چینچیلا

چینچیلا (Chinchilla lanigera) جوندهٔ کوچکی است بومی کوه‌های جنوب آمریکا که اکنون در بسیاری از نقاط جهان به عنوان حیوان خانگی نگهداری می‌شود. بزرگسالان تقریباً به اندازهٔ یک خرگوش کوچک هستند و بدنی گرد، گوش‌هایی بزرگ، چشمانی درشت و تیره و دمی پرپشت دارند. این حیوان بیشتر به خاطر پوشش موی‌اش شناخته می‌شود که از متراکم‌ترین پوشش‌های موجودات زمینی است. از هر فولیکول موی، چندین تار رشد می‌کند و این باعث می‌شود خز بسیار ضخیم و نرم باشد.

به عنوان حیوان خانگی، چینچیلا تمیز، تقریباً بی‌بو و بیشتر در ساعات عصر و شب فعال است. نیازی به حمام با آب ندارد. به جای آن، در گرد نرم می‌غلتد تا پوشش موی‌اش را مرتب نگه دارد. چینچیلاها می‌توانند بیش از یک دهه زندگی کنند و این آن‌ها را نسبت به بسیاری از حیوانات خانگی کوچک، تعهدی بلندمدت‌تر می‌کند.

این حیوانات به گرما و رطوبت حساس هستند و به اتاقی خنک و خشک نیاز دارند. دستکاری باید آرام و صبورانه باشد، زیرا چینچیلای ترسیده ممکن است به عنوان دفاع، دسته‌ای از موهایش را رها کند. با گذشت زمان و تماس ملایم، بسیاری به اندازه‌ای اهلی می‌شوند که روی دست بنشینند و غذا را از آن بگیرند.

این حیوان برای چه کسی مناسب است

چینچیلا با خانوارهای آرامی سازگار است که می‌توانند اتاقی را در تمام طول سال خنک نگه دارند و با حیوانی که بیشتر پس از غروب شاداب است کنار می‌آیند. برای کسانی مناسب است که حیوان خانگی کوچکی می‌خواهند بدون پیاده‌روی روزانه و آمادگی پذیرش تعهدی که ممکن است ۱۵ تا ۲۰ سال طول بکشد را دارند. برای کودکان خردسال مناسب نیست، چون این حیوان تند و ظریف است و از نگه داشتن محکم خوشش نمی‌آید.

برخلاف سگ یا گربه، چینچیلا به نژادهای متعددی تقسیم نمی‌شود. تجارت حیوانات خانگی با یک گونهٔ اهلی کار می‌کند و تفاوت میان حیوانات بیشتر از رنگ و سایهٔ پوشش مو ناشی می‌شود، نه نوع بدن. پرورش‌دهندگان این‌ها را انواع رنگی یا جهش می‌نامند. نوع استاندارد، که گاهی خاکستری استاندارد نامیده می‌شود، نزدیک‌ترین به رنگ وحشی است.

طبقه‌بندی انواع

انواع رنگی معمولاً بر اساس سایهٔ کلی و نحوهٔ انتقال ژنتیکی رنگ گروه‌بندی می‌شوند. توصیف‌های رایج شامل خاکستری استاندارد و طیفی از جهش‌های روشن‌تر و تیره‌تر است. این تفاوت‌ها ظاهری هستند. مراقبت، رژیم غذایی، مسکن و خلق‌وخو در همهٔ آن‌ها یکسان است، پس انتخاب رنگ موضوع سلیقه است نه تفاوت در نیازها.

چینچیلا بومی کوه‌های آند جنوب آمریکا است، در مناطقی شامل بخش‌هایی از شیلی و کشورهای همجوار. در ارتفاعات بالا و زمین‌های صخره‌ای و خشک زندگی می‌کند که پوشش ضخیم و تحملش نسبت به سرما بیشتر از گرما را شکل داده است.

این حیوان از دیرباز برای پوستش ارزشمند بوده. تجارت پوست چینچیلا در قرن‌های هجدهم و نوزدهم میلادی به شدت رشد کرد و تعداد زیادی از حیوانات وحشی صید شدند. در اوایل قرن بیستم جمعیت وحشی به شدت کاهش یافت و حمایت‌های قانونی در زیستگاه اصلی این حیوان وضع شد.

پرورش در اسارت در دههٔ ۱۹۲۰ میلادی جدی شد، زمانی که تعداد کمی از چینچیلاها از جنوب آمریکا به آمریکای شمالی منتقل شدند تا مستعمره‌هایی برای پرورش تشکیل دهند. تقریباً تمام چینچیلاهایی که امروز نگهداری می‌شوند، چه برای پوست و چه به عنوان حیوان خانگی، به همین نسل‌های اسیر برمی‌گردند.

نگهداری چینچیلا به عنوان حیوان خانگی در اواخر قرن بیستم رواج یافت، چون خلق‌وخوی آرام و عادت‌های تمیز این گونه بیشتر شناخته شد. چینچیلاهای وحشی همچنان نادر و تحت حمایت هستند، پس چینچیلای خانگی را بهتر است نسلی اهلی از آن مستعمره‌های اولیهٔ اسیر بدانیم.

چینچیلا بدنی فشرده و گرد دارد که برای جهیدن و بالا رفتن در میان سنگ‌ها ساخته شده است. پاهای عقبی بلندتر و عضلانی‌تر از پاهای جلویی است و این به حیوان توانایی پرش خوبی می‌دهد. گوش‌ها بزرگ و گرد هستند، چشم‌ها درشت و تیره، و سبیل‌های بلند در نور کم به حیوان کمک می‌کند محیط اطرافش را حس کند. دم بلند است و موی درشت‌تری نسبت به بدن دارد.

ویژگی اصلی پوشش مو است. خز بسیار متراکم و نرم است و موهای ظریف بسیاری از هر فولیکول رشد می‌کنند. همین تراکم است که زمانی این حیوان را هدف صنعت خز قرار می‌داد و همین است که چینچیلا به جای آب، در گرد خود را تمیز می‌کند.

تنوع در ظاهر

چون چینچیلای خانگی یک گونه است، شکل و اندازهٔ بدن نسبتاً ثابت است. تفاوت دیداری اصلی میان حیوانات رنگ پوشش مو است، از خاکستری استاندارد طبیعی تا سایه‌های روشن‌تر و تیره‌تر. ماده‌ها کمی بزرگ‌تر از نرها هستند، اما اندام کلی در همهٔ انواع رنگی یکسان می‌ماند.

چینچیلاها بیشتر در ساعات عصر و شب فعال هستند و روزها استراحت می‌کنند. در طبیعت به صورت گروهی زندگی می‌کنند، پس یک حیوان خانگی تنها به توجه منظم یا در صورت امکان به یک همدم سازگار نیاز دارد. چالاک و کنجکاو هستند و از بالا رفتن، جهیدن و کاوش لذت می‌برند.

این گونه با چندین صدا ارتباط برقرار می‌کند. در تماس آرام، نغمه‌ها و جیرجیرهای ملایمی تولید می‌کند و هنگام هراس صداهای بلندتری دارد. چینچیلاها همچنین از زبان بدن استفاده می‌کنند و ممکن است هنگام گرفته شدن ناگهانی، دسته‌ای از موهایشان را رها کنند. این واکنش دفاعی «لغزش مو» نام دارد. اعتماد به آرامی شکل می‌گیرد: با صدای آهسته، رفتار قابل پیش‌بینی و غذایی که با دست تعارف می‌شود. اکثر آن‌ها از نگه داشتن محکم خوششان نمی‌آید، اما پس از آشنایی در کنار یا روی شخص آرام می‌نشینند.

مراقبت روزانه

• روزانه علوفهٔ تازه و آب تمیز فراهم کنید
• بررسی کنید که حیوان هوشیار، غذاخور و مدفوع طبیعی دارد
• پلت‌های مشخص ارائه دهید و غذای تازهٔ نخورده را بردارید
• زمان ایمن و نظارت‌شده خارج از قفس در عصر فراهم کنید
• قفس را نظافت کنید و بستر آلوده را بردارید

محیط

• اتاق را خنک و خشک نگه دارید، ترجیحاً به خوبی زیر ۲۵ درجهٔ سانتی‌گراد
• از نور مستقیم آفتاب، منابع گرما و رطوبت بالا دور باشید
• قفس را دور از کوران باد و سروصدا بگذارید
• طبقه‌ها و اشیاء ایمن برای بالا رفتن و جویدن فراهم کنید

آراستن و دستکاری

چینچیلاها با غلتیدن در گرد نرم، که در ظرفی کم‌عمق چند بار در هفته برای مدت کوتاهی در دسترس گذاشته می‌شود، خود را تمیز می‌کنند. آن‌ها را با آب حمام ندهید، چون پوشش متراکم‌شان رطوبت را نگه می‌دارد و ممکن است مشکلات قارچی ایجاد شود. با ملایمت دستکاری کنید: بدن را نگه دارید، از گرفتن مو پرهیز کنید و اجازه دهید حیوان خودش پیش بیاید تا از استرس و لغزش مو جلوگیری شود.

چینچیلا گیاهخوار است و سیستم گوارشی‌اش با رژیم پرفیبر و کم‌چرب سازگار است. علوفهٔ غنی، مانند علوف تیموتی، باید همیشه در دسترس باشد و بخش اصلی غذای این حیوان را تشکیل می‌دهد. جویدن مداوم علوفه به سایش دندان‌هایی که دائماً رشد می‌کنند هم کمک می‌کند. یک وعدهٔ روزانهٔ مشخص از پلت‌های سادهٔ چینچیلا مواد مغذی تکمیلی فراهم می‌کند.

خوراکی‌ها، مکمل‌ها و آب

خوراکی‌ها باید کوچک و نادر باشند، مثلاً کمی علف خشک ساده یا یک تکهٔ کوچک از خوراکی‌های بر پایهٔ علوفه. یک رژیم متعادل علوفه و پلت معمولاً به مکمل اضافی نیاز ندارد. آب تمیز و تازه باید همیشه در دسترس باشد، معمولاً از بطری‌ای که روزانه بررسی و پر می‌شود.

با مسکن و رژیم غذایی درست، چینچیلاها عموماً مقاوم و طولانی‌عمر هستند و اغلب به ۱۰ تا ۲۰ سال می‌رسند. بیشتر مشکلات سلامتی به مراقبت برمی‌گردد: گرما یا رطوبت بیش از حد، رژیم غذایی کم‌فیبر، یا استرس. چون دندان‌ها دائماً رشد می‌کنند، بیماری دندانی یکی از رایج‌ترین مشکلات است و ارتباط مستقیمی با رژیم غذایی مبتنی بر علوفه دارد.

مراقبت پیشگیرانه

• علوفهٔ غنی نامحدود برای حمایت از سایش دندان و هضم فراهم کنید
• اتاق را در تمام طول سال خنک و خشک نگه دارید
• اشیاء ایمن برای جویدن فراهم کنید
• حیوان را به طور منظم وزن کنید و عادات غذاخوری را زیر نظر داشته باشید
• استرس را با دستکاری آرام و قابل پیش‌بینی کاهش دهید

چینچیلاها به محفظه‌ای بزرگ و بلند نیاز دارند که بتوانند در آن بالا بروند و بجهند. قفس سیمی چند طبقه با طبقه‌های محکم برای آن‌ها مناسب است، چون فعال هستند و از فضای عمودی استفاده می‌کنند. قفس باید در اتاقی خنک، خشک و ساکت دور از نور مستقیم آفتاب و گرما قرار گیرد. این گونه سرما را بسیار بهتر از گرما تحمل می‌کند، پس اولویت پایین نگه داشتن دما و رطوبت است نه گرم.

فهرست راه‌اندازی

• قفس سیمی بلند با طبقه‌های محکم و ایمن
• سرپناه یا پناهگاه برای استراحت روزانه
• اشیاء چوبی ایمن برای جویدن
• علوفه‌دان و بطری آب پایدار
• ظرف کم‌عمق برای حمام گرد که پس از استفاده برداشته شود
• مکانی خنک و بدون کوران دور از نور مستقیم آفتاب

چینچیلاها تقریباً در سال اول زندگی به بلوغ جنسی می‌رسند. در مقایسه با بسیاری از جوندگان، این گونه بارداری طولانی دارد، حدود ۱۱۱ روز. به همین دلیل تعداد توله‌ها کم است و نوزادان در زمان تولد کاملاً توسعه یافته هستند. توله‌ها با پوشش کامل مو و چشمان باز متولد می‌شوند و کمی پس از تولد می‌توانند حرکت کنند.

تعداد توله‌ها معمولاً یک تا سه عدد است. مادر چندین هفته آن‌ها را شیر می‌دهد و پس از آن شیرگیری انجام می‌شود. پرورش مسئولانه نیاز به بزرگسالان سالم و بالغ، توجه به بهبودی مادر بین دوره‌های زایمان، و خانه‌هایی آماده برای طول عمر طولانی فرزندان دارد. پرورش تصادفی یا مکرر می‌تواند برای مادر فرساینده باشد و بهتر است از آن اجتناب شود.

آیا چینچیلا برای شما مناسب است؟

قبل از انتخاب چینچیلا، زمان، فضا و آب‌وهوای خانه را در نظر بگیرید. این حیوان به اتاقی نیاز دارد که در تمام سال خنک و خشک باشد، قفسی بزرگ و بلند داشته باشد، و تعامل منظم عصرگاهی فراهم شود چون پس از غروب بیشتر فعال است. هزینه‌های جاری شامل علوفه، پلت، گرد برای حمام، بستر و گهگاه مراقبت دامپزشکی از کلینیکی است که پستانداران کوچک را درمان می‌کند. مهم‌ترین نکته طول عمر است: چینچیلا ممکن است ۱۵ تا ۲۰ سال زندگی کند. این تعهدی بلندمدت‌تر از اکثر حیوانات خانگی کوچک است و به گربه یا سگ بیشتر شباهت دارد.

از کجا تهیه کنید

چینچیلاها را می‌توان از پرورش‌دهندگان مسئول، مراکز نجات و گروه‌های فرزندپذیری تهیه کرد. منبع خوب حیوانات را در مسکن خنک و تمیز نگه می‌دارد، می‌تواند سن و پیشینهٔ حیوان را توضیح دهد و آماده است سوالات مربوط به رژیم غذایی و مراقبت را پاسخ دهد. فرزندپذیری و نجات ارزش بررسی دارد، چون گاهی چینچیلاها وقتی صاحبان‌شان تعهد طولانی را دست کم می‌گیرند واگذار می‌شوند.