бо як навори сиёҳи металлӣ дар канори ҳар пар, тавре ки парранда маҷмӯаи ҳилолҳои торик дар заминаи равшан нишон медиҳад. Дум сафед аст бо як навори сиёҳ наздики нӯки он, ва пушт ва болҳо ҳамон тафовутро доранд. Натиҷаи умумӣ вақте ки нақш хуб парвариш ёфта бошад, тез ва якнавохт аст.

Ин навъ аз нигоҳи андоза миёна ва аз нигоҳи сохтор зариф аст, бидуни синаи вазнин ва поин афтодаи мурғобиҳои тиҷоратӣ. Сар ва гарданро пӯсти лӯхти мурғобӣ бо овезаҳои маъмулии мурғобӣ нишон медиҳанд, ки вобаста ба ҳолат метавонанд сурх, сафед ё кабуд шаванд. Хурусон боди думи пуртару авезаҳои бузургтаре нисбат ба мурғаҳо доранд.

Пӯшиш ва рангҳо

Намунаҳои хуб ҳошияи сиёҳи якнавохтро нишон медиҳанд, ки бе лака дар сафедӣ пахш нашуда бошад, ва навори сиёҳи возеҳ дар дум. Паррандаҳои ҷавон метавонанд нишонаҳои камтар мушаххасе дошта бошанд, ки бо расидан ба камолот тезтар мешаванд. Тафовути сафед ва сиёҳ хусусиятест, ки доваронро бештар ба худ ҷалб мекунад, аз ин рӯ парваришкунандагон паррандаҳоро бо нақши носолим ё нопурра хориҷ мекунанд.

Роял Палм як мурғобии фаъол ва зирак аст. Паррандаҳо бисёри рӯзро барои чаридан ва посбонӣ сарф мекунанд ва мароқиби шикорчиёнанд, аксар вақт бо дидани уқобҳо ё бегонагон садо мекунанд. Нигоҳдорандагон одатан ин навъро хушахлоқ ва осон барои муошират тавсиф мекунанд, гарчанде хурусони алоҳида метавонанд дар мавсими ҷуфтгирӣ сарзаминӣтар шаванд ва дар назди одамон ҳолати дифоӣ бигиранд.

Бо дигар паррандаҳо ин навъ одатан идорашаванда аст, ва бисёр нигоҳдорандагон Роял Палмҳоро дар канори мурғҳо, мурғобиҳо ё дигар мурғобиҳо нигоҳ медоранд. Мурғаҳо ба сифати ҷӯҷакашҳои дақиқ ва модарони меҳрубон шинохта мешаванд, зеро ин навъ ғарезаҳои табиии ҷӯҷакаширо нигоҳ доштааст. Дар назди одамони ношинос паррандаҳо майл доранд эҳтиёткор бошанд то таҷовузкор, пеш аз рӯбарӯ шудан қафо мераванд ё садо мекунанд. Одати сахткӯшонаи чаридани онҳо ба ин маъност, ки ҷои гаштугузорро ба танг буданро афзал медонанд.

Ороиш

• Парҳо ва минтақаи думро барои паразитҳои берунӣ монанди канаю шапаш мунтазам тафтиш кунед.
• Пойҳо ва соқҳоро барои канаҳои лускакунанда, буридагиҳо ё варам тафтиш кунед, алалхусус дар паррандаҳое, ки баланд мешинанд.
• Ҷойҳои хокбозиро дастрас нигоҳ доред, то паррандаҳо худашон парҳояшонро тоза кунанд.
• Нохунҳо ё маҳракҳоро танҳо дар сурате кӯтоҳ кунед, ки афзоиши зиёд дар роҳ рафтан мушкил эҷод кунад.

Варзиш

• Як чарогоҳ ё алафзори ҳисоркашидашуда барои чаридани ҳаррӯза фароҳам кунед, ки ин навъ барои тандурустӣ ба он эҳтиёҷ дорад.
• Заминеро бо алаф, пӯшиши паст ва ҷои кушода фароҳам кунед, то ҳаракати табиӣ ташвиқ шавад.
• Аз маҳдуд кардани дарозмуддат пархез кунед, зеро ин навъи фаъол онро хуб таҳаммул намекунад.

Муҳит

Роял Палмҳо ба ҷои хушк ва бо ҳавокашии мувофиқ эҳтиёҷ доранд, ки шабона дар назди рӯбоҳон, харсупурракҳо ва паррандаҳои шикорӣ пурра қулф шавад. Чӯбдастиҳои мустаҳкам ва баланди аз замин фароҳам кунед, зеро ин навъ парвоз мекунад ва тарҷеҳ медиҳад баланд бинишинад. Бистар бояд хушк бимонад, то пойҳо ва парҳо ҳифз шаванд. Чун ин паррандаҳо васеъ мечаранд, ҳисори дурадур ё ҳайвоноти посбон кӯмак мекунад, то талафот кам шавад.

Роял Палмҳо қисмате аз ғизоашонро тавассути чаридан таъмин мекунанд, ҳашарот, тухмиҳо ва гиёҳони сабзро аз чарогоҳ мехӯранд. Ин парҳези табиӣ бояд бо хӯроки формулашудаи мурғобӣ пурра карда шавад, зеро мурғобиҳо нисбат ба мурғҳо ба сафедаи бештар эҳтиёҷ доранд, алалхусус дар давоми рушд. Ҷӯҷаҳо бо хӯроки оғозини сафедаи баланд барои мурғобӣ оғоз мекунанд, баъд бо расидан ба камолот ба ратсионҳои рушдӣ ва нигоҳдорӣ мегузаранд. Оби тоза бояд ҳамеша дастрас бошад ва сангрезаҳо ба паррандаҳое, ки мечаранд, кӯмак мекунад, то хӯроки дашт хурдшавад.

Хӯрокчаҳо ва иловаҳо

Сабзавот, маҳсулоти боғча ва кирмҳои ордӣ хӯрокчаҳои муфидест, ки дар ҳадди эҳтиёт истифода шаванд, аммо набояд ҷои хӯроки мутавозинро гиранд. Сангрезаи ғайримаҳаллӣ ба паррандаҳое, ки дар чарогоҳ ҳастанд, диҳед, то бичаранд, ва барои мурғаҳои тухмгузор манбаи кальсий фароҳам кунед. Хӯрокчаҳоро дар қисми хурди истеъмоли рӯзона нигоҳ доред, то аз нобаробарии сатҳи сафеда пешгирӣ шавад.

Ҳамчун навъи миросии интихобшуда барои мустақилият, Роял Палм умуман мустаҳкам ва фаъол аст, ва паррандаҳоеро, ки хуб нигоҳ дошта мешаванд, одатан 5 то 10 сол зиндагӣ мекунанд. Бисёри мушкилоти тандурустӣ аз мудирият бармеояд, на аз генетика: паразитҳо, хонаи намнок, ва қарор гирифтан дар назди беморихои ҳамлшуда аз ҷониби дигар паррандаҳо. Ҳавокашии хуб, бистари хушк ва хонаи бехатар аз шикорчиён қисми калони мушкилотро пешгирӣ мекунад.

Нигоҳубини пешгирона

• Хонаи хушк ва бо ҳавокашии мувофиқ нигоҳ доред ва чарогоҳро бигардонед, то ҷамъшавии паразитҳо маҳдуд шавад.
• Аз нигоҳ доштани мурғобиҳо дар замине, ки тозагӣ аз ҷониби мурғҳо истифода шудааст, пархез кунед, то хатари сарсиёҳ кам шавад.
• Паррандаҳои нав қабл аз иловаи ба галла қаронтин кунед.
• Хокбозиро нигоҳ доред ва мунтазам барои паразитҳои берунӣ тафтиш кунед.
• Ҳамеша оби тоза ва хӯроки солим фароҳам кунед.

Роял Палмҳо паррандаҳои чарогоҳанд ва бо дастрасии ҳаррӯза ба замини кушод барои чаридан, дар якҷоягӣ бо паноҳгоҳи мустаҳкам барои шабҳо ва ҳавои бад, беҳтарин иҷро мекунанд. Паноҳгоҳ бояд хушк, бе кашиши ҳаво дар баландии чӯбдастӣ аммо бо ҳавокашии хуб дар боло, ва пурра бехатар аз шикорчиён бошад. Чун ин навъ парвоз мекунад ва дӯст дорад бинишинад, чӯбдастиҳо бояд баланд аз замин бошанд. Фазои берунӣ бояд ҳисоркашӣ шавад, зеро ин паррандаҳои фаъол мегарданд ва метавонанд монеаҳои пастро убур кунанд.

Рӯйхати санҷиши барпосозӣ

• Хонаи бехатар аз шикорчиён бо қулфҳои мустаҳкам ва кушодаҳои пӯшида.
• Чӯбдастиҳои баланд ва мустаҳкам барои нишастан.
• Бистари хушк ва ҷаззоб, ки тоза нигоҳ дошта шавад.
• Чарогоҳи ҳисоркашидашуда бо алаф ва каме пӯшиш.
• Минтақаи лонагузории паноҳдор ва хушк барои мурғаҳо.
• Оби тоза ва хӯроки маҳфуз доимӣ.

Мурғаҳои Роял Палм ҷӯҷакашҳои табиии боэтимод ҳастанд, ва мурғаи оромида аксар вақт клатчи худро инкубатсия мекунад ва меафзояд. Тухмҳоро дар инкубатор ҳам метавон гузошт, вақте ки назорати бештар ё шумораи баланд лозим аст. Тухмҳои мурғобӣ тақрибан 28 рӯз тӯл мекашад, то ҷӯҷа шаванд. Ҳарорат ва намии устувор дар тамоми муддат муҳим аст, бо намии баланд дар охир, то ҷӯҷаҳо биройанд. Кандел кардан дар миёнаи инкубатсия ба нигоҳдоранда имкон медиҳад тухмҳои шаффоф ё беинкишофро хориҷ кунад.

Марҳилаҳои ҷӯҷакашӣ

1. Тухмҳои тоза ва боругро дар ҳарорати устувор ва намии мувофиқ гузоред.
2. Тухмҳоро ҳар рӯз чанд маротиба барои 25 рӯзи аввал бигардонед.
3. Дар миёнаи инкубатсия кандел кунед ва тухмҳои беинкишофро бардоред.
4. Тақрибан 3 рӯз қабл аз мӯҳлат гардонидаро бас кунед ва намиро барои қулфшавӣ баланд кунед.
5. Бигзоред ҷӯҷаҳо дар инкубатор пурра тафрихшаванд ва хушк шаванд пеш аз интиқол.
6. Ҷӯҷаҳоро ба брудери гарм ва хушк бо хӯроки оғозин ва оби тоза интиқол диҳед.