Хоккайдо

Хоккайдо яке аз зотҳои бумии сагони Ҷопон аст, ки баъзан онро бо номи Айну-кен, ба ифтихори мардуми Айнуи шимоли Ҷопон, мешиносанд. Ин саги миёнаандоми навъи шпитс гӯшҳои рост, думи ҳалқашакл ё доскилшакл ва мӯинаи ғафси дуқабата дорад, ки барои зимистони сард мувофиқ аст. Вазни калонсолон одатан ба саги коргари деҳот ва шикорчӣ монандтар аст, на ба саги ҳамроҳи хонагӣ.

Ин зот барои шикор дар заминҳои ноҳамвор ва пурбарф офарида шудааст ва ин гузашта хислати онро шакл додааст. Хоккайдо бо оилаи худ вобастагии қавӣ пайдо мекунад, вале бо бегонагон эҳтиёткор мемонад. Соҳибони саг ин зотро содиқ, ҳушёр ва омодаи кор тавсиф мекунанд, бо як андоза мустақилият, ки аз наслҳои шикор дар масофаи дур аз шикорчӣ боқӣ мондааст.

Хоккайдо бо шахсоне, ки метавонанд машқи ҳаррӯза ва роҳбарии доимӣ диҳанд, беҳтарин созгорӣ дорад. Ин зот дарозмуддат бекорӣ ё танҳоиро хуб таҳаммул намекунад.

Ба кӣ мувофиқ аст

Хоккайдо ба хонаводаҳои фаъол, ки нигаҳбони содиқ ва ҳамроҳи берунӣ мехоҳанд, мувофиқ аст. Одамоне, ки пиёдагардӣ ё давидан дӯст медоранд ё дар иқлими салқин зиндагӣ мекунанд, бо ин зот хуб созгор мешаванд. Соҳибони нахустин низ метавонанд бо ин зот муваффақ шаванд, аммо бояд омодаи сагест ҳушёр ва мустақил бошанд, ки ба тартиб, омӯзиш ва ҳамроҳии устувор ниёз дорад.

Номи Хоккайдо аз ҷазираи шимолии Ҷопон гирифта шудааст, ки ин зот дар он ҷо ташаккул ёфтааст. Ин зот бо мардуми Айну, аҳолии бумии минтақа, робитаи зич дорад ва аз ин рӯ онро Айну-кен ё саги Айну низ меноманд. Гумон меравад, ки аҷдодони он якчанд аср пеш ҳамроҳи мардуми муҳоҷир ба ҷазира расиданд ва баъдан ба муҳити сарду кӯҳистонӣ мутобиқ шуданд.

Мардуми Айну ин сагонро барои шикори ҳайвоноти калон, аз ҷумла хирс ва оҳу, дар барфи амиқ ва замини душвор истифода мебурданд. Ин кор ҷасорат, тобоварӣ ва қобилияти қарорқабулкунии мустақилона дур аз шикорчиро талаб мекард. Ин хислатҳо дар тӯли наслҳои зиёд интихоб шуданд ва то имрӯз дар зот боқӣ мондаанд.

Ҷазира дар тӯли муддати тӯлонӣ то андозае ҷудошуда монд, ки ин ба нигоҳ доштани якхелагии зот кӯмак кард. Бо афзоиши тамос бо дигар қисматҳои Ҷопон, таваҷҷуҳ ба ин сагон аз берун низ пайдо шуд.

Хоккайдо яке аз якчанд зоти бумии Ҷопон аст, ки дар дохили кишвар расман шинохта шудааст. Он ҳанӯз ҳам назар ба Шиба-ину ё Акита, чи дар дохил ва чи берун аз Ҷопон, хеле камёбтар аст.

Хоккайдо шакли классикии шпитсро дорад: баданаш мустаҳкам ва мутаносиб, гӯшҳои хурди секунҷааш рост меистанд ва думаш ба шакли ҳалқа ё доскил бар пушт хобидааст. Сохти бадан фишурда ва пурмушак аст, ки гузаштаи коргарии зотро инъикос мекунад. Нигоҳаш ҳушёр ва устувор аст, бо чашмони хурди торики каме секунҷашакл, ки андаке моил ҷойгиранд. Дар баъзе сагон забони холдор дида мешавад, ки хосияти шинохтаи ин зот аст.

Мӯина ва рангҳо

Мӯинаи дуқабата барои обу ҳавои сард сохта шудааст. Қабати берунӣ рост ва то андозае дурушт аст, дар ҳоле ки қабати зерин мулоим ва зич буда, гармиро нигоҳ медорад. Рангҳои эътирофшуда сурх, сафед, сиёҳ, рахдор ва кунҷутӣ мебошанд; ранги охирин омехтаи мӯйҳои рангин ва мӯйҳои нӯгашон сиёҳ аст. Мӯина дар давраи тағйири фаслӣ бисёр мерезад, вақте ки қабати зерин дар тӯли якчанд ҳафта пурра иваз мешавад.

Хоккайдо бо оилаи худ вобастагии қавӣ пайдо мекунад ва дар хона одатан меҳрубон ва содиқ аст. Бо бегонагон, дар вохӯрии аввал, бештар эҳтиёткор аст, на дӯстона, ки ин ба он хусусияти нигаҳбонӣ мебахшад. Ин зот ҳушёр аст ва тағйиротро дар атрофи худ фавран пай мебарад, аз ин рӯ аксар вақт ҳамчун нигаҳбони табиӣ амал мекунад.

Ҷасорат хислати марказии ин зот аст. Он барои рӯбарӯ шудан бо ҳайвоноти калон парвариш ёфтааст ва ин далерӣ дар зиндагии ҳаррӯза ба сурати худбоварӣ, на асабоният, зоҳир мешавад. Дар айни замон, Хоккайдо мустақил аст ва одат кардааст, ки худаш қарор қабул кунад, бинобар ин на ҳамеша мунтазири фармон мемонад.

Бо кӯдакони оилаи худ, Хоккайдои хуб мутобиқшуда одатан сабур ва содиқ аст, гарчанде ки муошират бо кӯдакони хурдсол бояд таҳти назорат бошад. Натиҷаи муносибат бо сагони дигар ва ҳайвоноти хурд ба таҷрибаи барвақт вобаста аст. Гузаштаи шикорӣ метавонад ғаризаи қавии таъқиби ҳайвоноти хурдро ба вуҷуд орад, бинобар ин шинос кардан ва мутобиқшавӣ аз даврони тӯлагӣ муҳиманд.

Хоккайдо зоти тобовар аст ва талаботи амалии нигоҳубини он бештар ба мӯина ва сатҳи энергияи он вобаста аст.

Ороиши мӯина

• Мӯинаро ҳадди ақал як бор дар ҳафта тороккунед, то мӯйҳои резидаро дур кунед ва аз печидашавӣ пешгирӣ намоед.
• Дар давраи резиши фаслӣ, вақте ки қабати зерин ба миқдори зиёд мерезад, ҳар рӯз тороккунед.
• Танҳо ҳангоми зарурат ҳаммом кунед, зеро шустани зуд-зуд метавонад хусусияти муҳофизатии мӯинаро суст кунад.
• Нохунҳоро мунтазам санҷед ва кӯтоҳ кунед, гӯшҳоро тоза нигоҳ доред, то аз ҷамъшавии чирк пешгирӣ шавад.
• Дандонҳоро якчанд бор дар ҳафта тороккунед, то саломатии даҳон ҳифз шавад.

Машқ

• Ҳадди ақал 60 дақиқа фаъолиятро дар як рӯз таъмин кунед, ки байни пиёдагардӣ ва давидани озод дар ҷои бехатар тақсим шавад.
• Бозиҳои шамшунавӣ, ҷаласаҳои омӯзиш ё хӯрокдиҳандаҳои муаммогуна барои кори зеҳнӣ илова кунед.
• Барои вақти бидуни ресмон ҷои ҳимояшуда ва девордор истифода баред, зеро ин зот ғаризаи қавии таъқиб дорад.
• Дар майдонҳои кушод, ки ҳайвоноти ваҳшӣ ё хурд метавонанд таъқибро ба вуҷуд оранд, ресмонро набароред.

Муҳити зист

Хоккайдо бо шарофати мӯинаи дуқабатааш обу ҳавои сардро хуб таҳаммул мекунад ва дар иқлими салқин бе мушкилӣ вақти зиёд дар берун мегузаронад. Он метавонад дар хонаи бо ҳар андоза зиндагӣ кунад, ба шарте ки машқи кофии ҳаррӯза гирад, аммо барои муддати тӯлонӣ танҳо мондан барояш мувофиқ нест. Дар ҳавои гарм, фаъолиятро ба соатҳои салқини рӯз маҳдуд кунед ва соя ва об таъмин намоед.

Хоккайдо саги фаъол ва пурмушак аст ва ба хӯроки пурра ва мутавозин, ки энергияи харҷшавандаашро таъмин кунад, ниёз дорад. Хӯроки тайёрии босифат, ки барои марҳилаи ҳаётии саг сохта шудааст, хоҳ хушк, хоҳ тар, хоҳ омехта, натиҷаи хуб медиҳад. Миқдорро мутобиқи саги мушаххас танзим кунед, зеро сагони коргар ё бисёр фаъол назар ба сагони камфаъол бештар ниёз доранд. Вазни саг бояд лоғар ва варзишӣ бошад; ба қабурғаҳо ва камар назар кунед, на танҳо ба дастури рӯи қуттӣ такя намоед.

Ҷоизаҳо ва иловаҳои ғизоӣ

Ҷоизаҳо набояд бештар аз тахминан 10 фоизи калорияи ҳаррӯза ташкил диҳанд ва ҳангоми додани ҷоиза миқдори хӯроки асосӣ бояд кам карда шавад. Аксари Хоккайдоҳои солим бо хӯроки пурра ба иловаҳо ниёз надоранд. Ҳамеша оби тоза, алалхусус баъд аз машқ, таъмин кунед. Пеш аз иловаи ягон маводи ғизоӣ ё тағйир додани парҳез ба хотири сабаби саломатӣ, бо духтури байторӣ маслиҳат кунед.

Хоккайдо зоти тобовар ва умуман солим ҳисобида мешавад, ки ин аз гузаштаи коргарӣ ва ҳавзи генетикии нисбатан гуногунаш нисбат ба баъзе зотҳои маъмул сарчашма мегирад. Бисёр сагон бо нигоҳубини хуб 12 то 15 сол умр мебинанд. Мисли ҳар зоти дигар, баъзе бемориҳо назар ба дигарон бештар рух медиҳанд ва парваришдиҳандагони масъулиятшинос барои коҳиш додани мушкилоти меросӣ саги худро месанҷанд.

Нигоҳубини пешгирикунанда

• Ваксинаҳои асосӣ ва тавсияшударо сари вақт нигоҳ доред.
• Назорати паразитҳо, аз қабили кайк, кана ва кирмҳоро тамоми сол, мутобиқи маслиҳати маҳаллӣ, идома диҳед.
• Ҳар сол муоинаи байториро гузаронед ва барои сагони пиронсол онро ду бор дар сол таъин кунед.
• Вазни лоғарро нигоҳ доред, то буғумҳо муҳофизат шаванд.
• Барои пешгирии бемории лунҷ нигоҳубини дандонро идома диҳед.
• Аз парваришдиҳандагоне саг харед, ки буғуми рон ва чашмонро аз назари саломатӣ месанҷанд.

Хоккайдо боҳуш аст ва тез меомӯзад, аммо табиати мустақилаш маънои онро дорад, ки на ҳамеша барои итоат кардан итоат мекунад. Ин зот беҳтарин ба роҳбаре, ки ором, пайдарпай ва одилона аст, ҷавоб медиҳад. Танбеҳи сахт одатан натиҷаи баръакс медиҳад ва метавонад эътимодро вайрон кунад. Ҷаласаҳои кӯтоҳ ва гуногун назар ба машқҳои дарозу такрорӣ таваҷҷуҳи сагро беҳтар нигоҳ медоранд. Азбаски ин зот бо бегонагон эҳтиёткор аст ва метавонад ғаризаи қавии таъқиб дошта бошад, мутобиқшавии иҷтимоии барвақт ва давомдор яке аз муҳимтарин қисматҳои омӯзиш аст.

Асосҳо

1. Мутобиқшавии иҷтимоиро аз даврони тӯлагӣ бо одамон, ҷойҳо, садоҳо ва дигар ҳайвонот оғоз кунед.
2. Бозгашти боэътимодро барвақт омӯзонед ва пеш аз боварӣ доштан дар берун, онро дар ҷои бехатар машқ кунед.
3. Фармонҳои асосӣ, аз қабили нишастан, хобидан, истодан ва «сар деҳ»-ро бо ҷаласаҳои кӯтоҳи ҳаррӯза устувор кунед.
4. Одоби рӯи ресмонро оҳиста ҷорӣ кунед ва ресмони озодро мукофот диҳед.
5. Бозиҳои ҳалли мушкилотро илова кунед, то ба зот роҳи баромади зеҳнӣ диҳед.
6. Омӯзишро дар байни ҳамаи аъзои хонавода пайдарпай нигоҳ доред.

Ҷуфтгирии Хоккайдо бояд бо масъулият, бо таваҷҷуҳ ба саломатӣ, хулқу атвор ва андозаи хурди аҳолии ҷаҳонии ин зот, анҷом дода шавад. Сагон дар синни як то ду сол ба балоғати ҷисмонӣ мерасанд, аммо парваришдиҳандагон одатан то мукаммал шудани саг ва гузаштани санҷиши саломатӣ пеш аз ҷуфтгирӣ интизор мешаванд. Модасагон одатан пас аз пурра калон шудан ва дар давраи муқаррарии гармӣ ҷуфт карда мешаванд.

Ҳомиладорӣ аз лаҳзаи бордоршавӣ тахминан 63 рӯз давом мекунад. Гурӯҳҳои тӯла аксар вақт аз ҷиҳати шумора хурд то миёна мебошанд. Модасаг одатан таваллудро бо кӯмаки кам идора мекунад, гарчанде ки парваришдиҳандаи диққаткор раванди таваллудро назорат мекунад ва омода аст, ки дар сурати мушкилот духтури байториро ҷалб кунад.

Тӯлаҳо кар ва кӯр таваллуд мешаванд ва дар ҳафтаҳои аввал пурра ба модар вобастаанд. Дастрасии барвақт ва шинос кардани оҳистаи тӯлаҳо бо манзара ва садоҳои ҳаррӯза ба тарбияи калонсолони боэътимод ва мутобиқ кӯмак мекунад. Тӯлаҳо одатан то тахминан ҳашт ҳафтагӣ бо гурӯҳ мемонанд, ки ин ба рушди солими иҷтимоӣ пеш аз рафтан ба хонаи нав кӯмак мекунад.

Сабти номи саги зоти Хоккайдо дар Тоҷикистон

Номи саги зоти Хоккайдо, санаи таваллуд ва як сурати равшанро нависед, рақами телефонатонро илова кунед ва нигоҳ доред. Ҳамин буд: ройгон имрӯз ва ройгон ҳамеша, ва рақами чип ҳар вақт омад, ҷояш тайёр аст. Сабти номи саг бо чип ва бе чип кор мекунад.

Понздаҳ рақами зери пӯсти саги зоти Хоккайдо танҳо вақте ба шумо мерасад, ки феҳристе инро гӯяд. Бигзор United Pet Club ройгон гӯяд: сабт ҳеҷ гоҳ ба охир намерасад, ҳар марка чип қабул мешавад ва ҳар тағйири маълумот ройгон аст. Аввал сабти чип, баъд ҳисоб.