اسب اصیل انگلیسی

ثوروبرد نژادی گرم‌خون از اسب است که در سده‌های هفدهم و هجدهم میلادی در انگلستان و بیشتر برای مسابقه زیر زین پرورش یافت. این اسب برای سرعت و استقامت ساخته شده و سینه‌ای عمیق، پاهایی بلند و اندامی لاغر و عضلانی دارد. اسب‌های بالغ معمولاً میان ۱۵٫۲ تا ۱۷ دست (حدود ۱۵۷ تا ۱۷۳ سانتی‌متر) ایستادگی دارند و وزنشان تقریباً ۴۵۰ تا ۵۵۰ کیلوگرم است.

این نژاد را بیش از هر جا در میدان مسابقه می‌شناسند، اما ثوروبردها در سه‌گانه سوارکاری، پرش با اسب، درساژ و چوگان هم شرکت می‌کنند و بسیاری از آن‌ها پس از دوران مسابقه به اسب تفریحی یا ورزشی تبدیل می‌شوند. توان بدنی آن‌ها با سرشتی واکنش‌پذیر و پرانرژی همراه است. محیط پیرامون را زود درک می‌کنند و سریع پاسخ می‌دهند؛ این ویژگی برای رقابت مناسب است اما مراقبتی پیوسته و ماهرانه می‌طلبد.

ثوروبرد برای کسانی مناسب است که بتوانند کار منظم، برنامه ثابت و رهاسازی در چراگاه فراهم کنند. برای بیشتر تازه‌کاران، اولین اسبی کم‌دردسر نیست. افرادی که تجربه سوارکاری دارند، برای ورزش روزانه وقت می‌گذارند و با حیوانی حساس صبورند، معمولاً با این نژاد به خوبی کنار می‌آیند.

برای چه کسانی مناسب است

این نژاد برازنده سوارکاران رقابتی، مجموعه‌های مسابقه و پرورش، و خانه‌هایی است که بتوانند شغل و برنامه‌ای پیش‌بینی‌پذیر برای اسب فراهم کنند. برای کسانی که اسبی آرام و گاه‌به‌گاه می‌خواهند یا امکانات لازم برای رهاسازی و ورزش منظم را ندارند، چندان مناسب نیست.

ثوروبرد در اواخر سده هفدهم و اوایل سده هجدهم در انگلستان شکل گرفت، در روزگاری که اسب‌دوانی میان اشراف رونق یافته بود. پرورش‌دهندگان مادیان‌های دونده و تندپای بومی را با نریان‌های وارداتی از خاورمیانه و شمال آفریقا آمیختند تا اسبی بسازند که بتواند وزن را با سرعت در مسافت حمل کند.

سه نریان وارداتی نیاکان بنیان‌گذار این نژاد شناخته می‌شوند: بایرلی تُرک که حدود سال ۱۶۸۸ به انگلستان آورده شد؛ دارلی عربی که حدود سال ۱۷۰۴ وارد شد؛ و گودولفین عربی که در دهه ۱۷۲۰ رسید. تقریباً همه ثوروبردهای امروزی از خط نری خود به یکی از این سه اسب می‌رسند.

کتاب عمومی نسب اسب که نخستین بار در سال ۱۷۹۱ به دست جیمز وِدِربی در انگلستان منتشر شد، شجره‌نامه‌ها را ثبت کرد و این نژاد را به صورت یک ثبت بسته پایه‌گذاری کرد. برای آنکه اسبی ثوروبرد باشد باید از حیواناتی نسب ببرد که پیش‌تر در کتاب ثبت شده‌اند، و همین کار خط خونی را برای بیش از دو سده متمایز نگه داشته است.

این نژاد از انگلستان به سراسر جهان گسترش یافت. ثوروبردها در سده‌های هجدهم و نوزدهم به آمریکای شمالی، استرالیا و اروپای قاره‌ای صادر شدند و مسابقاتی که پیرامون این نژاد بنا شد در چند قاره به صنعتی بزرگ بدل گشت.

ثوروبرد اندامی ورزیده و ظریف دارد که گزینش برای سرعت آن را شکل داده است. سر متناسب است با نیم‌رخی راست یا کمی مقعر و چشمانی هوشیار. گردن بلند و شانه شیب‌دار است و همین به این نژاد گامی بلند و کشیده می‌بخشد. سینه عمیق، پشت نسبتاً کوتاه و پاها بلندند با استخوان تمیز و سخت و زردپی‌های برجسته.

مو و رنگ‌ها

مو کوتاه و نازک است که بر ظاهر براق نژاد می‌افزاید اما در سرما یا رطوبت محافظت چندانی ندارد. کهر، قهوه‌ای، خرمایی، مشکی و خاکستری رنگ‌های رایج‌اند. علامت‌های سفید روی صورت و پاها فراوان‌اند و برای شناسایی ثبت می‌شوند. برخی اسب‌ها لکه‌های کوچکی از موی سفید روی بدن دارند و چند رنگ کمیاب مانند کهرابی‌خال و پالومینو در ثبت این نژاد دیده می‌شود.

ثوروبرد نژادی گرم‌خون است، یعنی زود واکنش نشان می‌دهد و انرژی روبه‌جلوی زیادی دارد. اسب‌هایی از این دست تغییرات محیط را سریع درمی‌یابند و ممکن است پیش از آنکه سوارکار انتظار داشته باشد رم کنند یا کنار بروند. همین واکنش‌پذیری بخشی از آن چیزی است که آن‌ها را رقیبانی کارآمد می‌سازد و در عین حال یعنی که به مراقبت آرام و پیش‌بینی‌پذیر پاسخ خوب می‌دهند.

ثوروبردها با کسانی که به آن‌ها اعتماد دارند اغلب مهربان و همراه‌اند. تمایل دارند با یک مراقب ثابت پیوند محکمی بسازند و به برنامه‌ای پابرجا واکنش خوبی نشان دهند. آدم‌های تازه و موقعیت‌های ناآشنا می‌تواند تا زمانی که یاد بگیرند اتفاق بدی در پی نمی‌آید آن‌ها را متشنج کند.

در کنار دیگر اسب‌ها معمولاً اجتماعی‌اند و در گله یا با همدمی ثابت خوب کنار می‌آیند، هرچند شخصیت هر اسب فرق دارد. انرژی این نژاد به مجرایی برای تخلیه نیاز دارد. ثوروبردی که بدون کار منظم یا رهاسازی نگهداری شود می‌تواند مضطرب و سرکش شود یا عادت‌های اصطبلی مانند تاب خوردن یا آخورخایی پیدا کند.

ثوروبردها اسب‌های فعالی هستند که با توجه روزانه به مو، سم و وضعیت بدنشان بهترین حالشان را دارند. موی نازک و اندام لاغر یعنی زودتر از نژادهای سرسخت‌تر سردشان می‌شود و وزن کم می‌کنند، پس مدیریت باید با فصل هماهنگ شود.

آراستن

• هر روز برس بکشید تا کثیفی برداشته شود، چربی پوست پخش شود و بریدگی، گرمی یا ورم بررسی گردد
• سم‌ها را هر روز پاک کنید و بگذارید نعل‌بند هر ۴ تا ۶ هفته سم را کوتاه یا نعل کند
• در صورت نیاز، به‌ویژه پس از کار سنگین، اسب را بشویید و در هوای خنک مو را کاملاً خشک کنید
• زمستان تنها اگر اسب کار منظم دارد مویش را کوتاه کنید و روی اسب مو کوتاه‌شده پتو بیندازید

ورزش

• هر روز کار زیر زین، لانژ یا رهاسازی برنامه‌ریزی‌شده فراهم کنید
• آمادگی جسمانی را کم‌کم بسازید و در هر جلسه گرم کردن و سرد کردن بگنجانید
• برای حرکت آزاد و آسایش ذهنی، رهاسازی منظم در پادوک بدهید
• برنامه را متنوع کنید تا اسب پرانرژی سرگرم بماند

محیط

ثوروبردها برازنده یک محوطه اصطبل با حصار ایمن، رهاسازی روزانه و سرپناه در برابر باد و باران‌اند. موی نازک در هوای سرد یا مرطوب پتو می‌طلبد و در تابستان سایه و کنترل مگس. آن‌ها با همدم شادترند، چه اسب‌های دیگری در نزدیکی باشند و چه همدمی ثابت در چراگاه.

ثوروبردها معمولاً سخت‌خورند، یعنی می‌توانند سریع وزن کم کنند و اغلب به خوراک بیشتری نسبت به نژادی آرام‌تر و سنگین‌تر با اندازه مشابه نیاز دارند. پایه رژیم علوفه با کیفیت خوب است، یونجه یا مرتع، که روزانه به میزان حدود ۱٫۵ تا ۲ درصد وزن بدن داده می‌شود. اسب‌های پرکار یا مسابقه‌ای سپس کنسانتره‌هایی مانند غله یا خوراک آماده دریافت می‌کنند تا نیاز انرژی افزوده تأمین شود. دسترسی همیشگی به آب پاکیزه و منبعی از نمک یا مواد معدنی مهم است.

تنقلات و مکمل‌ها

تنقلات ایمن به مقدار کم شامل هویج، سیب (بدون هسته) و تنقلات تجاری اسب است. بسیاری از ثوروبردها از افزودن روغن یا چربی برای کالری و از الکترولیت پس از عرق کردن زیاد سود می‌برند. هر تغییر در خوراک را کم‌کم طی ۷ تا ۱۰ روز اعمال کنید و پیش از افزودن مکمل با دامپزشک یا متخصص تغذیه اسب مشورت کنید.

با مراقبت پیوسته، یک ثوروبرد می‌تواند ۲۵ تا ۳۰ سال زندگی کند، هرچند دوران سنگین مسابقه می‌تواند سلامت کاری‌اش را کوتاه کند. پوست نازک، پاهای ظریف و سرشت واکنش‌پذیر این نژاد در چند بیماری قابل توجه نقش دارند. بسیاری از مشکلات بیش از آنکه صرفاً از نقص ژنتیکی باشند، به فشار تمرین و رقابت پیوند می‌خورند.

مراقبت پیشگیرانه

• معاینه سالانه دامپزشکی و واکسیناسیون متناسب با منطقه شما
• بررسی منظم دندان، معمولاً یک یا دو بار در سال
• مراجعه نعل‌بند هر ۴ تا ۶ هفته برای تعادل سم
• کرم‌زدایی منظم بر پایه شمارش تخم انگل در مدفوع
• آماده‌سازی تدریجی و سنجیده برای محافظت از زردپی و استخوان

ثوروبردها سریع یاد می‌گیرند و می‌خواهند کار کنند، و همین آموزششان را وقتی درست مدیریت شوند لذت‌بخش می‌کند. همان حساسیتی که کمکشان می‌کند به نشانه‌های ظریف پاسخ دهند، آن‌ها را در جذب تنش یا سردرگمی از مراقب هم سریع می‌کند. جلسه‌های کوتاه، روشن و پیوسته نتیجه‌ای بهتر از جلسه‌های طولانی یا زورمدار می‌دهند. چون این نژاد پرانرژی است، کار منظم کمک می‌کند آن اشتیاق به تمرکز بدل شود نه اضطراب.

پایه‌ها

۱. رفتار زمینی را جا بیندازید: هدایت، ایستادن و پذیرش لمس و آراستن ۲. پیش از خواستن کار سخت‌تر، با روال‌های آرام و پیش‌بینی‌پذیر اعتماد بسازید ۳. زین‌وبرگ و سوار شدن را کم‌کم معرفی کنید و آرامش را پاداش دهید ۴. پیش از افزودن سرعت، حرکت روبه‌جلو و هدایت را در گام و یورتمه بیاموزید ۵. دشواری را با گام‌های کوچک بالا ببرید و هر جلسه را با یک نکته خوب پایان دهید

ثوروبردها حدود ۴ تا ۵ سالگی به بلوغ جسمی می‌رسند، هرچند مادیان‌ها را می‌توان زودتر جفت داد. در صنعت مسابقه پرورش به‌دقت مدیریت می‌شود و ثبت، والدین هر کره‌اسب را ضبط می‌کند. کتاب عمومی نسب اسب و همتایان آن در خارج یک ثبت بسته می‌سازند، پس هر دو والد باید از پیش ثوروبردهای ثبت‌شده باشند.

آبستنی حدود ۱۱ ماه طول می‌کشد و مادیان تقریباً همیشه یک کره‌اسب حمل می‌کند؛ دوقلوزایی کمیاب و معمولاً نامطلوب است چون کره‌ها اغلب به سلامت نمی‌رسند. کره‌ها در همان ساعت‌های نخست پس از تولد سرپا می‌شوند و شیر می‌خورند. معمولاً حدود ۴ تا ۶ ماهگی از شیر گرفته می‌شوند و سپس با توجه دقیق به رشد و تکامل اندام‌ها، پیش از آغاز هر کاری، به عنوان نوجوان پرورش می‌یابند.

بسیاری از ثبت‌ها می‌خواهند که ثوروبردها با جفت‌گیری طبیعی و نه تلقیح مصنوعی باردار شوند، و همین بر شیوه اداره مجموعه‌های پرورش اثر می‌گذارد. مادیان‌ها و کره‌ها به محل زایمان آرام و ایمن و پایش نزدیک هنگام تولد نیاز دارند.