چینچیلای استاندارد

چینچیلای استاندارد یک خرگوش خانگی متوسط‌جثه است که به خاطر خزی شناخته می‌شود که رنگ چینچیلای وحشی آمریکای جنوبی را تقلید می‌کند. پوشش آن ترکیبی از نوارهای خاکستری، سیاه و سفید است که زیر نور جلوه‌ای درخشان خاکستری‌نقره‌ای می‌بخشد. وزن خرگوش‌های بالغ معمولاً بین ۵ تا ۷٫۵ پوند (حدود ۲٫۳ تا ۳٫۴ کیلوگرم) است که این نژاد را در بخش کوچک‌تر تا میانی گستره متوسط قرار می‌دهد.

این نژاد سرشتی آرام و متعادل دارد. به‌خوبی دست‌آموز می‌شود و پس از آموختن یک روال، به‌سرعت آرام می‌گیرد. این ویژگی‌ها در کنار جثه قابل‌مدیریت، آن را برای خانوارهایی که خواهان خرگوش همدمی رام هستند نه پرجنب‌وجوش، انتخابی کاربردی می‌کند.

چینچیلای استاندارد همچنین نژاد بنیادین دو خویشاوند بزرگ‌تر خود یعنی چینچیلای آمریکایی و چینچیلای غول‌پیکر است که هر دو از نسل اصلی فرانسوی به جثه بزرگ‌تر پرورش یافته‌اند.

مناسب چه کسانی است

چینچیلای استاندارد برای نگهدارندگانی مناسب است که خواهان خرگوشی ملایم هستند که به‌آسانی دست‌آموز می‌شود و نیازمند فعالیت پیوسته نیست. خوی آن، آن را برای خانوارهایی با کودکان بزرگ‌تر که آموزش دیده‌اند هنگام نگه‌داشتن بدن خرگوش را چگونه پشتیبانی کنند، مناسب می‌سازد. کسانی که برای نمایش به این نژاد علاقه‌مندند استانداردی مستند برای کار به سوی آن می‌یابند، و آنان که تنها یک همدم می‌خواهند حیوانی پایدار و خوش‌سرشت به دست می‌آورند.

این نژاد در فرانسه پدید آمد و به م. ژ. دیبوفسکی نسبت داده می‌شود که آن را از آمیزش نسل خاکستری‌وحشی، هیمالیایی و بورن پرورش داد. هدف، خرگوشی بود که پوستش شبیه خز چینچیلای وحشی باشد، جانوری که خزش در بازار پوست آن دوره ارزشمند بود.

چینچیلای استاندارد نخستین بار در سال ۱۹۱۳ در فرانسه به‌طور عمومی به نمایش درآمد. رنگ‌بندی غیرمعمول آن بی‌درنگ توجه‌ها را جلب کرد و نسل پرورشی به‌سرعت به کشورهای دیگر رفت. این نژاد ظرف چند سال از آن نخستین نمایش به انگلستان و ایالات متحده رسید.

در ایالات متحده جانور اصلی فرانسوی به‌سادگی با نام چینچیلا یا چینچیلای استاندارد شناخته شد. پرورش‌دهندگان آنجا کوشیدند جثه بدن آن را برای بازار گوشت و خز افزایش دهند و آن تلاش‌ها چینچیلای آمریکایی جداگانه و بعدها چینچیلای غول‌پیکر را پدید آورد. استاندارد قاب کوچک‌تر خود را حفظ کرد و اصل جمع‌وجور این گروه باقی ماند.

رنگ خز متمایزی که این نژاد معرفی کرد فراتر از خودِ نژاد تأثیرگذار بود. الگوی رنگ چینچیلا از راه آمیزش‌های بعدی به شماری از نژادهای خرگوش دیگر منتقل شد.

چینچیلای استاندارد بدنی کوتاه، گرد و جمع‌وجور با سری خوش‌قواره و گوش‌هایی راست‌ایستاده دارد. ساختار بدن به‌جای بلندی، متوازن است و برداشت کلی، خرگوشی متوسط، مرتب و توپر است. ویژگی شاخص، پوشش آن است که نوارگذاری آگوتی را دارد که نمای خاکستری‌نقره‌ای چینچیلا را پدید می‌آورد.

پوشش و رنگ‌ها

هر تار محافظ در طول خود نوارگذاری شده است. پایه نزدیک پوست به رنگ آبی‌لجنی تیره است، سپس نواری مرواریدی یا سفیدمایل، و در نوک به رنگ سیاه. وقتی خز باز می‌شود حلقه‌های مشخص رنگ را نشان می‌دهد و در سراسر جانور این نوارها در هم می‌آمیزند و خاکستری‌نقره‌ای درخشانی را پدید می‌آورند که نام نژاد از آن گرفته شده است. شکم روشن‌تر است و پیرامون چشم‌ها و زیر دم سفیدی دیده می‌شود. خز بافتی برگشتی دارد، یعنی هنگامی که خلاف جهت نوازش می‌شود به‌آرامی به جای خود بازمی‌گردد نه اینکه مانند خز پس‌جهنده سیخ شود.

چینچیلای استاندارد ملایم و خوش‌سرشت است. معمولاً در کنار مردم آسوده است و با روالی منظم از تغذیه و دست‌ورزی خوب سازگار می‌شود. سروصدای ناگهانی یا رفتار خشن آن را می‌ترساند، همان‌گونه که هر خرگوش را می‌ترساند، اما این نژاد کمتر از بسیاری دیگر رمنده است و معمولاً دوباره به‌سرعت آرام می‌گیرد.

با اعضای خانواده به شیوه خود مهرورز است و پس از آنکه به خانوار اعتماد کند، اغلب آرام می‌نشیند تا نوازش شود. با غریبه‌ها معمولاً در آغاز محتاط است نه ترسان. با دیگر خرگوش‌ها می‌تواند در جفت یا گروه پیوندخورده زندگی کند، هرچند معرفی‌ها باید تدریجی باشد و جانورانی که برای پرورش در نظر گرفته نشده‌اند باید عقیم شوند تا رفتار قلمروطلبانه کاهش یابد. سرشت آرام آن، آن را یکی از آسان‌ترین خرگوش‌ها برای دست‌ورزی توسط یک نگهدارنده شکیبا می‌سازد.

آراستن

• هفته‌ای یک بار برس بزنید تا موهای شل جدا شود و پوشش پرپشت در وضع خوب بماند.
• در دوره‌های سنگین‌تر تولک فصلی در بهار و پاییز، هر چند روز یک بار بیشتر برس بزنید.
• ناخن‌ها را تقریباً هر چهار تا شش هفته وارسی کنید و هنگام بلندشدن کوتاه کنید.
• خرگوش را حمام نکنید؛ به‌جای آن هر آلودگی را به‌صورت موضعی پاک کنید و محل زندگی را تمیز نگه دارید.

ورزش

• روزانه دست‌کم سه تا چهار ساعت زمان زیر نظر بیرون از قفس در فضایی امن برای خرگوش فراهم کنید.
• تونل‌ها، اشیای چوبی نپرداخته و اشیای دیگری برای جویدن و کاوش تدارک ببینید.
• محیط را با پوشاندن یا برداشتن سیم‌های برق و مسدودکردن دسترسی به گیاهان آپارتمانی سمی، ایمن سازید.

محیط

خرگوش را در جایی سایه‌دار و بدون جریان هوای مزاحم با دمای پایدار نگه دارید. خرگوش‌ها شرایط خنک را بهتر از گرما تحمل می‌کنند و پوشش پرپشت چینچیلای استاندارد آن را به دمای بالا حساس می‌سازد. از نور مستقیم آفتاب پرهیز کنید و در هوای گرم گردش هوای بیشتر و سطوح خنک فراهم آورید. بستر باید خشک، جاذب و مرتب تعویض شود.

علوفه خشک پایه خوراک است و باید حدود ۸۰ درصد از آنچه خرگوش می‌خورد را تشکیل دهد. علوفه علفی نامحدود مانند تیموتی یا علوفه چمنزار، دستگاه گوارش را در حرکت نگه می‌دارد و دندان‌های پیوسته درحال‌رشد را می‌ساید. روزانه یک وعده سبزی برگ‌دار شسته اضافه کنید و مقدار سنجیده‌ای پلت ساده بدهید تا مواد مغذی کامل شود. آب تازه باید همیشه در دسترس باشد.

تنقلات و مکمل‌ها

تنقلات باید کوچک و گاه‌به‌گاه باشد. گزینه‌های مناسب شامل یک برش هویج، تکه کوچکی سیب با دانه‌های جداشده، یا چند سبزی معطر مانند جعفری یا گشنیز است. خرگوشی که خوراک متوازن علوفه و سبزی دارد معمولاً به مکمل نیاز ندارد؛ به‌جای لیسه‌های معدنی یا نمکی، شیئی برای جویدن مانند چوب سیب نپرداخته برای سایش دندان فراهم کنید.

چینچیلای استاندارد نژادی نیرومند بدون نقص‌های نژادی گسترده است. با نگهداری خوب معمولاً ۵ تا ۸ سال عمر می‌کند. مانند همه خرگوش‌ها، رایج‌ترین مشکلات سلامت به دندان، گوارش و انگل مربوط است نه به خودِ نژاد. خوراک سرشار از علوفه بیش از هر چیز از دو مشکل اصلی، یعنی رشد بیش‌ازحد دندان و کندی گوارش، پیشگیری می‌کند.

مراقبت پیشگیرانه

• برای پشتیبانی از دندان و کارکرد روده علوفه علفی نامحدود بدهید.
• در جاهایی که بیماری‌های منطقه‌ای مانند میکزوماتوز و بیماری خونریزی‌دهنده خرگوش وجود دارد، بنا بر مشورت دامپزشک محلی واکسیناسیون کنید.
• خرگوش‌هایی را که برای پرورش نگه داشته نمی‌شوند عقیم کنید تا خطر بیماری تولیدمثلی کاهش یابد.
• دندان‌ها، چشم‌ها، گوش‌ها و پشت را دست‌کم هفته‌ای یک بار وارسی کنید.
• یک معاینه سالانه با دامپزشک آشنا به خرگوش برنامه‌ریزی کنید.

جایگاه باید به خرگوش فضای کافی بدهد تا چند جست بزند، کاملاً بایستد و به‌طور صاف دراز بکشد. یک خرگوش متوسط تنها به محفظه‌ای دست‌کم حدود ۱۲ فوت‌مربع نیاز دارد که با دویدنگاه ورزشی بزرگ‌تری حدود ۳۲ فوت‌مربع همراه شود. محفظه می‌تواند در داخل یا در مکانی سرپوشیده در بیرون قرار گیرد، اما باید خشک، سایه‌دار و بدون جریان هوای مزاحم بماند. مقاوم‌سازی در برابر شکارچیان برای هر ترتیب بیرونی ضروری است.

فهرست آماده‌سازی

• محفظه یا لانه‌ای با کف سفت و ناحیه‌ای سرپوشیده و بسته برای خواب.
• جالانه علوفه یا تأمین همیشگی علوفه.
• کاسه خوراک سنگین سرامیکی و کاسه یا آبخوری آب.
• سینی دستشویی در گوشه‌ای که خرگوش برمی‌گزیند.
• اشیای جویدنی و پناهگاهی برای احساس امنیت.
• دویدنگاه امن یا اتاق مقاوم‌شده برای ورزش روزانه.

چینچیلای استاندارد در حدود پنج تا هشت‌ماهگی به بلوغ جنسی می‌رسد و ماده‌ها اغلب کمی زودتر از نرها. در پرورش خرگوش، ماده را برای جفت‌گیری به محفظه نر می‌برند نه برعکس، زیرا ماده‌ها قلمروطلب‌اند. آبستنی حدود ۳۱ روز طول می‌کشد. ماده در روزهای پیش از زایمان از علوفه و موی شکم خود آشیانه‌ای می‌سازد.

بچه‌ها به‌طور میانگین چهار تا شش‌تا هستند، هرچند می‌توانند بیشتر باشند. بچه‌ها بی‌مو، نابینا و کاملاً وابسته به دنیا می‌آیند. چشمانشان در حدود ۱۰روزگی باز می‌شود و در حدود سه‌هفتگی شروع به بیرون‌آمدن از آشیانه و جویدن خوراک جامد می‌کنند. از شیرگیری معمولاً تا شش تا هشت‌هفتگی کامل می‌شود. ماده تنها یک یا دو بار در روز شیر می‌دهد که این عادی است و نشانه بی‌توجهی به بچه‌ها نیست. پرورش مسئولانه یعنی جفت‌کردن والدین سالم و سرحال و یافتن خانه‌های مناسب برای هر بچه.