Англо-арабӣ

Англо-араб аспи саворагист, ки аз омезиши аспи Тороубред (зоти аслии англисӣ) бо аспи арабӣ ба даст меояд. Мақсади ин омезиш нигоҳ доштани суръат ва доираи ҳаракати Тороубред аст, дар айни ҳол истифода аз саломатӣ, тоқат ва зебоии аспи арабӣ. Натиҷа аспест баланд ва хубсохт, ки барои намудҳои варзише, ки ҳам суръат ва ҳам тоқатро талаб мекунанд, мувофиқ аст.

Фаронса кишварест, ки ин зот бештар аз ҳама бо он алоқаманд аст ва парваришдиҳандагони фаронсавӣ ин навъро дар давоми наслҳои зиёд ҳамчун зоти алоҳидаи варзишӣ нигоҳ доштаанд. Дар як асп миқдори хуни арабӣ метавонад аз як чорьяк то тахминан се чорьяк фарқ кунад, аз ин рӯ андоза ва шакли бадан гуногун аст, аммо ин зот дар маҷмӯъ дар қатори калонтарин аспҳои саворагӣ ҷой мегирад.

Аспҳои Англо-араб бо ҳассосӣ, зиндадилӣ, зиракӣ ва пурэнергӣ шинохта мешаванд. Ин аспҳо ба муносибати доимӣ ва одилона хуб ҷавоб медиҳанд ва одатан бо саворикори доимии худ пайванди кории наздик барқарор мекунанд. Маҳз ҳамин ҳассосӣ боис мешавад, ки ин асп барои соҳиби соҳибтаҷриба хеле қаноатбахш бошад, аммо метавонад барои тозакор душвор бошад.

Ба кӣ мувофиқ аст

Англо-араб ба саворикоре мувофиқ аст, ки аспи серҳаракат ва пешбарандаро мехоҳад ва вақти кофӣ барои савор шудан ва мунтазам машқ кардан дорад. Энергия ва зеҳни тези ин асп барои варзиши мусобиқавӣ ва саворигарии фаъоли фароғатӣ мувофиқ аст. Касоне, ки аспи ором ва камталаботро барои сафари аввалини худ меҷӯянд, одатан бо зоти оромтар беҳтар мувофиқат мекунанд.

Ин зот аз таваҷҷуҳи васеи аврупоиён ба аспи арабӣ сарчашма мегирад, ки барои тоқат, саломатӣ ва сари нафиси худ қадр карда мешуд. Парваришдиҳандагон мехостанд ин хусусиятҳоро нигоҳ доранд ва дар айни замон баландӣ ва суръати масофапаймоии Тороубредро, ки худ дар асоси хуни арабӣ ва дигар зотҳои шарқӣ бунёд шуда буд, илова кунанд.

Фаронса маркази ин кор гардид. Аспхонаҳои давлатӣ ва хусусии Фаронса аспҳои арабӣ ва Тороубредро омехта карданд ва баъд наслҳои онҳоро ё бо якдигар ё бозгашт ба яке аз зотҳои асосӣ ҷуфт карданд ва ба ин тариқ дар давоми наслҳои зиёд навъи шинохташударо устувор карданд. Ҳадаф дар тамоми ин роҳ офаридани аспи варзишии барои саворигарии зинӣ мувофиқ буд, на аспи танҳо барои пойга ё аспи холиси биёбонӣ.

Азбаски барномаи парвариш доираи васеи нисбати хуни арабӣ ба Тороубредро иҷозат медод, Англо-араб бештар аз рӯи насаб ва фоизи хуни воҷиди шартҳо муайян мешуд, на аз рӯи як намуди ягона ва собит. Маҳз ҳамин чандирӣ ба парваришдиҳандагон имкон медод, ки мувозинати суръат бо тоқат ва андомро мувофиқи вазифаҳои гуногун танзим кунанд.

Бо гузашти вақт Англо-араб ҳамчун аспи мусобиқавии эътирофшуда дар Фаронса ва берун аз он ҷои худро устувор кард ва дар ташаккули хатҳои дрессаж, эвентинг ва конкур саҳм гузошт. Ин зот ҳам ҳамчун аспи корӣ ба худи худ ва ҳам ҳамчун омили таъсиргузор ба дигар гурӯҳҳои аспҳои гармхун ва варзишӣ то ҳол арзиши худро нигоҳ медорад.

Таассуроти умумӣ аз ин зот аспи мутавозин ва серҳаракати саворагист. Англо-араб одатан аз аспи холиси арабӣ баландтар аст ва андоми дарозтар ҳамроҳи сурини пурқувваттар дорад, ки нишонаи тарафи Тороубреди он аст. Сараш нафис ва пуртаъсир аст, аксар вақт бо профили рости назар аз хамидагии маъмули аспи арабӣ, ки болои гардани хушшакл ҷой гирифтааст. Китфаш моил, пушташ мустаҳкам ва пойҳояш тоза бо устухони зич ва пайҳои возеҳ мебошанд.

Мӯй ва рангҳо

Мӯи ин асп кӯтоҳ ва нафис аст, ба пӯст наздик мехобад ва мушакҳои зеринро намоён мекунад. Қаҳваранг ва шабалутӣ маъмултарин рангҳоянд, вале аз сабаби таъсири зоти арабӣ ранги хокистарӣ низ бисёр дучор мешавад; аспҳои хокистарӣ бо баланд шудани син аксар вақт равшантар мегарданд. Ёл ва дум одатан нафисанд, на вазнин. Доғҳои сафед дар рӯй ва қисми поёни пойҳо дучор мешаванд, аммо ин хусусияти муайянкунандаи зот нест.

Англо-араб аспи ҳушёр ва пешбаранда аст. Он тез меомӯзад ва рафтори нигоҳубингари худро бодиққат мехонад, аз ин рӯ пас аз барқарор шудани эътимод, ҳамрохи ҷавобгӯ мегардад. Ҳамин ҳассосӣ маънои онро дорад, ки он таниш ё номунтазамии саворикорро пай мебарад ва агар бо ӯ дағалона муносибат шавад, метавонад ноором ё тунд гардад.

Бо одамоне, ки мешиносад, ин зот меҳрубон ва хоҳишманд аст ва одатан бо саворикори доимии худ пайванди кории мустаҳкам барқарор мекунад. Одамони нав, ҷойҳои нав ва ҳодисаҳои ногаҳонӣ метавонанд онро асабонӣ кунанд, бинобар ин шиносоии ором кӯмак мерасонад. Бо дигар аспҳо умуман ҷамъиятпазир аст ва дар ҳамроҳии онҳо хуб зиндагӣ мекунад, гарчанде ки аспи серэнергия дар гала метавонад кӯшиши бартарӣ дошта бошад. Табиати зиндадили он дар варзиш бартарӣ аст ва сабаби он аст, ки ин зот интихоби осонтарин барои соҳиби асабонӣ ё нав ба ин кор нест.

Нигоҳубини ҳаррӯза принсипҳои умумии парвариши хуби аспро дунбол мекунад, бо таваҷҷуҳи иловагӣ ба энергия ва ҳассосии ин зот. Тартиби устувор ва тамоси мунтазами инсонӣ Англо-арабро ором ва ҳамкор нигоҳ медорад.

Ороиш

• Мӯи кӯтоҳро якчанд бор дар як ҳафта шона занед ва дар вақти мӯйрезии сахти баҳорӣ, ҳар рӯз
• Пеш ва пас аз ҳар саворшавӣ сумҳоро тоза кунед ва аз ҷиҳати санг ё тарқиш биозмоед
• Ташрифи наълбандро тахминан ҳар шаш то ҳашт ҳафта як бор ба нақша гиред
• Ёл ва думи нафисро бидуни гиреҳ ва тоза нигоҳ доред, то нашикананд
• Ҳангоми шона задан пӯст ва пойҳоро аз ҷиҳати гармӣ, варам ё буриш биозмоед

Машқ

• Ҳар рӯз кор ё чарогоҳи озод фароҳам кунед; ин аспи серэнергияест, ки ба роҳи холикунии қувва ниёз дорад
• Машқи бо зин ва пиёдагардӣ ё ҳаракати озодро омехта кунед, то зеҳнаш тоза бимонад
• Барои мусобиқаи тоқат ё эвентинг омодагии ҷисмониро тадриҷан баланд баред, на якбора
• Рӯзҳои истироҳат диҳед, аммо аз бекории дарозмуддат худдорӣ кунед

Муҳити нигоҳдорӣ

Ин зот дар муҳите бо чарогоҳи фаровон, ҳисори бехатар ва ҳамроҳии дигар аспҳо беҳтарин натиҷаро нишон медиҳад. Ахур барои паноҳ аз обу ҳавои бад муфид аст, аммо маҳбусии дарозмуддат боис мешавад, ки Англо-араби серэнергия беором гардад. Фазои бехатар ва гуногун барои ҳаракат ба хислати он мувофиқ аст.

Алафи босифат асоси ғизои ин асп аст. Чарогоҳ ва хасбеда бояд қисми асосии хӯроки аспро ташкил диҳанд ва хӯроки сахт мутобиқи миқдори кораш илова шавад. Азбаски ин зоти варзишӣ метавонад энергияро тез сарф кунад, ба Англо-араб бояд тавре хӯрок дод, ки бо фаъолияташ мувофиқат кунад, то на аз ҳад зиёд серҳаракат шавад ва на вазн гум кунад. Дастрасии доимӣ ба оби тоза ва намак зарурист.

Ширинӣ ва иловаҳо

Миқдори ками сабзӣ ё себ ширинии бехатар аст. Аксари аспҳое, ки алафи хуб ва хӯроки мутавозин мехӯранд, ба чизи иловагӣ он қадар эҳтиёҷ надоранд, гарчанде ки иловаи витамину минерал метавонад норасоии чарогоҳи бесифатро пур кунад. Ҳар иловаро тадриҷан ворид кунед ва пеш аз якҷоя кардани якчанд маҳсулот бо байтор ё мутахассиси ғизои асп маслиҳат кунед.

Ин зот аз саломатии насли арабии худ баҳра мебарад ва умуман тануруст аст, бо дарозии умри маъмулии 25 то 30 сол. Аксари мушкилоте, ки соҳиби асп бо онҳо рӯбарӯ мешавад, ҳамон мушкилоти маъмули аспӣ мебошанд, ки ҳар аспи варзишии фаъолро таъсир мерасонанд, махсусан онҳое, ки ба кори вазнин алоқаманданд, на нуқсонҳои хоси Англо-араб. Нигоҳубини мунтазам ва идораи оқилонаи ҳаҷми кор аксари аспҳоро то солҳои охири умрашон тануруст нигоҳ медорад.

Нигоҳубини пешгирикунанда

• Муоинаи солонаи байторӣ ва ваксинатсияи мунтазам
• Ҳисоби мунтазами тухми кирм ва барномаи муайяни назорати паразит
• Муоинаи дандон тахминан ҳар шаш то дувоздаҳ моҳ як бор
• Расидагии наълбанд ҳар шаш то ҳашт ҳафта як бор
• Омодасозии ҷисмонӣ, ки тадриҷан пеш меравад, то пайҳо ва буғумҳоро ҳифз кунад

Зиракии ин зот боис мешавад, ки омӯзиш, вақте усул возеҳ ва устувор бошад, самаранок пеш равад. Ин асп машқҳои навро тез аз худ мекунад ва аз кори гуногуне, ки зеҳнашро банд нигоҳ медорад, лаззат мебарад. Тарафи дигараш ин аст, ки он ба ҳамон андоза тез роҳҳои саркаширо низ меомӯзад ва муносибати дағал ё саросемакунандаро дар хотир мегирад, бинобар ин вақтбандии ором ва ислоҳи одилона муҳимтар аз сахтгирии сирф аст. Мураббии соҳибтаҷриба, ки метавонад аспи ҳассосро бихонад, беҳтарин натиҷаро аз он мегирад.

Асосҳо

1. Пеш аз кори саворӣ, кори заминӣ ва рафтори хубро ҷо андозед
2. Дар муҳити ором ҷавоби возеҳ ба пой, нишастгоҳ ва аёнро омӯзонед
3. Дарсҳоро кӯтоҳ нигоҳ доред ва бо натиҷаи хуб анҷом диҳед, то диққати асп нигоҳ дошта шавад
4. Пас аз устувор шудани асосҳо, мушкилоти навро тадриҷан илова кунед
5. Ба сӯи кори варзишии интихобшуда, ба мисли дрессаж, конкур ё мусобиқаи тоқат пеш равед

Маркази зотпарварии Англо-араб нисбати хуни арабӣ ба Тороубред аст. Парваришдиҳандагон ду зоти асосиро якҷоя мекунанд ва наслро ё бо ҳамдигар ё бозгашт ба яке аз ду зоти волидайн ҷуфт мекунанд, то мувозинати дилхоҳи андоза, суръат ва тоқатро ба даст оранд, дар ҳоле ки фоизи хуни воҷиди шартҳоро дар доираи муайянкунандаи ин навъ нигоҳ медоранд.

Модааспҳо одатан пас аз расидан ба балоғати комил ҷуфт мешаванд ва ҳомиладорӣ аз намунаи маъмули аспӣ, яъне тахминан ёздаҳ моҳ, пайравӣ мекунад ва як курраро ба дунё меорад. Курра аз шири модааспаш ғизо мегирад ва одатан дар синни тахминан чор то шаш моҳагӣ аз шир ҷудо карда мешавад. Нигоҳубини барвақт ва мулоими аспи ҷавон одоб ва эътимодеро шакл медиҳад, ки ин зоти ҳассос баъдтар ба он ниёз дорад; омӯзиши мураттаб танҳо вақте оғоз мешавад, ки бадани асп аз ҷиҳати ҷисмонӣ омода бошад.