هاوانا

هاوانا نژادی از خرگوش‌های خانگی کوچک‌اندام است که وزنی حدود ۲ تا ۳ کیلوگرم (۴.۵ تا ۶.۵ پوند) دارد. پوشش مویی آن کوتاه و پرپشت است و درخشندگی طبیعی بالایی دارد که بسیاری از پرورش‌دهندگان آن را ویژگی متمایز این نژاد می‌دانند. بدن این خرگوش کوتاه و گرد است، نزدیک به زمین قرار می‌گیرد، سری پهن دارد و گوش‌هایش با اندازه متوسط و رو به بالا هستند.

این نژاد آرام و خوش‌خلق است. هاوانا در برابر دست زدن و بغل کردن مقاومت نشان نمی‌دهد و پس از آشنایی با یک فرد معمولاً زود آرام می‌گیرد، به همین دلیل انتخابی رایج برای کسانی است که برای اولین بار خرگوش نگهداری می‌کنند و برای خانواده‌هایی با کودکانی که سن کافی برای دست زدن ملایم به یک حیوان کوچک را دارند.

با وجود نامش، هاوانا هیچ ارتباطی با کوبا ندارد. این نژاد در هلند شکل گرفت و نامش به شباهت رنگ شکلاتی پوشش اولیه‌اش با رنگ سیگارهای هاوانا یا خز خرگوش‌های قهوه‌ای هاوانا اشاره دارد.

برای چه کسانی مناسب است

هاوانا برای صاحبانی مناسب است که به دنبال یک خرگوش همراه، آرام و قابل مدیریت هستند، نه یک حیوان خانگی پرانرژی. اندازه کوچک آن هزینه‌های نگهداری و تغذیه را پایین نگه می‌دارد و خلق‌وخوی آرامش استرس دست زدن به آن را کم می‌کند. افرادی که از مراقبت از پوشش مو لذت می‌برند و خواهان خرگوشی با ظاهری چشمگیر هستند نیز گزینه مناسبی خواهند یافت، همان‌طور که کسانی که قصد شرکت در مسابقات نمایشی را دارند، زیرا این نژاد از سوی انجمن‌های اصلی ثبت نژاد خرگوش به رسمیت شناخته شده است.

ریشه نژاد هاوانا به سال ۱۸۹۸ در هلند بازمی‌گردد. در یک لانه متعلق به یک پرورش‌دهنده هلندی نزدیک اوترخت، بچه‌خرگوشی با پوششی شکلاتی‌رنگ غیرمعمول و درخششی قوی به دنیا آمد. پرورش‌دهندگان طی سال‌های بعد برای تثبیت این رنگ و کیفیت پوشش مو تلاش کردند.

این نژاد در اوایل دهه ۱۹۰۰ میلادی به انگلستان راه یافت، جایی که بیشتر پالایش شد و رنگ‌های تازه‌ای در کنار شکلاتی به مرور به آن افزوده شد. پرورش‌دهندگان بریتانیایی سهم زیادی در استانداردسازی شکل بدن و کیفیت پوشش مو داشتند.

هاوانا در اوایل قرن بیستم به ایالات متحده رسید. انجمن پرورش‌دهندگان خرگوش آمریکا این نژاد را به رسمیت شناخته و طی دهه‌ها چندین رنگ از جمله شکلاتی، مشکی، آبی، خالدار و یاسی پذیرفته شده‌اند.

در طول تاریخ خود، هاوانا به دلیل عمق و درخشش پوشش مویش ارزشمند بوده و بر برخی نژادهای بعدی نیز تأثیر گذاشته است. این نژاد بیشتر در مسابقات نمایشی و به عنوان همراه خانگی حضور دارد تا به عنوان یک حیوان پرورشی تجاری.

هاوانا بدنی کوتاه و کم‌حجم دارد که نزدیک و پایین به زمین قرار می‌گیرد. شانه‌ها، بخش میانی بدن و ناحیه عقبی به خوبی گرد و متناسب هستند و از هر زاویه نمایی صاف و یکدست ایجاد می‌کنند. سر پهن است و روی گردنی کوتاه نزدیک به بدن قرار دارد، و گوش‌ها کوتاه تا متوسط و رو به بالا هستند.

پوشش مو و رنگ‌ها

پوشش مو ویژگی اصلی این نژاد است. کوتاه و پرپشت است و بافتی برگشت‌پذیر دارد، به این معنا که اگر خلاف جهت طبیعی نوازش شود، دوباره به حالت اولیه برمی‌گردد. موها درخششی طبیعی دارند که در مقایسه با بیشتر نژادهای دیگر بارزتر است. رنگ اصلی و شناخته‌شده‌تر شکلاتی تیره است، و رنگ‌های دیگر شناسایی‌شده شامل مشکی، آبی، یاسی و طرح‌های خالدار نیز می‌شوند. رنگ چشم معمولاً با رنگ پوشش مو هماهنگ است و در نمونه‌های شکلاتی گاهی در نور کم تلألویی یاقوتی‌رنگ دیده می‌شود.

هاوانا خلق‌وخویی آرام و متعادل دارد. این نژاد یکی از رام‌ترین نژادهای خرگوش است و معمولاً پس از آشنایی با نگهدارنده‌اش، بغل کردن و بلند شدن را می‌پذیرد. همین ثبات رفتاری، مراقبت روزانه و بررسی سلامت را نسبت به نژادهای رمنده‌تر آسان‌تر می‌کند.

هاوانایی که به‌خوبی جامعه‌پذیر شده باشد، با اعضای خانواده مهربان است و ممکن است خودش توجه بخواهد، نزدیک بنشیند یا برای نوازش شدن سر خود را جلو بیاورد. در برابر افراد غریبه ابتدا محتاط است اما به‌ندرت پرخاشگری نشان می‌دهد و با آشنا شدن با فرد تازه آرام می‌گیرد. در کنار خرگوش‌های دیگر می‌تواند به‌صورت جفت یا گروه زندگی کند، هرچند آشناسازی باید تدریجی و تحت نظارت باشد و خرگوش‌های عقیم‌نشده ممکن است با یکدیگر رقابت کنند.

مانند همه خرگوش‌ها، هاوانا نیز یک حیوان طعمه است و از صدا یا حرکت ناگهانی می‌ترسد. دست زدن آرام، برنامه‌ای قابل پیش‌بینی و فضایی امن به آرام ماندنش کمک می‌کند. باید به کودکان آموخت که در سطح زمین کنار خرگوش بنشینند نه اینکه آن را بلند کنند، زیرا خرگوش ترسیده ممکن است لگد بزند و به خودش آسیب برساند.

هاوانا در مقایسه با استانداردهای خرگوش‌ها نژادی کم‌نیاز است، اما همچنان به شانه‌کشی منظم، فعالیت روزانه و محیطی امن نیاز دارد.

نظافت پوشش مو

• هفته‌ای یک بار با برسی نرم شانه بزنید تا موهای شل جدا شوند و درخشندگی پوشش مو حفظ شود.
• در فصل‌های ریزش مو، یعنی بهار و پاییز، شانه‌کشی را بیشتر انجام دهید.
• ناخن‌ها را هر چند هفته یک‌بار بررسی کنید و در صورت بلند شدن کوتاه کنید.
• در هر جلسه نظافت، گوش‌ها و ناحیه زیر دم را نیز بررسی کنید.
• خرگوش را حمام نکنید؛ برای تمیز کردن موهای آلوده از پارچه مرطوب استفاده کنید.

فعالیت بدنی

• هر روز دست‌کم ۳ تا ۴ ساعت زمان تحت نظارت بیرون از قفس در نظر بگیرید.
• فضایی ایمن‌سازی‌شده برای خرگوش، بدون کابل و گیاهان سمی فراهم کنید.
• تونل، جعبه مقوایی و اسباب‌بازی‌های جویدنی برای تشویق حرکت طبیعی ارائه دهید.
• محوطه فعالیت را از دسترس سایر حیوانات خانگی و مسیرهای فرار دور نگه دارید.

محیط زندگی

هاوانا در فضایی آرام، بدون کوران هوا و با دمایی مطبوع بهترین عملکرد را دارد. خرگوش‌ها هوای خنک را بهتر از گرما تحمل می‌کنند و دمای بالای حدود ۲۷ درجه سلسیوس (۸۰ درجه فارنهایت) خطر تنش گرمایی را افزایش می‌دهد. محل زندگی را از تابش مستقیم آفتاب و مکان‌های پرسروصدا و پرتردد دور نگه دارید.

یونجه علفی پایه رژیم غذایی سالم هاوانا است و باید حدود ۸۰ درصد از مصرف روزانه را تشکیل دهد. یونجه تیموتی یا سایر یونجه‌های علفی به‌صورت نامحدود، دستگاه گوارش را فعال نگه می‌داشته و دندان‌هایی را که به‌طور پیوسته رشد می‌کنند ساییده می‌کند. آب تازه باید همیشه در دسترس باشد. مقدار مشخصی پلت ساده و یک وعده روزانه سبزیجات برگی مکمل این رژیم است.

خوراکی‌های ویژه و مکمل‌ها

یک خرگوش بالغ و سالم که یونجه و سبزیجات مناسب مصرف می‌کند، به‌ندرت به مکمل نیاز دارد. خوراکی‌های ویژه را با احتیاط و کم بدهید: یک تکه کوچک هویج، سیب (بدون دانه) یا چند برگ گیاه دارویی یکی دو بار در هفته کافی است. از دراژه‌های ماست تجاری و مخلوط‌های غلات که سرشار از قند و نشاسته هستند و به چاقی و مشکلات دندانی دامن می‌زنند، پرهیز کنید.

هاوانا نژادی به‌طورکلی مقاوم است و طول عمر معمول آن ۵ تا ۸ سال است. بیشتر مشکلات سلامتی آن همان مشکلاتی است که خرگوش‌ها به‌طور کلی با آن روبه‌رو می‌شوند و تا حد زیادی با رژیمی بر پایه یونجه، محل زندگی تمیز و دست زدن منظمی که به صاحب اجازه می‌دهد تغییرات را زود تشخیص دهد، قابل پیشگیری است. خرگوشی که از خوردن دست بکشد یا دیگر مدفوع تولید نکند، نیازمند مراقبت دامپزشکی فوری است، زیرا دستگاه گوارش می‌تواند ظرف چند ساعت از کار بیفتد.

مراقبت پیشگیرانه

• یونجه علفی نامحدود برای حفظ سلامت دندان و گوارش فراهم کنید.
• خرگوش را به‌طور منظم وزن کنید تا کاهش یا افزایش تدریجی وزن زود مشخص شود.
• محل نگهداری را تمیز و خشک نگه دارید تا از مگس‌زدگی، به‌ویژه در ماه‌های گرم، جلوگیری شود.
• درباره واکسن‌های موجود در منطقه خود، مانند واکسن میکسوماتوز و بیماری خونریزی‌دهنده خرگوش، با دامپزشک مشورت کنید.
• معاینه سالانه سلامت را با دامپزشکی که با خرگوش کار کرده باشد برنامه‌ریزی کنید.

هاوانا به قفسی نیاز دارد که در آن بتواند کاملاً بایستد، دراز بکشد و چند جهش انجام دهد. حداقل اندازه توصیه‌شده قفس برای خرگوشی کوچک حدود ۱.۱ متر مربع (۱۲ فوت مربع) است، همراه با فضایی متصل برای فعالیت. کف صاف از پاهای خرگوش محافظت می‌کند، زیرا کف‌های سیمی می‌توانند باعث زخم کف پا شوند. این نژاد می‌تواند در خانه یا در لانه‌ای سرپوشیده در فضای باز نگهداری شود، به شرط آنکه از گرمای شدید، رطوبت و شکارچیان دور بماند.

فهرست تجهیزات اولیه

• قفس یا لانه‌ای جادار با کف صاف.
• قفسه یونجه و کاسه غذای سنگین و مقاوم در برابر واژگونی.
• بطری یا کاسه آب که هر روز بررسی و پر شود.
• سینی خاک در گوشه‌ای مشخص.
• جعبه یا تونل مخفی‌گاه برای احساس امنیت.
• اسباب‌بازی جویدنی برای سلامت دندان و کاهش بی‌حوصلگی.

هاوانا در حدود ۵ تا ۶ ماهگی به بلوغ جنسی می‌رسد، هرچند بسیاری از پرورش‌دهندگان صبر می‌کنند تا خرگوش ماده کاملاً رشد کند و سپس اجازه اولین زایمان را بدهند. خرگوش‌ها تخمک‌گذاری القایی دارند، به همین دلیل خرگوش ماده را به قفس خرگوش نر می‌برند، نه برعکس، که این کار پرخاشگری قلمرویی را کاهش می‌دهد. دوره بارداری حدود ۳۱ روز طول می‌کشد.

خرگوش ماده کمی پیش از زایمان لانه‌ای از یونجه و موی خودش می‌سازد. هر لانه معمولاً ۴ تا ۶ بچه‌خرگوش دارد که بدون مو و با چشمانی بسته به دنیا می‌آیند. مادر تنها یک یا دو بار در روز به بچه‌ها شیر می‌دهد که طبیعی است، و بچه‌ها حدود روز دهم چشمانشان را باز می‌کنند. از شیر گرفتن معمولاً در ۶ تا ۸ هفتگی انجام می‌شود.

پرورش باید مسئولانه انجام شود. خرگوش ماده به فضایی آرام برای لانه‌سازی، تغذیه اضافی در دوران بارداری و شیردهی و محافظت در برابر مزاحمت نیاز دارد. هر کس که قصد پرورش ندارد باید خرگوش خانگی‌اش را عقیم کند، که این کار خطر سرطان‌های دستگاه تناسلی را نیز کاهش داده و رفتارهای ناشی از هورمون را کم می‌کند.