آلپاکا

آلپاکا عضو اهلی‌شده خانواده شتر‌سانان است، همان گروهی که لاما، گوآناکو و ویکونیا هم در آن جای می‌گیرند. این حیوان از بلندی‌های آند سرچشمه گرفته و هزاران سال است که برای پشم ظریفش پرورش می‌یابد، نه به عنوان حیوان باربر. آلپاکاهای بالغ معمولاً حدود ۰.۸ تا ۱ متر تا کتف ارتفاع دارند و بین ۵۰ تا ۸۴ کیلوگرم وزن می‌کشند که آن‌ها را نسبت به لاما بسیار کوچک‌تر می‌کند.

آلپاکاها اصلاً برای الیاف نگهداری می‌شوند، اما بسیاری از صاحبانشان آن‌ها را به عنوان همراه در چراگاه و دام مزرعه کوچک نیز نگه می‌دارند. حیوانات گله‌ای هستند و به تنهایی شکوفا نمی‌شوند، بنابراین تقریباً همیشه در گروه‌های دو یا بیشتر نگهداری می‌شوند. خلق‌وخویشان معمولاً آرام و کنجکاو است و به ندرت گاز می‌گیرند. بیشتر ارتباطات از طریق وزوز ملایم و حالات بدنی انجام می‌شود، نه پرخاشگری.

آلپاکا برای محیط روستایی یا نیمه‌روستایی با زمین چرا، حصارکشی محکم و سرپناه از گرما و رطوبت مناسب است. گونه‌ای دامی است نه حیوان خانگی، و قوانین منطقه‌بندی محلی یا مقررات کشاورزی اغلب برای نگهداری از آن اعمال می‌شوند.

آلپاکا برای چه کسی مناسب است

آلپاکا برای کسی مناسب است که زمین دارد، می‌تواند بیش از یک حیوان نگه دارد و آماده پشم‌چینی سالانه و مراقبت‌های معمول دامی است. برای زندگی آپارتمانی یا داخل خانه، برای صاحبانی که می‌خواهند تنها یک حیوان انفرادی داشته باشند، یا برای هر کسی که فضای چرا و سرپناه ندارد، مناسب نیست.

آلپاکا تنها دو نژاد دارد و هر دو بر اساس ساختار پشمشان تعریف می‌شوند، نه اندازه یا ساختار بدن. از نظر شکل بدن و رفتار مشابه‌اند، بنابراین انتخاب بین آن‌ها معمولاً به نوع الیافی بستگی دارد که صاحب می‌خواهد تولید کند. هواکایا تا کنون رایج‌ترین نژاد در جهان است.

طبقه‌بندی نژادها

هر دو نژاد به یک گونه تعلق دارند و می‌توانند با هم جفت‌گیری کنند. صرفاً بر اساس ویژگی‌های پشم دسته‌بندی می‌شوند. پشم هواکایا فنری و کشسان است، در حالی که الیاف سوری صاف و براق است. در هر نژاد، حیوانات معمولاً بر اساس رنگ پشم توصیف می‌شوند که از سفید تا فاو و قهوه‌ای و از خاکستری تا مشکی در سایه‌های طبیعی گسترش دارد.

آلپاکا یکی از قدیمی‌ترین حیوانات اهلی‌شده قاره آمریکاست. اهلی‌سازی در بلندی‌های آند پرو کنونی و مناطق اطراف آن صورت گرفت، جایی که شواهد باستان‌شناختی از گله‌داری شتر‌سانان چند هزار سال پیش حکایت دارد. مطالعات ژنتیکی نشان می‌دهد که آلپاکا عمدتاً از ویکونیای وحشی نشأت گرفته و این در نام علمی آن، Vicugna pacos، بازتاب یافته است.

برخلاف لامای بزرگ‌تر که عمدتاً به عنوان حیوان باربر پرورش یافت، آلپاکا برای کیفیت الیافش انتخاب شد. در فرهنگ‌های آندی دوره پیش از کلمبیا، پشم آلپاکا ماده‌ای ارزشمند بود و این حیوانات در گله‌های بزرگ در دشت‌های علفزار کوهستانی نگهداری می‌شدند.

ورود اروپاییان در قرن شانزدهم گله‌داری آندی را مختل کرد و تعداد آلپاکاها در آن دوره به‌شدت کاهش یافت. با این حال، این گونه در مناطق کوهستانی بالاتر که بهترین سازگاری را داشت باقی ماند و سنت‌های گله‌داری در میان جوامع آندی ادامه یافت.

از اواخر قرن بیستم، آلپاکاها به کشورهای خارج از آمریکای جنوبی صادر شدند و در استرالیا، ایالات متحده و بخش‌هایی از اروپا مستقر شدند، جایی که برای الیاف و به عنوان دام مزرعه‌های کوچک نگهداری می‌شوند. پرو همچنان کشوری با بیشترین جمعیت آلپاکاست.

آلپاکا بدنی فشرده، گردنی بلند و عمودی، سری کوچک با چشمانی درشت و گوش‌هایی برجسته و راست دارد. پاهایش کشیده‌اند و به پنجه‌های دو انگشتی نرم با کف‌های بالشتکی ختم می‌شوند، نه سم. بدن با پشمی پوشیده شده که پیوسته رشد می‌کند و با پشم‌چینی سالانه برداشت می‌شود. در مقایسه با لاما، آلپاکا کوچک‌تر است، صورتی گردتر و گوش‌هایی کوتاه‌تر دارد و فاقد گوش‌های بلند موزی‌شکل لاما است.

تفاوت ظاهری بین نژادها

تفاوت اصلی قابل مشاهده بین دو نژاد، ساختار پشم است. هواکایا الیافی موج‌دار و متراکم دارد که از بدن بیرون می‌زند و ظاهری پرپشت شبیه خرس عروسکی ایجاد می‌کند. سوری الیافی بلند دارد که در قفل‌های جداگانه آویزان است و ظاهری آراسته‌تر به حیوان می‌دهد. اندازه بدن و ساختار اسکلتی در هر دو نژاد در کل مشابه است.

آلپاکاها حیواناتی شکارپذیر با غریزه گله‌ای قوی هستند و رفتارشان نیاز به امنیت در تعداد را نشان می‌دهد. یک آلپاکای تنها تمایل به استرس دارد، بنابراین در گروه نگهداری می‌شوند. در درون یک گله، نظم اجتماعی شلی برقرار می‌کنند و بیشتر روز را با هم می‌چرند. نسبت به تهدیدات هوشیارند و در صورت احساس خطر، صدای هشدار می‌دهند.

آلپاکاها از طریق طیفی از صداهای ملایم ارتباط برقرار می‌کنند که رایج‌ترین آن‌ها وزوز آرام است، همراه با زبان بدن مانند حالت گوش و وضعیت گردن. معمولاً حیواناتی ساکت هستند. تف‌انداختن بخشی از رپرتوار طبیعی آن‌هاست که عمدتاً برای حل اختلافات بر سر غذا یا جایگاه در گله به کار می‌رود و اغلب به سمت آلپاکاهای دیگر هدایت می‌شود، نه انسان‌ها.

اکثر آلپاکاها در ابتدا نسبت به لمس شدن محتاطند و ترجیح می‌دهند دستگیر یا مهار نشوند. با دسترسی آرام و منظم، به حضور انسان عادت می‌کنند. طبعاً پرخاشگر نیستند و به ندرت گاز می‌گیرند، چرا که دندان‌های جلویی بالایی ندارند.

مراقبت روزانه

• دسترسی به چراگاه پاک یا علوفه با کیفیت خوب را فراهم کنید
• اطمینان حاصل کنید که در تمام اوقات آب تازه در دسترس است
• هر حیوان را از نظر وضعیت بدنی، اشتها و مدفوع طبیعی زیر نظر بگیرید
• حداقل دو آلپاکا را برای امنیت گله با هم نگه دارید

محیط

• حصارکشی محکم برای نگه داشتن آلپاکاها و دور نگه داشتن شکارچیان
• یک سرپناه سه‌طرفه یا اصطبل برای سایه و محافظت از باران و باد
• زمین با زهکشی مناسب برای کاهش مشکلات پنجه و انگل
• سایه و تهویه در هوای گرم، زیرا آلپاکاها سرما را بهتر از گرما تحمل می‌کنند

آرایش و دسترسی

آلپاکاها یک بار در سال، معمولاً در بهار، پشم‌چینی می‌شوند تا پشم برداشت شود و از استرس گرمایی جلوگیری شود. ناخن‌های پنجه به تراش دوره‌ای نیاز دارند و دندان‌ها باید بررسی شوند چون دندان‌های جلویی پایینی به رشد ادامه می‌دهند. آلپاکاها را با آرامش دسترسی دهید، از مهار ناگهانی خودداری کنید و از طرف کناری نه از روبرو کار کنید.

آلپاکاها علوفه‌خوار هستند با معده سه بخشی که مواد گیاهی را به‌خوبی تخمیر می‌کند. بخش اصلی رژیم غذایی، علف چراگاه در فصل رشد و علوفه خشک در زمان کمبود چرا است. نسبت به دام بزرگ‌تری با وزن مشابه، مقدار نسبتاً کمی می‌خورند و گیاهان را بدون ریشه‌کنی آرام می‌چرند. تغذیه بیش از حد با خوراک پرانرژی می‌تواند موجب چاقی و مشکلات سلامتی شود، بنابراین کنسانتره در صورت لزوم با احتیاط داده می‌شود.

تنقلات باید محدود باشند و هرگز جایگزین علوفه نشوند. در بسیاری از مناطق، چراگاه و علوفه خشک مقدار کافی مواد معدنی تامین نمی‌کنند، بنابراین ممکن است به یک مکمل معدنی مناسب برای شتر‌سانان نیاز باشد. آب تازه و تمیز باید همیشه در دسترس باشد و مصرف آن در هوای گرم و در دوران شیردهی افزایش می‌یابد.

با نگهداری خوب، آلپاکاها حیواناتی مقاوم هستند و طول عمر معمولی آن‌ها حدود ۱۵ تا ۲۰ سال است. از آنجا که حیواناتی شکارپذیرند، تمایل دارند بیماری را پنهان کنند، بنابراین تغییرات ظریف در وضعیت بدنی، اشتها یا مدفوع اغلب اولین نشانه مشکل هستند. بسیاری از مشکلات رایج به انگل، دندان، پنجه و گرما مربوط می‌شوند.

مراقبت پیشگیرانه

• کنترل منظم انگل و مدیریت چراگاه
• پشم‌چینی سالانه برای جلوگیری از استرس گرمایی
• بررسی منظم دندان‌ها، ناخن‌ها و وضعیت بدنی
• واکسیناسیون طبق توصیه منطقه
• قرنطینه حیوانات جدید قبل از اضافه کردن به گله

آلپاکاها معمولاً در سن حدود یک تا دو سالگی به بلوغ تولیدمثلی می‌رسند. ماده‌ها اغلب از حدود ۱۲ تا ۱۸ ماهگی، پس از رسیدن به اندازه مناسب، جفت‌گیری می‌کنند و نرها کمی دیرتر به بلوغ می‌رسند. ماده‌ها تخمک‌گذاران القایی هستند، یعنی تخمک‌گذاری با جفت‌گیری تحریک می‌شود نه با چرخه منظم، بنابراین جفت‌گیری می‌تواند در بیشتر ماه‌های سال انجام شود. جفت‌گیری با ماده نشسته در وضعیتی به نام کوش انجام می‌شود.

دوره آبستنی طولانی است و حدود ۱۱ تا ۱۲ ماه طول می‌کشد و تقریباً همیشه یک نوزاد به دنیا می‌آید که کریا نامیده می‌شود. دوقلو بسیار نادر است. زایمان معمولاً در طول روز اتفاق می‌افتد. کریا معمولاً ظرف چند ساعت پس از تولد سر پا می‌ایستد و شیر می‌خورد و از شیر گرفتن به تدریج در طول چند ماه انجام می‌شود.

آیا آلپاکا برای شما مناسب است؟

آلپاکاها به چراگاه، حصارکشی محکم و سرپناه نیاز دارند و باید در گروه نگهداری شوند، بنابراین باید برنامه‌ریزی کنید که حداقل دو حیوان بگیرید. حدود ۱۵ تا ۲۰ سال عمر می‌کنند که آن‌ها را به تعهدی بلندمدت مشابه سایر دام‌ها تبدیل می‌کند. هزینه‌های جاری شامل خوراک و علوفه خشک، پشم‌چینی سالانه، کنترل انگل، خدمات دامپزشکی و نگهداری حصار می‌شود. برای زندگی در فضای بسته یا شهری مناسب نیستند و نگهداری از آن‌ها ممکن است مشمول قوانین محلی کشاورزی یا منطقه‌بندی شود.

کجا می‌توان تهیه کرد

آلپاکاها معمولاً از پرورش‌دهندگان مستقر یا مزرعه‌های کوچک خریداری می‌شوند و گاهی از طریق نجات یا واگذاری برای حیواناتی که به خانه‌های جدید نیاز دارند در دسترس هستند. از منبعی خرید کنید که حیوانات سالم و آشنا با انسان نگهداری می‌کند، به شما اجازه می‌دهد گله را ببینید و می‌تواند در مورد مراقبت راهنمایی کند. چون آلپاکاها به همراه نیاز دارند، برنامه‌ریزی کنید که بیش از یک حیوان را همزمان تهیه کنید.