رکس

رکس خرگوشی اهلی و میان‌اندام است که به لمس همچون مخمل بریده احساس می‌شود. کرک آن به جای خوابیدن، ایستاده است و موهای محافظ هم‌اندازه پوشش زیرین هستند که این ویژگی سطحی یکنواخت و پرزدار به بدن می‌دهد. این بافت وجه بارز نژاد است و همان دلیلی است که اغلب آن را خرگوش مخملی می‌نامند.

بیشتر خرگوش‌های رکس بالغ میان حدود ۳٫۵ تا ۴٫۵ کیلوگرم وزن دارند و در رده میان‌اندام جای می‌گیرند. بدن گرد و ماهیچه‌ای است، با گوش‌های ایستاده و سری پهن. این نژاد رنگ‌های شناخته‌شده بسیاری دارد و گونه کوچک‌تری به نام مینی رکس برای کسانی که همان پوشش را در قالبی جمع‌وجورتر می‌خواهند وجود دارد.

خوی، نقطه قوت دیگر رکس است. این نژاد دوستدار، مهربان، ملایم، آرام و رام است. بسیاری از افراد به‌خوبی دست‌ورزی را تحمل می‌کنند و به روالی آرام خو می‌گیرند که برای خانه‌هایی مناسب است که حیوانی خانگی و آرام می‌خواهند نه پرجنب‌وجوش.

مناسب چه کسانی است

رکس برای نگهدارندگانی مناسب است که خرگوشی آرام و قابل دست‌ورزی می‌خواهند و می‌توانند روزانه به آن توجه کنند و فضایی برای حرکت فراهم آورند. پوشش پرزدار به مراقبت ملایم نیاز دارد و این نژاد با دست‌ورزی محترمانه و زیر نظر بهترین حال را دارد، بنابراین خانه‌هایی با کودکان بسیار خردسال یا خشن باید تعامل‌ها را از نزدیک مدیریت کنند. تازه‌کارها نیز اگر به تغذیه درست، جایگاه تمیز و بررسی‌های منظم سلامت پایبند باشند می‌توانند رکس را با موفقیت نگهداری کنند.

خرگوش رکس از فرانسه می‌آید. این نژاد به اوایل دهه ۱۹۰۰ بازمی‌گردد، هنگامی که جهشی در پوشش در بچه‌خرگوش‌های معمولی مزرعه‌ای پدیدار شد. به جای آمیزه معمول موهای محافظ بلندتر روی پوشش زیرین کوتاه‌تر، خرگوش‌های دچار جهش کرکی با طولی تقریبا یکنواخت داشتند که از بدن برمی‌خاست و همچون پرز احساس می‌شد.

پرورش‌دهندگان فرانسوی در دهه‌های ۱۹۱۰ و ۱۹۲۰ کوشیدند این جهش را به نوعی پایدار تثبیت کنند. ژن مغلوب مسئول این پوشش باید با دقت جفت می‌شد تا بافت مخملی در نسل‌ها یکنواخت بماند. نسل اولیه گاه در کیفیت کرک ناهموار بود و پرورش گزینشی به‌مرور تراکم و یکنواختی را بهبود بخشید.

این نژاد در نمایشگاه‌های فرانسه توجه را جلب کرد و سپس به کشورهای دیگر صادر شد. در دهه ۱۹۲۰ به بریتانیا و ایالات متحده رسید، جایی که پرورش‌دهندگان آن را بیشتر گسترش دادند و گستره‌ای از رنگ‌ها را استاندارد کردند. پوشش متمایز رکس را هم به‌عنوان حیوان نمایشی و هم از نظر تاریخی به خاطر پوستش ارزشمند ساخت.

گونه‌ای کوتوله به نام مینی رکس بعدها با آمیختن نسل رکس با خرگوش‌های کوچک‌تر پرورش یافت تا همان پوشش در اندازه‌ای کوچک‌تر پدید آید. امروزه رکس استاندارد و مینی رکس در سراسر جهان و بیشتر به‌عنوان خرگوش‌های همدم و نمایشی نگهداری می‌شوند.

رکس بدنی گرد و ماهیچه‌ای دارد که تقریبا راست نگه داشته می‌شود، با سری پهن و گوش‌هایی که راست می‌ایستند. بالغان معمولا حدود ۳٫۵ تا ۴٫۵ کیلوگرم وزن دارند. نشان نژاد پوشش آن است: کوتاه، متراکم و ایستاده، با موهای محافظ و پوشش زیرین تقریبا هم‌اندازه. نتیجه سطحی صاف و فنری است که زیر دست همچون مخمل احساس می‌شود.

پوشش و رنگ‌ها

پوشش شناخته‌شده‌ترین ویژگی نژاد است. چون موهای محافظ فراتر از پوشش زیرین بیرون نمی‌زنند، کرک به‌طور یکنواخت می‌ایستد و ظاهری پرزدار و هموار می‌دهد. رنگ‌های شناخته‌شده از سایه‌های یکدست مانند سیاه، آبی، سفید و یاسی تا گونه‌های طرح‌دار مانند کاستور، چینچیلا، اوپال و شکسته (سفید با نشان‌های رنگی) گسترده است. تراکم پوشش و یکنواختی بافت از نکات کلیدی در داوری نمایش است. سبیل‌ها اغلب کوتاه یا مجعدند که پیامد طبیعی همان ژن پوشش است.

رکس شهرت یکی از آرام‌ترین نژادهای خرگوش را دارد. صفات رایج آن دوستدار، مهربان، ملایم، آرام و رام بودن است. بسیاری از افراد از نشستن کنار صاحبشان و پذیرش نوازش ملایم خرسندند و برخی پس از اعتماد به خانه به دنبال توجه می‌روند.

با اعضای خانواده این نژاد معمولا آرام است و دست‌ورزی روزمره را تحمل می‌کند، به‌ویژه هنگامی که آرام‌آرام با افراد آشنا شود. با بیگانگان رکس ممکن است در آغاز محتاط باشد و با دیدارهای آرام و مکرر خو بگیرد. مانند همه خرگوش‌ها، ممکن است از حرکات ناگهانی یا صداهای بلند رم کند، پس محیطی پایدار به آرام ماندنش کمک می‌کند.

در کنار حیوانات دیگر، رکس می‌تواند با گربه‌ها یا سگ‌های آرام که برای دنبال نکردن آموزش دیده‌اند زندگی کند، هرچند نظارت اهمیت دارد. دو خرگوش می‌توانند اگر عقیم شده و به‌تدریج در زمینی بی‌طرف معرفی شوند جفتی پایدار بسازند. هر حیوانی شخصیت خود را دارد، پس خوی میان افراد متفاوت است.

آرایش

• حدود هفته‌ای یک‌بار با برسی نرم یا با دست برس بزنید؛ پوشش کوتاه به آرایش سنگین نیاز ندارد
• از برس‌زدن بیش از حد که می‌تواند بافت متراکم مخملی را آسیب بزند بپرهیزید
• ناخن‌ها را هر ۶ تا ۸ هفته بررسی و کوتاه کنید
• گوش‌ها و دندان‌ها را در جلسات آرایش بازرسی کنید
• کرک آلوده را با پارچه نمناک تمیز کنید نه با حمام کامل که به خرگوش‌ها فشار می‌آورد

ورزش

• دست‌کم ۳ تا ۴ ساعت زمان زیر نظر بیرون از جایگاه در هر روز فراهم کنید
• محوطه یا اتاقی امن و خرگوش‌بندی‌شده برای جهیدن و کشیدن اندام‌ها بدهید
• تونل، جعبه و اسباب‌جویدنی بیفزایید تا خرگوش فعال بماند
• کف‌پاهای حساس یعنی کف نرم و یکپارچه بهتر از سیمی است

محیط

رکس را در خانه یا فضایی سرپناه‌دار که تقریبا میان ۱۰ تا ۲۱ درجه سلسیوس بماند نگه دارید. خرگوش‌ها سرما را بهتر از گرما تحمل می‌کنند و در دمای بالای میانه بیست می‌توانند آسیب ببینند. سایه، تهویه و محافظت در برابر کوران و رطوبت فراهم کنید.

پایه خوراک رکس علوفه خشک است، مانند تیموتی یا علوفه چمنزار، که باید همیشه در دسترس باشد. علوفه به هضم کمک می‌کند و دندان‌های پیوسته در حال رشد را می‌ساید. سبزیجات برگی تازه تنوع و رطوبت می‌افزایند و سهم روزانه کوچکی از پلت باکیفیت مواد مغذی افزوده فراهم می‌کند. آب تازه باید همیشه در دسترس باشد.

خوراکی‌های تشویقی و مکمل‌ها

از گیاهان تازه و تکه‌های کوچک میوه، مانند سیب بدون هسته، به‌عنوان خوراکی گاه‌به‌گاه استفاده کنید نه خوراک روزانه. خرگوشی با علوفه نامحدود و سبزیجات متنوع معمولا به مکمل نیاز ندارد. پیش از افزودن هر مکملی با دامپزشک آشنا با خرگوش مشورت کنید و خوراکی‌های تشویقی را به بخشی کوچک از کل خوراک محدود نگه دارید.

رکس عموما خرگوشی سرسخت با طول عمری حدود ۵ تا ۸ سال است و برخی افراد با مراقبت دقیق بیشتر زندگی می‌کنند. بیشتر مشکلات سلامت با خوراک درست، جایگاه تمیز و بررسی‌های منظم دست‌ورزی پیشگیری‌پذیرند. پوشش کوتاه این نژاد آن را نسبت به خرگوش‌های پرپشت‌تر اندکی در برابر زخم‌های فشاری پا آسیب‌پذیرتر می‌کند.

مراقبت پیشگیرانه

• علوفه خشک نامحدود برای پشتیبانی دندان و روده فراهم کنید
• از کف نرم و یکپارچه برای محافظت از پاها استفاده کنید
• اشتها و فضولات را هر روز بررسی کنید
• عقب بدن را تمیز نگه دارید، به‌ویژه در هوای گرم
• بررسی‌های سالانه دامپزشکی برنامه‌ریزی کنید و درباره واکسیناسیون در جای مربوط گفت‌وگو کنید

رکس به جایگاهی نیاز دارد که به‌اندازه کافی بزرگ باشد تا کاملا راست بایستد، دراز بکشد و چند جهش بردارد. کف یکپارچه مهم است چون پاهای کم‌لایه این نژاد روی سیم مستعد زخم هستند. جایگاه باید در فضایی سرپناه‌دار داخلی یا سرپوشیده، دور از کوران، رطوبت و گرمای مستقیم باشد، با دسترسی روزانه به محوطه‌ای بزرگ‌تر.

فهرست راه‌اندازی

• قفس یا آغل با کف یکپارچه و بستر نرم و جاذب
• سینی خاک در گوشه‌ای برگزیده
• منبع همیشگی علوفه و کاسه یا بطری آب سنگین
• جعبه پناه، تونل و اسباب‌جویدنی امن
• محل سایه‌دار و تهویه‌شده بدون کوران

خرگوش‌های رکس تقریبا در ۵ تا ۸ ماهگی به بلوغ جنسی می‌رسند و افراد کوچک‌تر اندکی زودتر بالغ می‌شوند. برای جفت‌گیری، ماده معمولا به جایگاه نر برده می‌شود نه برعکس. آبستنی حدود ۳۱ روز طول می‌کشد، پس از آن ماده در جعبه‌ای که با کرک خود می‌آراید بچه‌ها را به دنیا می‌آورد.

زادوولد میانگین ۴ تا ۸ بچه دارد که بی‌مو و با چشمان بسته به دنیا می‌آیند. ماده روزی یک یا دو بار شیر می‌دهد، پس آشیانه‌ای بی‌دردسر عادی است حتی اگر مادر به‌ندرت کنار نوزادان دیده شود. بچه‌ها حدود ۱۰ روزگی چشم می‌گشایند و کمی بعد شروع به جویدن خوراک جامد می‌کنند. از شیر گرفتن حدود ۶ تا ۸ هفتگی رخ می‌دهد. پرورش مسئولانه نیازمند والدین سالم، توجه به کیفیت و رنگ پوشش و برنامه‌ای برای جای‌دهی نوزادان است.