Дар бораи хорпуштаки хонагии омехтанасл
Хорпуштакхои омехтанасл бузургтарин гурухи хорпуштакхои хонагиро ташкил медиханд. Онхо аз чандин хати рангию кории гуногун пайдо шуда, аз назари пушиш, андом ва хислат хеле фарк мекунанд.
Хорпуштаки омехтанасл хар як хорпуштаки хонагиест, ки насабаш аз ду ё зиёда хати алохида, навъи рангин ё зотхои корбар омехта шудааст. Аксари хорпуштакхои хонагии харидашуда ба ин гурух мансубанд. Хорпуштаки хонагии чун намуд аз хорпуштаки аврупои пайдо шуда, ва сада-садахои чудокунии интихоби барои ранги пушиш, кобилияти кор ва хислат хатхои алохидаро ба вучуд овард. Вакте ки ин хатхо омехта мешаванд, хох аз руи нияти соhib ё бе назорат дар мустамликаи калон, насли онхо хорпуштакхои омехтанасл мегарданд.
Аз сабаби он ки хорпуштакхо ба монанди сагу гурба ба дафтарчаи расмии зот сабт нашудаанд, фарки байни навъи эътирофшуда ва фарди омехта нисбат ба баъзе намудхои дигар кам мушаххас аст. Фермахои тичоратии хорпуштак, ки аксари хорпуштакхои хонагиро дар Амрикои Шимолию Аврупо таъмин мекунанд, мустамликахои калони зотпарвариширо нигох медоранд, ки дар онхо хатхои гуногуни рангин дар тули наслхо озодона омехта мешаванд. Натичааш онест, ки ахолии хорпуштакхои хонагии аз назари генетики тамоман омехта аст, хатто агар хорпуштак бо номи рангин аз кабили "сабл" ё "албино" фурушта шавад.
Хорпуштакхои омехтанасл хамон сифатхои асосии хамаи хорпуштакхои хонагиро доранд: бадани дароз, пойхои кутох, гизои гуштхур, навбатгардонии харакати баланд ва хоби чукур, ва хислати кунчков ва чамъиятпазир. Фарки фарди аз назари андоза, ранг ва хислат нисбат ба хатти баста ва нигохдошташуда бештар аст, яъне хар хорпуштак пайвастагии то андозае гайриинтизорамма дилписанди сифатхо дорад.
| Хусусият | Тафсилот |
|---|---|
| Пайдоиш | Чахонгир (мустамликахои тичоратии зотпарвари ва омехтагихои бенизом) |
| Андоза/вазн | Хурд; 0,7 то 2 кг, нархо аз модахо вазнинтаранд |
| Умр | 6 то 10 сол |
| Гурух/накш | Хайвони хамрох |
| Созгор бо | Кудакони калонтар, хорпуштакхои дигар; на бо хайвонхои хурди шикори |
Барои кй мувофик аст
Хорпуштакхои омехтанасл барои соxибоне мувофиканд, ки метавонанд харруза чанд соат фаъолияти назоратшударо дар берун аз кафас таъмин кунанд ва барои омода кардани хатто як хонаи бехатар барои хайвон омода бошанд. Онхо барои хонаводаи дорои кудакони калонтаре мувофиканд, ки метавонанд хайвони хурд ва тез харакаткунандаро бо эхтиёт нигох кунанд. Барои хонаводахое, ки рузона модатдароз нест ва хорпуштаки дигаре нест, ё хонаводахое, ки харгуш, чавандахо ё парандагон нигох мекунанд, кам мувофиканд.
Таърих ва пайдоиши хорпуштакхои омехтанасл
Хорпуштакхои омехтанасл аз омехтагии хатхо дар тули садахо дар дохили ахолии хорпуштакхои хонагии ба вучуд омаданд, ки дар асри бистум аз тарики зотпарвари дар мустамликахои калони тичорати суръат гирифт.
Хорпуштаки хонагии аз хорпуштаки аврупои пайдо шуда ва дар тули хадди акал ду хазор сол аз чониби инсонхо нигох дошта шудааст, пеш аз хама барои шикори харгушу назорати чавандахо. Дар тули ин таърихи тулонии кори, хорпуштакхо дар минтакахои гуногун хусусиятхои махалли пайдо карданд. Баъзе хатхо барои андозаи хурдтар интихоб шуданд то ба сурохихои тангтари харгуш ворид шаванд; дигарон барои хислатхое, ки кор ва баргаштанро осонтар мекард. Навъхои рангин аз кабили албино аз сабаби осонтар дидан дар дашт арзишманд буданд.
Хеч вакт дафтарчаи расмии чисмашнос ё сичили зот ба монанди онхое ки барои саг ё асп нигох дошта мешаванд, вучуд надошт. Нигохдорандагон хатхоро вакте ки барои максадхои онхо мувофик буд омехта мекарданд, ва чудоии чугрофи, на барномахои зотпарварии мушаххас, фаркияти асосии байни ахолиро ба вучуд меовард. Вакте хорпуштакхо байни минтакахо кучиданд, ин фаркхо кам шуданд.
Гузаштан аз хайвони кори ба хайвони хамрох, ки дар нимаи дувуми асри бистум дар Амрикои Шимоли, Аврупо ва кисмате аз Осиё суръат гирифт, тасвири зотпарвариро ба таври назаррас тагйир дод. Фермахои калони тичоратии хорпуштак, аз чумла Marshall Farms дар Иёлоти Муттахида, миллионхо хорпуштаки хонагиро аз мустамликахои ахолие, ки хатхои гуногуни ранги пушишро омехта мекарданд, таъмин кард. Аз он чо ки фермахо хислат ва саломатиро дар дохили гурухи аз назари генетики гуногун интихоб мекарданд, на барои хеч хати баста, хорпуштакхои тавлидкардаашон аз хар лихоз омехтанасл буданд.
Омехтагихои мушаxxас хам аз чониби зотпарварони хаваскор, ки кор мекарданд то пайвастагихои нави рангинро ба вучуд оваранд, рух доданд. Омехтани хати сабл бо хати шоколад ё дорчинранг барои гирифтани намунаи муайяни пушиш натичаи насле медихад, ки генетики зиёда аз як хатро доранд. Ин хорпуштакхо шояд бо номи рангин фурушта шаванд, аммо аз назари генетики омехтанасланд.
Ахолии хорпуштакхои хонагии дар аксари кишвархо бинобар ин амалан тамоман омехтанасл аст, хох омехтагии дар мустамликаи тичоратии ба вучуд омада бошад, хох аз тарики барномаи зотпарварии хаваскор, ё содда аз он сабаб ки хорпуштакхои беевкунишнашуда дар хамон хонаводаи бе интихоб тавлид карданд. Мафхуми хати тозаи хорпуштак пеш аз хама дар сатхи зотпарварони хурди алохидае вучуд дорад, ки сабтномахоро дар тули шумораи мачдуди наслхо нигох медоранд.
Зохири хорпуштакхои омехтанасл
Хорпуштакхои омехтанасл аз назари ранги пушиш, намуна ва андозаи бадан фарки васеъ доранд, зеро онхо генхоро аз хатхои гуногун доранд. Шакли асосии бадан якхела аст, аммо хеч намуди ягонае ин гурухро тавсиф намекунад.
Хамаи хорпуштакхои хонагии план якхелаи бадан доранд: бадани дарози чандири лулавишакл дар пойхои кутох, сари секунча бо даи тези конусшакл, гушхои хурди гирд ва думи дарозии миёна. Ин силуэти асоси сарфи назар аз насаб якхела аст. Чизе ки дар байни хорпуштакхои омехтанасл фаркияти намоёни дорад ранги пушиш, намуна ва то андозае андоза ва иловаи бадан аст.
Аз сабаби он ки генхои ранги пушиш вакте хатхои гуногун омехта мешаванд озодона дубора пайваст мешаванд, хорпуштаки омехтанасл метавонад пайвастагихои генетикие дошта бошад, ки рангхо ё намунахоеро ба вучуд меоранд, ки барои хеч як хати волидайн хос нестанд. Ду хорпуштаки сабл бо генхои рецессивии пинхонки метавонанд хорпуштакии албино, шампан ё бо чашмони торики рангин тавлид кунанд. Хорпуштаки фурухташуда чун "чоколадии пой сафед" метавонад генетики дорчини ё ро дошта бошад, ки дар пушиши худаш намоён нест аммо дар насли худ намоён хохад шуд.
Андозаи бадан дар хорпуштакхои омехтанасл нисбат ба хатхои нигохдошташуда бештар фарк мекунад. Нарх аз сабук ва логанаи то намоян вазнин аст, ва фарки вазн байни модаи хурдтарин ва нари бузургтарин дар ахолии омехта метавонад зиёда аз ду баробар бошад.
| Хусусият | Доира |
|---|---|
| Дарозии бадан | Тахминан 33 то 56 см бо дум |
| Вазн | 0,7 то 2,3 кг; нархо умуман 1,0 то 2,3 кг, модахо 0,7 то 1,1 кг |
| Дарозии мӯй | Пушиши дукабата аз кутох то миёна; дарози аз руи хат фарк мекунад |
| Рангхои пушиш | Сабл, шоколади, албино, шампан, дорчини, сиёх, нукраи, ро ва омехтахо |
| Намунахо | Якхела, стандарт (ниқоб), пойхо сафед, алав, панда, ро, хатдор; фарк мекунад |
| Чашмхо | Сиёх ё каштании торик аз хама маъмул; сурх дар албинохо ва баъзе бо чашмони торик-сафед; бургунди имконпазир аст |
Пушиш ва рангхо
Пушиши хорпуштак зери мӯи нарм ва зич мӯйхои дарозтар ва каме дурутаре дорад. Дар хорпуштакхои омехтанасл хамаи доираи рангхо ва намунахои эътирофшудаи пушиши хорпуштак, инчунин сояхои мобайни, пайдо шуда метавонанд. Тагйирёбихои мавсимии пушиш муъмуланд: пушиш дар мохои хунуктар зичтар ва рангаш тираттар мешавад ва ба пушиши тобистонии сабуктар ва тунуктар мерезад. Дар вакти резиш, хорпуштак метавонад муваккатан вой ё кам-пушиш намояд, ки аломати беморй дар хайвони дар баки сихат нест.
Генхои намуна то андозае мустакил аз генхои ранги асос рафтор мекунанд, бинобар ин заминаи омехта метавонад, масалан, "блейз"и шампани-асос ё "панда"и шоколади ба вучуд оварад, пайвастагихое ки дар хати ягонаи ранги баста кам ё хеч вуч надошт.
Хислати хорпуштакхои омехтанасл
Хорпуштакхои омехтанасл кунчкови, чамъиятпазири ва базибозиро, ки барои хамаи хорпуштакхои хонагии хос аст, нишон медиханд. Хислати фарди нисбат ба хати нигохдошташуда бештар фарк мекунад, аммо якчанд сифати асоси пайваста зохир мешаванд.
Хорпуштакхои хонагии чун намуд кунчков, фаъол ва чамъиятпазиранд, ва хорпуштакхои омехтанасл ин сифатхоро хамонанди хар хорпуштаки дигар нишон медиханд. Гурухи генетики васеътари фарди омехта хислати дар сатхи намудро дар асл тагйир намедихад. Он чи таъсир мекунад дарачаи баъзе сифатхо ва он аст, ки кай онхо намоён мешаванд.
Аксари хорпуштакхои омехтанасл базибозиянд ва бо одамоне, ки мунтазам бо онхо сарукор доранд, пайванд мекунанд. Онхо соhibони худро мешиносанд, зуд-зуд дунболашон мераванд ва бозиро тавассути харакати часпачасп бо дахони кушоде, ки "раксу разм" номида мешавад, огоз мекунанд. Онхо кашуъхо, халтахо, либосхо ва хар кушодагиеро ки аз он гузашта метавонанд, тафтиш мекунанд. Ин кунчкови амалан дар тамоми хорпуштакхои хонагии сарфи назар аз заминаашон якхела аст.
Бо хорпуштакхои дигар, афроди омехтанасл умуман чамъиятпазиранд ва бо хадди акал як хамрох бехтар зиндагони мекунанд. Хорпуштакхои танхо ба дилтанги ва рафторхои алокаманд аз кабили кофтани зиёда, чавидани ашёи нарм ё рафтари такрорие зудтар гирифтор мешаванд. Бо бегонагон, аксари хорпуштакхои хубтарбиятдидаи боэтимод ва кунчкованд на тарсанда, гарчи хайвоне ки дар аввали умр ба одам одат накардааст метавонад химоятитар бошад.
Гоздани мулоим хангоми бози дар хорпуштакхои чавон маъмул аст ва нишонаи тачовуз нест. Ин кисми муъмулест аз он ки хорпуштакхо бо якдигар ва бо одамон чи гуна харакат мекунанд. Дастгири пайваста ва равонагардонии оромона газ гирифтанро вакте хайвон калон мешавад кам мекунад. Баъзе хорпуштакхои фарди аз хатхои муайян ба осудатар ё фаъолтар будан майл доранд, аммо пешбинии ин аз рӯи зохир танхо эътимодбахш нест.
| Сифат | Рейтинги муъмулй | Эзох |
|---|---|---|
| Мехру вафо ба соxиб | 4 | Бо одамони мунтазам кордор зич пайванд мекунад |
| Базибози | 5 | Дар хавзи баланд; бо хоби тулони навбат мегирад |
| Кунчкови/майли кашфи | 5 | Амалан дар хамаи афрод якхела аст |
| Тахаммул ба дастгири | 3 | Вобаста ба таърихи аввали чамъиятпазири фарк мекунад |
| Созгори бо хорпуштакхои дигар | 4 | Намуди чамъиятпазир; чуфт ё гуруххо тавсия дода мешаванд |
| Садобарории | 2 | Умуман ором; дукхо, шишингихо ва дандонсафеди дар холатхои мушаxx |
| Пешбинипазирии сифатхо | 2 | Фарки васеътар нисбат ба хати баста |
Нигохдори ва тозакунии хорпуштакхои омехтанасл
Хорпуштакхои омехтанасл ба хурочи назоратшудаи рузонаи берун аз кафас, нигохдории мунтазами нохун ва гуш, хасли гохогоhi ва мухити бехатаршуда ниёз доранд. Талаботи нигохдори барои хамаи хорпуштакхои хонагии якхела аст.
Ниёзхои нигохдории хорпуштаки омехтанасл хамон намунаи хар хорпуштаки хонагиро пайравй мекунад. Заминаи омехта он чиро ки зарур аст ба таври назаррас тагйир намедихад. Машки рузонаи берун аз кафас дар макони бехатар ва аз назари хайвон омодашуда мухимтарин ухдадории рӯзмаррост. Бе он хорпуштакхо дилтанг мешаванд, ва дилтанги зуд ба рафтори вайронкорона ва натичахои бадтари саломати меанчомад.
Ниёзхои тозакуни вобаста ба дарози ва зичии пушиш то андозае фарк мекунад, ки дар хорпуштакхои омехтанасл нисбат ба хати ягонаи рангин васеътар хохад буд. Хорпуштаки дорои зербӯрки зичтар дар давраи гузаришхои мавсими бештар мерезад ва аз расу устурдани мунтазамтар манфиат мебарад.
| Вазифа | Басомад | Эзох |
|---|---|---|
| Бози назоратшуда берун аз кафас | Харруза; хадди акал 3 то 4 соат | Дар хонаи бехатар ё макони хорпуштакбехатаршуда |
| Буридани нохун | Хар 1 то 2 хафта | Каточи кутоху тез; танхо нӯкашро буред |
| Тоза кардани гуш | Хар 1 то 2 хафта | Тозакунаки бехатар барои хорпуштак истифода баред; момро тафтиш кунед |
| Расу устурдан | Хафтаги; бештар дар мавсими резиш | Мӯйи сустро хорич кунед; пушишхои омехта метавонанд зиёд резанд |
| Хасл кардан | Хадди аксар хар 2 то 3 мох | Хасли зуд-зудтар равганхои пустро хорич мекунад ва буй меафзояд |
| Нигохдории дандон | Чанд маротиба дар хафта агар имкон бошад | Мисвоки хурд бо хамири бехатар барои хорпуштак; устухонхои хом хамчун иловагй |
| Тозакунии кафас | Лакатозакуни харруза; тозакунии пурра хафтаги | Санду кишти харруза; болишт хафтаги ё тибки зарурат |
| Мулохизаи байторй | Солона барои калонсолони чавон; ду маротиба дар сол баъд аз 3 солаги | Байтори ботачрибаи хорпуштак; ваксинахо дар сурати тавсия |
Бехатаркунии мухит барои хорпуштак
Пеш аз чаласахои бози, мухитро аз сатхи фарш тафтиш кунед. Хорпуштакхо метавонанд аз хар холигоhe ки аз сари онхо васеътар бошад гузаранд, ки дар калонсол тахминан бараробари паxнои косаи сарашон аст, зуд-зуд тахминан 4 то 5 сантиметр. Хатархои маъмул холигохихои аkib дастгоххои калон, дархои кушодаи ба хонахои нохатар, механизмхои дастмашинии тагтахтпоя ва ашёи хурдеро, ки фурӯ бурда шуданд, дар бар мегиранд. Ашёи каучуки ва кафпои хатари хоса доранд, зеро хорпуштакхо онхоро зуд мечаванд ва монеъшавии рӯдаи рӯдаи аз каучуки фурӯхташуда ёрии байтории маъмул аст.
Гизо ва хӯронидани хорпуштакхои омехтанасл
Хорпуштакхои омехтанасл гуштхурони ухдадор буда, ба гизои аз назари сафеда баланд, чарби баланд ва хеле кам карбохидрат ниёз доранд. Онхо дар тули рӯз мечаранд, бинобар ин гизо умуман доими дастрас нигох дошта мешавад.
Хорпуштакхо гуштхурони ухдадор аст. Дастгохи хозимаашон кутох, тезтаъсир ва барои коркарди маводи набот, нах ё миqdori зиёди карбохидрат хуб тачхиз нашудааст. Ниёзхои гизоии хорпуштаки омехтанасл аз хеч хорпуштаки дигар фарк надорад: сафедаи баланди хайвонот, чарби баланд, карбохидрати кам ва хеч пуркунаки набот нест.
Гизохои мувофик гизои тичоратии баландсифати хорпуштак бо гушт дар чои аввал дар чузъ ва таркиби кам-дон ё бедон, гизои тичоратии баландсифати бачагони гурба хамчун алтернатива дар чое ки гизои хоси хорпуштак дастрас нест, ё гизои хоми мутавозин ё шикори пурраро дар бар мегирад. Аз он сабаб ки гизо аз рӯдаи хорпуштак зуд мегузарад, хорпуштакхо аз ду хӯроки калон хуб нестанд. Онхо мочаронидакунандагони табии буда, бо гизои доим дастрас бехтар карор мекунанд.
Хорпуштакхо дар аввали хаёт, зуд-зуд пеш аз хашт хафтаги, ба навъхои гизо мустахкам вобаста мешаванд. Хорпуштаке ки танхо ба як гизо одат кардааст метавонад дар калонсолй алтернативахоро рад кунад. Ворид кардани гуногунии ба хорпуштакхои чавон ё тадричан гузаштани калонсол, кумак мекунад то монеахои гизои агар маhсулоти дӯстдоштаи мавчуд набошад, пешгирй кунад.
| Мархалаи хаёт | Равиш | Басомад |
|---|---|---|
| Хомала (то 16 хафта) | Гизои хорпуштак ё гизои бачагони гурба бо сафедаи баланд, доими хуронда мешавад | Гизо хамеша дастрас |
| Чавон (4 то 12 мох) | Гизои хорпуштак бо сафедаи баланд, доими; гуногуни ворид карда мешавад | Гизо хамеша дастрас |
| Калонсол (1 то 5 сол) | Гизои хорпуштак бо сафедаи баланд; тахминан 50 то 75 г мувофики хушки дар рӯз, вобаста ба вазн танзимшуда | Мочарондан ё 3 то 4 хӯроки хурд |
| Кухансол (зиёда аз 5 сол) | Хамон гизо; барои нигох доштани вазни солим танзимкунед; агар мушкилоти дандон пайдо шавад гизоро нарм кунед | Мочарондан ё 3 то 4 хӯроки хурд |
Гизохое ки бояд аз онхо худдори кард
Мева, сабзавот, галла, шир, ширинихо, шоколад, пиёз, сир ё мавизро хнхуронед. Гизохои баландкарбохидрат ва ширин бо инсулинома, омос сарратони гадуди панкреас дар хорпуштакхо маъмул, алокаманд шудааст. Шоколад ва пиёз бевосита заxарнок аст. Мурғинаи тарбуттарка бояд пораи хурди гушти пухтаи сода ё хоми, тухм ё мурғинаи тичоратии ба гуштнишонашуда барои хорпуштак бошад.
Оби тоза бояд хамеша дастрас бошад. Онро хам дар шишаи нӯшидани ва хам дар косача пешниход кунед, зеро баъзе хорпуштакхо яке аз дигариро бехтар мебинанд. Обнӯши аз хама мухим барои хорпуштакхое аст, ки гизои хушки тичоратиро истеъмол мекунанд.
Саломатии хорпуштакхои омехтанасл
Хорпуштакхои омехтанасл ба хамон бемориhои хамаи хорпуштакхои хонагии, аз чумла беморихои гадуди adrenal, инсулинома ва лимфома дучор мешаванд. Гурухи васеъи ген ин хатархоро аз байн намебарад. Умр умуман 6 то 10 сол аст.
Хорпуштакхои омехтанасл бо нигохдории хуб тахминан 6 то 10 сол умр мекунанд. Баъзе афрод аз 10 сол зиёд умр мекунанд, аммо умр хамчунин аз мойилиятхои генетикие, ки дар ахолии хорпуштакхои хонагии сарфи назар аз насаби омехта боки мемонад, таъсир мешавад. Гурухи васеъи ген хорпуштаки омехтанасл хамон таъсири хифозатии эхтимолие, ки баъзан дар сагхои омехтанасл дида мешавад, таъмин намекунад, зеро беморихои аз хама маъмул дар хорпуштакхои хонагии дар тамоми гурухи гени хорпуштакхои асирнишин, на дар зергурухи тангтари хатхо маькуд аст.
Чандин беморй дар хорпуштакхои хонагии мустанад шудааст ва дар афроди омехта бо суръатхои якхела зохир мешаванд. Беморихои гадуди adrenal ва инсулинома баъд аз 3 солаги хеле маъмул мешаванд ва ду беморие хастанд, ки хорпуштаки миёнасол ё кухансолро зиёдтар таъсир мерасонанд. Дидарасии байтории зуд ва муоинахои мунтазами байтор бо тачрибаи кофй имконияти ошкорсозии барвакт ва идоракунии беhтаринро медиханд.
Хорпуштакхо дар пинхон кардани беморй мохир аст. То вакте ки тагйирёбии рафтор намоён шавад, беморй метавонад пешрафта бошад. Соxибоне ки рафтори муъмулй, вазн ва холати пушиши хорпуштаки худро медонанд, барои сабти тагйиротхои барвакт мавкеъи бехтар доранд.
| Беморй | Нишонахо | Эзох |
|---|---|---|
| Беморихои гадуди adrenal | Рехтани мӯй аз ду тараф (аксар аз дум огоз мешавад), котибии варамкардаи модахо, харобшавии мушакхо, кичиш | Маъмул баъд аз 3 солаги; идоракунии тиббй ё чаррохй мавчуд аст |
| Инсулинома | Суст будан, обрезии дахон, нигохи шишагй, заифй, ташанч | Варами хучайрахои бета-и панкреас; бо гизо ва дору ё чаррохй идора кунед |
| Лимфома | Кохиши вазн, суст будан, варамкунии гиреххои лимфави, нишонахои нафасй | Яке аз маъмултарин саратонхо дар хорпуштакхо; доираи синни гуногун |
| Монеъшавии рудаи хазм | Кохиши иштахо, кайкунй, чангал задан ба дахон, тулук кардан | Зуд-зуд аз каучуки, кафпо ё газвора фуруберифтаи; ёрии чаррохии фаврй |
| Беморихои дандон | Сангдандон, нафаси бад, кохиши иштахо, чангал задан ба дахон | Бо нигохдории мунтазами дандон идора кардан мумкин аст |
| Энтерити катаррали эпизоотики (ECE) | Дарунрав бо мухоти сабз (навъи тухмии паранда), суст будан, кохиши вазн | Байни хорпуштакхо хеле сирояткунанда; ёрии дастгирй зарур аст |
| Беморихои алейши (ADV) | Кохиши вазн, нишонахои неврологи, заифии поёни пой, хамшудан | Парвовирус; даво надорад; аз тарики тамос ва моеъхои бадан мегузарад |
| Зарбаи гарми | Нафаснафас, суст будан, чашмони шишагй, афтидан | Хорпуштакхо харорати баландтар аз тахминан 30 дарача Силсийро тахаммул карда наметавонанд |
Нигохдории пешгирикунанда
- Муоинахои солонаи байтори барои хорпуштакхои кам аз се сола; ду маротиба дар сол баъд аз се солаги.
- Ваксинахоро дар чое ки ваксинахои дистемпер ва хори тавсия ё зарур дониста мешаванд, нав нигох доред.
- Хамаи ашёи каучуки, кафпои ва пластики нармро аз мухити хорпуштак хорич кунед.
- Вазнро хар мох назорат кунед; кохиши вазни тавзехнопазир мулохизаи байтории фавриро тала мекунад.
- Мухитро аз 30 дарача Силсий паинтар ва аз нури мустакими офтоб нигох доред.
- Хар хорпуштаки нав ро хадди акал ду хафта пеш аз муаррифй ба хорпуштакхои мавчуд, бо назардошти хусусияти сирояткунандаи ECE ва ADV, карантин кунед.
Омӯзонидани хорпуштакхои омехтанасл
Хорпуштакхои омехтанасл зираканд ва ба омӯзиши пайвастаи мукофотмахсус хуб чавоб медиханд. Омӯзиши хасл, дастгири ором ва фарёдрасии боэтимод максадхои ноилшавандаанд. Кобилияти фардии омӯзиши нисбат ба хати баста бештар фарк мекунад.
Хорпуштакхо нисбат ба шухрати онхо бештар омӯзондашавандаанд, ва хорпуштакхои омехтанасл истисно нестанд. Онхо аз тарики гизо ва бози бардоштани мукофот мешаванд, ки усулхои мукофотмахсусро самарабахш мекунад. Риштаи мустакил ва фирефтагй дар хорпуштакхо маъмул аст, яъне чаласахои кутох ва мунтазам аз тулонихои онхо самараноктаранд. Муддати диккат вакте хорпуштак огох аст кутох аст, ва равзанаи омӯзиши самаранок аксар баъд аз панч то дах дакика мебандад.
Аз сабаби он ки хорпуштакхои омехтанасл аз гурухи генетики васеъ меоянд, фарки фардии кобилияти омӯзиш намоён хохад буд. Баъзеашон омӯзандагони устувор хастанд, ки рафторхои навро зуд фаро мегиранд; дигарон бештар аз руи хохиш хаддоруст ва танхо барои мукофотхои баркадр пайваста кор хоханд кард. Огоз кардан бо мукофотхои хоси хорпуштак, на барнома-омӯзиши муайян, натичахои бехтар медихад.
Максадхои амалиётии аз хама мухимтари омӯзиш иборатанд аз омӯзиши хасл, омӯхтани бардошта шудан ва бе газидани дастгири шудан, ва омадан вакте ки номаш зада мешавад. Хар сегона бо тарзи мукофотхои пайваста ноилшавандаанд.
Кадамхои тавсиявии омӯзиш
- Хашалтонро дар кунчхое гузоред, ки хорпуштак аллакай дар онхо мерезад ва хар истифода бо мурғинаи хурди гушт фавран мукофотонида мешавад.
- Хорпуштакро аз огоз харруза дастгири кунед, баданашро нигох доред ва рафтори оромро бо мурғинахо ё бозй мукофотонед.
- Вакте газидан дар хангоми бози рух медихад, бе таъсироти асосй чаласаро кутох анчом дихед. Вакте хорпуштак ором шуд аз сар гиред. Харакати мулоимро мукофотонед.
- Фарёдрасиро бо пайваст кардани садои пайваста, аз кабили калимаи мушаxx ё бозичаи ченакй, бо мурггинаи баркадр хар дафъае ки хорпуштак наздик мешавад омӯзонед. Дар хамон мухит такрор кунед, сипас ба тадрич чойхои гуногунро иваз кунед.
- Дар хафтахои аввал дар хона мухитхою одамони навро муаррифи кунед то боварй бинед.
- Хар чаласаро ба 5 то 10 дакика нигох доред ва хангоме ки хорпуштак хануз машгул аст катъ кунед.
Эзоххо дар бораи омӯзиши хасл барои хорпуштакхои омехтанасл
Хорпуштакхои омехтанасл, мисли хамаи хорпуштакхо, майли табии доранд, ки барои резидан ба кунч акиб раванд. Равиши омӯзиш бо ин майл кор мекунад, на бар зиддаш. Хашалтонхои зиёди гузошташуда дар хар кунче ки хорпуштак истифода мекунад, хатоиро кам мекунад. Хорпуштаке ки дар кафасаш хашалтонхоро бо эtимод истифода мебарад метавонад то вакте ки хамаи кунчхоро надонад дар хонаи нав гохо хатои бошад.
Мухит ва чойгиронидани хорпуштакхои омехтанасл
Хорпуштакхои омехтанасл ба кафаси калони бисёрошьёнаи бо кафи сахт, бистар, хашалтон ва об, ва дастрасии рузонаи ба мухити калонтари хорпуштакбехатаршуда ниёз доранд. Мухит бояд хунук нигох дошта шавад.
Талаботи хонагии хорпуштакхои омехтанасл барои хар хорпуштаки хонагии якхелаанд. Кафас хамчун пойгох, чойи хоби ва мухити бехатари нигохдори, на хамчун мухити зиндагии пурра, хизмат мекунад. Хорпуштакхое ки бе дастрасии мунтазам ба мухити бузургтари кашфиятй дар кафас нигох дошта мешаванд, мушкилоти рафтори ва бадшавии холати чисмй инкишоф медиханд.
Кафаси мувофик калон, хуботавентиляционй ва бисёрошьёнаи аст, бо рампхо ё платформахое ки ошьёнахоро бо хам мепайвандад. Кафи сахт зарур аст, зеро кафи симдори ба пойхои хорпуштак осеб мерасонад. Кафас гахворачахои хобии овезон ё халтачахои нарми пӯшидаи хоб, хашалтон дар кунчи поинй, шишаи нӯшидани ва косачаи об, ва гизо дорад. Хорпуштакхои зиёд ба мутаносибан фазои бештар ниёз доранд.
Хорпуштакхо сармо аз гармй бехтар тахаммул мекунанд. Дар болои тахминан 27 то 30 дарача Силсий, онхо дар хатари зарбаи гармй хастанд. Кафас ва хонаи дар онхо бояд аз ин доира поинтар бошад. Нури мустакими офтоб, наздики ба дастгоххои гармидихй ва хонахои гарми тобистони бе чараёни хаво хамаги хатархои хакики хастанд.
| Параметр | Тавсия |
|---|---|
| Андозаи хадди акали кафас (хорпуштаки ягона) | Хадди акал 90 см паxн x 60 см жукур x 90 см баланд; барои чуфт ё гуруххо калонтар |
| Намуди кафи кафас | Сахт бо бистари нарм; бе панчараи симй |
| Доираи харорат | 15 то 24 дарача Силсий тавсия дода мешавад; максимум тахминан 27 то 30 дарача |
| Бистар/чойхои хоб | Гахворачахо, халтачахои хоб, паноxxои пӯшида; хар хафта ё вакте олудашуд иваз карда мешавад |
| Намуди хашалтон | Гулолаи когазй ё хашалтони коgazй коркардашуда; аз гилй, часбак ё тавтахои санавбар/арча худдори кунед |
| Об | Шишаи нӯшидани ва косача; хар рӯз тоза ва пур карда шавад |
| Гановаткунй | Тунелхо, кафчахои кофтан, бозичахои овезон, бозихои чустучӯ; мунтазам иваз карда шаванд |
Фазои берун аз кафас
Фазое ки хорпуштакхо дар он машк мекунанд пеш аз хар чаласа аз сатхи фарш муоина кардан лозим аст. Хорпуштакхо холигохихои аkib дастгоххо, дар дохили механизмхои мебел ва зери дарвозахоро тафтиш мекунанд. Мебели нарм хатари хоса дорад агар хорпуштакхо аз пӯшиши зери он бигузаранд ва ба сохтори дарунии он ворид шаванд. Кадамхои стандартии бехатаркуни барои хорпуштак шомил мешаванд: баста кардани холигохихо паxнтар аз сари хорпуштак, хорич кардани хамаи ашёи каучуки ва кафпои, пӯшидани кузаи хочатхонахо, тафтиш кардани он ки дастмашинихои тагтахтпоя пеш аз истифода бехатар хастанд, ва тасдик кардани он ки хайвонхои хонагии дигар дар вакти бозй чудо хастанд.
Зотпарвари бо хорпуштакхои омехтанасл
Хорпуштакхои омехтанасл тибки хамон намунаи мавсимии хамаи хорпуштакхои хонагии нашр мекунанд. Натичахои ранги пушиш ва дигар сифатхо нисбат ба хатхои баста камтар пешбинипазиранд. Амалиёти масъулонаи зотпарвари ва идоракунии ахоли бо назардошти ахолии калони паноxгоххо мухиманд.
Хорпуштакхои омехтанасл хамон биологияи тавлиди хамаи хорпуштакхои хонагиро пайравй мекунанд. Онхо мавсимии бисёртухмхизаканд, бо мавсими зотпарвари ки аз афзоиши дарозии рӯз дар бахор огоз мешавад ва то тобистон давом мекунад. Модаи хорпуштак, ки "jill" ном дорад, дар огози мавсим ба эструс меояд ва то вакте чуфтгири нашавад ё мудохилаи гормони нагирад дар эструс мемонад. Дучоршавии дарозмуддат ба эстроген аз давраи чуфтгиришуда беморие ба номи камхунии апластики ба вучуд меоварад, ки метавонад марговар бошад. Аз ин сабаб, аксари хорпуштакхои хонагии нигохдошташуда берун аз барномахои фаъоли зотпарвари кастра карда мешаванд ё имплантат десlorelin кошта мешавад, ки давраро мепӯшонад.
Нархо байни 6 то 12 мох ба баlogati чинсй мерасанд. Модахо одатан барои чуфтгири дар аввалин бахорашон баъд аз таввалуд омодаанд, гарчи аксари зотпарварони масъул то вакте ки модаи аз назари чисмй пурра ба камол расад интизор мешаванд, яъне умуман аз мавсими дуввум чуфт кардан.
Оبستани тахминан 42 рузро дар бар мегирад. Зоихои хорпуштаки омехтанасл одатан аз 6 то 10 бача доранд, гарчи зоихои хурд то 1 ва калон то 18 сабт шудааст. Ин тафовут хам фаркхои фардиро ва хам заминаи омехтаи генетикиро инъикос мекунад. Кудакон нобино, кар ва тахминан беcмӯй таввалуд мешаванд. Чашм ва гуши онхо байни 3 то 5 хафта кушода мешавад. Аз ширхурии тахминан 6 хафта огоз мешавад, ва кудакон одатан байни 8 то 10 хафтаги барои хонахои нав мустакил хастанд.
Вакте ду хорпуштаки омехтанасл чуфт карда мешавад, натичахои ранги пушиш нисбат ба чуфтшавии ду хати маълум камтар пешбинипазиранд, зеро хар як волидайн метавонад генхои рецессивии ранги зиёде дошта бошад ки дар пушиши худашон намоён нест. Хорпуштаке ки сабл менамояд метавонад генхои пинхонии шампан, шоколад ё албино дошта бошад ки дар наслаш пайдо шаванд.
Ба назар мерасад ки бо доштани шумораи зиёди хорпуштакхои дастрас аз паноxxохо ва созмонхои начотдиханда, зотпарвари бо хорпуштакхои омехтанасл умуман танхо аз чониби онхое анчом дода мешавад, ки максадхои мушаxx ва имкониятхо барои парваришкардани масъулонаи кудакон доранд.
| Нишондод | Арзиш |
|---|---|
| Балогати чинси | 6 то 12 мох |
| Мавсими зотпарвари | Бахор то тобистон (аз тарики дарозии рӯз) |
| Обистани | Тахминан 42 рӯз |
| Андозаи муъмулии зоиш | 6 то 10 кудак; доира 1 то 18 |
| Чашм ва гуш кушода мешавад | Тахминан 3 то 5 хафта |
| Аз ширхурй | Тахминан 6 хафта |
| Омода барои хонаи нав | 8 то 10 хафта ё бузургтар |
| Пешбинипазирии ранги пушиш дар омехтагихои омехта | Паст; генхои рецессиви аз хатхои зиёда метавонанд ногахон намоён шаванд |
Саволхои зуд-зуд пурсидашуда дар бораи хорпуштакхои омехтанасл
Саволхои маъмул аз соxибони имрӯза ва ояндаи хорпуштак дар бораи хорпуштакхои омехтанасл, аз чумла фаркашон аз хатхои тоза, ниёзхои нигохдори, саломати ва мувофикат хамчун хайвони хонагии.
Оё аксари хорпуштакхои хонагии омехтанасланд?
Бале. Бузургтарин кисми хорпуштакхои хонагии, хусусан онхое ки аз зотпарварон ё фермахои тичоратии Амрикои Шимоли ва Аврупо мегиранд, аз мустамликахои калони зотпарварие меоянд ки дар онхо хатхои гуногуни ранги дар тули наслхои зиёде омехта шудааст. Хатто хорпуштакхоe ки бо номи ранги мушаxx аз кабили сабл ё дорчини фурухта мешаванд, умуман аз назари генетики омехтанасланд.
Оё хорпуштаки омехтанасл нисбат ба хорпуштаки хати баста солимтар аст?
Лузуман не. Беморихои аз хама маъмул дар хорпуштакхои хонагии, аз чумла беморихои adrenal, инсулинома ва лимфома, дар тамоми гурухи гени хорпуштакхои асирнишин паxн шудааст. Заминаи генетики васеъ хатари ин беморихоро ба таври назаррас кам намекунад. Нигохдории хуб ва мулохизаи мунтазами байтори нисбат ба заминаи зотпарвари таъсири бештар ба натичахои саломати доранд.
Хорпуштакхои омехтанасл чй кадар умр мекунанд?
Аксари хорпуштакхои омехтанасл 6 то 10 сол умр мекунанд. Баъзе афрод аз 10 сол зиёд умр мекунанд. Умр ба гизо, мухит, нигохдории байтори ва генетики фарди вобастагй дорад. Мушкилоти саломати аз кабили беморихои adrenal ва инсулинома баъд аз 3 солаги маъмултар мешаванд ва метавонанд агар идора нашаванд умрро кутох кунанд.
Чй гуна метавонам бидонам, ки хорпуштаки омехтанасл чй генхои рангиро дорад?
Генетики ранги пушиш дар хорпуштакхои омехтанасл тавассути нигох кардан ба хайвон муайян карда намешавад. Хорпуштаке ки сабл менамояд метавонад генхои рецессиви барои албино, шампан ё рангхои дигар дошта бошад ки танхо дар насл намоён хоханд шуд. Тафтиши ДНК барои генетики ранги пушиши хорпуштак аз баъзе лабораторияхои мутахассис дастрас аст, аммо аз чониби соxибони хонагии кам истифода мешавад.
Оё хорпуштакхои омехтанасл барои мубтадиён хайвонхои хонагии хуб хастанд?
Хорпуштакхо дар умум нисбат ба саг ё гурба нигохдории мушахxастар тала мекунанд, ва ин ба хорпуштакхои омехтанасл хам татбик мешавад. Онхо ба гизои гуштхур, машки назоратшудаи рузонаи берун аз кафас, мухити хунук ва байтори бо тачрибаи хорпуштак ниёз доранд. Мубтадиёне ки ин ниёзхоро хуб тафтиш мекунанд ва метавонанд чанд соат дар рӯз барои нигохдори ва харакат вахт ихтисос диханд, метавонанд муваффакона хорпуштак нигох кунанд, аммо онхо хайвонхои хонагии кам-нигохдори нестанд.
Оё хорпуштакхои омехтанасл метавонанд бо гурба ё саг зиндагй кунанд?
Баъзе хорпуштакхо ва гурбахо ё сагхо пас аз муаррифии бодиккат бе мунозиаи чиддй якчоя зиндагй мекунанд, аммо харакатхо хамеша бояд тахти назорат бошанд. Хорпуштакхо хайвоноти хурди шикорй хастанд, ва саге бо майли шадиди шикор ё гурбае ки ба хайвонхои хурд одат накардааст метавонад хорпуштакро зуд захмдор ё кушад. Хеч вакт онхоро бе назорат якчоя нагузоред.
Чй гуна хорпуштаки омехтанасл ро ба хасл омӯзонам?
Хашалтонро дар кунчхое гузоред ки хорпуштак аллакай истифода мекунад, зеро хорпуштакхо табиатан барои резидан ба кунч акиб мераванд. Хорпуштакро бевосита баъд аз истифодаи хашалтон бо пораи хурди гушт мукофотонед. Партовхоро харруза хорич кунед то хашалтон тоза бошад. Аксари хорпуштакхо дар тули якчанд рӯз чойи хашалтони худро мефаxманд, гарчи дар хонаи нав гузоштани хашалтони иловагй тавсия дода мешавад то хорпуштак хамаи кунчхоро ёд гирад.
Оё бояд яке ё ду хорпуштак гирам?
Хорпуштакхо хайвоноти чамъиятй хастанд ва умуман бо хадди акал як хамрох бехтар карор мекунанд. Хорпуштаки танхо барои баровардани ниёзхои чамъиятиаш аз соxиб вахти бештар тала мекунад, ва хорпуштакхое ки мудатдароз танхо монда мешаванд зуд-зуд дилтанг ё афсурда мешаванд. Ду хорпуштак бо хислатхои созгор ки дуруст муаррифи карда шудаанд одатан якчоя мебозанд, якчоя мехобанд ва байни вактхои харакати соxиб якдигарро банд мекунанд.
From the community
Ask about the Зоти омехта СавсорNo questions about the Зоти омехта Савсор yet. Be the first to ask.