شیرسر

لاین‌هد نژادی کوچک از خرگوش خانگی است که بیشتر به خاطر حلقه پشم بلندی که دور سرش می‌روید شناخته می‌شود. همین ویژگی نام این نژاد را ساخته است. وزن بدن آن معمولاً بین ۱.۳ تا ۱.۷ کیلوگرم است و از این رو در میان کوچک‌ترین نژادهای خرگوش خانگی قرار می‌گیرد. این یال نتیجه یک جهش ژنتیکی است که باعث رشد پشم بلند دور صورت و در برخی خرگوش‌ها روی پهلوها نیز می‌شود.

بدن این نژاد فشرده و گرد است، سر کوتاه دارد و گوش‌های ایستاده‌اش معمولاً ۵ تا ۸ سانتی‌متر طول دارند. پوشش بدن، جدا از یال، کوتاه و متراکم است. از لاین‌هد بیشتر به عنوان خرگوش همدم نگهداری می‌شود، نه برای تولید یا کار، و طرفداران زیادی در میان کسانی دارد که خرگوشی کوچک با خلق‌وخوی آرام و اجتماعی می‌خواهند.

بیشتر خرگوش‌های لاین‌هد دوستانه و کنجکاوند. آن‌ها وقتی به لمس ملایم عادت کنند آن را تحمل می‌کنند و اغلب به کسی که غذایشان می‌دهد و مویشان را مرتب می‌کند دلبسته می‌شوند. تماس روزانه و روتین ثابت به این خرگوش کمک می‌کند آرام بگیرد و در خانه اعتماد به نفس داشته باشد.

برای چه کسانی مناسب است

لاین‌هد برای صاحبانی مناسب است که می‌توانند به مراقبت منظم از مو و تعامل روزانه متعهد باشند. اندازه کوچک آن نگهداری در خانه‌های کوچک را ساده می‌کند، هرچند باز هم به فضایی برای حرکت و ورزش بیرون از قفس نیاز دارد. یال آن نیاز به شانه‌زدن دارد، پس این نژاد برای کسانی مناسب است که حاضرند هر هفته چند دقیقه به مراقبت از مو اختصاص دهند. خانواده‌هایی با کودکان بزرگ‌تر که می‌توانند با خرگوش آرام رفتار کنند گزینه خوبی هستند. کودکان خیلی کوچک ممکن است این بدن کوچک را به راحتی رها کنند یا بترسانند، پس نظارت بزرگ‌سالان لازم است.

لاین‌هد یکی از تازه‌ترین نژادهای خرگوش خانگی است. ریشه آن به بلژیک دهه ۱۹۹۰ می‌رسد، جایی که پرورش‌دهندگانی که روی خرگوش‌های کوچک پشمی و کوتوله کار می‌کردند متوجه خرگوش‌هایی شدند که با نواری از پشم بلند دور سر متولد می‌شدند. این ویژگی از یک جهش ژنتیکی می‌آمد که اغلب ژن یال نامیده می‌شود و باعث تمرکز رشد پشم دور صورت و گردن می‌شود.

پرورش‌دهندگان با انتخاب خرگوش‌های دارای یال کوشیدند این ویژگی را تثبیت کنند و در عین حال اندازه کوچک و تناسب بدن را حفظ کنند. با ثابت شدن این ظاهر، این نژاد توجه بیرون از بلژیک را نیز جلب کرد. تعدادی از این خرگوش‌ها به بریتانیا صادر شدند، جایی که علاقه‌مندان به خرگوش در اواخر دهه ۱۹۹۰ کار انتخاب و اصلاح نژاد را ادامه دادند.

از بریتانیا این نژاد به ایالات متحده رسید و در میان صاحبان خرگوش خانگی و پرورش‌دهندگان نمایشی طرفدار پیدا کرد. سازمان‌های ملی خرگوش در هر دو کشور بعدها لاین‌هد را به رسمیت شناختند و استانداردهای نوشتاری برای یال، بدن و پوشش مطلوب آن منتشر کردند.

از آنجا که یال با یک ژن مشخص کنترل می‌شود، برنامه‌های پرورش توجه زیادی به نحوه توارث آن دارند. تاریخچه این نژاد تا حد زیادی روایت مدیریت این ژن توسط پرورش‌دهندگان است، برای رسیدن به یالی یکدست بدون از دست دادن بدنی سالم و کوچک.

ویژگی اصلی لاین‌هد یال آن است، نواری از پشم نرم به طول ۵ تا ۷ سانتی‌متر که دور سر می‌پیچد و صورت را قاب می‌گیرد. برخی خرگوش‌ها فقط یک یال دارند، در حالی که برخی دیگر پشم روی پهلوها نیز نشان می‌دهند. بدن این نژاد فشرده و گرد است، سری کوتاه و پهن دارد و گردنش کوتاه است. گوش‌ها ایستاده‌اند و معمولاً ۵ تا ۸ سانتی‌متر طول دارند.

پوشش مو و رنگ‌ها

پوشش بدن کوتاه و متراکم است و در مقایسه با یال به مراقبت کمی نیاز دارد. خود یال بخش پرزحمت پوشش مو است، چون پشم بلند آن ممکن است گره بخورد و خرده بستر را در خود نگه دارد. لاین‌هدهای جوان معمولاً پشم بیشتری دارند که ممکن است با بزرگ شدن آن‌ها کمتر شود. این نژاد در طیف وسیعی از رنگ‌ها و طرح‌ها دیده می‌شود، از سفید و مشکی یکدست تا آگوتی، آبی، خالدار لاک‌پشتی و طرح‌های شکسته که سفید را با رنگی دیگر ترکیب می‌کنند. رنگ چشم معمولاً از رنگ پوشش مو پیروی می‌کند و در برخی خرگوش‌های سفید چشم یاقوتی دیده می‌شود.

لاین‌هد به دوستانه و خوش‌خلق بودن شهرت دارد. وقتی به افراد اطرافش اعتماد کند، بسیاری از این خرگوش‌ها دوست دارند نزدیک صاحبشان باشند و برای گرفتن توجه پیش می‌آیند. آن‌ها کنجکاوند و وقتی فضای امن در اختیارشان باشد محیط را کاوش می‌کنند. رفتار بازیگوشانه، مانند هل‌دادن یا پرتاب اسباب‌بازی‌های سبک، به‌ویژه در خرگوش‌های جوان‌تر رایج است.

لاین‌هد در برابر غریبه‌ها و محیط‌های تازه ممکن است ابتدا محتاط باشد. صدای ناگهانی یا حرکت سریع می‌تواند آن را بترساند و خرگوش ترسیده ممکن است فرار کند یا با پا به زمین بکوبد. معرفی‌های صبورانه و آرام این نگرانی را کم می‌کند. این نژاد می‌تواند در کنار خرگوش دیگری زندگی کند اگر آن دو به‌درستی با هم جفت شده باشند، و بسیاری از نگهدارندگان آن‌ها را به صورت زوجی سازگار نگه می‌دارند. در کنار سگ و گربه نظارت ضروری است، چون خرگوش طعمه است و زود دچار استرس می‌شود.

شخصیت هر خرگوش متفاوت است. برخی لاین‌هدها برون‌گرا و بااعتماد به نفس‌اند، در حالی که برخی دیگر در طول زندگی محتاط باقی می‌مانند. لمس زودهنگام و ملایم همراه با روتین قابل پیش‌بینی، بهترین شانس را برای داشتن خرگوشی آرام و اجتماعی فراهم می‌کند.

آرایش مو

یال اصلی‌ترین کار مراقبتی است و پوشش بدن نیاز به کار بسیار کمتری دارد.

• یال را هفته‌ای دو تا سه بار شانه بزنید تا گره و کچلی موضعی پیش نیاید.
• در دوره‌های ریزش شدید مو، که چند بار در سال رخ می‌دهد، شانه‌زدن را روزانه انجام دهید.
• اطراف دم و پشت بدن را برای مدفوع یا پشم گیرکرده بررسی کنید و در صورت نیاز تمیز کنید.
• ناخن‌ها را هر ۴ تا ۶ هفته کوتاه کنید.
• از حمام دادن خودداری کنید، به‌جای آن مو‌های کثیف را با پارچه مرطوب لکه‌گیری کنید، چون حمام کامل به خرگوش استرس وارد می‌کند.

ورزش

خرگوش‌ها برای سلامتی و دوری از کسالت نیاز به حرکت روزانه دارند.

• روزانه دست‌کم ۳ تا ۴ ساعت زمان تحت نظارت بیرون از قفس در اختیارش بگذارید.
• فضایی امن و ایمن‌سازی‌شده برای خرگوش فراهم کنید که عاری از سیم برق و گیاهان سمی باشد.
• تونل، جعبه مقوایی و اسباب‌بازی‌های قابل جویدن ارائه دهید تا فعالیتش تشویق شود.
• به دنبال جهش‌ها و چرخش‌های ناگهانی (بینکی) باشید که نشانه خرگوشی راضی و فعال است.

محیط زندگی

قفس را تمیز، خشک و دور از نور مستقیم آفتاب و کوران نگه دارید. خرگوش‌ها شرایط خنک را بهتر از گرما تحمل می‌کنند و دمای بالای حدود ۲۶ درجه سانتی‌گراد می‌تواند برایشان مشکل‌ساز شود. هر روز تمیزکاری موضعی و هر هفته تمیزکاری کامل قفس را انجام دهید. خرگوش را در داخل خانه یا در فضای بیرونی سرپوشیده و محافظت‌شده در برابر شکارچی نگه دارید.

علف خشک پایه رژیم غذایی خرگوش است و باید همیشه در دسترس باشد. علف‌های خشک مانند تیموتی یا علف چمنزار فیبری فراهم می‌کنند که دستگاه گوارش را فعال نگه می‌دارد و به سایش دندان‌های همیشه در حال رشد کمک می‌کند. علف خشک باید بخش عمده غذای روزانه خرگوش را تشکیل دهد. سبزی‌های برگ‌دار تازه تنوع و رطوبت اضافه می‌کنند و مقدار کمی پلت ساده مواد مغذی بیشتری فراهم می‌کند. آب تازه باید همیشه در دسترس باشد، چه در ظرف و چه در بطری تمیز.

خوراکی‌های تشویقی و مکمل‌ها

خوراکی‌های تشویقی باید کم و نامنظم باشند. چند تکه هویج یا یک برش سیب به‌عنوان پاداش گاه‌به‌گاه مناسب است، اما میوه و سبزی‌های ریشه‌ای سرشار از قند هستند و باید محدود شوند. خرگوشی که علف خشک خوب و سبزی‌های متنوع می‌خورد معمولاً به مکمل نیازی ندارد. پیش از افزودن هر مکملی با دامپزشک مشورت کنید و از مخلوط‌های خوراکی تجاری پر از دانه، غله یا قند اضافه پرهیز کنید.

با مراقبت خوب، لاین‌هد معمولاً ۷ تا ۱۰ سال عمر می‌کند. مانند همه خرگوش‌ها، این نژاد دندان‌هایی دارد که همیشه در حال رشدند و دستگاه گوارشی که به دریافت پیوسته فیبر وابسته است، پس رژیم غذایی تأثیر مستقیمی بر سلامت بلندمدت آن دارد. یال یک نگرانی ویژه این نژاد را نیز اضافه می‌کند: خرگوش‌ها خودشان را تیمار می‌کنند و یال سنگین می‌تواند به بلعیدن پشم بیشتر بینجامد و در صورت کم بودن فیبر، خطر انسداد روده را بالا ببرد.

مراقبت پیشگیرانه

• علف خشک نامحدود بدهید تا از دندان و گوارش حمایت شود.
• یال را به‌طور منظم شانه بزنید تا بلع پشم کاهش یابد.
• پشت بدن را به‌ویژه در هوای گرم روزانه بررسی کنید تا از فلای‌استرایک جلوگیری شود.
• در صورت توصیه دامپزشک و برای بیماری‌های محلی خرگوش، واکسیناسیون انجام دهید.
• عقیم‌سازی را در نظر بگیرید، چون می‌تواند برخی مشکلات سلامتی و رفتاری را کاهش دهد.
• معاینات دوره‌ای را با دامپزشکی که با خرگوش کار دارد برنامه‌ریزی کنید.

لاین‌هد به قفسی نیاز دارد که به اندازه کافی بزرگ باشد تا بتواند دراز بکشد، روی پاهای عقب بایستد و چند جهش بزند. قفس یک پایه است نه کل فضای زندگی، پس دسترسی روزانه به فضای بزرگ‌تر برای دویدن یا اتاقی ایمن‌سازی‌شده بخشی از نگهداری درست است. کف سخت همراه با بستر نرم از پاها محافظت می‌کند، چون کف سیمی می‌تواند باعث زخم پاشنه شود. فضا باید خشک و خوش‌تهویه باشد بدون اینکه در معرض کوران قرار گیرد.

فهرست آماده‌سازی

• قفسی جادار با کف سخت و بستر نرم.
• پناهگاه یا فضای پوشیده‌ای که خرگوش در آن احساس امنیت کند.
• جای‌علفی یا منبع دائمی علف خشک.
• کاسه یا بطری آب که هر روز تمیز و پر شود.
• سینی خاک، چون خرگوش‌ها قابل آموزش برای استفاده از سینی هستند.
• اسباب‌بازی‌های قابل جویدن ایمن و تونل برای سرگرمی.
• مانعی محافظ در برابر شکارچی برای هر نوع نگهداری بیرونی.

لاین‌هد در حدود ۴ تا ۶ ماهگی به بلوغ جنسی می‌رسد و ماده‌های کوچک‌تر معمولاً کمی زودتر از خرگوش‌های بزرگ‌تر آماده می‌شوند. پرورش‌دهندگان مسئول توجه زیادی به ژن یال می‌کنند، چون تصمیم‌های جفت‌گیری بر میزان پشم بچه‌خرگوش‌ها اثر می‌گذارد. جفت‌گیری کوتاه است و ماده را به قفس نر می‌برند، نه برعکس، چون ماده‌ها ممکن است قلمروطلب باشند.

بارداری حدود ۲۸ تا ۳۳ روز طول می‌کشد. نزدیک پایان بارداری، ماده از بستر و مویی که از بدن خودش می‌کند لانه می‌سازد. یک زایمان معمولی حدود ۲ تا ۵ بچه‌خرگوش دارد که بدون مو، کور و کاملاً وابسته به مادر متولد می‌شوند.

بچه‌خرگوش‌ها حدود روز دهم چشم‌هایشان را باز می‌کنند و چند هفته بعد شروع به جویدن غذای جامد می‌کنند. از شیر گرفتن معمولاً حدود ۶ تا ۸ هفتگی رخ می‌دهد. ماده تنها یک یا دو بار در روز شیر می‌دهد، که برای خرگوش‌ها طبیعی است، پس لانه‌ای ساکت و مادری بدون مزاحمت بهترین نرخ بقا را فراهم می‌کند. در هفته‌های نخست باید تماس دست با بچه‌خرگوش‌ها به حداقل برسد.